Boşanma Öncesi Sahte Borç Yaratılarak Mal Kaçırılırsa Ne Yapılabilir? 2026 Güncel Mal Rejimi, Muvazaalı Borç ve Delil Rehberi

Boşanma ve mal paylaşımı sürecinde karşılaşılan en karmaşık mal kaçırma yöntemlerinden biri, eşlerden birinin gerçekte mevcut olmayan bir borcu varmış gibi göstererek malvarlığını azaltmaya çalışmasıdır. Uygulamada eşin boşanmadan hemen önce annesine, babasına, kardeşine, arkadaşına veya ortağına yüksek miktarda para gönderdiği; sonradan düzenlenen senetlerle geçmişten beri borçluymuş gibi gösterildiği; şirket kayıtlarında gerçeğe aykırı borç oluşturulduğu veya taşınmaz ve araçların “borca karşılık” üçüncü kişilere devredildiği görülebilmektedir.

Örneğin boşanma davasından iki ay önce eşin banka hesabında 8.000.000 TL bulunurken birdenbire kardeşine 5.000.000 TL gönderildiğini ve açıklamaya “eski borcun ödenmesi” yazıldığını düşünelim. Diğer eş ise evlilik boyunca böyle bir borçtan hiç haberdar olmadığını, kardeşin bu miktarda para verebilecek ekonomik gücünün bulunmadığını ve borcu gösteren senedin boşanma tartışmalarından sonra düzenlendiğini iddia ediyor olabilir.

Böyle bir durumda yalnızca:

“Borç var, ödedim.”

denilmesi uyuşmazlığı sona erdirmez. Borcun gerçekten mevcut olup olmadığı, ne zaman ve hangi hukuki ilişkiden doğduğu, paranın daha önce borçlu eşe verilip verilmediği ve boşanma öncesindeki ödemenin gerçek bir borç ödemesi mi yoksa diğer eşin katılma alacağını azaltmaya yönelik görünüşte bir işlem mi olduğu araştırılabilir.

2026 itibarıyla bu uyuşmazlıkların değerlendirilmesinde özellikle Türk Medeni Kanunu’nun edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkin hükümleri, TMK m. 229’daki eklenecek değer sistemi, TMK m. 231’deki artık değer hesabı, TMK m. 236’daki katılma alacağı ve koşulları oluştuğunda TMK m. 241’deki üçüncü kişiye yönelik talep imkânı önem taşımaktadır.

Adalet Bakanlığının eğitim materyallerinde de edinilmiş malların tasfiyesinde ilgili mala ilişkin gerçek borçların düşülmesinden sonra kalan net değer üzerinden hesaplama yapılması gerektiği belirtilmektedir. (Adalet Bakanlığı) Bu nedenle tasfiyede borcun bulunması önemlidir; fakat tam da bu sebeple gerçek olmayan borçların tasfiye hesabını yapay biçimde azaltmasına izin verilmemesi gerekir.

Boşanma Öncesi Sahte Borç Yaratmak Ne Demektir?

Sahte veya muvazaalı borç yaratılması, gerçekte bulunmayan bir borcun varmış gibi gösterilmesi ya da gerçek bir hukuki ilişkinin olduğundan farklı şekilde kurgulanması biçiminde ortaya çıkabilir.

Örneğin eş:

kardeşinden yıllar önce 4 milyon TL borç aldığını,

babasına 2 milyon TL borçlu olduğunu,

arkadaşının kendisine yıllar önce nakit para verdiğini,

ortağına yüksek miktarda cari hesap borcu bulunduğunu

ileri sürebilir.

Fakat gerçekte bu paralar hiçbir zaman alınmamış olabilir.

Bu durumda görünürde:

8 milyon TL malvarlığı – 4 milyon TL borç = 4 milyon TL net değer

gibi bir tablo oluşturulmaya çalışılır.

Gerçek borç bulunmadığının ortaya çıkması halinde ise bu hesap değişebilir.

Gerçek Borç ile Sahte Borç Arasındaki Fark Nedir?

Mal rejiminin tasfiyesinde her borç sahte kabul edilemez. Eşlerin gerçek borçları bulunabilir ve bunların tasfiyedeki etkisi borcun niteliğine göre değerlendirilir.

Örneğin konut kredisi, ticari kredi, gerçekten alınmış ödünç para veya belgelenebilir başka bir borç söz konusu olabilir.

Asıl mesele borcun gerçek olup olmadığıdır.

Adalet Bakanlığının tasarrufun iptali davalarına ilişkin eğitim materyalinde de alacağın gerçek ve muvazaadan ari olması gerektiği açıkça belirtilmekte; alacaklı ile borçlunun anlaşarak muvazaalı borç yaratması ihtimalinde mahkemenin borcun dayanağını araştırması gerektiğine ilişkin Yargıtay kararlarına yer verilmektedir. (Adalet Bakanlığı)

Bu yaklaşım doğrudan her mal rejimi dosyasının sonucu anlamına gelmese de “senet var, dolayısıyla borç mutlaka gerçektir” şeklindeki yaklaşımın neden hatalı olduğunu göstermesi bakımından önemlidir.

Eş Boşanmadan Önce Kardeşine Borçlu Olduğunu Söylerse Ne Olur?

Kardeş, anne, baba veya başka bir yakına gerçekten borçlu olunması mümkündür. Dolayısıyla akrabalık tek başına borcun sahte olduğunu göstermez.

Ancak örneğin:

boşanma davasından iki ay önce ilk kez 5 milyon TL’lik borç ortaya çıkmış,

borcun kaynağına ilişkin banka hareketi bulunmuyor,

borç yıllar önce doğmuş denilmesine rağmen hiçbir geri ödeme yapılmamış,

alacaklı olduğu söylenen kardeşin o tarihte 5 milyon TL verebilecek ekonomik kaynağı bulunmuyor,

senet boşanma sürecinde düzenlenmiş,

ardından eşin hesabından kardeşe milyonlarca lira aktarılmış

ise borcun gerçekliği daha ayrıntılı biçimde araştırılabilir.

Sonradan Senet Düzenlenerek Eski Borç Yaratılabilir mi?

Bir senedin varlığı tek başına borcun ekonomik geçmişini açıklamayabilir.

Örneğin eş 2026 yılında kardeşi lehine:

“2022 yılında aldığım 3.000.000 TL nedeniyle borçluyum.”

şeklinde bir senet düzenlemiş olabilir.

Bu durumda şu sorular önem kazanır:

2022 yılında 3 milyon TL gerçekten eşe verildi mi?

Para bankadan mı gönderildi?

Nakit verildiği iddia ediliyorsa kaynağı neydi?

Kardeşin o tarihte bu miktarda parası var mıydı?

Dört yıl boyunca neden hiçbir ödeme yapılmadı?

Senet neden tam boşanma sürecinde ortaya çıktı?

Borç için daha önce herhangi bir ihtar veya takip yapıldı mı?

Bu sorular senedin arkasındaki gerçek ekonomik ilişkinin değerlendirilmesini sağlayabilir.

Noterde Düzenlenen Borç Belgesi Kesin Olarak Gerçek Borç Anlamına Gelir mi?

Bir işlemin noter aracılığıyla gerçekleştirilmiş olması önemli bir delil olabilir; ancak belgenin varlığı ile belgenin dayandığı ekonomik ilişkinin gerçekliği aynı mesele değildir.

Örneğin taraflar gerçekte hiç para alışverişi olmadığı halde bir borç ilişkisini görünürde oluşturmuşlarsa uyuşmazlığın niteliğine göre muvazaa iddiası gündeme gelebilir.

Bu nedenle yalnızca belgenin şekline değil, borcun ekonomik kaynağına da bakılması gerekir.

Sahte Borç Banka Transferiyle Gerçekmiş Gibi Gösterilebilir mi?

Evet, uygulamada banka transferi bulunması da her zaman tek başına yeterli olmayabilir.

Örneğin:

10 Ocak: Eş kardeşine 3 milyon TL gönderiyor.
Açıklama: “Borç geri ödeme.”
1 Şubat: Boşanma davası açılıyor.

Burada transferin gerçekleştiği açıktır.

Ancak asıl soru:

Kardeş daha önce gerçekten 3 milyon TL vermiş miydi?

sorusudur.

Önceki para girişinin bulunmaması, borcun dayanağına ilişkin belgenin olmaması veya ileri sürülen borç ilişkisinin diğer delillerle çelişmesi halinde ödemenin hukuki niteliği tartışılabilir.

EFT Açıklamasına “Borç Ödemesi” Yazılması Yeterli midir?

Hayır. Banka dekontundaki açıklama önemli bir delildir fakat tek başına her uyuşmazlığı çözmez.

“Borç ödeme”, “emanet iadesi”, “eski borç”, “ödünç geri ödeme” gibi açıklamalar tarafların işlem hakkındaki beyanını gösterebilir.

Ancak gerçek borcun bulunup bulunmadığının değerlendirilmesinde:

önceki para transferleri,

sözleşmeler,

senetler,

mesajlaşmalar,

tarafların mali durumları,

geri ödeme geçmişi,

işlem tarihleri

birlikte incelenebilir.

Borcun Kaynağı Nasıl Araştırılır?

Sahte borç iddialarında en önemli yöntemlerden biri paranın tersine doğru takip edilmesidir.

Örneğin eş:

“2023 yılında arkadaşım bana 4 milyon TL borç verdi.”

diyorsa araştırılması gereken ilk soru:

4 milyon TL 2023 yılında eşin malvarlığına gerçekten girdi mi?

olmalıdır.

Banka hesabında böyle bir giriş bulunuyorsa işlem daha ayrıntılı değerlendirilir.

Hiçbir banka kaydı yoksa:

“Nakit verdi.”

savunması ileri sürülebilir.

Bu durumda da parayı verdiği iddia edilen kişinin söz konusu paranın kaynağını açıklayıp açıklayamadığı önem kazanabilir.

“Parayı Elden Aldım” Savunması Yapılırsa Ne Olur?

Nakit borç verilmesi hukuken imkânsız değildir.

Ancak yüksek miktarlı nakit borç iddiaları özellikle boşanma öncesinde ortaya çıktığında ispat tartışması daha önemli hale gelebilir.

Örneğin kardeşin:

“2019 yılında 7 milyon TL’yi elden verdim.”

demesi halinde yalnızca bu beyanla yetinilmeyip somut olayın koşullarına göre:

paranın kaynağı,

kardeşin o tarihteki ekonomik durumu,

varsa banka çekimleri,

satılmış malvarlığı,

borç sözleşmesi,

geri ödeme kayıtları,

taraflar arasındaki yazışmalar

değerlendirilebilir.

Sahte Borç İçin Yakın Akrabalar Kullanılırsa Ne Olur?

Anne, baba, kardeş veya diğer yakınların kullanılması tek başına işlemin muvazaalı olduğunu göstermez.

Ancak yakınlık ilişkisi diğer olağan dışı olgularla birleşebilir.

Örneğin:

kardeşin düzenli geliri yok,

yüksek miktarlı birikimi görünmüyor,

borcun verildiği tarihe ilişkin para çıkışı bulunmuyor,

yıllarca geri ödeme talep edilmemiş,

boşanma sürecinde birden senet düzenlenmiş,

hemen ardından yüksek miktarlı ödeme yapılmış

ise bütün bu unsurlar birlikte değerlendirilebilir.

Sahte Borç Yaratılıp Ev Kardeşe Devredilirse Ne Olur?

Mal kaçırma iddiası yalnızca nakit para transferleriyle sınırlı değildir.

Örneğin eş:

“Kardeşime 6 milyon TL borcum vardı.”

diyerek 6 milyon TL değerindeki dairesini kardeşine devretmiş olabilir.

Burada iki ayrı ekonomik ilişkinin araştırılması gerekir:

Gerçekten 6 milyon TL borç var mıydı?

ve

Taşınmaz gerçekten bu borcun ifası amacıyla mı devredildi?

Eğer dayanak borç gerçek değilse taşınmaz devrinin hukuki niteliği de ayrıca tartışmalı hale gelir.

Araç “Borca Mahsuben” Arkadaşa Devredilirse Ne Olur?

Aynı durum araçlarda da ortaya çıkabilir.

Örneğin piyasa değeri 2.500.000 TL olan araç:

“Arkadaşıma olan borcuma karşılık verdim.”

denilerek üçüncü kişiye devredilmiş olabilir.

Bu durumda araç satış veya devir kayıtları yanında sözde borcun kaynağının da incelenmesi gerekir.

Borç gerçek değilse işlemin mal rejiminin tasfiyesi üzerindeki etkisi ayrıca değerlendirilebilir.

TMK Madde 229 Sahte Borç Yoluyla Mal Kaçırmada Neden Önemlidir?

Türk Medeni Kanunu’nun 229. maddesi, mal rejiminin tasfiyesinde eklenecek değerleri düzenlemektedir.

Hüküm özellikle iki işlem grubunu önemsemektedir: mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan olağan hediyeler dışında yapılan karşılıksız kazandırmalar ve bir eşin mal rejiminin devamı süresince diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yaptığı devirler.

Dolayısıyla gerçekte mevcut olmayan bir borç gerekçe gösterilerek üçüncü kişiye malvarlığı aktarılmışsa, somut olayın koşullarına göre katılma alacağını azaltma kastı bakımından TMK m. 229 değerlendirmesi önem kazanabilir.

Burada önemli bir SEO ve hukuki doğruluk noktası vardır:

“Boşanmadan bir yıldan daha önce yapılan bütün mal kaçırma işlemleri dikkate alınamaz.”

şeklindeki ifade doğru değildir.

Bir yıllık düzenleme belirli karşılıksız kazandırmalara ilişkindir. Katılma alacağını azaltmak kastıyla gerçekleştirilen devirler TMK m. 229’da ayrıca düzenlenmiştir.

Sahte Borç Mal Rejimi Hesabından Düşülebilir mi?

Gerçek ve ilgili mal grubuna ilişkin borçların tasfiye hesabındaki etkisi bulunmaktadır. Nitekim edinilmiş malların artık değeri hesaplanırken ilgili borçların düşülmesi söz konusudur. Adalet Bakanlığının aile ve miras hukukuna ilişkin uzmanlık materyalinde de tasfiye sırasında ilgili mala ilişkin borçlar çıktıktan sonra kalan net değer üzerinden hesaplama yapılacağı açıklanmaktadır. (Adalet Bakanlığı)

Ancak gerçekte mevcut olmayan bir borcun salt belge düzenlenerek tasfiye hesabından düşülmesi ayrı bir konudur.

Bu nedenle:

“Senet sundum, 5 milyon TL borcum var; edinilmiş maldan düşülmeli.”

savunmasının dayandığı gerçek hukuki ilişkinin tartışılması mümkün olabilir.

Sahte Borç Katılma Alacağını Nasıl Etkileyebilir?

Basitleştirilmiş bir örnek üzerinden düşünelim.

Eşin tasfiyede dikkate alınacak edinilmiş malvarlığı 12 milyon TL olsun.

Gerçek borç bulunmadığını varsayalım.

Eş boşanmadan önce kardeşiyle 6 milyon TL’lik görünüşte borç ilişkisi oluşturursa ekonomik tabloyu:

12 milyon TL malvarlığı – 6 milyon TL borç = 6 milyon TL

şeklinde göstermeye çalışabilir.

Bu nedenle sahte borç iddiası yalnızca “eş parasını kaçırdı” problemi değildir.

Aynı zamanda artık değeri ve dolayısıyla diğer eşin olası katılma alacağını yapay biçimde azaltmaya yönelik bir yöntem haline gelebilir.

Sahte Borç İddiası Nasıl İspatlanır?

Bu uyuşmazlıklarda tek bir “mükemmel delil” bulunması her zaman mümkün değildir. Çoğu zaman deliller birlikte değerlendirilir.

Özellikle şu unsurlar önem taşıyabilir:

borcun ileri sürüldüğü tarih ile boşanma süreci arasındaki yakınlık,

borç verildiği iddia edilen tarihteki banka hareketleri,

alacaklı olduğu söylenen kişinin ekonomik gücü,

senedin düzenlenme tarihi,

geçmişte herhangi bir geri ödeme bulunup bulunmadığı,

borç için daha önce ihtar çekilip çekilmediği,

icra takibi yapılıp yapılmadığı,

taraflar arasındaki mesajlaşmalar,

borç ödemesinden sonra paranın ne olduğu.

Amaç yalnızca:

“Bu borç sahte.”

demek değil, borcun ekonomik geçmişinin bulunmadığını somut delillerle gösterebilmektir.

Banka Kayıtları Sahte Borcu Ortaya Çıkarabilir mi?

Çoğu dosyada evet, banka hareketleri en önemli delil gruplarından biridir.

Örneğin eş 2026 yılında:

“2022’de babamdan 4 milyon TL borç aldım.”

diyorsa 2022 dönemindeki banka hareketleri incelenebilir.

Gerçekten babadan 4 milyon TL geldiği görülüyorsa bu kayıt önemlidir.

Ancak 2022 yılında böyle bir para hareketi bulunmuyor, baba da paranın nakit verildiğini söylüyorsa başka deliller önem kazanacaktır.

Banka Kayıtlarında Döngüsel Para Transferi Bulunursa Ne Olur?

Bazı olaylarda para görünüşte borç ilişkisi oluşturacak şekilde dolaştırılabilir.

Örneğin:

1 Mart: Eş kardeşine 2 milyon TL gönderiyor.
5 Mart: Kardeş aynı 2 milyon TL’yi “borç verme” açıklamasıyla eşe gönderiyor.
20 Mart: Eş parayı “borç geri ödeme” açıklamasıyla tekrar kardeşe gönderiyor.

Böyle bir hareket zinciri varsa işlemlerin ekonomik nedeni ayrıntılı biçimde değerlendirilmelidir.

Sadece son dekonta bakıldığında gerçek bir borç ödemesi izlenimi oluşabilir. Ancak hesapların kronolojik incelenmesi paranın döngüsel hareketini ortaya çıkarabilir.

WhatsApp Mesajları Sahte Borcu İspatlayabilir mi?

Hukuka uygun şekilde elde edilmiş mesajlar diğer delillerle birlikte önem taşıyabilir.

Örneğin kardeş ile eş arasındaki mesajlarda:

“Boşanma bitince parayı geri verirsin.”

anlamına gelen ifadeler bulunması, yapılan transferin gerçek borç ödemesi olup olmadığı bakımından önemli olabilir.

Ancak başkasının telefonuna, e-posta hesabına veya bulut hesabına izinsiz erişerek delil elde etmeye çalışılması hukuki ve cezai sorunlar doğurabilir.

Bu nedenle delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmesi önemlidir.

Senedin Düzenlenme Tarihi Araştırılabilir mi?

Evet. Özellikle boşanma sürecinde birdenbire ortaya çıkan senetlerde düzenlenme tarihi önemlidir.

Fakat senedin üzerinde eski bir tarih bulunması, belgenin gerçekten o tarihte düzenlendiğini her durumda kesin biçimde kanıtlamayabilir.

Belgenin gerçekliği konusunda ciddi uyuşmazlık varsa somut olayın özelliklerine göre bilirkişi veya adli belge incelemesi gündeme gelebilir.

Adalet Bakanlığının tasarrufun iptali eğitim materyalinde de senedin sahteliğine ilişkin ceza davası bulunmasının hukuki değerlendirmeyi etkileyebileceğine ilişkin Yargıtay uygulamasına yer verilmektedir. (Adalet Bakanlığı)

Borç İçin İcra Takibi Başlatılması Borcu Gerçek Hale Getirir mi?

Hayır. İcra takibinin bulunması önemli olmakla birlikte her durumda borcun maddi hukuk bakımından gerçek olduğunu tartışmasız hale getirmez.

Örneğin eş ile kardeşi anlaşarak senet düzenleyip ardından kardeş eşe karşı icra takibi başlatmış olabilir.

Bu durumda:

senedin dayanağı,

borcun doğumu,

gerçek para hareketi,

taraflar arasındaki ilişki,

takibin zamanlaması

önem kazanabilir.

Adalet Bakanlığının yayımladığı eğitim materyalinde aktarılan Yargıtay yaklaşımında da alacağın yalnızca kesinleşmiş olmasının değil, gerçek ve muvazaadan ari olmasının gerektiği belirtilmektedir. (Adalet Bakanlığı)

Eş İcra Takibine İtiraz Etmezse Ne Olur?

Eşin kendisine karşı başlatılan icra takibine bilerek itiraz etmemesi, özellikle yakın akraba veya ilişkili kişiler arasında gerçekleştirilen işlemlerde dikkatle değerlendirilmesi gereken bir durum olabilir.

Örneğin kardeş 5 milyon TL’lik takip başlatıyor, eş hiçbir itirazda bulunmuyor ve hemen ardından malvarlığı kardeşe aktarılıyorsa işlemlerin bütününün ekonomik amacı tartışılabilir.

Ancak yalnızca itiraz edilmemiş olması tek başına muvazaa kanıtı değildir.

Şirket Üzerinden Sahte Borç Yaratılabilir mi?

Şirket ortağı veya yöneticisi olan eşlerin bulunduğu boşanmalarda daha karmaşık senaryolar görülebilir.

Örneğin şirket kayıtlarında:

“Ortaklara borçlar”

veya başka cari hesap kalemleri oluşturulabilir.

Burada şirketin ayrı tüzel kişiliği bulunduğu unutulmamalıdır. Şirket borcu ile eşin kişisel borcu aynı değildir.

Ancak eşin kişisel malvarlığının şirket üzerinden üçüncü kişilere aktarılması veya şirket kayıtlarının eşin malvarlığı durumunu gizlemek amacıyla kullanıldığı iddia ediliyorsa ticari defterler, banka hareketleri ve muhasebe kayıtları önem kazanabilir.

Sahte Fatura veya Danışmanlık Borcu Oluşturulursa Ne Olur?

Özellikle şirket sahibi eşlerde görünüşte hizmet, danışmanlık veya ticari ilişki üzerinden borç oluşturulduğu iddialarıyla karşılaşılabilir.

Örneğin eşin kontrol ettiği şirketten yakın bir kişiye ait şirkete:

“Danışmanlık hizmeti – 5.000.000 TL”

faturası düzenlenmiş olabilir.

Burada faturanın bulunması tek başına hizmetin gerçekten verildiğini kanıtlamayabilir.

Sözleşme, hizmet çıktıları, ticari defterler, banka hareketleri, e-postalar ve tarafların ticari ilişkisi birlikte değerlendirilebilir.

Mal Kaçırmak İçin Sahte Borç İkrarında Bulunulursa Muvazaa Gündeme Gelir mi?

Somut olayın özelliklerine göre evet.

Muvazaada tarafların dışarıya açıkladıkları işlem ile gerçek iradeleri arasında bilinçli bir uyumsuzluk bulunmaktadır.

Adalet Bakanlığının materyalinde yer verilen klasik örneklerden biri de kişinin mal kaçırma amacıyla gerçekte bulunmayan bir borcu ikrar ederek senet düzenlemesidir. (Adalet Dergisi)

Bu nedenle boşanma öncesinde gerçekte olmayan bir borcun yaratılması halinde işlemin hukuki niteliğine göre muvazaa ve mal rejiminin tasfiyesine ilişkin hükümler birlikte değerlendirilmek durumunda kalabilir.

Sahte Borç Ödemesi Üçüncü Kişiye Yapılmışsa Para Geri İstenebilir mi?

Bu sorunun cevabı uygulanacak hukuki sebebe göre değişir.

Mal rejiminin tasfiyesinde TMK m. 229 kapsamında tasfiyeye eklenecek bir değer bulunduğunun kabul edilmesi, her durumda paranın üçüncü kişiden doğrudan geri alınacağı anlamına gelmez.

Üçüncü kişilere yönelik özel talepler bakımından TMK m. 241 ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu madde belirli şartlarda, tasfiye sırasında borçlu eşin malvarlığı veya terekenin katılma alacağını karşılamaması halinde, karşılıksız kazandırmadan yararlanan üçüncü kişilere karşı eksik kalan miktar bakımından talepte bulunulmasına imkân tanımaktadır.

Dolayısıyla:

“Para kardeşe gönderilmiş, kardeşten tamamını doğrudan geri alırım.”

şeklinde otomatik bir sonuç çıkarılmamalıdır.

Sahte Borç Nedeniyle Üçüncü Kişiye Dava Açılabilir mi?

Somut olayın niteliğine göre üçüncü kişinin davaya dahil edilmesi veya üçüncü kişiye yönelik ayrı bir hukuki talep gündeme gelebilir.

Ancak eşe karşı açılan mal rejimi davasıyla üçüncü kişiye karşı ileri sürülebilecek talepler aynı hukuki yapıda değildir.

Özellikle:

muvazaa,

TMK m. 229 kapsamında eklenecek değer,

TMK m. 241 kapsamında üçüncü kişinin sorumluluğu

birbirinden ayrılmalıdır.

Dava stratejisinin yanlış hukuki sebebe dayanması önemli hak kayıplarına yol açabilir.

Sahte Borç Nedeniyle Malvarlığına Tedbir Konulabilir mi?

Somut mal kaçırma riski bulunması halinde geçici hukuki koruma yolları değerlendirilebilir.

Örneğin eş:

yüksek miktarlı sahte borç oluşturmuş,

taşınmazlarını borca karşılık devretmeye başlamış,

banka hesaplarını hızla boşaltıyor

ise ihtiyati tedbir veya uyuşmazlığın niteliğine uygun diğer geçici hukuki koruma talepleri gündeme gelebilir.

Ancak tedbir otomatik değildir. Talep edilen korumanın niteliği, yaklaşık ispat, hak ile tedbir arasındaki bağlantı ve ölçülülük mahkeme tarafından değerlendirilir.

Boşanma Davası Açılmadan Önce Sahte Borç Yaratılmışsa Ne Yapılmalı?

Burada zamanlama önemlidir.

Mümkünse hukuka uygun biçimde ulaşılabilen:

banka dekontları,

borç mesajları,

senet bilgileri,

icra dosyaları,

taşınmaz ve araç devir bilgileri,

şirket kayıtları,

para transferlerinin tarihleri

korunmalıdır.

Özellikle büyük miktarlı para hareketlerinde basit bir kronoloji hazırlanması son derece yararlı olabilir.

Örneğin:

10 Ocak: Hesapta 8 milyon TL.
15 Ocak: Kardeş lehine 5 milyon TL’lik senet.
20 Ocak: Kardeş icra takibi başlatıyor.
22 Ocak: Eş takibe itiraz etmiyor.
25 Ocak: 5 milyon TL kardeşe aktarılıyor.
10 Şubat: Boşanma davası açılıyor.

Böyle bir zaman çizelgesi işlemlerin birbirleriyle bağlantısını göstermede önemli olabilir.

Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Sahte Borç Ödenirse Ne Olur?

Türk Medeni Kanunu’nun 225. maddesi uyarınca boşanma halinde mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarihten geçerli olmak üzere sona erer.

Bu nedenle dava tarihinde mevcut olan malvarlığı ve borçların niteliği önemlidir.

Eşin dava açıldıktan sonra:

“Bu borcu ödemem gerekiyordu.”

diyerek malvarlığını üçüncü kişilere aktarması halinde borcun dava tarihinde gerçekten bulunup bulunmadığı ve ödemenin hukuki niteliği ayrıca araştırılabilir.

Sahte Borcun Gerçek Olmadığını Kim İspatlar?

İspat yükü, ileri sürülen maddi vakıaya ve uygulanacak hukuki kurallara göre belirlenir. Bu nedenle bütün mal rejimi uyuşmazlıkları için:

“Sahte olduğunu mutlaka diğer eş ispatlar.”

veya

“Borçlu eş borcun gerçekliğini mutlaka ispatlamak zorundadır.”

şeklinde tek cümlelik bir kural koymak doğru değildir.

Ancak tarafların iddialarını somutlaştırması ve dayandıkları delilleri göstermesi gerekir.

Özellikle yüksek tutarlı, yakın akrabalara yönelik ve boşanmanın hemen öncesinde ortaya çıkan borçlarda borcun ekonomik geçmişine ilişkin objektif kayıtlar son derece önemli hale gelir.

Sahte Borç İddiasında En Güçlü Delil Zinciri Nasıl Kurulur?

Bu dosyalarda güçlü bir hukuki inceleme çoğunlukla şu bağlantıyı kurmaya çalışır:

1. Borcun doğduğu iddia edilen tarih

2. O tarihte gerçekten para transferi bulunup bulunmadığı

3. Alacaklı olduğu söylenen kişinin paranın kaynağı

4. Borç sözleşmesi veya senedin ne zaman düzenlendiği

5. Geçmiş geri ödemeler

6. Boşanma sürecinin başlangıcı

7. İcra takibi veya ödeme tarihi

8. Paranın üçüncü kişiye geçtikten sonraki hareketi

Özellikle son aşama çok önemlidir.

Örneğin eş kardeşine “borç ödemesi” olarak 4 milyon TL gönderdikten bir hafta sonra kardeş aynı parayı başka bir açıklamayla eşin kontrol ettiği şirkete aktarıyorsa finansal hareketlerin tamamının incelenmesi gerekebilir.

2026 Güncel Hukuk Açısından Sahte Borçla Mal Kaçırma

2026 itibarıyla boşanma öncesinde sahte borç oluşturulması konusunda temel mal rejimi sistemi Türk Medeni Kanunu’nun edinilmiş mallara katılma rejimine ilişkin hükümlerine dayanmaya devam etmektedir.

Özellikle TMK m. 219, 222, 225, 229, 230, 231, 235, 236 ve 241 somut olayın özelliklerine göre önem taşıyabilir.

Edinilmiş mal kavramı Adalet Bakanlığı Hukuk Sözlüğünde de eşlerin mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleri olarak açıklanmaktadır. (Hukuk Sözlüğü)

2026 açısından ayrıca dikkat edilmesi gereken nokta, “güncel mevzuat” ifadesi kullanılırken gerçekten yürürlüğe giren değişikliklerle tasarı, reform önerisi veya uygulama tartışmalarının birbirine karıştırılmamasıdır. Bu nedenle sahte borç yoluyla mal kaçırma uyuşmazlıklarında değerlendirme öncelikle yürürlükteki Türk Medeni Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve uyuşmazlığın özelliklerine göre ilgili diğer mevzuat üzerinden yapılmalıdır.

Güncel kanun metinlerinin kontrolü için Mevzuat Bilgi Sistemi ve içtihat araştırmaları bakımından UYAP Mevzuat ve İçtihat Programı kullanılabilir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’da Sahte Borç ve Mal Kaçırma Uyuşmazlıkları

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde özellikle yüksek malvarlıklı boşanma uyuşmazlıklarında sahte borç, yakın akrabalara para transferi, sonradan düzenlenen senetler, şirket cari hesapları ve borca karşılık gerçekleştirildiği ileri sürülen taşınmaz veya araç devirleri önemli ispat sorunlarına yol açabilmektedir.

Bu tür dosyalarda yalnızca eşin dava tarihindeki banka bakiyesine bakılması gerçek ekonomik tabloyu göstermeyebilir. Eşin malvarlığı 10 milyon TL’den 1 milyon TL’ye düşmüşse aradaki 9 milyon TL’nin hangi işlemlerle çıktığının araştırılması gerekebilir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, boşanma öncesi sahte borç iddialarında borcun yalnızca kâğıt üzerindeki varlığının değil, gerçek ekonomik kaynağının ve para hareketlerinin incelenmesinin önem taşıdığını vurgulamaktadır. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından aile hukuku ve mal rejimi uyuşmazlıklarında yapılan değerlendirmelerde de özellikle banka hareketlerinin, senetlerin, icra takiplerinin, şirket kayıtlarının ve üçüncü kişilerle yapılan transferlerin kronolojik biçimde karşılaştırılması önem taşımaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Eşim boşanmadan önce kardeşine sahte borç çıkarırsa mal paylaşımından kaçabilir mi?
Gerçekte mevcut olmayan bir borcun yaratılması mal rejiminden kaynaklanan hakları otomatik olarak ortadan kaldırmaz. Borcun gerçekliği, para hareketleri ve işlemin diğer eşin katılma alacağını azaltma amacı taşıyıp taşımadığı araştırılabilir.

2. Eşim kardeşine senet verdiyse borcun gerçek olduğu kabul edilir mi?
Her durumda hayır. Senet önemli bir delildir ancak dayandığı hukuki ilişkinin gerçekliği uyuşmazlık konusu yapılabilir. Özellikle borcun kaynağı ve önceki para hareketleri önem taşır.

3. EFT açıklamasında “borç ödemesi” yazması yeterli midir?
Tek başına yeterli olmayabilir. Asıl olarak söz konusu borcun daha önce gerçekten doğup doğmadığı araştırılmalıdır.

4. Kayınpeder eşime yıllar önce nakit borç verdiğini söylerse ne olur?
Nakit borç hukuken mümkündür. Ancak yüksek miktarlı bir borç söz konusuysa paranın kaynağı, borcun tarihi, tarafların ekonomik durumu, varsa belgeler ve geçmiş geri ödemeler birlikte değerlendirilebilir.

5. Boşanmadan hemen önce düzenlenen senet şüpheli sayılır mı?
Zamanlama önemli bir olgudur fakat tek başına senedin sahte olduğunu kanıtlamaz. Senedin dayandığı gerçek ekonomik ilişkinin bulunup bulunmadığı diğer delillerle araştırılır.

6. Eşime karşı kardeşi icra takibi başlatırsa borç kesinleşmiş olur mu?
İcra takibinin bulunması önemli olabilir ancak muvazaalı borç iddiasını her durumda ortadan kaldırmaz. Adalet Bakanlığının eğitim materyalinde aktarılan Yargıtay uygulamasında da alacağın gerçek ve muvazaadan ari olması gerektiği vurgulanmaktadır. (Adalet Bakanlığı)

7. Sahte borçla kardeşe devredilen ev geri alınabilir mi?
İleri sürülebilecek talep işlemin hukuki niteliğine bağlıdır. Mal rejimi tasfiyesinde TMK m. 229 ve şartları varsa TMK m. 241 değerlendirilebilir; ancak her olay otomatik olarak tapu iptal ve tescil sonucunu doğurmaz.

8. Eşim sahte borç ödemesi yapıp banka hesabını boşaltırsa tedbir istenebilir mi?
Somut mal kaçırma riski ve yaklaşık ispat bulunması halinde uyuşmazlığın niteliğine uygun geçici hukuki koruma yolları değerlendirilebilir. Tedbir kararı otomatik olmayıp mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır.

9. Sahte borç banka kayıtlarından anlaşılabilir mi?
Banka kayıtları en önemli delillerden biri olabilir. Özellikle borcun doğduğu iddia edilen tarihte eşe gerçekten para gelip gelmediğinin ve ödeme sonrasında paranın nereye gittiğinin incelenmesi önemlidir.

10. Sahte borç iddiasında en önemli şey nedir?
Borcun ekonomik geçmişini ortaya çıkarmaktır. “Borç sahte” şeklindeki soyut iddia yerine borcun tarihi, miktarı, alacaklısı, para kaynağı, senet tarihi, banka hareketleri, geri ödemeler ve boşanma süreci arasındaki bağlantının somutlaştırılması daha etkili olabilir.

Uzman Hukuki Destek

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren aile ve boşanma hukuku alanında uzman avukat ile çalışarak boşanma öncesi sahte borç oluşturulması, muvazaalı senetler, yakın akrabalara yapılan borç ödemeleri, banka hesaplarının boşaltılması, borca karşılık taşınmaz veya araç devri, şirket üzerinden borç yaratılması, katılma alacağının azaltılması, TMK m. 229 kapsamında eklenecek değerler, üçüncü kişilere yönelik talepler ve mal rejiminin tasfiyesi süreçlerinde haklarınızı güvence altına alabilirsiniz.

Özellikle eşin boşanma sürecinden hemen önce anne, baba, kardeş, arkadaş veya iş ortağına yüksek miktarlı borçlu olduğunu ileri sürdüğü, geçmiş tarihli senetler ortaya çıkardığı, yakınlarının başlattığı icra takiplerine itiraz etmediği, banka hesabındaki paraları “borç ödemesi” açıklamasıyla aktardığı veya taşınmaz ve araçlarını görünüşteki borçlara karşılık devrettiği uyuşmazlıklarda FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.