Boşanma ve velayet davalarında ebeveynlerin en büyük endişelerinden biri, çocuğun diğer ebeveyn tarafından yurt dışına çıkarılması veya başka bir ülkede alıkonulmasıdır. Özellikle yabancı uyruklu eşlerin bulunduğu evliliklerde ya da taraflardan birinin yurt dışında yaşadığı durumlarda, çocuğun diğer ebeveynin rızası olmaksızın başka bir ülkeye götürülmesi ciddi hukuki sonuçlar doğurabilmektedir.

Bu nedenle birçok kişi;

• Çocuğumun yurt dışına çıkarılmasını nasıl engelleyebilirim?
• Mahkeme yurt dışına çıkış yasağı koyabilir mi?
• Çocuk yurt dışına kaçırılırsa ne yapılmalıdır?
• Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi nasıl uygulanır?

sorularının cevabını araştırmaktadır.

2026 yılı itibarıyla bu tür uyuşmazlıklarda Türk Medeni Kanunu, 5717 sayılı Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun, Türkiye’nin taraf olduğu 1980 tarihli Lahey Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Sözleşme ve ilgili uluslararası düzenlemeler birlikte uygulanmaktadır. Türkiye, bu sözleşmeye taraftır ve sözleşme, hukuka aykırı şekilde başka bir sözleşmeci devlete götürülen veya alıkonulan çocukların iadesine ilişkin mekanizmalar öngörmektedir. (adalet.gov.tr)

Bu rehberde, 2026 yılı güncel mevzuatı doğrultusunda çocuğun yurt dışına kaçırılmasının nasıl önlenebileceğini ve hangi hukuki yolların kullanılabileceğini ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

---

Çocuğun Yurt Dışına Kaçırılması Ne Anlama Gelir?

Uluslararası çocuk kaçırma, velayet veya koruma hakkını ihlal edecek şekilde çocuğun diğer ebeveynin rızası olmadan başka bir ülkeye götürülmesi veya orada alıkonulması hâlinde gündeme gelebilir.

Her yurt dışına çıkış çocuk kaçırma olarak değerlendirilmez.

Olayın;

• velayet durumuna,
• mahkeme kararlarına,
• ebeveynlerin haklarına,
• uluslararası sözleşmelere

göre değerlendirilmesi gerekir.

---

Mahkeme Çocuğun Yurt Dışına Çıkmasını Engelleyebilir mi?

Somut olayın özelliklerine göre çocuğun yurt dışına çıkarılma riski bulunduğu ileri sürülüyorsa, mahkemeden koruyucu tedbirler talep edilebilir.

Tedbir kararı verilip verilmeyeceği;

• kaçırılma riskinin varlığı,
• mevcut deliller,
• çocuğun üstün yararı

gibi kriterler dikkate alınarak değerlendirilir.

---

Hangi Durumlar Risk Göstergesi Olabilir?

Örneğin;

• ebeveynin dönüş bileti almaması,
• taşınma hazırlıkları,
• okul kaydı yaptırması,
• diğer ebeveynle iletişimi kesmesi,
• çocuğun pasaportunu gizlemesi,
• velayet kararına aykırı davranışlar

kaçırılma riski bulunduğu iddiasını destekleyen olgular arasında değerlendirilebilir.

Her olay ayrıca incelenir.

---

Çocuk Yurt Dışına Götürülürse Ne Yapılmalıdır?

Zaman kaybetmeden hukuki destek alınması önemlidir.

Olayın gerçekleştiği ülke, çocuğun bulunduğu yer ve ilgili uluslararası sözleşmeler sürecin nasıl işleyeceğini belirleyebilir.

Türkiye’nin taraf olduğu Lahey Sözleşmesi kapsamındaki ülkelerde, şartların oluşması hâlinde çocuğun iadesine ilişkin süreç başlatılabilir. Türkiye’de merkezi makam Adalet Bakanlığıdır. (adalet.gov.tr)

---

Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi Nedir?

1980 tarihli Lahey Sözleşmesi;

• hukuka aykırı şekilde başka ülkeye götürülen,
• hukuka aykırı olarak başka ülkede alıkonulan

çocukların en kısa sürede mutat meskenlerine iadesini amaçlayan uluslararası bir sözleşmedir.

Ancak yalnızca sözleşmeye taraf devletler arasında uygulanır. (hcch.net)

---

Her Ülke İçin Aynı Kurallar mı Geçerlidir?

Hayır.

Lahey Sözleşmesine taraf olmayan ülkelerde farklı uluslararası hukuk kuralları ve ikili anlaşmalar devreye girebilir.

Bu nedenle çocuğun bulunduğu ülke büyük önem taşır.

---

Velayet Kararı Bulunması Yeterli midir?

Velayet kararı önemli bir hukuki dayanaktır.

Ancak uluslararası çocuk kaçırma uyuşmazlıklarında;

• velayet hakkı,
• fiilî kullanım,
• diğer ebeveynin rızası,
• çocuğun mutat meskeni

gibi unsurlar birlikte değerlendirilir.

---

Pasaport ve Seyahat Belgeleri Nasıl Etkilenir?

Pasaport işlemleri ve uluslararası seyahat belgeleri bakımından uygulanacak usul;

• velayet kararına,
• ortak velayet bulunup bulunmadığına,
• mahkeme kararlarına,
• ilgili idari mevzuata

göre değişebilir.

---

Hangi Deliller Sunulabilir?

Uyuşmazlıkta;

• velayet kararları,
• pasaport kayıtları,
• uçak bileti kayıtları,
• sınır geçiş bilgileri,
• yazışmalar,
• mesajlar,
• e-postalar,
• okul kayıtları,
• tanık anlatımları

hukuka uygun şekilde elde edilmiş olmaları şartıyla delil olarak kullanılabilir.

---

Çocuğun Üstün Yararı Neden Önemlidir?

Türk hukukunda ve uluslararası çocuk hukukunda temel ilke çocuğun üstün yararıdır.

Mahkemeler;

• güvenlik,
• eğitim,
• psikolojik gelişim,
• aile bağları,
• sosyal çevre

gibi birçok kriteri birlikte değerlendirir.

---

2026 Yılında Uygulama Nasıl?

2026 yılı uygulamalarında uluslararası çocuk kaçırma uyuşmazlıklarında;

• Lahey Sözleşmesi,
• uluslararası adli iş birliği,
• merkezi makamlar arasındaki koordinasyon,
• aile mahkemesi kararları

birlikte değerlendirilmektedir.

Erken hukuki müdahale, çocuğun haklarının korunması bakımından büyük önem taşımaktadır.

---

Boşanma Davasında Avukat Desteğinin Önemi

Uluslararası çocuk kaçırma iddiaları; aile hukuku, milletlerarası özel hukuk ve uluslararası sözleşmelerin birlikte uygulanmasını gerektiren teknik uyuşmazlıklardır.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde görülen uluslararası aile hukuku uyuşmazlıklarında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK bünyesinde görev yapan Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, çocuğun yurt dışına çıkarılmasının önlenmesi, uluslararası çocuk kaçırma davaları, velayet uyuşmazlıkları ve Lahey Sözleşmesi kapsamındaki süreçlerde müvekkillerine profesyonel hukuki destek sunmaktadır.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Çocuğun yurt dışına çıkarılmasını mahkeme engelleyebilir mi?
Somut olayda kaçırılma riski bulunduğu ispatlanabiliyorsa mahkemeden uygun koruyucu tedbirler talep edilebilir.

2. Çocuk diğer ebeveyn tarafından yurt dışına götürülürse ne yapmalıyım?
Gecikmeden hukuki destek almanız ve olayın özelliklerine göre ilgili ulusal ve uluslararası başvuru yollarını değerlendirmeniz önemlidir.

3. Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi hangi durumlarda uygulanır?
Sözleşmeye taraf devletler arasında, hukuka aykırı olarak götürülen veya alıkonulan çocuklar bakımından uygulanabilir. (hcch.net)

4. Her yurt dışına çıkış çocuk kaçırma sayılır mı?
Hayır. Olayın velayet hakkı, ebeveynlerin rızası ve diğer hukuki şartlar çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.

5. Ortak velayet varsa süreç değişir mi?
Evet. Ortak velayet kapsamındaki hak ve yükümlülükler ayrıca dikkate alınır.

6. Çocuğun pasaportu tek başına yurt dışına çıkış için yeterli midir?
Hayır. Somut olaya göre gerekli izinler ve diğer hukuki şartlar da önem taşır.

7. Lahey Sözleşmesine taraf olmayan ülkelerde ne olur?
Bu durumda farklı uluslararası hukuk kuralları ve ilgili ülkenin iç hukuku devreye girebilir.

8. Çocuğun görüşü dikkate alınır mı?
Yaşı ve olgunluğu uygun olan çocukların görüşü, üstün yarar ilkesi çerçevesinde değerlendirilebilir.

9. Hangi belgeler önemlidir?
Velayet kararları, pasaport kayıtları, seyahat belgeleri, yazışmalar ve diğer resmi belgeler önemli deliller arasında yer alabilir.

10. Bu süreçte avukat desteği neden önemlidir?
Uluslararası çocuk kaçırma davalarında sürelerin, uluslararası başvuruların ve koruyucu tedbirlerin doğru yönetilmesi hak kaybını önlemek açısından büyük önem taşır.

---

Çocuğunuzun Uluslararası Hukuk Kapsamındaki Haklarını Etkin Şekilde Koruyun

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren uluslararası aile hukuku, velayet ve boşanma alanında uzman avukat ile çalışarak haklarınızı güvence altına alabilirsiniz. Çocuğun yurt dışına kaçırılmasının önlenmesi, uluslararası çocuk kaçırma davaları, Lahey Sözleşmesi kapsamındaki başvurular, velayet uyuşmazlıkları ve uluslararası aile hukuku süreçlerinde FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.