Eşin Boşanma Öncesi Şirket Hisselerini Devretmesi Nasıl Engellenir? 2026 Güncel Hukuki Rehber

Boşanma öncesinde eş şirket hisselerini kardeşine, ortağına veya üçüncü kişiye devretmeye çalışırsa ne yapılabilir? Şirket hisselerine ihtiyati tedbir, pay devrinin önlenmesi, TMK 229, mal kaçırma ve katılma alacağının korunması hakkında 2026 güncel rehber.

Boşanma sürecinde yüksek ekonomik değere sahip şirket hisselerinin diğer eşten mal kaçırmak amacıyla devredilmesi, mal rejiminin tasfiyesi davalarının en karmaşık konularından biridir. Eşlerden biri boşanmanın yaklaştığını düşünerek limited veya anonim şirketteki paylarını kardeşine, anne veya babasına, başka bir ortağa, çalışanına ya da üçüncü kişiye devretmeye çalışabilir. Özellikle şirketin gerçek ekonomik değeri yüksek olmasına rağmen hisselerin çok düşük bedelle devredilmesi, satış bedelinin gerçekte ödenmemesi, devralanın eşin yakın akrabası olması ve devirden sonra şirketi fiilen yine eşin yönetmeye devam etmesi mal kaçırma iddiasını güçlendirebilecek unsurlardır. Böyle bir risk varsa en önemli konu, devir gerçekleştikten sonra yalnızca işlemin sonuçlarıyla mücadele etmek yerine şirket paylarının devredilmesini önlemeye yönelik geçici hukuki koruma yollarının zamanında değerlendirilmesidir. Bununla birlikte eşin şirket hissesinin bulunması diğer eşin bu pay üzerinde doğrudan yarı oranında mülkiyet hakkına sahip olduğu anlamına gelmez. Edinilmiş mallara katılma rejiminde eşlerin mal varlıkları rejim devam ederken kural olarak birbirinden bağımsızdır. (Anayasa Mahkemesi)

Boşanma Öncesinde Eş Şirket Hisselerini Devredebilir mi?

Kural olarak şirket payının sahibi, şirketler hukuku ve şirket esas sözleşmesinden kaynaklanan sınırlamalara tabi olmak üzere payı üzerinde tasarrufta bulunabilir. Evlilik ilişkisi diğer eşe otomatik olarak şirket hisseleri üzerinde ortaklık veya veto hakkı vermez. Bu nedenle “eşiyim, benim iznim olmadan şirket hissesini devredemez” şeklinde genel bir kural bulunmamaktadır. Ancak boşanma ve mal rejiminin tasfiyesi sürecinde payların devredilmesi diğer eşin ileride doğabilecek katılma alacağının elde edilmesini önemli ölçüde güçleştirecekse ihtiyati tedbir başta olmak üzere geçici hukuki koruma yolları gündeme gelebilir.

Şirket Hissesi Devredilmeden Önce Nasıl Önlem Alınabilir?

Somut olayda gerekli koşullar bulunuyorsa mahkemeden şirket paylarının üçüncü kişilere devrinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talep edilmesi değerlendirilebilir. Burada amaç şirketi yönetmek veya şirket faaliyetlerini durdurmak değil, dava sonunda elde edilmesi muhtemel hakkın etkisiz hâle gelmesini önlemektir. Tedbir talebinde şirketin ve payların açık biçimde belirtilmesi, eşin pay oranının ortaya konulması, devrin gerçekleşme ihtimalini gösteren somut vakıaların açıklanması ve neden acil hukuki korumaya ihtiyaç bulunduğunun gösterilmesi önemlidir.

İhtiyati Tedbir Nedir?

İhtiyati tedbir, dava sonucunu beklerken hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşmasını veya imkânsız hâle gelmesini önlemeye yönelik geçici hukuki korumadır. Şirket hisselerinin hızla üçüncü kişilere devredilebileceği ve bu durumun ileride doğabilecek mal rejimi alacağının korunmasını güçleştireceği somut şekilde ortaya konulabiliyorsa payların devrinin önlenmesine yönelik tedbir talebi değerlendirilebilir. Ancak tedbir kararı otomatik değildir; mahkeme somut olayın özelliklerine, yaklaşık ispat düzeyindeki delillere ve tedbirin ölçülülüğüne göre karar verir.

Boşanma Davası Açılmadan Önce Tedbir İstenebilir mi?

Şartları mevcutsa dava açılmadan önce de ihtiyati tedbir talep edilmesi mümkün olabilir. Ancak dava öncesinde verilen tedbir kararlarının ardından esas davanın kanuni süre içerisinde açılması gibi usule ilişkin yükümlülükler bulunduğundan sürecin dikkatli yürütülmesi gerekir. Mal kaçırma riskinin çok yakın olduğu durumlarda “önce boşanma davası sonuçlansın, sonra şirket hisselerine bakarız” yaklaşımı ciddi hak kaybı riski yaratabilir.

Boşanma Davası Açılırken Şirket Hisselerine Tedbir Talep Edilebilir mi?

Somut koşulları varsa evet. Boşanma ve mal rejiminden kaynaklanan talepler bakımından gerekli hukuki strateji oluşturulurken şirket paylarının devredilme riski ayrıca ortaya konulabilir. Ancak yalnızca boşanma davasının açılmış olması nedeniyle şirket hisselerine kendiliğinden tedbir konulmaz. Devir riskinin ve korunması gereken hakkın mahkemeye açıklanması gerekir.

“Eşim Hisseleri Devredebilir” Demek Tedbir İçin Yeterli midir?

Genellikle soyut bir endişe tek başına güçlü bir tedbir gerekçesi oluşturmaz. Tedbir talebinin mümkün olduğunca somut delillerle desteklenmesi önemlidir. Örneğin eşin paylarını satışa çıkarması, pay devri için üçüncü kişilerle görüşmesi, diğer ortaklara devir teklifinde bulunması, şirket belgelerinde ortaklık değişikliği hazırlıkları yapılması, yakınlarına hisseleri devredeceğini söylemesi veya daha önce başka mal varlıklarını yakınlarına devretmeye başlaması riskin somutlaştırılmasında önem taşıyabilir.

WhatsApp Mesajları Tedbir Talebinde Delil Olabilir mi?

Hukuka uygun biçimde elde edilmiş yazışmalar somut olayın özelliklerine göre kullanılabilir. Örneğin eşin kardeşine “şirket hisselerini senin üzerine geçiriyorum, boşanma bittikten sonra geri alacağım” anlamına gelen bir mesaj göndermiş olması devir riskinin ortaya konulmasında son derece önemli olabilir. Ancak mesajın hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekir. Eşin telefonuna, e-posta hesabına veya dijital hesaplarına hukuka aykırı şekilde erişilmemelidir.

Ticaret Sicili Kayıtları Neden Önemlidir?

Şirket paylarının korunması gereken dosyalarda ilk yapılması gerekenlerden biri şirketin hukuki yapısının ve mevcut ortaklık durumunun belirlenmesidir. Şirketin limited mi anonim mi olduğu, eşin pay oranı, geçmiş ortaklık değişiklikleri, sermaye yapısı, yönetim yetkileri ve şirket sözleşmesindeki pay devri hükümleri incelenmelidir. Çünkü anonim şirket paylarının devri ile limited şirket paylarının devri aynı hukuki prosedüre tabi değildir.

Limited Şirket Hissesi Devredilebilir mi?

Evet. Ancak limited şirket pay devri Türk Ticaret Kanunu’ndaki şekil ve şirket sözleşmesindeki sınırlamalara tabidir. Bu nedenle limited şirket payının devredilme riskinin bulunduğu bir boşanma dosyasında şirket sözleşmesinin, pay sahipliği kayıtlarının ve geçmiş pay devirlerinin incelenmesi önemlidir.

Anonim Şirket Hisselerinde Durum Farklı mıdır?

Evet. Anonim şirket paylarının türüne, pay senedi çıkarılıp çıkarılmadığına ve esas sözleşmedeki hükümlere göre devir mekanizması değişebilir. Özellikle nama yazılı veya hamiline yazılı paylar bakımından farklı hukuki prosedürler söz konusu olabilir. Bu nedenle “şirket hisselerine tedbir” talebi hazırlanırken şirket türünün ve payın hukuki niteliğinin doğru belirlenmesi gerekir.

Tedbir Kararı Ticaret Siciline Bildirilebilir mi?

Verilen tedbir kararının etkili olabilmesi için kararın niteliğine göre ilgili kurumlara bildirilmesi gerekebilir. Şirket paylarının devrini önlemeye yönelik bir tedbirin yalnızca mahkeme dosyasında kalması değil, hukuken gerekli kayıt ve bildirim mekanizmaları üzerinden uygulanabilir hâle getirilmesi önemlidir. Şirketin türüne ve payın niteliğine göre ticaret sicili, şirket kayıtları veya diğer ilgili mekanizmalar bakımından yapılması gereken işlemler değişebilir.

Şirket Hissesinin Üzerine Tedbir Konulması Şirketin Faaliyetini Durdurur mu?

Kural olarak amaç bu değildir. Şirket payının devrini önlemeye yönelik tedbir ile şirketin ticari faaliyetlerinin durdurulması farklı şeylerdir. Tedbir mümkün olduğunca korunmak istenen hakla sınırlı ve ölçülü olmalıdır. Pay devrinin engellenmesi şirketin banka hesaplarının dondurulması, çalışanlara ödeme yapılamaması veya şirketin ticaret yapmasının engellenmesi anlamına gelmemelidir.

Eş Şirketin Tek Ortağıysa Tedbir Mümkün müdür?

Tek ortaklı bir şirket olması tedbir ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Hatta şirket paylarının tamamının aynı kişide bulunduğu durumlarda hisselerin tamamının üçüncü kişiye devredilmesi ekonomik kontrolün tamamen başka kişiye geçirilmesine neden olabilir. Ancak yine tedbirin kapsamı ve gerekliliği somut olay üzerinden değerlendirilmelidir.

Şirket Hisseleri Evlilikten Önce Edinilmişse Ne Olur?

Bu durumda payların kişisel mal niteliği gündeme gelebilir. Ancak inceleme burada bitmez. Kişisel malların gelirleri yasal mal rejiminde kural olarak edinilmiş mal kapsamında değerlendirilmektedir. Anayasa Mahkemesi de TMK m.219 kapsamında kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mal kabul edilmesine ilişkin düzenlemenin Anayasa’ya uygun olduğuna karar vermiştir. (Anayasa Mahkemesi) Dolayısıyla şirket hissesi evlilikten önce edinilmiş olsa bile evlilik süresince elde edilen ekonomik getirilerin mal rejimi bakımından ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.

Şirket Hisseleri Evlilik Sırasında Alındıysa Ne Olur?

Payların evlilik sırasında edinilmiş olması tek başına kesin sonuç doğurmaz; hangi kaynakla edinildiği de araştırılmalıdır. Evlilik dönemindeki çalışma karşılığı gelirlerle satın alınmış şirket payları ile eşe miras kalan para kullanılarak edinilen payların mal rejimi bakımından niteliği aynı olmayabilir. Bu nedenle payların edinme tarihi kadar finansman kaynağı da önemlidir.

Eş Şirket Hisselerini Kardeşine Devrederse Ne Olur?

Bu, uygulamada mal kaçırma iddialarının en sık ortaya çıktığı senaryolardan biridir. Ancak kardeşe yapılan her pay devri otomatik olarak muvazaalı kabul edilmez. Gerçek bir satış yapılmış olabilir. Bu nedenle devir tarihi, satış bedeli, şirketin gerçek değeri, bedelin gerçekten ödenip ödenmediği ve devir sonrasında şirketi fiilen kimin yönettiği araştırılmalıdır.

Örneğin piyasa değeri çok yüksek olan bir şirketin %50 hissesi boşanma davasından iki hafta önce çok düşük bir bedelle eşin kardeşine devredilmiş, banka kayıtlarında ödeme bulunmamış ve şirketi fiilen eski ortak yönetmeye devam etmişse bu durum diğer delillerle birlikte ciddi biçimde değerlendirilmelidir.

Eş Hisselerini Annesine veya Babasına Devrederse Ne Olur?

Yakın akrabaya yapılan devirler de aynı şekilde değerlendirilir. Akrabalık tek başına muvazaa ispatı değildir ancak işlemin diğer özellikleriyle birlikte önemli olabilir. Özellikle devralan kişinin şirket hissesini satın alabilecek ekonomik gücünün bulunmaması, gerçek ödeme yapılmaması ve eşin şirket üzerindeki fiili kontrolünün devam etmesi işlemin ekonomik gerçekliğinin araştırılmasını gerektirebilir.

TMK 229 Şirket Hissesi Devrinde Neden Önemlidir?

Türk Medeni Kanunu m.229 bu tür uyuşmazlıkların en önemli hükümlerinden biridir. Düzenlemeye göre mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan olağan hediyeler dışında yapılan karşılıksız kazandırmalar ile bir eşin mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler, edinilmiş mallara değer olarak eklenebilir. (Mağdur Hizmetleri)

Dolayısıyla şirket hisselerinin devredilmiş olması her durumda “artık pay eşin üzerinde değil, mal rejimi davasında hiçbir şey yapılamaz” anlamına gelmez.

Hisse Devri Bir Yıldan Daha Önce Yapıldıysa Hak Kaybedilir mi?

Hayır. TMK m.229 bakımından önemli bir ayrım bulunmaktadır. Bir yıllık dönem, hükümde belirtilen karşılıksız kazandırmalar açısından düzenlenmiştir. Diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla gerçekleştirilen devirler ise ayrı bentte düzenlenmiştir. (Mağdur Hizmetleri) Bu nedenle “şirket hissesi boşanmadan 14 ay önce devredildi, artık hiçbir şekilde dikkate alınamaz” şeklindeki yaklaşım doğru değildir.

Hisseler Zaten Devredilmişse Tedbir İçin Çok mu Geçtir?

Her zaman değil. Ancak hukuki durum daha karmaşık hâle gelir. Devir gerçekleşmişse artık yalnızca eşin kendi payı üzerinde değil, üçüncü kişinin hukuki durumunu da etkileyebilecek talepler söz konusu olabilir. Öncelikle devir işleminin tarihi, niteliği ve gerçekliği belirlenmelidir. TMK m.229 kapsamında devir tasfiye hesabında eklenecek değer olarak değerlendirilebileceği gibi şartları varsa üçüncü kişilere yönelik farklı hukuki talepler de gündeme gelebilir.

Devredilen Şirket Hissesinin Geri Alınması Talep Edilebilir mi?

Mal rejiminin tasfiyesinden doğan hakların temel olarak alacak hakkı niteliğinde olduğu unutulmamalıdır. Bu nedenle mal rejimi davası otomatik olarak “şirket hisselerini bana geri verin” davası değildir. Somut olayda pay devrinin hukuki niteliğine göre farklı talepler gündeme gelebilir. Özellikle muvazaa iddiası varsa bu iddianın hangi hukuki sebebe ve hangi dava türüne dayandırılacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Şirket Hissesinin Gerçek Değeri Nasıl Belirlenir?

Şirketin ticaret sicilinde yazılı sermayesi şirket paylarının gerçek ekonomik değeri değildir. Örneğin sermayesi 1 milyon TL olan bir şirketin milyonlarca liralık taşınmazları, yüksek cirosu, güçlü müşteri portföyü, markası, fikrî hakları ve önemli ticari sözleşmeleri bulunabilir. Böyle bir şirketin ekonomik değeri sermaye tutarının çok üzerinde olabilir. Bu nedenle mal rejimi tasfiyesinde şirket paylarının gerçek değerinin belirlenmesi gerektiğinde şirket bilançosu, gelir tabloları, varlıkları, borçları ve ticari faaliyetleri üzerinden uzman bilirkişi incelemesi gündeme gelebilir.

Hisselerin Çok Düşük Bedelle Devredilmesi Önemli midir?

Evet. Örneğin gerçek ekonomik değeri 20 milyon TL olduğu iddia edilen şirket paylarının boşanma öncesinde 500.000 TL’ye kardeşe devredilmesi önemli bir emare olabilir. Ancak düşük bedel tek başına işlemin muvazaalı olduğunu kesin biçimde ispatlamaz. Şirketin gerçek değeri, borçları, finansal durumu ve devir koşulları birlikte değerlendirilmelidir.

Devir Bedelinin Gerçekten Ödenip Ödenmediği Nasıl Araştırılır?

Banka kayıtları burada çok önemlidir. Pay devri sözleşmesinde “10 milyon TL bedelle satıldı” yazmasına rağmen eşin banka hesaplarına herhangi bir ödeme yapılmamışsa satış bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği tartışılabilir. Bedelin nakit ödendiği ileri sürülüyorsa bu savunmanın somut olayın diğer koşullarıyla birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Devralan Kişinin Ekonomik Gücü Önemli midir?

Evet, yardımcı bir emare olabilir. Düzenli geliri veya önemli mal varlığı bulunmayan bir kişinin milyonlarca lira değerindeki şirket hisselerini nasıl satın aldığı araştırılabilir. Ancak ekonomik gücünün düşük olması tek başına muvazaa kanıtı değildir; kredi, miras veya başka finansman kaynağı bulunabilir.

Eş Hisseleri Devrettikten Sonra Şirketi Yönetmeye Devam Ediyorsa Ne Olur?

Bu durum özellikle önemlidir. Görünürde şirket paylarının tamamını kardeşine devreden eşin şirketin banka hesaplarını yönetmeye, sözleşmeleri imzalamaya, çalışanlara talimat vermeye ve şirketin ekonomik gelirinden yararlanmaya devam etmesi işlemin gerçek niteliğinin araştırılmasını gerektirebilir. Muvazaalı şirket hissesi devirlerinin hukuki gerçekliğinin kamu makamlarınca somut olgular üzerinden değerlendirilebildiği Anayasa Mahkemesi kararlarına da yansımıştır. (Anayasa Mahkemesi)

Eş Hisseleri Arkadaşına Devrederse Durum Değişir mi?

Hayır. Mal kaçırma yalnızca aile üyelerine yapılan devirlerle sınırlı değildir. Arkadaş, çalışan, iş ortağı veya başka bir üçüncü kişiye yapılan devir de diğer eşin katılma alacağını azaltma amacı taşıyabilir. Burada önemli olan akrabalık değil, işlemin gerçek ekonomik amacıdır.

Eş Hisseleri Başka Bir Şirkete Devrederse Ne Olur?

Payların gerçek kişiye değil başka bir şirkete devredilmesi de mümkündür. Özellikle eşin kontrol ettiği başka bir şirket üzerinden yapılan devirlerde şirketler arasındaki ortaklık ve yönetim ilişkilerinin incelenmesi gerekebilir. Ekonomik kontrol gerçekte aynı kişide kalıyorsa yalnızca sicildeki ortaklık değişikliğine bakılması yeterli olmayabilir.

Eş Şirketi Değil Şirketin Mallarını Devrediyorsa Ne Olur?

Bu farklı ve daha karmaşık bir durumdur. Eş şirketin ortağıdır ancak şirketin taşınmazları hukuken şirkete aittir. Şirket ile ortak ayrı hukuk kişilikleridir. Dolayısıyla eşin kişisel şirket paylarının devri ile şirketin kendi taşınmazlarını veya diğer varlıklarını satması aynı hukuki işlem değildir. Şirket mal varlığının boşaltıldığı iddia ediliyorsa şirketler hukuku, yöneticilerin sorumluluğu ve mal rejimi hukuku birlikte değerlendirilmelidir.

Şirketin Mal Varlığının Boşaltılması Hisse Değerini Etkiler mi?

Evet. Eş hisseleri devretmek yerine şirketin ekonomik değerini azaltmaya çalışabilir. Örneğin şirketin değerli taşınmazlarını ilişkili kişilere satabilir, şirketten yüksek miktarlı para çıkarabilir veya şirket varlıklarını başka şirketlere aktarabilir. Bu durumda yalnızca pay devrinin engellenmesine odaklanmak yeterli olmayabilir. Şirket değerindeki olağan dışı değişikliklerin nedeni ve yapılan işlemlerin ekonomik gerçekliği de araştırılmalıdır.

Şirketin Banka Hesaplarına Tedbir Konulabilir mi?

Şirket ile eş farklı hukuk kişileri olduğu için eşin mal rejiminden kaynaklanan uyuşmazlığı nedeniyle şirketin banka hesaplarına doğrudan müdahale edilmesi çok daha ağır ve farklı bir hukuki meseledir. Eşin şirket hissesi üzerinde hak iddiası ile şirketin kendi mal varlığı üzerinde hak iddiası birbirine karıştırılmamalıdır. Tedbirin korunmak istenen hakla bağlantılı ve ölçülü olması gerekir.

Şirket Hisselerinin Devredileceği Duyulursa İlk Ne Yapılmalıdır?

Öncelikle şirketin mevcut ortaklık yapısı ve eşin pay oranı belirlenmelidir. Ardından şirket türü, geçmiş pay devirleri ve şirket sözleşmesi incelenmelidir. Devir riskini gösteren hukuka uygun deliller korunmalı, şirket hisselerinin ekonomik değerinin yaklaşık olarak belirlenmesine çalışılmalı ve somut risk varsa ihtiyati tedbir talebi gecikmeden değerlendirilmelidir. Mal kaçırma riskinin bulunduğu dosyalarda zamanlama son derece önemlidir.

Şirket Hisselerinin Devredilmesini Engellemek İçin Hangi Deliller Kullanılabilir?

Ticaret sicili kayıtları, şirket sözleşmesi, pay defteri ve hukuken erişilebilen ortaklık kayıtları, geçmiş pay devirleri, banka hareketleri, pay satışına ilişkin belgeler, hukuka uygun elde edilmiş WhatsApp veya e-posta yazışmaları, diğer mal varlıklarının yakınlara devredildiğini gösteren kayıtlar ve şirket değerine ilişkin mali belgeler somut olayın özelliklerine göre kullanılabilir. Buradaki amaç yalnızca “eşim mal kaçıracak” demek değil, devir tehlikesinin gerçek ve yakın olduğunu yaklaşık olarak ortaya koymaktır.

Şirket Hissesi Devredilmiş Olsa Bile Katılma Alacağı Korunabilir mi?

Şartları varsa evet. TMK m.229’un temel amaçlarından biri, eşin mal rejimi tasfiyesinden doğabilecek katılma alacağını azaltmak amacıyla ekonomik değerleri elinden çıkarmasının tasfiye hesabını her durumda etkisiz hâle getirmesini önlemektir. Kanun, diğer eşin katılma alacağını azaltma kastıyla gerçekleştirilen devirlerin edinilmiş mallara değer olarak eklenebileceğini açıkça düzenlemektedir. (Mağdur Hizmetleri)

Bu nedenle şirket payı devredildikten sonra ilk sorulması gereken soru yalnızca “hisse bugün kimin adına?” değildir. Hisse ne zaman edinildi, hangi kaynakla alındı, ne zaman devredildi, kime devredildi, gerçek değeri neydi, hangi bedelle satıldı ve satış bedeli gerçekten ödendi mi? sorularının tamamı araştırılmalıdır.

Örnek Olay: Boşanmadan Bir Ay Önce Hisselerin Kardeşe Devredilmesi

Eş yüksek cirolu bir şirketin %50 ortağıdır. Taraflar arasında boşanma görüşmeleri başladıktan sonra paylarının tamamını kardeşine devretmiştir. Pay devri sözleşmesinde 1 milyon TL satış bedeli gösterilmiş ancak eşin banka hesaplarında herhangi bir ödeme bulunmamaktadır. Eş devirden sonra şirket müdürü olarak görev yapmaya ve şirketi fiilen yönetmeye devam etmektedir. Böyle bir durumda devir tarihi, gerçek şirket değeri, ödeme kayıtları, tarafların ekonomik ilişkisi ve eşin şirket üzerindeki fiili kontrolü birlikte incelenerek TMK m.229 kapsamında katılma alacağını azaltma kastıyla devir bulunup bulunmadığı değerlendirilebilir. (Mağdur Hizmetleri)

Örnek Olay: Hisselerin Devredileceğine İlişkin Mesaj Bulunması

Eş hukuka uygun biçimde elde edilmiş bir yazışmada kardeşine şirket hisselerini boşanma başlamadan önce devredeceğini ve süreç tamamlandıktan sonra geri alacağını belirtmiştir. Ticaret sicili kayıtlarında da pay devri hazırlığı bulunduğunu gösteren somut gelişmeler vardır. Böyle bir durumda henüz devir gerçekleşmemişse, yazışmalar ve diğer belgelerle birlikte payların devrinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebi değerlendirilmelidir.

Örnek Olay: Şirket Değeri Bilerek Düşürülüyor

Eş hisseleri doğrudan devretmek yerine şirketin değerli taşınmazlarını ilişkili başka bir şirkete satmaya, şirket kasasındaki parayı çıkarmaya ve şirketin değerini düşürmeye başlamıştır. Böyle bir durumda yalnızca şirket hisselerinin sicilde eş adına bulunması yeterli güvence sağlamayabilir. Şirket değerindeki olağan dışı azalmaların ve ilişkili kişi işlemlerinin ayrıca incelenmesi gerekebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Eşim şirket hisselerini boşanmadan önce devredebilir mi?
Kural olarak pay sahibi hissesi üzerinde şirketler hukuku ve şirket sözleşmesindeki sınırlamalara tabi olarak tasarrufta bulunabilir. Ancak mal kaçırma riski varsa ihtiyati tedbir talep edilmesi değerlendirilebilir.

Şirket hisselerinin satışını mahkeme kararıyla durdurabilir miyim?
HMK’daki ihtiyati tedbir şartlarının bulunması ve devir tehlikesinin yaklaşık olarak ispatlanması hâlinde payların devrinin önlenmesine yönelik tedbir talep edilebilir. Kararı mahkeme verir.

Sadece boşanma davası açmam hisselerin devredilmesini engeller mi?
Hayır. Boşanma davasının açılması şirket hisseleri üzerinde otomatik devir yasağı oluşturmaz.

Eşim hisselerini kardeşine devrettiyse artık çok mu geç?
Hayır. TMK m.229 kapsamında katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirlerin tasfiye hesabına eklenmesi gündeme gelebilir. (Mağdur Hizmetleri)

Hisse devri boşanmadan bir yıldan daha önce yapıldıysa hakkım biter mi?
Hayır. TMK m.229’daki bir yıllık düzenleme belirli karşılıksız kazandırmalara ilişkindir. Katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler ayrıca düzenlenmiştir. (Mağdur Hizmetleri)

Şirket hisselerinin yarısı otomatik olarak diğer eşe mi aittir?
Hayır. Edinilmiş mallara katılma rejimi evlilik sırasında eşleri şirket hisselerinde otomatik ortak hâline getirmez. Mal rejiminin tasfiyesinde esas olarak ekonomik alacak hesaplaması yapılır. (Anayasa Mahkemesi)

Şirket hissesi evlilikten önce alınmışsa hiçbir hak doğmaz mı?
Her zaman böyle değildir. Payın kişisel mal niteliği ayrı, evlilik döneminde bu paydan elde edilen gelirlerin mal rejimi bakımından niteliği ayrıdır. Kişisel malların gelirleri kural olarak edinilmiş mal kapsamındadır. (Anayasa Mahkemesi)

Hisseler çok düşük bedelle aile üyesine devredilmişse önemli midir?
Evet. Gerçek şirket değeri ile satış bedeli arasındaki ciddi fark, ödeme yapılmaması ve devreden eşin şirketi yönetmeye devam etmesi diğer delillerle birlikte işlemin gerçekliğinin değerlendirilmesinde önemli olabilir.

Tedbir şirketin faaliyetlerini durdurur mu?
Pay devrinin önlenmesine yönelik ölçülü bir tedbirin amacı şirketin ticari faaliyetini durdurmak değil, uyuşmazlık konusu ekonomik değerin korunmasıdır.

Şirket hisselerinin devredileceğini öğrendiysem beklemeli miyim?
Mal kaçırma riskinin somut olduğu durumlarda gecikme, payların üçüncü kişilere devredilmesine ve uyuşmazlığın daha karmaşık hâle gelmesine neden olabilir. Bu nedenle geçici hukuki koruma seçeneklerinin hızlı şekilde değerlendirilmesi önemlidir.

Sonuç: Şirket Hissesi Devredilmeden Önce Tedbir Almak, Sonradan Devri Takip Etmekten Daha Etkili Olabilir

Boşanma öncesinde eşin şirket hisselerini devretmeye hazırlandığına ilişkin somut emareler bulunuyorsa yalnızca boşanma davasının açılmasıyla yetinilmemelidir. Çünkü boşanma davası şirket payları üzerinde kendiliğinden bir devir yasağı oluşturmaz. Şartları bulunuyorsa şirket hisselerinin üçüncü kişilere devrinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebinin zamanında değerlendirilmesi gerekir.

Özellikle şirket paylarının yüksek ekonomik değere sahip olduğu dosyalarda şirketin ticaret sicilindeki sermaye tutarına bakmak yeterli değildir. Şirketin taşınmazları, nakit varlıkları, ticari faaliyetleri, kârlılığı, marka değeri, sözleşmeleri, iştirakleri ve borçları dikkate alınarak payların gerçek ekonomik değeri belirlenmelidir. Aksi hâlde milyonlarca lira değerindeki bir şirket hissesi yalnızca nominal sermaye değeri üzerinden değerlendirilerek ciddi ekonomik kayıp ortaya çıkabilir.

Hisseler daha önce devredilmişse de inceleme sona ermez. Türk Medeni Kanunu m.229, diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirlerin edinilmiş mallara değer olarak eklenebileceğini açıkça düzenlemektedir. (Mağdur Hizmetleri) Bu nedenle şirket hisselerinin kardeşe, anne veya babaya, iş ortağına ya da başka bir üçüncü kişiye devredilmiş olması tek başına mal rejiminden kaynaklanan hakları ortadan kaldırmaz.

Bu tür uyuşmazlıklarda en etkili yaklaşım şirketin ortaklık geçmişini, pay devirlerini, şirketin gerçek değerini ve para hareketlerini birlikte incelemektir. Payın kime devredildiği kadar devir bedelinin gerçekten ödenip ödenmediği, devralanın ekonomik gücü ve devirden sonra şirketi fiilen kimin kontrol ettiği de önemlidir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık – Boşanmada Şirket Hisseleri ve Mal Kaçırma

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık; boşanmada şirket hisselerinin devredilmesinin önlenmesi, şirket paylarına ihtiyati tedbir, mal kaçırma, muvazaalı pay devirleri, şirket değerlemesi, mal rejiminin tasfiyesi, katılma alacağı ve yüksek mal varlıklı boşanma uyuşmazlıklarında Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Mersin ve Türkiye genelinde hukuki destek sunmaktadır.

Telefon: 0312 434 22 22 / 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower No:148, 06520 Balgat, Çankaya, Ankara, Türkiye