
Şirket Ortağının Şirkete Borçlanmasının Hukuki Sınırları Nelerdir? 2026 Güncel Rehber
2 Eylül 2026
Şirket Yöneticisinin Kendi Şirketiyle Sözleşme Yapması Geçerli midir? 2026 Güncel Rehber
2 Eylül 2026Şirket ortağının şirket hesabından para alması ve bu parayı uzun süre geri ödememesi, özellikle aile şirketlerinde, yüzde 50-yüzde 50 ortaklıklarda ve şirket yönetiminin ortaklardan birinin kontrolünde bulunduğu yapılarda ciddi uyuşmazlıklara yol açmaktadır. Muhasebe kayıtlarında yıllarca “ortaklardan alacaklar”, “ortak cari hesabı”, “ortağa verilen borç” veya benzeri hesaplarda takip edilen tutarlar zaman içerisinde milyonlarca liraya ulaşabilir. Ortaklık ilişkisi bozulduğunda ise diğer ortakların ilk sorusu genellikle “Bu para nasıl geri alınacak ve hangi dava açılacak?” olmaktadır.
Bu sorunun tek bir cevabı yoktur. Şirket ortağından para alınmasının hukuki sebebine göre alacak davası, icra takibi sonrasında itirazın iptali davası veya şartları oluşmuşsa yönetici sorumluluğuna dayalı tazminat davası gündeme gelebilir. Bazı olaylarda ise doğrudan “borç tahsili” yaklaşımından önce, şirketten ortağa yapılan ödemelerin gerçekten borç niteliğinde olup olmadığının belirlenmesi gerekir.
Örneğin şirketin ticari defterlerinde ortak X’in şirkete 25.000.000 TL borçlu olduğu görülüyor olabilir. Ancak ortak bu paranın kendisine borç olarak verilmediğini; geçmişte şirkete sağladığı finansmanın geri ödemesi, kâr payı, ücret veya şirket adına yaptığı masrafların karşılığı olduğunu savunabilir.
Bu nedenle dava açmadan önce cevaplandırılması gereken temel soru şudur:
Şirketin ortaktan gerçekten ne kadar, hangi hukuki sebebe dayanan ve tahsil edilebilir bir alacağı bulunmaktadır?
Şirket Ortağının Aldığı Parayı Geri Ödememesi Halinde İlk Olarak Ne Yapılmalıdır?
İlk aşamada şirket ile ortak arasındaki bütün para hareketleri ortaya çıkarılmalıdır. Yalnızca muhasebe programında görünen son bakiyeye dayanmak özellikle yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda risklidir.
Örneğin şirket muhasebesinde:
131 Ortaklardan Alacaklar: 30.000.000 TL
bakiyesi bulunabilir.
Ancak bu 30 milyon TL’nin hangi işlemlerden meydana geldiği belirlenmelidir.
Şirketten ortağın kişisel banka hesabına yapılan transferler, ortağın kredi kartına şirket tarafından yapılan ödemeler, şirket kasasından yapılan nakit çekimler, ortağın kişisel araç veya gayrimenkulü için yapılan ödemeler ve ortağın eşi veya yakınlarına gönderilen tutarlar ayrı ayrı incelenmelidir.
Bunun karşılığında ortağın şirkete yaptığı geri ödemeler ve geçmiş yıllarda şirkete sağladığı gerçek finansman da hesaplamaya dahil edilmelidir.
Bu inceleme yapılmadan yalnızca muhasebedeki toplam rakam üzerinden dava açılması, ortağın karşı alacak veya hatalı kayıt savunmasıyla karşılaşıldığında ciddi ispat sorunlarına yol açabilir.
Şirket Ortağına Karşı Alacak Davası Açılabilir mi?
Evet. Şirketin ortağına verdiği ve geri ödenmeyen gerçek bir borç söz konusuysa şirket tarafından alacağın tahsili amacıyla dava açılması gündeme gelebilir.
Burada davacı kural olarak alacağın sahibi olan şirket tüzel kişiliğidir.
Bu ayrım özellikle iki ortaklı şirketlerde önemlidir.
Örneğin A Ltd. Şti.’nin iki ortağı yüzde 50-yüzde 50 pay sahibidir. Ortaklardan X şirketten 20 milyon TL borç almıştır.
Diğer ortak Y:
“Şirketten 20 milyon TL aldı, şirketin yarısı benim olduğuna göre 10 milyon TL’yi bana ödesin.”
şeklinde doğrudan sonuca ulaşamaz.
Eğer alacak şirkete aitse 20 milyon TL’nin tahsili kural olarak şirket malvarlığına yönelik olmalıdır.
Doğrudan Dava mı Açılır, İcra Takibi mi Yapılır?
Somut olayın özelliklerine göre her iki yöntem de gündeme gelebilir.
Şirketin belirli ve muaccel para alacağı bulunduğu düşünülüyorsa borçlu ortağa karşı icra takibi başlatılması değerlendirilebilir.
Borçlu ortak ödeme emrine itiraz etmezse takip kesinleşebilir ve cebri icra aşamasına geçilebilir.
Ancak borçlu ortak:
“Şirkete borcum yok.”
veya:
“Bu para borç değildi.”
ya da:
“Benim de şirketten alacağım vardı.”
şeklinde itiraz edebilir.
İtirazın takibi durdurduğu durumda, somut olayın niteliğine ve elde bulunan belgelere göre itirazın kaldırılması veya itirazın iptali gibi yolların şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Özellikle ortak cari hesaplarından kaynaklanan ve çok sayıda banka hareketinin incelenmesini gerektiren uyuşmazlıklarda ticari defterler, banka kayıtları ve bilirkişi incelemesi önem kazanabilir.
İtirazın İptali Davası Açılabilir mi?
Borçlu ortak hakkında ilamsız icra takibi başlatılmış ve ortak ödeme emrine itiraz etmişse şartları mevcut olduğunda itirazın iptali davası gündeme gelebilir.
Burada şirketin alacağının varlığı yargılama sırasında ispatlanmalıdır.
Örneğin şirket 18 milyon TL ortak cari hesap alacağı için takip başlatmış olabilir.
Borçlu ortak:
“Bu tutarın 8 milyon TL’si bana ait kâr payıdır, 5 milyon TL’si şirkete verdiğim borcun geri ödemesidir, kalan hesap da yanlıştır.”
diyerek borcun tamamına itiraz edebilir.
Böyle bir durumda mahkemenin yalnızca cari hesap bakiyesine bakması yeterli olmayabilir.
İşlem bazlı inceleme yapılması gerekir.
Ticari Defterler Borcun İspatında Kullanılabilir mi?
Evet. HMK m.222 ticari davalarda ticari defterlerin ibrazı ve delil olarak değerlendirilmesine ilişkin özel bir sistem öngörmektedir. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. Defterlerin sahibi lehine delil niteliği kazanabilmesi için kanunda ayrıca belirlenen şartların gerçekleşmesi gerekir.
Bu nedenle şirketin ticari defterlerinde:
Ortak X — Borç: 24.500.000 TL
şeklinde kayıt bulunması önemli olabilir.
Ancak özellikle yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda bu kaydın dayanaklarının da incelenmesi gerekir.
Hangi tarihlerde para gönderildi?
Hangi banka hesabına gönderildi?
Transfer açıklaması neydi?
Ortak geri ödeme yaptı mı?
Muhasebe kayıtları banka kayıtlarıyla uyuşuyor mu?
Cari hesap bakiyesi hangi işlemler sonucunda oluştu?
Bilirkişi incelemesinin bu soruları cevaplandırması gerekir.
Banka Kayıtları Mahkemeden İstenebilir mi?
Uyuşmazlıkla bağlantılı banka hareketlerinin yargılama kapsamında delil olarak toplanması talep edilebilir.
Özellikle şirketin ticari defterlerinde ortağa ödeme görünmesine rağmen banka kayıtlarının tarafların elinde bulunmadığı durumlarda, ilgili banka ve dönem somutlaştırılarak kayıtların getirtilmesi talep edilebilir.
Örneğin:
15.03.2024 – 2.000.000 TL
18.09.2024 – 3.500.000 TL
11.02.2025 – 4.000.000 TL
22.10.2025 – 5.000.000 TL
05.05.2026 – 3.000.000 TL
şeklindeki ödemeler tek tek banka kayıtlarıyla doğrulanabilir.
Mahkemeye sunulan talebin uyuşmazlığın konusu, ilgili banka, hesap ve dönem bakımından mümkün olduğunca somut olması ispat sürecini kolaylaştırır.
Ortak “Bu Para Bana Borç Olarak Verilmedi” Derse Ne Olur?
İşte bu savunma nedeniyle işlemin gerçek hukuki niteliğinin belirlenmesi gerekir.
Şirketten ortağa yapılan her ödeme borç değildir.
Örneğin ödeme:
ortağın şirkete daha önce verdiği borcun geri ödenmesi,
gerçek bir ücret,
usulüne uygun kâr payı,
şirket adına yapılan belgeli masrafın iadesi
veya başka bir gerçek şirket borcunun ödenmesi olabilir.
Dolayısıyla yalnızca:
“Şirketten ortağın hesabına para gitti.”
tespiti her durumda alacak davasının kabul edilmesi için yeterli değildir.
Şirketin bu transfer sonucunda gerçekten ortaktan alacaklı hâle gelip gelmediği belirlenmelidir.
Ortak “Ben Şirkete Daha Önce Para Vermiştim” Derse Ne Olur?
Bu savunma mutlaka geçmiş banka hareketleriyle araştırılmalıdır.
Örneğin şirket 2025 yılında ortağa 10 milyon TL göndermiş olabilir.
İlk bakışta şirket ortağa 10 milyon TL borç vermiş gibi görünebilir.
Ancak 2023 yılında aynı ortağın kendi kişisel hesabından şirkete 10 milyon TL finansman sağladığı ortaya çıkabilir.
Bu durumda 2025 yılındaki ödeme şirketin ortağa olan gerçek borcunun geri ödenmesi niteliğinde olabilir.
Bu nedenle şirketten ortağa yapılan ödemelerin incelenmesinde yalnızca para çıkışları değil, ortaktan şirkete geçmiş yıllarda yapılan para girişleri de araştırılmalıdır.
Ortak “Bu Para Kâr Payımdı” Derse Ne Olur?
Şirket banka hesabında para bulunması, o paranın otomatik olarak ortağın kâr payı olduğu anlamına gelmez.
Şirket tüzel kişiliğinin malvarlığı ile ortakların kişisel malvarlığı birbirinden ayrıdır.
Bu nedenle ortağın:
“Şirket kâr ediyordu, ben de payıma düşen parayı aldım.”
savunması tek başına yeterli olmayabilir.
İlgili dönem finansal tabloları, kâr dağıtımına ilişkin şirket kararları, dağıtılabilir kârın bulunup bulunmadığı ve muhasebe kayıtları incelenmelidir.
Özellikle para yıllarca “ortaktan alacak” olarak kaydedilmişse sonradan ileri sürülen kâr payı savunmasının dayanakları ayrıca değerlendirilir.
Ortak Cari Hesabı Alacak Davasında Tek Başına Yeterli midir?
Her durumda değil.
Cari hesap ekstresi önemli bir delildir fakat özellikle milyonlarca liralık şirket alacaklarında aşağıdaki eşleştirmenin yapılması çok daha güçlü bir ispat dosyası oluşturur:
Cari hesap kaydı → yevmiye kaydı → banka transferi → transferin alıcısı → işlemin hukuki sebebi → geri ödeme
Bu yöntem sayesinde muhasebe kaydının gerçek para hareketiyle desteklenip desteklenmediği görülebilir.
Adalet Bakanlığı kaynaklarında HMK m.222 kapsamında ticari defterlerin hangi şartlarda delil olacağı ayrıntılı biçimde açıklanmaktadır. Usulüne uygun tutulmayan veya kayıtları birbirini doğrulamayan ticari defterlerin sahibi aleyhine delil oluşturabileceği de düzenlemede yer almaktadır.
Borçlu Ortak Aynı Zamanda Şirket Müdürüyse Hangi Dava Açılabilir?
Bu durumda dosyanın yalnızca alacak ilişkisi açısından değerlendirilmesi yeterli olmayabilir.
Ortak aynı zamanda müdür veya yönetici ise ve şirket kaynaklarını kendi yararına kullanarak şirkete zarar verdiği ileri sürülüyorsa yönetici sorumluluğuna dayalı tazminat talebi de gündeme gelebilir.
TTK m.553, yöneticilerin kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal etmeleri sonucunda şirkete verdikleri zararlardan sorumluluğuna ilişkin temel hükümlerden biridir. TTK m.555 ise şirketin uğradığı zararın tazminini şirketin ve pay sahiplerinin talep edebilmesine ilişkin düzenleme içermektedir. Limited şirketler bakımından TTK m.644’teki atıflar ayrıca önem taşır.
Örneğin müdür olan ortak şirketten 30 milyon TL almış, yıllarca geri ödememiş ve aynı zamanda şirket adına kendi borcunun tahsil edilmesini engellemiş olabilir.
Böyle bir durumda iki ayrı mesele bulunmaktadır:
Birincisi şirketin ortaktan olan para alacağıdır.
İkincisi ise yöneticinin davranışları nedeniyle şirkette ayrıca zarar meydana gelip gelmediğidir.
Bu iki talebin hukuki sebebi ve zarar hesabı birbirinden ayrılmalıdır.
Diğer Ortak Yöneticiye Karşı Tazminat Davası Açabilir mi?
Şirketin uğradığı zarar bakımından TTK m.555 özel önem taşır. Kanun, şirketin uğradığı zararın tazminini şirketin ve her bir pay sahibinin isteyebileceğini; pay sahibinin ise tazminatın şirkete ödenmesini talep edebileceğini düzenlemektedir.
Bu nedenle yüzde 50-yüzde 50 ortaklı bir şirkette yöneticinin şirketi 20 milyon TL zarara uğrattığı ileri sürülüyorsa diğer ortağın:
“Ben yüzde 50 ortağım, 10 milyon TL bana ödensin.”
şeklinde otomatik bir talep hakkı bulunduğu kabul edilmemelidir.
Doğrudan zarar şirket tüzel kişiliğine aitse talep buna göre kurulmalıdır.
Alacak Davası mı, Yönetici Sorumluluk Davası mı Açılmalı?
Bu ayrım dosyanın en önemli stratejik noktalarından biridir.
Gerçek bir borç ilişkisi varsa ve ortak şirketten aldığı borcu geri ödemiyorsa temel sorun şirket alacağının tahsilidir.
Buna karşılık ortak aynı zamanda yönetici ise ve şirket parasını yetkisini kötüye kullanarak kendi yararına aktardığı, şirketin alacağını tahsil etmediği veya şirketi başka şekilde zarara uğrattığı ileri sürülüyorsa yönetici sorumluluğu hükümleri de gündeme gelebilir.
Bazı dosyalarda her iki hukuki ilişkinin birlikte değerlendirilmesi gerekebilir.
Ancak aynı zararın iki kez tahsil edilmesine yol açacak şekilde mükerrer talep oluşturulmamalıdır.
Dava Açmadan Önce Arabuluculuğa Başvurmak Gerekir mi?
Ticari nitelikteki para alacağı ve tazminat taleplerinde dava şartı arabuluculuk hükümleri önem taşımaktadır. Ayrıca 2023’te yapılan değişikliklerle ticari uyuşmazlıklarda itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarının da zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğu açıkça düzenlenmiştir. Adalet Bakanlığının 2026 verileri de ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuğun uygulanmaya devam ettiğini göstermektedir.
Dolayısıyla şirket ortağına karşı ticari nitelikte para alacağı veya tazminat davası açılmadan önce somut uyuşmazlığın zorunlu arabuluculuk kapsamında bulunup bulunmadığı mutlaka kontrol edilmelidir.
İcra takibinin başlatılması ile sonrasında açılabilecek dava bakımından izlenecek usulün de ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Borçlu Ortak Mallarını Kaçırıyorsa Ne Yapılabilir?
Şirketin 30 milyon TL alacağı bulunduğunu düşünelim.
Borçlu ortak uyuşmazlık ortaya çıktıktan sonra taşınmazlarını yakınlarına devretmeye, araçlarını satmaya ve banka hesaplarındaki paraları başka hesaplara aktarmaya başlamış olabilir.
Bu durumda davanın yıllarca sürmesini beklemek tahsilatı fiilen anlamsız hâle getirebilir.
Somut olayda kanuni şartları mevcutsa ihtiyati haciz başta olmak üzere geçici hukuki koruma yollarının değerlendirilmesi gerekir.
Ancak önemli bir ayrım yapılmalıdır:
Alacak davası açılması borçlu ortağın malvarlığını otomatik olarak dondurmaz.
İhtiyati haciz için kanunda öngörülen özel koşulların oluşması ve mahkemeden bu yönde karar alınması gerekir.
Ortağın Taşınmazlarına İhtiyati Haciz Konulabilir mi?
Şartları oluşmuş bir para alacağı bakımından ihtiyati haciz talebi değerlendirilebilir.
Örneğin şirketin alacağı banka kayıtları, cari hesaplar ve ticari defterlerle güçlü biçimde ortaya konulabiliyor ve diğer kanuni koşullar da gerçekleşiyorsa borçlu ortağın haczedilebilir malvarlığı değerlerinin geçici olarak güvence altına alınması gündeme gelebilir.
Mahkeme ihtiyati haczin kanuni şartlarını ve gerektiğinde teminat konusunu ayrıca değerlendirir.
Dolayısıyla:
“Ortak şirkete borçlu, hemen bütün mallarına tedbir konulur.”
şeklindeki yaklaşım doğru değildir.
Ortak Parayı Eşine veya Yakınlarına Aktardıysa Ne Olur?
Bu durumda para hareketinin devamı araştırılmalıdır.
Örneğin:
Şirket → Ortak: 10.000.000 TL
ardından:
Ortak → Eşi: 9.500.000 TL
ve daha sonra:
Eş → Gayrimenkul Satıcısı: 9.000.000 TL
şeklinde hareket bulunabilir.
Bu zincir şirketten çıkan paranın nihai kullanım alanını ortaya koymak bakımından önemli olabilir.
Ancak eşe veya yakına yapılan transfer tek başına onların hukuki veya cezai sorumluluğunu kanıtlamaz.
Transferin sebebi, alıcının bilgisi, hukuki ilişki ve somut olayın diğer delilleri ayrıca incelenmelidir.
Şirket Parasının Başka Şirkete Aktarılması Halinde Ne Yapılabilir?
Ortak aldığı parayı kendi kontrolündeki başka bir şirkete aktarmış olabilir.
Örneğin:
A Şirketi → Ortak X → B Şirketi
şeklinde para akışı bulunabilir.
Başka bir olayda para doğrudan:
A Şirketi → B Şirketi
şeklinde gönderilmiş ve muhasebede ortağın cari hesabıyla ilişkilendirilmiş olabilir.
Bu durumda B şirketi ile A şirketi arasında gerçek bir ticari ilişki bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Aynı ortağın her iki şirkette de pay sahibi olması, şirketlerin malvarlıklarını birbirine dönüştürmez. Her şirket ayrı tüzel kişiliğe ve malvarlığına sahiptir.
Şirket Parasını Geri Ödememek Suç mudur?
Tek başına borcun ödenmemesi suç değildir.
Bu ayrım son derece önemlidir.
Gerçek bir borç ilişkisi kapsamında şirketten para alan ortağın borcunu vadesinde ödememesi esas itibarıyla özel hukuk uyuşmazlığıdır.
Ancak şirket malvarlığını yönetmek üzere kendisine yetki verilen kişinin gerçekte bir borç ilişkisi bulunmadığı hâlde şirket parasını kendi hesabına geçirdiği, sonradan bunu “ortağa borç” veya “ortak cari hesabı” şeklinde muhasebeleştirdiği ileri sürülüyorsa olay farklılaşabilir.
Somut deliller mevcutsa güveni kötüye kullanma başta olmak üzere ilgili ceza hükümleri açısından ayrıca inceleme yapılabilir.
Bununla birlikte her yüksek ortak cari hesabı veya ödenmeyen şirket borcu ceza suçu değildir.
Ceza sorumluluğunun şahsiliği, kast ve ilgili suç tipinin bütün unsurları ayrıca değerlendirilmelidir.
Ceza Şikâyeti Paranın Şirkete Dönmesini Sağlar mı?
Ceza şikâyeti ile şirket alacağının tahsili birbirinden farklı hukuki süreçlerdir.
Savcılığa şikâyette bulunulması, şirketin alacağının otomatik olarak tahsil edilmesini veya borçlu ortağın banka hesaplarının otomatik şekilde dondurulmasını sağlamaz.
Bu nedenle asıl amaç şirket parasının geri alınmasıysa özel hukuk ve ticaret hukuku yolları ihmal edilmemelidir.
Somut olay hem suç şüphesi hem de şirket alacağı içeriyorsa ceza ve hukuk süreçlerinin birbirleri üzerindeki etkileri koordineli şekilde değerlendirilmelidir.
Ortak Paranın Bir Kısmını Geri Öderse Ne Olur?
Kısmi geri ödeme son derece önemli bir delil olabilir.
Örneğin şirketten 15 milyon TL alan ortak daha sonra şirkete 3 milyon TL göndermiş olabilir.
Bu durumda net bakiye başlangıç noktası olarak:
12 milyon TL
olabilir.
Ancak 3 milyon TL’nin gerçekten borç geri ödemesi olup olmadığı da kontrol edilmelidir.
Transfer açıklaması, muhasebe kaydı ve tarafların davranışları birlikte incelenmelidir.
Kısmi ödemenin borcun kabulü ve zamanaşımı bakımından doğurabileceği sonuçlar da somut olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Ortağın Borcuna Faiz İstenebilir mi?
Faiz talebi borcun hukuki niteliğine, taraflar arasındaki anlaşmaya, vade ve temerrüt tarihine göre belirlenmelidir.
Örneğin şirkete 2022 yılından beri 20 milyon TL borçlu olan ortağın 2026 yılına kadar hiç ödeme yapmadığı bir olayda yalnızca anapara değil, faiz ve şirketin uğradığını ileri sürdüğü diğer ekonomik zararlar da tartışılabilir.
Ancak hangi faiz türünün ve hangi tarihten itibaren talep edilebileceği her dosyada aynı değildir.
Bu nedenle:
“Para dört yıl önce alındı, otomatik olarak dört yıllık ticari faiz işler.”
şeklinde genelleme yapılmamalıdır.
Zamanaşımı Ne Zaman Başlar?
Ortak cari hesabında görünen her alacak kaleminin aynı tarihte doğduğu ve aynı tarihte zamanaşımına uğrayacağı kabul edilmemelidir.
Öncelikle borcun hukuki sebebi ve muacceliyet tarihi belirlenmelidir.
Örneğin ortak 2020, 2021, 2022, 2023, 2024 ve 2025 yıllarında ayrı ayrı şirketten para almış olabilir.
Bu işlemlerin tamamının tek bir borç mu yoksa farklı hukuki işlemler mi olduğu incelenmelidir.
Ayrıca yapılan kısmi ödemeler, borcun kabulü ve diğer hukuki işlemlerin zamanaşımı üzerindeki etkileri ayrıca değerlendirilmelidir.
Özellikle eski ortak cari hesaplarında dava açılmadan önce işlem bazlı zamanaşımı analizi yapılması önemlidir.
Bilirkişi İncelemesinde Neler Araştırılmalıdır?
Yüksek tutarlı şirket-ortak borçlarında bilirkişinin yalnızca muhasebe programındaki son bakiyeyi doğrulaması yeterli değildir.
İdeal incelemede örneğin 2021-2026 arasındaki bütün işlemler kronolojik olarak sınıflandırılmalıdır.
Şirketten ortağa yapılan transferler belirlenmelidir.
Ortaktan şirkete yapılan geri ödemeler çıkarılmalıdır.
Ortağın geçmişte şirkete sağladığı gerçek finansman tespit edilmelidir.
Kâr payı, ücret, huzur hakkı veya masraf iadesi olduğu ileri sürülen ödemeler ayrıştırılmalıdır.
Şirket tarafından ortağın kişisel kredi kartına, taşınmazına veya aracına yapılan ödemeler incelenmelidir.
Banka hareketleri ile ticari defterler karşılaştırılmalıdır.
HMK m.222’nin ticari defterlerin ibrazı ve delil niteliğine ilişkin sistemi bu tür teknik incelemelerde özellikle önem taşımaktadır.
Örnek: 25 Milyon TL Ortak Borcu Nasıl Dava Konusu Yapılabilir?
Şirket kayıtlarında ortak X’in:
25.000.000 TL
borçlu göründüğünü düşünelim.
İncelemede şirketten ortağa toplam 32 milyon TL gönderildiği tespit edilmiş olsun.
Ortak ise şirkete 5 milyon TL geri ödeme yapmış ve 2 milyon TL’nin şirket adına yaptığı belgeli masrafların karşılığı olduğu ortaya çıkmış olsun.
Basitleştirilmiş hesap:
Şirketten çıkan: 32 milyon TL
Geri ödeme: 5 milyon TL
Gerçek masraf karşılığı: 2 milyon TL
İddia edilen net şirket alacağı: 25 milyon TL
olabilir.
Bundan sonra bu 25 milyon TL’nin hukuki sebebi, muacceliyeti, varsa faiz talebi ve zamanaşımı değerlendirilerek tahsilat stratejisi belirlenebilir.
İcra takibi yapılacaksa takip dosyası buna göre hazırlanabilir.
Doğrudan dava açılacaksa zorunlu arabuluculuk ve görev-yetki başta olmak üzere usul şartları kontrol edilmelidir.
2026 İtibarıyla En Etkili Dava Stratejisi Nedir?
2026 itibarıyla şirket ortağının geri ödemediği yüksek tutarlı paraların tahsilinde en etkili yöntem, yalnızca:
“Ortak cari hesabında 30 milyon TL borç var.”
iddiasıyla hareket etmek yerine kapsamlı bir alacak ve para akışı dosyası oluşturmaktır.
Öncelikle şirketin bütün ilgili banka hesapları belirlenmelidir.
Ardından şirketten ortağa yapılan para çıkışları kronolojik hâle getirilmelidir.
Ortağın şirkete yaptığı geri ödemeler çıkarılmalıdır.
Ortağın geçmiş şirket finansmanı araştırılmalıdır.
Kâr payı, ücret, masraf ve benzeri savunmaların gerçekliği kontrol edilmelidir.
Ticari defterler ve banka hareketleri karşılaştırılmalıdır.
Net şirket alacağı belirlendikten sonra muacceliyet ve zamanaşımı analizi yapılmalıdır.
Sonrasında somut dosyaya göre icra takibi, itirazın iptali davası, alacak davası veya yönetici sorumluluğu davası arasından uygun hukuki yol belirlenmelidir.
Mal kaçırma riski varsa ihtiyati haciz ve diğer geçici hukuki koruma araçları ayrıca değerlendirilmelidir.
Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’da Şirket Ortağından Alacak Tahsili
Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde özellikle aile şirketleri, iki ortaklı limited şirketler ve yönetimin tek bir ortak tarafından kontrol edildiği yapılarda şirketten alınan paraların geri ödenmemesi önemli ticari uyuşmazlıklardan biridir.
Özellikle borçlu ortak aynı zamanda şirket müdürü ise sorun daha karmaşık hâle gelebilir. Çünkü şirketin borçlusuyla şirket adına tahsilat işlemi yapması gereken kişi aynı kişi olabilir.
Bu durumda şirketin temsil yapısı, müdürlerin yetkileri, çıkar çatışması, şirket kararları ve gerekiyorsa yönetici sorumluluğu birlikte değerlendirilmelidir.
Şirketten para alan ortağın sonradan paylarını devretmesi veya şirketten ayrılması da mevcut şirket borcunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Borcun gerçekliği ve hukuki niteliği ayrıca değerlendirilir.
FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK Açısından Şirket Ortağından Paranın Geri Alınması
FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK açısından şirket ortağının şirketten aldığı parayı geri ödememesi hâlinde en önemli aşama, doğrudan dava türünü seçmekten önce gerçek şirket alacağının yeniden oluşturulmasıdır.
Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından bu tür şirket ortaklığı uyuşmazlıklarının değerlendirilmesinde özellikle şirket banka hareketleri, ortak cari hesapları, ticari defterler, yevmiye kayıtları, muhasebe fişleri, ortağın geçmişte şirkete sağladığı finansman, geri ödemeler, şirket tarafından karşılanan kişisel giderler ve paranın nihai kullanım alanı birlikte değerlendirilmelidir.
Örneğin muhasebede ortak 30 milyon TL borçlu görünebilir. Ancak inceleme sonucunda 8 milyon TL’nin ortağın geçmiş şirket finansmanının geri ödenmesi olduğu ortaya çıkabilir.
Başka bir dosyada ise muhasebede yalnızca 15 milyon TL borç görünmesine rağmen banka hareketleri incelendiğinde şirket tarafından ortağın kişisel taşınmazı, aracı veya kredi kartı için yapılan 10 milyon TL’lik ek ödemenin cari hesaba hiç kaydedilmediği ileri sürülebilir.
Dolayısıyla doğru dava stratejisinin amacı yalnızca muhasebedeki rakamı tahsil etmeye çalışmak değil, şirketin ortaktan olan gerçek, ispatlanabilir, muaccel ve tahsil edilebilir alacağını ortaya çıkarmaktır.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
1. Şirket ortağı aldığı parayı geri ödemezse hangi dava açılır?
Gerçek bir şirket alacağı söz konusuysa somut olayın özelliklerine göre alacak davası açılması veya önce icra takibi yapılması mümkündür. İcra takibine itiraz edilmesi hâlinde şartlarına göre itirazın iptali gibi yollar gündeme gelebilir.
2. Ortak aynı zamanda şirket müdürüyse hangi dava açılır?
Şirket alacağının tahsili yanında, müdürlük veya yöneticilik yükümlülüklerinin ihlali nedeniyle şirket zararı meydana gelmişse TTK kapsamında yönetici sorumluluğuna dayalı tazminat talebi de değerlendirilebilir.
3. Ortak cari hesabındaki bakiye tek başına dava açmaya yeterli midir?
Cari hesap önemli bir delildir; ancak özellikle yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda banka hareketleri, ticari defterler ve dayanak belgelerle desteklenmesi daha güçlü bir ispat sağlar. HMK m.222 ticari defterlerin delil niteliğini özel olarak düzenlemektedir.
4. Borçlu ortağa doğrudan icra takibi yapılabilir mi?
Belirli ve muaccel para alacağı bakımından icra takibi değerlendirilebilir. Ancak ortağın itiraz etmesi hâlinde alacağın yargılama yoluyla ispatlanması gerekebilir.
5. Dava açmadan önce arabuluculuk gerekir mi?
Ticari nitelikteki para alacağı ve tazminat taleplerinde dava şartı arabuluculuk hükümleri dikkate alınmalıdır. Ticari uyuşmazlıklardaki itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları da yapılan düzenlemeyle açıkça kapsama alınmıştır.
6. Ortak “Bu para kâr payımdı” derse ne olur?
Savunma şirketin finansal tabloları, kâr dağıtım kararları, muhasebe kayıtları ve ödeme tarihleriyle karşılaştırılır. Şirket banka hesabındaki her para otomatik olarak ortağın kâr payı değildir.
7. Ortak “Şirkete daha önce borç vermiştim” derse ne olur?
Geçmiş banka hareketleri ve ticari defterler incelenerek ortağın gerçekten şirketten alacaklı olup olmadığı belirlenmelidir. Gerçek şirket borcunun geri ödenmesi, ortağa verilmiş yeni bir borç gibi değerlendirilmemelidir.
8. Borçlu ortak mallarını kaçırıyorsa ne yapılabilir?
Somut olayda kanuni şartları mevcutsa ihtiyati haciz veya başka geçici hukuki koruma yolları değerlendirilebilir. Dava açılması tek başına malvarlığının otomatik olarak dondurulmasını sağlamaz.
9. Şirketten alınan paranın geri ödenmemesi suç mudur?
Tek başına borcun ödenmemesi suç değildir. Ancak gerçekte borç ilişkisi bulunmadığı ve şirket malvarlığının yönetim yetkisi kullanılarak kişisel yarara geçirildiği yönünde somut deliller varsa olay ayrıca ceza hukuku bakımından değerlendirilebilir.
10. Şirket ortağından paranın geri alınmasında en önemli deliller nelerdir?
Şirket banka hareketleri, ortak cari hesapları, ticari defterler, yevmiye kayıtları, muhasebe fişleri, geri ödemeler, ortağın geçmişte şirkete sağladığı finansman ve şirket tarafından ortağın kişisel yararına yapılan ödemeleri gösteren belgeler en önemli deliller arasındadır.
Uzman Hukuki Destek
Şirket ortağının şirketten aldığı parayı geri ödememesi hâlinde doğru hukuki yolun belirlenmesi, yalnızca ortak cari hesabındaki bakiyeye bakılarak yapılamaz. Gerçek şirket alacağının hesaplanması, geçmiş banka hareketlerinin incelenmesi, ortağın karşı alacaklarının ayrıştırılması, ticari defterlerin değerlendirilmesi, muacceliyet ve zamanaşımı analizinin yapılması ve gerektiğinde malvarlığını koruyucu tedbirlerin değerlendirilmesi gerekir.
Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Mersin, Bursa ve Türkiye genelinde şirket ortaklığı uyuşmazlıkları, ortak cari hesap alacakları, şirket ortağına karşı alacak ve tazminat davaları, icra takipleri ve yönetici sorumluluğu konularında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara
Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.




