Türkiye’de Ceza Soruşturmasında Tercüman Verilmeyen Yabancının İfadesi Geçerli midir? (2026 Rehberi)

Türkiye’de ceza soruşturmasında tercüman verilmeden alınan ifadeye nasıl itiraz edilir? İmzanın etkisi, yanlış çeviri ve yeniden ifade talebi.

Yabancı olmak, tercümansız alınan bir ifadeyi kendiliğinden geçersiz kılmaz. Ancak şüpheli, Türkçeyi suçlamayı, haklarını ve soruları anlayacak düzeyde bilmiyorsa tercüman sağlanmadan ifade alınması savunma hakkını ihlal edebilir. Böyle bir durumda ifadenin hükme esas alınmaması ve gerektiğinde tercüman eşliğinde yeniden ifade alınması talep edilebilir. Tutanakta imza bulunması, kişinin yazılanları gerçekten anladığını tek başına göstermez.

Yabancı Şüpheliye Ne Zaman Tercüman Sağlanmalıdır?

Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 202. maddesindeki tercüman güvencesi soruşturma aşamasında da uygulanır. Belirleyici olan kişinin uyruğu değil, ceza işlemini anlayacak ve kendisini ifade edebilecek ölçüde Türkçe bilip bilmediğidir.

Günlük konuşmaları sürdürebilmek, bir dolandırıcılık isnadının neye dayandığını veya susma hakkının ne anlama geldiğini kavramakla aynı şey değildir. Örneğin bir şüpheli adresini Türkçe söyleyebildiği hâlde, banka hesabına gelen parayı bilerek başka bir hesaba gönderip göndermediğine ilişkin soruyu anlayamayabilir. Böyle bir durumda hangi dili yeterince bildiğini belirtmeli ve tercüman ihtiyacının tutanağa geçirilmesini istemelidir.

İfade Tutanağını İmzalamak İtiraz Hakkını Ortadan Kaldırır mı?

Hayır. İmza, tutanak değerlendirilirken dikkate alınır; ancak tercümanın bulunmadığı veya çevirinin hatalı olduğu iddiasını tek başına ortadan kaldırmaz. İfade sırasında isnadın ve hakların nasıl açıklandığı, soruların hangi dilde sorulduğu ve tutanağın imzadan önce kişinin anlayabildiği bir dilde aktarılıp aktarılmadığı incelenebilir.

Tutanak henüz imzalanmadıysa, metni anlamadığınızı veya cevabınızın yanlış yazıldığını açıkça belirtin. Tercüme ya da düzeltme isteyin. Tutanak imzalandıysa da sonradan itiraz edilebilir. İtirazda, mümkünse hangi bölümün anlaşılmadığı ve tutanağın gerçek beyanınızdan nasıl ayrıldığı somut olarak açıklanmalıdır.

Tercümansız İfadeye Nasıl İtiraz Edilir?

Soruşturma devam ediyorsa itiraz, dosya numarası belirtilerek Cumhuriyet başsavcılığına sunulabilir. Dava açılmışsa itirazı davaya bakan mahkeme değerlendirir. Dilekçede ifadenin tarihi, işlemi yapan birim, kullanılan dil, tercüman talebi ve tutanaktaki somut sorun açıklanmalıdır. Varsa tercüman görevlendirme belgesinin ve ifade işlemine ilişkin ses veya görüntü kaydının incelenmesi istenebilir.

Örneğin şüpheli, “Paranın hesabıma geldiğini sonradan öğrendim” demişken tutanakta “Paranın geleceğini biliyordum” yazıyorsa, bu farkın transferden ne zaman haberdar olunduğuna ve kast değerlendirmesine etkisi açıklanmalıdır. Tercüman hiç verilmemişse de isnadın, hakların veya soruların hangi kısmının anlaşılamadığı belirtilmelidir. Kişi ifade vermek istiyorsa anlayabildiği dilde tercüman ve müdafi eşliğinde yeniden ifade alınmasını isteyebilir. Yeniden ifade alınması, ilk tutanağın dosyadan kendiliğinden çıkarılması anlamına gelmez.

Avukatın Hazır Bulunması Tercümanın Yerini Tutar mı?

Hayır. Avukat hukuki yardım sağlar; tercüman ise isnadın, soruların ve cevapların anlaşılmasını sağlar. Bu güvenceler ayrı değerlendirilir. Ayrıca CMK m. 148/4 uyarınca, müdafi hazır bulunmadan kollukça alınan ifade, şüpheli veya sanık tarafından hâkim ya da mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Bu kural, tercüman verilmemesine ilişkin itirazdan farklıdır.

2026 Değerlendirmesi: İtirazda Dil Sorununun Sonucunu Gösterin

Tercüman itirazını somutlaştıran en önemli husus, dil sorununun suçlamayı anlamayı, bir hakkı kullanmayı veya bir cevabın doğru kaydedilmesini nasıl etkilediğini göstermektir. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, bu tür dosyalarda ifade tutanağını, varsa tercüman görevlendirmesini ve tartışmalı beyanın soruşturmada nasıl kullanıldığını birlikte değerlendirir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Polis tercüman vermeden ifade alabilir mi?
Şüpheli Türkçeyi işlemi anlayıp kendisini ifade edebilecek düzeyde biliyorsa tercüman gerekmeyebilir. Dil engeli varsa tercümansız ifade alınmasına itiraz edilebilir.

2. Tercüman istemediğim tutanağa yazılmışsa yine de itiraz edebilir miyim?
Evet. Bu beyanın gerçekten size ait olup olmadığı ve tercüman hakkınızın size anlayabildiğiniz bir dilde açıklanıp açıklanmadığı incelenebilir.

3. Tercüman vardı ama yanlış çevirdiyse ne yapılabilir?
Yanlış çevrildiği düşünülen ifade ve doğru anlamı belirtilerek varsa kayıtların incelenmesi, yeniden tercüme veya yeniden ifade talep edilebilir.

4. Şüpheli, Türkçeyi yeterince bilmiyorsa tercüman ücretini öder mi?
Türkçe yetersizliği nedeniyle savunma için gerekli olan tercüman desteği ücretsizdir. Türkçeyi yeterince bilen kişinin kendisini başka bir dilde ifade etmeyi tercih etmesi farklı bir durumdur.

5. Tercüman gelene kadar susma hakkımı kullanabilir miyim?
Şüpheli olarak isnat hakkında susma hakkınız vardır. Tercüman ve avukat talebinizin tutanağa geçirilmesini isteyebilirsiniz. Kimliğe ilişkin sorular ise ayrı değerlendirilir.

6. Tercümansız alınan ifade nedeniyle soruşturma kapanır mı?
Hayır. İfadenin hükme esas alınmaması talep edilebilir; dosyadaki diğer deliller ayrıca değerlendirilir.

7. Türkiye’den ayrıldıktan sonra ifadeye itiraz edebilir miyim?
Türkiye’deki avukatınız aracılığıyla dosyaya itiraz sunabilirsiniz. Yeniden ifade alınması gerekiyorsa bunun nerede ve nasıl yapılacağı dosyaya göre belirlenir.

Uzman Hukuki Destek

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık, Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde ve yurt dışında bulunan yabancılara; ceza soruşturmasında tercüman hakkı, ifade tutanağına itiraz ve ceza savunması konularında hukuki destek sunar.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Kule Plaza, Balgat, Çankaya / Ankara