İhtiyati Haciz İçin Teminat Ne Kadar ve Hangi Durumlarda Teminatsız Karar Verilebilir? 2026 Güncel Rehber

İhtiyati haciz talep eden alacaklıların en sık sorduğu sorulardan biri “Mahkeme ne kadar teminat ister?” sorusudur. Özellikle milyonlarca liralık ticari alacaklarda teminat oranı, ihtiyati haciz başvurusunun ekonomik olarak uygulanabilir olup olmadığını doğrudan etkileyebilir.

2026 itibarıyla temel kural İcra ve İflas Kanunu m.259 kapsamında şudur: İhtiyati haciz isteyen alacaklı, haksız çıkması hâlinde borçlunun ve üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararların karşılanması amacıyla kural olarak teminat göstermek zorundadır. Bunun iki önemli istisnası vardır: Alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz; alacak ilam niteliğinde bir belgeye dayanıyorsa teminat alınıp alınmayacağına mahkeme karar verir. (Anayasa Mahkemesi)

İhtiyati Haciz Teminatı Neden Alınır?

İhtiyati haciz kesinleşmiş bir cebri icra işlemi değildir. Mahkeme, yaklaşık ispat düzeyinde yaptığı değerlendirmeyle borçlunun malvarlığı üzerine geçici haciz uygulanmasına karar verebilir.

Örneğin alacaklı 10 milyon TL alacağı bulunduğunu ileri sürerek borçlunun banka hesapları ve taşınmazları üzerinde ihtiyati haciz uygulatabilir.

Daha sonra alacaklının haksız olduğu ortaya çıkarsa borçlu:

ticari faaliyetinin aksadığını,

banka hesabını kullanamadığını,

finansman kaybı yaşadığını,

üçüncü kişilerle ilişkilerinin zarar gördüğünü

ileri sürebilir.

Teminatın temel amacı, haksız ihtiyati haciz nedeniyle borçlu veya üçüncü kişilerin uğrayabileceği zararların güvence altına alınmasıdır. Yargıtay da teminatın bu fonksiyonunu açık biçimde kabul etmektedir. (Son Karar)

İhtiyati Haciz İçin Teminat Oranı Kaçtır?

En önemli nokta şudur:

Kanunda “ihtiyati haciz teminatı alacağın %10’udur” veya “%15’idir” şeklinde sabit bir oran bulunmamaktadır.

İİK m.259 sabit bir yüzde belirlememektedir. Teminatın tutarı ve şeklinin belirlenmesinde HMK m.87 dikkate alınmaktadır. Anayasa Mahkemesi de İİK m.259’daki eski HUMK atfının HMK m.447/2 nedeniyle günümüzde HMK’nın karşılık gelen hükümlerine, bu bağlamda HMK m.87’ye göre değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. (Anayasa Mahkemesi)

Dolayısıyla internette sık görülen:

“İhtiyati hacizde teminat her zaman %15’tir.”

şeklindeki bilgi hukuken kesin bir kural değildir.

Mahkeme Teminat Miktarını Nasıl Belirler?

Mahkeme teminat miktarını somut dosyanın özelliklerine göre belirler.

Değerlendirmede özellikle:

alacak miktarı,

ihtiyati haczin kapsamı,

haczedilecek malvarlığının niteliği,

borçlu bakımından doğabilecek zarar,

üçüncü kişilerin zarar ihtimali,

alacağın dayandığı belgelerin kuvveti

gibi unsurlar önem taşıyabilir.

Bu nedenle aynı miktardaki iki farklı alacak dosyasında farklı teminat kararları ortaya çıkabilir.

Mahkemeler Yüzde Üzerinden Teminat Belirleyebilir mi?

Evet. Uygulamada mahkemelerin alacak miktarı üzerinden belirli bir oran kullanarak teminat belirlediği görülebilir.

Ancak bu oran kanunda sabitlenmiş bir ihtiyati haciz teminat oranı değildir.

Örneğin mahkeme 10.000.000 TL’lik bir ihtiyati haciz talebinde somut dosyaya göre belirli bir oranda teminat öngörebilir.

Bu nedenle müvekkile:

“Kesin olarak şu kadar teminat yatıracaksınız.”

demek yerine mahkemenin takdir edeceği tutarın beklenmesi daha doğru olacaktır.

Örnek: 10 Milyon TL Alacakta Teminat Ne Kadar Olabilir?

Varsayımsal olarak mahkemenin %15 oranında teminat belirlediğini düşünelim.

Alacak: 10.000.000 TL
Varsayımsal teminat oranı: %15
Teminat: 1.500.000 TL

Ancak bu örnek kanuni oran değildir.

Mahkeme farklı bir oran veya farklı bir tutar belirleyebilir. Önemli olan kararın somut dosyadaki muhtemel zarar riskini güvence altına alacak şekilde verilmesidir.

Teminatın Mutlaka Nakit Olması Gerekir mi?

Teminatın şekli bakımından HMK m.87 ve ilgili hükümler dikkate alınır.

Somut mahkeme kararına göre nakit teminat veya kabul edilen başka bir teminat türü gündeme gelebilir.

Özellikle yüksek tutarlı ticari uyuşmazlıklarda banka teminat mektubunun kabul edilip edilmeyeceği ve hangi nitelikleri taşıması gerektiği mahkeme kararına ve teminatın niteliğine göre değerlendirilmelidir.

Bu nedenle yüksek tutarlı ihtiyati haciz dosyalarında karar çıkar çıkmaz teminat şeklinin kontrol edilmesi gerekir.

Hangi Durumda Kesin Olarak Teminat Aranmaz?

İİK m.259’un en açık istisnası ilama dayalı alacaktır.

Kanun:

“Ancak alacak bir ilama müstenid ise teminat aranmaz.”

esasını benimsemektedir. (LEXPERA)

Dolayısıyla ihtiyati hacze konu alacak bir mahkeme ilamına dayanıyorsa İİK m.259 kapsamında teminat aranmaz.

Bu durum mahkemenin:

“Yine de %15 teminat yatır.”

şeklinde genel bir takdir kullanabileceği bir alan değildir.

Kanun burada doğrudan istisna getirmiştir.

İlamın Kesinleşmiş Olması Gerekir mi?

Teminat bakımından önemli bir ayrıntıdır.

Akademik çalışmalarda İİK m.259/2 kapsamında alacağın ilama dayanması hâlinde, ilamın kesinleşmiş olup olmamasının teminat zorunluluğu açısından belirleyici olmadığı; kesinleşmemiş ilama dayanılarak ihtiyati haciz talep edildiğinde de teminat muafiyetinin uygulanabileceği kabul edilmektedir. (DergiPark)

Ancak ilamın icra edilebilirliği ve ihtiyati haciz şartlarının bulunması ayrı meselelerdir.

İlam Niteliğinde Belge Varsa Teminat Aranır mı?

Burada durum farklıdır.

İİK m.259’a göre alacak ilam niteliğinde bir belgeye dayanıyorsa:

Teminat alınması zorunlu değildir ancak teminatsız karar verilmesi de otomatik değildir.

Mahkeme takdir eder. (Anayasa Mahkemesi)

Yani mahkeme:

“Belgenin niteliği ve dosya kapsamı dikkate alınarak teminat alınmasına gerek bulunmamaktadır.”

diyebilir.

Ancak başka bir dosyada:

“Teminat yatırıldıktan sonra ihtiyati haciz uygulanmasına”

karar verebilir.

Hangi Belgeler İlam Niteliğinde Belgedir?

Burada her noter belgesinin veya borç ikrarının otomatik olarak ilam niteliğinde belge kabul edilmemesi gerekir.

İlam niteliğindeki belgeler bakımından başta İİK m.38 ve özel kanun hükümleri dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle:

noter ihtarnamesi,

adi yazılı borç ikrarı,

fatura,

cari hesap ekstresi,

e-posta,

WhatsApp yazışması

gibi belgelerin yalnızca güçlü delil olmaları onları kendiliğinden “ilam niteliğinde belge” hâline getirmez.

Yargıtay da teminat istisnasının uygulanabilmesi için ihtiyati hacze dayanak belgenin hukuken gerçekten ilam niteliğinde olup olmadığının doğru belirlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. (Son Karar)

Çek veya Senet Varsa Teminatsız İhtiyati Haciz Alınabilir mi?

Çek veya bono güçlü bir kambiyo belgesi olabilir ancak bundan:

“Çek varsa mutlaka teminatsız ihtiyati haciz verilir.”

sonucu çıkarılamaz.

İİK m.259 bakımından teminatsızlık istisnası ilam ve mahkemenin takdirine bağlı olarak ilam niteliğinde belge üzerinden değerlendirilir.

Dolayısıyla çek, bono veya diğer ticari belgelerde ihtiyati haczin şartları ve teminat meselesi ayrı ayrı incelenmelidir.

Fatura ve Cari Hesap Mutabakatı Varsa Teminatsız Karar Verilebilir mi?

Kural olarak yalnızca fatura, cari hesap kaydı veya sözleşmeye dayanılması İİK m.259’daki zorunlu teminatsızlık istisnasını oluşturmaz.

Örneğin alacaklının elinde:

imzalı sözleşme,

faturalar,

teslim tutanakları,

cari hesap mutabakatı,

borcu kabul eden e-postalar

bulunabilir.

Bu belgeler ihtiyati haciz şartlarının yaklaşık ispatı bakımından oldukça güçlü olabilir.

Ancak alacağın kuvvetli biçimde ispatlanması ile İİK m.259 kapsamında teminat muafiyeti aynı mesele değildir.

Nitekim Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında da ilama veya ilam niteliğinde belgeye dayanmayan ihtiyati haciz taleplerinde teminat alınmasının zorunlu olduğu belirtilmektedir. (İctihatlar)

Borçlu Mal Kaçırıyorsa Teminat Alınmadan İhtiyati Haciz Verilebilir mi?

Borçlunun mal kaçırması ihtiyati haciz şartlarının değerlendirilmesi bakımından son derece önemli olabilir.

Ancak:

“Borçlu mal kaçırıyor, o hâlde teminat gerekmiyor.”

şeklinde genel bir kural yoktur.

İhtiyati haczin şartları İİK m.257 ve devamında; teminat ise m.259’da ayrıca düzenlenmiştir.

Dolayısıyla mal kaçırma riski ihtiyati haciz kararının verilmesi açısından önemli olsa bile teminat yükümlülüğünü otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Borçlu Teminatsız İhtiyati Hacze İtiraz Edebilir mi?

Kanuni şartlara aykırı biçimde teminatsız ihtiyati haciz uygulanması hukuki uyuşmazlığa yol açabilir.

Nitekim Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında, alacağın ilama veya ilam niteliğinde belgeye dayanmadığı durumlarda İİK m.259 gereğince teminat alınmadan ihtiyati haciz uygulanamayacağı kabul edilmektedir. (İctihatlar)

Bu nedenle ihtiyati haciz talep eden alacaklının da kararın ileride usulden tartışılmasını önlemek için teminat rejimini doğru kurması gerekir.

Taraflar “Teminat Alınmayacaktır” Diye Sözleşme Yapabilir mi?

Bu konu özellikle ticari sözleşmelerde önemlidir.

Tarafların sözleşmeye:

“Alacaklı ihtiyati haciz talep ettiğinde teminat göstermek zorunda değildir.”

şeklinde hüküm koymasının İİK m.259’daki kanuni teminat sistemini otomatik olarak bertaraf edeceği kabul edilmemektedir.

Akademik çalışmalarda da tarafların teminatsız ihtiyati haciz talep edilebileceğine ilişkin anlaşmalarının geçerli olmadığı belirtilmektedir. (DergiPark)

Dolayısıyla sözleşmedeki böyle bir hükme güvenilerek teminatın kesinlikle aranmayacağı varsayılmamalıdır.

Teminat Yatırılmazsa Ne Olur?

Mahkeme:

“Talep edilen miktarın belirli oranında teminat karşılığında ihtiyati haciz uygulanmasına”

karar vermişse, kararın uygulanabilmesi için öngörülen teminatın usulüne uygun şekilde gösterilmesi gerekir.

Alacaklı:

“Kararı aldım ama teminatı sonra yatırırım.”

diyerek süreci süresiz bekletemez.

Özellikle İİK m.261’deki ihtiyati haciz kararının icrasının istenmesine ilişkin 10 günlük süre nedeniyle karar çıktıktan sonra hızlı hareket edilmesi önemlidir.

Teminat Sonradan Geri Alınabilir mi?

Teminat alacaklının borçluya yaptığı bir ödeme değildir.

Belirli koşulların gerçekleşmesi ve teminatın güvence fonksiyonunun sona ermesi hâlinde teminatın iadesi gündeme gelir.

Ancak haksız ihtiyati haciz nedeniyle tazminat uyuşmazlığı bulunuyorsa teminatın iadesi meselesi ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle özellikle yüksek tutarlı teminatlarda dosyanın sona ermesinden sonra teminatın iadesi sürecinin ayrıca takip edilmesi gerekir.

Haksız İhtiyati Hacizde Teminat Neden Önemlidir?

Örneğin alacaklı 20 milyon TL alacağı bulunduğunu iddia ederek borçlunun şirket hesaplarına ihtiyati haciz uygulatmış olsun.

Daha sonra alacağın bulunmadığı ortaya çıkarsa borçlu:

finansman kaybı,

ticari faaliyet kaybı,

ek maliyetler

gibi zararlarının bulunduğunu ileri sürebilir.

İİK m.259’daki teminat sistemi tam olarak bu riski karşılamak amacı taşımaktadır. (Anayasa Mahkemesi)

Bu nedenle mahkemenin teminat istemesi, alacağın zayıf olduğu anlamına gelmez.

2026’da Cebrî İcra Kanunu Taslağı Teminat Sistemini Değiştirdi mi?

Burada yürürlükteki kanun ile taslağı birbirinden ayırmak gerekir.

Adalet Bakanlığınca yayımlanan Cebrî İcra Kanunu Taslağında ihtiyati hacizde teminat için yeni 455. madde öngörülmektedir. Taslakta da temel sistem korunmakta; ilama dayanan alacaklarda teminat aranmaması, ilam niteliğindeki belgelerde ise mahkemenin teminatsız karar verebilmesi öngörülmektedir. Ayrıca taslakta adli yardımdan yararlanan kişiler bakımından açık bir teminat muafiyeti düzenlenmiştir. Ancak bu metin taslaktır; yürürlükteki İİK m.259 ile karıştırılmamalıdır. (Mevzuat Genel Müdürlüğü)

Teminat Miktarının Çok Yüksek Belirlenmesi Hâlinde Ne Yapılabilir?

Özellikle milyonlarca liralık alacaklarda teminatın yüksek belirlenmesi ihtiyati haczin fiilen uygulanmasını zorlaştırabilir.

Örneğin:

Alacak: 50.000.000 TL

gibi yüksek tutarlı bir dosyada oran üzerinden belirlenecek teminat ciddi finansman ihtiyacı yaratabilir.

Bu nedenle talep hazırlanırken:

alacağın dayandığı belgelerin kuvveti,

borçlunun malvarlığı,

ihtiyati haczin kapsamı,

muhtemel zarar,

ölçülülük

konuları gerekçelendirilmelidir.

Teminatın miktarı ve buna karşı kullanılabilecek hukuki yollar ise somut kararın niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

İhtiyati Hacizde En Avantajlı Durum Hangisidir?

Alacaklı açısından en güçlü senaryolardan biri alacağın ilama dayanmasıdır.

Çünkü bu durumda İİK m.259 gereğince teminat aranmaz. (LEXPERA)

İkinci güçlü durum, alacağın ilam niteliğinde belgeye dayanmasıdır. Burada mahkemeden teminat alınmaması talep edilebilir ancak karar mahkemenin takdirindedir.

Diğer alacaklarda ise kural olarak teminat gösterilmesi gerekir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’da İhtiyati Haciz Teminatı

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere ticari alacak uyuşmazlıklarında ihtiyati haciz talep edilirken yalnızca haciz şartlarının değil, teminat maliyetinin de dava ve tahsilat stratejisine dahil edilmesi önemlidir.

Özellikle milyonlarca liralık alacaklarda mahkemenin belirleyeceği teminatın nakit akışına etkisi, kullanılabilecek teminat türleri ve alacağın ilam veya ilam niteliğinde belgeye dayanıp dayanmadığı başvurudan önce değerlendirilmelidir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK tarafından ihtiyati haciz dosyalarında alacağın hukuki dayanağının, yaklaşık ispat şartlarının, teminat yükümlülüğünün ve karar sonrasındaki icra sürecinin birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından özellikle yüksek tutarlı ticari alacaklarda teminatsız ihtiyati haciz imkânının bulunup bulunmadığının başvuru öncesinde belirlenmesi, tahsilat maliyetlerinin doğru planlanması açısından önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. İhtiyati haciz teminatı yüzde kaçtır?
Kanunda sabit bir yüzde belirlenmemiştir. Teminatın miktarı somut olayın özelliklerine göre mahkeme tarafından belirlenir. (Anayasa Mahkemesi)

2. İhtiyati hacizde %15 teminat zorunlu mudur?
Hayır. %15 şeklinde kanuni ve değişmez bir oran bulunmamaktadır.

3. Teminatsız ihtiyati haciz alınabilir mi?
Evet. Alacak ilama dayanıyorsa İİK m.259 gereğince teminat aranmaz. (LEXPERA)

4. İlam niteliğinde belge varsa teminat gerekir mi?
Mahkeme karar verir. Teminat alınmasına veya alınmamasına karar verebilir. (Anayasa Mahkemesi)

5. Fatura varsa teminatsız ihtiyati haciz alınabilir mi?
Fatura tek başına İİK m.259 anlamında zorunlu teminat muafiyeti sağlamaz.

6. Çek varsa teminat alınmaz mı?
Çekin bulunması tek başına İİK m.259 kapsamında otomatik teminatsızlık sonucu doğurmaz.

7. Borçlu mal kaçırıyorsa teminat kaldırılır mı?
Mal kaçırma riski ihtiyati haczin şartları bakımından önemli olabilir ancak teminat yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz.

8. Teminat mutlaka nakit mi yatırılmalıdır?
Teminatın şekli mahkeme kararı ve uygulanacak usul hükümlerine göre belirlenir; somut dosyada kabul edilebilecek teminat türü ayrıca kontrol edilmelidir.

9. İhtiyati haciz haksız çıkarsa ne olur?
Borçlu ve üçüncü kişilerin haksız haciz nedeniyle uğradıkları zararlar için tazminat sorumluluğu gündeme gelebilir. Teminatın amaçlarından biri bu zararları güvence altına almaktır. (Son Karar)

10. İhtiyati haciz kararı alındıktan sonra ne kadar sürede uygulanmalıdır?
İİK m.261 uyarınca kararın verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde icrasının istenmesi gerekir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık – İletişim

İhtiyati haciz başvurusunda yalnızca “haciz kararı çıkar mı?” sorusuna odaklanmak yeterli değildir. Teminatın ne kadar olabileceği, teminatsız karar verilip verilemeyeceği, kararın hangi malvarlığına uygulanacağı ve haczin daha sonra nasıl tahsilata dönüştürüleceği birlikte planlanmalıdır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, ihtiyati haciz, ticari alacak tahsili, teminat uyuşmazlıkları, icra takibi, malvarlığı araştırması ve tasarrufun iptali süreçlerinde hukuki destek sunmaktadır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya
Tel: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara

Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşımaktadır. İhtiyati hacizde teminatın gerekip gerekmediği ve miktarı, alacağın dayanağı ile somut dosyanın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.