Uluslararası evliliklerin ve farklı ülke vatandaşları arasındaki aile ilişkilerinin artmasıyla birlikte, uluslararası velayet uyuşmazlıkları aile hukukunun en karmaşık alanlarından biri hâline gelmiştir. Anne ve babanın farklı ülke vatandaşı olması, farklı ülkelerde yaşaması veya boşanma sonrasında çocuğun başka bir ülkeye götürülmesi; velayet, kişisel ilişki ve çocuğun mutad meskeninin belirlenmesi gibi birçok hukuki sorunu beraberinde getirmektedir.

Bu nedenle birçok kişi;

• Uluslararası velayet davası hangi ülkede açılır?
• Yabancı mahkemenin velayet kararı Türkiye’de geçerli olur mu?
• Çocuk başka ülkeye götürülürse hangi hukuki yollar kullanılabilir?
• Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi nasıl uygulanır?

sorularının cevabını araştırmaktadır.

2026 yılı itibarıyla uluslararası velayet uyuşmazlıklarında; Türk Medeni Kanunu, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK), 5717 sayılı Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yön ve Kapsamına Dair Kanun, 1980 tarihli Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi, Çocuk Haklarına Dair Birleşmiş Milletler Sözleşmesi ve diğer uluslararası düzenlemeler birlikte uygulanmaktadır. Türkiye, Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi’ne taraftır ve sözleşme, hukuka aykırı olarak başka bir sözleşmeci devlete götürülen veya alıkonulan çocukların iadesine ilişkin usulleri düzenlemektedir. (adalet.gov.tr)

Bu rehberde, 2026 yılı güncel mevzuatı doğrultusunda uluslararası velayet uyuşmazlıklarında başvurulabilecek hukuki çözüm yollarını ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

---

Uluslararası Velayet Uyuşmazlığı Nedir?

Uluslararası velayet uyuşmazlığı;

• anne ve babanın farklı ülke vatandaşı olması,
• farklı ülkelerde yaşamaları,
• çocuğun başka ülkeye götürülmesi,
• yabancı mahkeme kararlarının uygulanması

gibi yabancılık unsuru taşıyan velayet ihtilaflarını ifade eder.

---

Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?

Her olayda aynı mahkeme yetkili değildir.

Yetki belirlenirken;

• çocuğun mutad meskeni,
• tarafların yerleşim yeri,
• milletlerarası yetki kuralları,
• uluslararası sözleşmeler

birlikte değerlendirilir.

---

Hangi Hukuk Uygulanır?

Velayet uyuşmazlıklarında uygulanacak hukuk, MÖHUK ve ilgili uluslararası düzenlemeler çerçevesinde belirlenir.

Her davada otomatik olarak Türk hukuku uygulanmaz.

---

Çocuğun Mutad Meskeni Neden Önemlidir?

Uluslararası aile hukukunda en önemli kavramlardan biri mutad meskendir.

Mahkemeler;

• çocuğun fiilen yaşadığı yer,
• eğitim hayatı,
• sosyal çevresi,
• aile bağları,
• günlük yaşam merkezi

gibi kriterleri değerlendirerek mutad meskeni belirlemeye çalışır.

---

Yabancı Mahkemenin Velayet Kararı Türkiye’de Geçerli midir?

Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de hukuki sonuç doğurabilmesi için somut olayın özelliklerine göre tanıma veya tenfiz süreci gerekebilir.

Velayet kararları bakımından çocuğun üstün yararı ayrıca değerlendirilmektedir.

---

Çocuk Başka Ülkeye Götürülürse Ne Yapılabilir?

Eğer çocuk;

• velayet hakkını ihlal edecek şekilde,
• diğer ebeveynin rızası olmaksızın,
• hukuka aykırı olarak

başka bir ülkeye götürülmüş veya orada alıkonulmuşsa, olayın özelliklerine göre Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi kapsamındaki başvuru yolları kullanılabilir. Türkiye’de merkezi makam Adalet Bakanlığıdır. (adalet.gov.tr)

---

Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi Nasıl Çalışır?

1980 tarihli Lahey Sözleşmesi;

• hukuka aykırı şekilde götürülen,
• hukuka aykırı şekilde alıkonulan

çocukların mümkün olan en kısa sürede mutad meskenlerine iadesini amaçlamaktadır.

Ancak yalnızca sözleşmeye taraf devletler arasında uygulanmaktadır. (hcch.net)

---

Çocuğun Görüşü Dikkate Alınır mı?

Evet.

Yaşı ve olgunluğu uygun olan çocukların görüşü;

• Türk hukuku,
• Çocuk Haklarına Dair BM Sözleşmesi,
• uluslararası uygulamalar

çerçevesinde dikkate alınabilir.

Ancak tek başına belirleyici değildir.

---

Mahkeme Çocuğun Üstün Yararını Nasıl Değerlendirir?

Mahkeme;

• güvenlik,
• eğitim,
• psikolojik gelişim,
• sağlık,
• aile bağları,
• sosyal çevre,
• istikrar

gibi birçok kriteri birlikte değerlendirir.

Uluslararası velayet davalarında temel ilke çocuğun üstün yararıdır.

---

Arabuluculuk ve Uzlaşma Mümkün müdür?

Velayet uyuşmazlıklarında tarafların anlaşması bazı konularda mümkün olsa da, çocuğun üstün yararını ilgilendiren hususlarda mahkemenin denetimi önemini korur.

Uluslararası dosyalarda ayrıca yabancı ülke uygulamaları da dikkate alınabilir.

---

Hangi Deliller Kullanılabilir?

Uyuşmazlıkta;

• velayet kararları,
• okul kayıtları,
• sağlık raporları,
• pasaport kayıtları,
• uçuş kayıtları,
• yazışmalar,
• fotoğraflar,
• sosyal inceleme raporları,
• uzman görüşleri,
• tanık anlatımları

hukuka uygun şekilde elde edilmiş olmaları şartıyla kullanılabilir.

---

2026 Yılında Uygulama Nasıl?

2026 yılı uygulamalarında uluslararası velayet uyuşmazlıklarında;

• milletlerarası iş birliği,
• Lahey Sözleşmesi mekanizmaları,
• merkezi makamlar arasındaki koordinasyon,
• dijital deliller,
• çocuğun üstün yararı ilkesi

ön plana çıkmaktadır.

Erken hukuki müdahale, uluslararası süreçlerin etkin yürütülmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

---

Uluslararası Velayet Davalarında Avukat Desteğinin Önemi

Uluslararası velayet davaları; aile hukuku, milletlerarası özel hukuk, uluslararası çocuk hukuku ve yabancı mahkeme kararlarının değerlendirilmesini gerektiren teknik uyuşmazlıklardır.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde görülen uluslararası aile hukuku uyuşmazlıklarında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK bünyesinde görev yapan Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, uluslararası velayet davaları, çocuk kaçırma uyuşmazlıkları, yabancı mahkeme kararlarının tanınması, Lahey Sözleşmesi başvuruları ve uluslararası aile hukuku alanında müvekkillerine profesyonel hukuki destek sunmaktadır.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Uluslararası velayet davası hangi ülkede açılır?
Yetkili mahkeme, milletlerarası yetki kuralları ve çocuğun mutad meskeni gibi kriterlere göre belirlenir.

2. Yabancı mahkemenin velayet kararı Türkiye’de geçerli olur mu?
Şartların oluşması hâlinde tanıma veya gerekli diğer hukuki süreçler sonrasında Türkiye’de hukuki sonuç doğurabilir.

3. Çocuk başka ülkeye götürülürse ne yapılmalıdır?
Olayın özelliklerine göre Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi kapsamındaki başvuru yolları değerlendirilebilir.

4. Lahey Sözleşmesi her ülkede uygulanır mı?
Hayır. Sadece sözleşmeye taraf devletler arasında uygulanır. (hcch.net)

5. Çocuğun görüşü dikkate alınır mı?
Yaşı ve olgunluğu uygun olan çocukların görüşü, üstün yarar ilkesi çerçevesinde değerlendirilebilir.

6. Mutad mesken ne anlama gelir?
Çocuğun günlük yaşam merkezini oluşturan ve fiilen hayatını sürdürdüğü yeri ifade eder.

7. Velayet kararı başka ülkede değiştirilebilir mi?
Bu durum milletlerarası yetki kuralları ve somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

8. Arabuluculuk mümkün müdür?
Bazı uyuşmazlık konularında uzlaşma mümkün olsa da çocuğun üstün yararını ilgilendiren hususlarda mahkeme denetimi önemlidir.

9. Hangi belgeler gereklidir?
Velayet kararları, pasaport kayıtları, okul belgeleri ve diğer resmi evraklar önemli deliller arasında yer alabilir.

10. Bu süreçte avukat desteği neden önemlidir?
Uluslararası usul kurallarının, yabancı mahkeme kararlarının ve uluslararası sözleşmelerin doğru uygulanması hak kaybını önlemek açısından büyük önem taşır.

---

Uluslararası Velayet Uyuşmazlıklarında Çocuğunuzun Haklarını Etkin Şekilde Koruyun

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren uluslararası aile hukuku, velayet ve boşanma alanında uzman avukat ile çalışarak haklarınızı güvence altına alabilirsiniz. Uluslararası velayet davaları, çocuk kaçırma uyuşmazlıkları, yabancı mahkeme kararlarının tanınması, Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi kapsamındaki başvurular ve uluslararası aile hukuku süreçlerinde FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.