
Bilirkişi İncelemesi Ne Zaman Yapılır? 2026 Güncel İcra Mahkemesi Rehberi
16 Temmuz 2026
İcra Davalarında İstinaf (2026 Güncel Rehber) | Süre, Parasal Sınır ve Başvuru Süreci
16 Temmuz 2026İcra Davalarında Zamanaşımı 2026 | Süreler ve İtiraz Rehberi
İcra davalarında zamanaşımı kaç yıldır? İlamlı ve ilamsız icra takibi, senet, çek, bono, kira, fatura ve işçilik alacaklarında zamanaşımı sürelerini; zamanaşımını kesen işlemleri ve itiraz usulünü 2026 güncel mevzuatına göre öğrenin.
İcra davalarında zamanaşımı, alacaklının takip hakkı ile borçlunun zamanaşımı savunması bakımından en önemli hukuki konulardan biridir. Borcun üzerinden uzun süre geçmiş olması, borcun kendiliğinden ortadan kalktığı veya icra dosyasının otomatik olarak kapanacağı anlamına gelmez. Zamanaşımının sonuç doğurabilmesi için alacağın türü, takip dayanağı, takip içinde yapılan son işlem ve borçlunun zamanaşımı itirazında bulunup bulunmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
İcra takibine konu edilen alacağın zamanaşımı süresi her zaman aynı değildir. Genel sözleşme alacaklarında on yıllık süre uygulanabilirken kira, faiz, ücret ve dönemsel ödemelerin önemli bir kısmında beş yıllık süre gündeme gelir. Çek, bono ve poliçeye dayalı takiplerde ise Türk Ticaret Kanunu’ndaki özel süreler uygulanır. Mahkeme kararına dayalı ilamlı icra takiplerinde de İcra ve İflas Kanunu’nun özel hükümleri dikkate alınır.
Uygulamada en fazla karıştırılan konulardan biri de zamanaşımı ile icra dosyasının işlemden kaldırılması veya takibin yenilenmesi arasındaki farktır. Alacaklının süresinde haciz istememesi takip dosyasının işlemden kaldırılmasına neden olabilir; ancak bu durum, maddi hukuk anlamında alacağın mutlaka zamanaşımına uğradığını göstermez. Buna karşılık zamanaşımını kesen geçerli bir icra işleminin uzun süre yapılmaması, borçluya takibin geri bırakılmasını isteme imkânı verebilir.
Bu 2026 güncel icra hukuku rehberinde; ilamlı ve ilamsız icra takiplerinde zamanaşımı, çek ve senet süreleri, zamanaşımını kesen işlemler, yenileme, haciz isteme süresi ve İcra Mahkemesine başvuru yolları ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.
İcra Davalarında Zamanaşımı Nedir?
Zamanaşımı, kanunda belirlenen sürenin geçmesi üzerine borçluya borcun ifasını reddetme imkânı veren hukuki savunmadır.
Zamanaşımı gerçekleştiğinde:
- Borç kendiliğinden ortadan kalkmaz.
- Alacak eksik borç niteliğine dönüşür.
- Borçlu zamanaşımı savunmasını ileri sürebilir.
- Borçlu ödeme yaparsa kural olarak ödediğini sırf zamanaşımı nedeniyle geri isteyemez.
- Mahkeme zamanaşımını kural olarak kendiliğinden dikkate almaz.
- Süresinde ileri sürülmeyen zamanaşımı savunması hak kaybına yol açabilir.
Bu nedenle “Borç eski olduğu için icra takibi yapılamaz.” şeklindeki genel bir değerlendirme doğru değildir. Öncelikle alacağın tabi olduğu süre ve bu süre içinde zamanaşımını kesen işlem bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
Hukuki Dayanak
İcra davalarında zamanaşımının başlıca hukuki dayanakları şunlardır:
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu,
- 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu,
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu,
- 4857 sayılı İş Kanunu,
- 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun,
- Hukuk Muhakemeleri Kanunu,
- Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları.
Türk Borçlar Kanunu’nun 146. maddesine göre kanunda aksine özel bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. Aynı Kanun’un 147. maddesinde ise belirli alacaklar için beş yıllık özel süreler düzenlenmiştir.
İcra ve İflas Kanunu ise ilamların icrası, takip sırasında zamanaşımı savunması, haciz isteme süresi ve yenileme gibi takip hukukuna özgü konuları düzenlemektedir.
İcra Takibinde Genel Zamanaşımı Süresi Kaç Yıldır?
Kanunda daha kısa veya daha uzun özel bir süre belirlenmemişse genel zamanaşımı süresi on yıldır.
On yıllık genel süreye tabi olabilecek başlıca alacaklar şunlardır:
- Yazılı sözleşmeden doğan ve özel süreye tabi olmayan alacaklar,
- Borç sözleşmesinden doğan alacaklar,
- Mal veya hizmet bedeline ilişkin bazı alacaklar,
- Cari hesap dışındaki genel sözleşme alacakları,
- Mahkeme kararıyla hüküm altına alınmış birçok alacak,
- Kanunda özel süre öngörülmemiş tazminat ve alacak talepleri.
Ancak bir alacağın ticari nitelikte olması, tek başına onun mutlaka on yıllık zamanaşımına tabi olduğu anlamına gelmez. Ticari işin dayandığı sözleşme türü veya kambiyo senedi özel bir zamanaşımı süresine tabi olabilir.
Beş Yıllık Zamanaşımına Tabi Alacaklar
Türk Borçlar Kanunu’nda bazı alacaklar için beş yıllık zamanaşımı süresi öngörülmüştür.
Başlıca örnekler:
- Kira bedelleri,
- Anapara faizleri,
- Ücret gibi dönemsel edimler,
- Otel, motel, pansiyon ve benzeri yerlerdeki konaklama bedelleri,
- Lokanta ve benzeri yerlerdeki yiyecek-içecek bedelleri,
- Küçük sanat işlerinden doğan alacaklar,
- Vekâlet, komisyon ve acentelik ilişkilerinden doğan bazı alacaklar,
- Ortaklık sözleşmesinden ortaklar arasında doğan belirli alacaklar,
- Eser sözleşmesinden doğan bazı alacaklar.
Beş yıllık sürenin uygulanıp uygulanmayacağı alacağın hukuki niteliğine göre belirlenir. Tarafların belgeye “fatura”, “borç” veya “cari hesap” yazması tek başına uygulanacak zamanaşımı süresini belirlemez.
İlamlı İcra Takibinde Zamanaşımı Kaç Yıldır?
Mahkeme kararına dayalı ilamlı icra takiplerinde genel olarak on yıllık zamanaşımı süresi uygulanır.
İcra ve İflas Kanunu’nun 39. maddesi kapsamında ilama dayalı takip, son icra işlemi üzerinden on yıl geçmesi hâlinde zamanaşımına uğrayabilir. Bu nedenle yalnızca kararın verildiği tarih değil, takip dosyasında zamanaşımını kesen son geçerli işlemin tarihi de incelenmelidir.
Örneğin:
- İcra emrinin tebliği,
- Haciz talebi,
- Haciz işlemi,
- Satış talebi,
- Tahsilat işlemi,
- Borçlunun borcu kabul eden beyanı veya ödemesi
zamanaşımı hesabı bakımından önem taşıyabilir.
Mahkeme kararının kesinleşmesi gereken hâllerde zamanaşımının başlangıcı ve ilamın icra edilebilirliği ayrıca değerlendirilmelidir. Bir kararın zamanaşımı süresine tabi olması ile kesinleşmeden icra edilip edilemeyeceği birbirinden farklı konulardır.
Nafaka İlamlarında Zamanaşımı
Nafaka alacaklarında her ay doğan nafaka taksiti ayrı bir alacak niteliğindedir. Bu nedenle geçmiş dönem nafaka alacaklarının zamanaşımı her taksit bakımından ayrı ayrı değerlendirilir.
Nafaka hükmü devam ettiği sürece gelecekte doğacak taksitler yönünden alacak henüz muaccel hâle gelmemiştir. Buna karşılık geçmiş yıllarda ödenmemiş nafaka taksitleri bakımından zamanaşımı savunması gündeme gelebilir.
Nafaka alacaklarında ayrıca:
- İcra ceza şikâyeti süresi,
- Birikmiş nafakanın tahsili,
- Cari nafakanın tahsili,
- Nafaka borcunun ödenmemesinden kaynaklanan yaptırım
birbirinden ayrılmalıdır.
İlamsız İcra Takibinde Zamanaşımı
İlamsız icra takibinde uygulanacak zamanaşımı süresi, takip yönteminden değil takibe konu alacağın hukuki kaynağından belirlenir.
Örneğin:
- Genel sözleşme alacağı için on yıl,
- Kira bedeli için beş yıl,
- Dönemsel faiz alacağı için beş yıl,
- İşçilik alacağının türüne göre beş yıl,
- Haksız fiil alacağında özel süreler,
- Çek veya bonoda Türk Ticaret Kanunu’ndaki süreler
uygulanabilir.
Alacaklının icra takibi başlatması zamanaşımını kesebilir. Ancak takip sonrasında dosyanın uzun süre işlemsiz bırakılması hâlinde yeni başlayan zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı ayrıca incelenmelidir.
İcra Takibi Zamanaşımını Keser mi?
Evet. Usulüne uygun icra takibi başlatılması, Türk Borçlar Kanunu kapsamında zamanaşımını kesen nedenlerden biridir.
Zamanaşımını kesebilecek başlıca işlemler şunlardır:
- Borçlunun borcu açıkça kabul etmesi,
- Kısmi ödeme yapması,
- Faiz ödemesi,
- Borç için rehin veya başka teminat vermesi,
- Alacaklının dava açması,
- İcra takibi başlatılması,
- İflas masasına alacak kaydı yaptırılması,
- Tahkim yoluna başvurulması,
- Takip içinde geçerli haciz veya satış işlemlerinin yapılması.
Zamanaşımı kesildiğinde önceki süre ortadan kalkar ve kesilme sebebinden sonra yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar.
Ancak icra dosyasına sunulan her talep veya UYAP üzerinden yapılan her işlem zamanaşımını mutlaka kesmez. İşlemin borcun tahsiline yönelik, hukuken geçerli ve takip dosyasında sonuç doğurmaya elverişli olması gerekir.
Borçlunun Borcu Kabul Etmesi Zamanaşımını Keser mi?
Evet. Borçlunun borcu kabul eden davranışları zamanaşımını kesebilir.
Borç ikrarı sayılabilecek başlıca işlemler:
- Kısmi ödeme,
- Faiz ödemesi,
- Borç yapılandırma protokolü imzalanması,
- Ödeme taahhüdü verilmesi,
- Borç bakiyesinin yazılı olarak kabul edilmesi,
- Borç için teminat gösterilmesi,
- Borcun ertelenmesinin talep edilmesi.
Bununla birlikte her yazışma borç ikrarı anlamına gelmez. Örneğin “Hesabı kontrol edeceğim.” veya “Bu tutarı kabul etmiyorum.” şeklindeki ifadeler açık borç kabulü olarak değerlendirilemeyebilir.
WhatsApp, elektronik posta veya KEP üzerinden yapılan kabul beyanlarının kim tarafından gönderildiği ve içeriğin bütünlüğü de ispatlanmalıdır.
Zamanaşımı Kesilince Süre Yeniden Başlar mı?
Evet. Zamanaşımını kesen geçerli bir işlemden sonra yeni süre başlar.
Yeni sürenin uzunluğu kural olarak alacağın tabi olduğu asıl süre kadardır. Bununla birlikte borç bir senetle ikrar edilmiş veya mahkeme kararıyla hüküm altına alınmışsa yeni sürenin belirlenmesinde Türk Borçlar Kanunu’nun özel hükümleri dikkate alınır.
Örneğin beş yıllık süreye tabi bir alacak hakkında icra takibi yapılması, zamanaşımını kesebilir. Takip içinde daha sonra yapılan geçerli tahsil işlemleri de yeni sürenin başlangıcını etkileyebilir.
Bu nedenle zamanaşımı hesabı yalnızca takip açılış tarihine bakılarak yapılamaz. Dosyadaki bütün işlemler kronolojik şekilde incelenmelidir.
Haciz İsteme Süresi ile Zamanaşımı Aynı Şey midir?
Hayır. Haciz isteme süresi ile alacağın zamanaşımı birbirinden farklıdır.
İcra ve İflas Kanunu uyarınca alacaklının, ödeme emrinin tebliğinden itibaren kural olarak bir yıl içinde haciz istemesi gerekir. İtiraz veya dava nedeniyle takibin durduğu dönemler bu sürenin hesabında ayrıca dikkate alınır.
Bir yıllık haciz isteme süresinin geçirilmesi hâlinde alacaklının haciz isteme hakkı o takip bakımından düşebilir ve dosya işlemden kaldırılabilir. Ancak bu durum alacağın maddi hukuk bakımından kendiliğinden zamanaşımına uğradığı anlamına gelmez.
Alacaklı, zamanaşımı süresi dolmamışsa dosyayı yenileyerek takibe devam edebilir.
İcra Dosyasının Yenilenmesi Zamanaşımını Keser mi?
Takip dosyasının yenilenmesi ile zamanaşımının kesilmesi aynı konu değildir.
Yenileme işlemi, haciz isteme süresinin geçirilmesi nedeniyle işlemden kaldırılmış dosyanın yeniden aktif hâle getirilmesini sağlar. Alacaklı yenileme talebinde bulunur, gerekli harç ve masrafları yatırır ve yenileme talebi borçluya tebliğ edilir.
Ancak sırf dosyanın yenilenmiş olması, alacağın zamanaşımına uğramadığı anlamına gelmez. Borçlu;
- Takipten önce zamanaşımının dolduğunu,
- Takipten sonra dosyada zamanaşımını kesen geçerli işlem yapılmadığını,
- Kambiyo senedine ilişkin özel sürenin geçtiğini
ileri sürebilir.
Dolayısıyla yenileme öncesinde zamanaşımı hesabı mutlaka yapılmalıdır.
İcra Dosyası Kaç Yıl İşlem Görmezse Düşer?
İcra dosyasının “düşmesi” şeklindeki ifade uygulamada farklı hukuki durumlar için kullanılmaktadır.
Bir dosya:
- Haciz isteme süresinin geçirilmesi nedeniyle işlemden kaldırılabilir.
- Alacağın zamanaşımına uğraması nedeniyle takibin geri bırakılmasına konu olabilir.
- Takipsizlik veya harç eksikliği nedeniyle pasif duruma gelebilir.
- Borcun tamamen ödenmesi veya alacaklının feragati üzerine kapatılabilir.
Bu nedenle “Dosyada bir yıl işlem yapılmadı, borç silindi.” veya “Dosya on yıl açık kalır.” şeklindeki genel ifadeler doğru değildir.
Dosyanın durumu UYAP ve icra müdürlüğü kayıtları üzerinden incelenmeli; son geçerli icra işleminin tarihi belirlenmelidir.
Bonoya Dayalı İcra Takibinde Zamanaşımı
Bono veya senede dayalı kambiyo takibinde Türk Ticaret Kanunu’ndaki özel zamanaşımı süreleri uygulanır.
Bonoyu düzenleyene karşı açılacak kambiyo senedine dayalı taleplerde kural olarak vade tarihinden itibaren üç yıllık zamanaşımı gündeme gelir.
Hamilin cirantalara karşı başvuru hakkı ile cirantaların birbirlerine karşı başvuru hakları daha kısa sürelere tabi olabilir. Bono bakımından poliçeye ilişkin zamanaşımı hükümleri, Türk Ticaret Kanunu’ndaki atıf hükümleri çerçevesinde uygulanır. Türk Ticaret Kanunu’nun güncel metni UYAP Mevzuat sisteminde yayımlanmaktadır.
Üç yıllık kambiyo zamanaşımının dolması, senetten kaynaklanan temel borç ilişkisinin her durumda sona erdiği anlamına gelmez. Şartları varsa alacaklı temel ilişkiye veya sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanmayı değerlendirebilir. Ancak bu durumda takip yolu, ispat araçları ve zamanaşımı süresi değişebilir.
Çeke Dayalı İcra Takibinde Zamanaşımı
Çeke dayalı başvuru haklarında Türk Ticaret Kanunu’nun çeklere ilişkin özel zamanaşımı hükümleri uygulanır.
Hamilin cirantalar, düzenleyen ve diğer çek borçlularına karşı başvurma hakları, ibraz süresinin bitiminden itibaren kural olarak üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
Çek borçlularından birinin diğerine karşı başvuru hakkı bakımından da ödeme veya dava tarihine göre özel üç yıllık süre gündeme gelebilir.
Çekte zamanaşımı hesabı yapılırken:
- Çekin düzenlenme tarihi,
- İbraz süresi,
- Ödeme yeri,
- Çekin süresinde bankaya sunulup sunulmadığı,
- Karşılıksız işlemi,
- Takip tarihi,
- Dosyadaki zamanaşımını kesen işlemler
birlikte incelenmelidir.
Poliçede Zamanaşımı Süresi
Poliçede kabul edene karşı ileri sürülecek talepler, kural olarak vade tarihinden itibaren üç yıllık zamanaşımına tabidir.
Hamilin cirantalar ve düzenleyene karşı talepleri bakımından ise protesto veya vade tarihine bağlı daha kısa özel süreler bulunmaktadır. Cirantaların birbirlerine ve düzenleyene karşı başvuru hakları da ayrıca hesaplanır.
Kambiyo senetlerinde her borçlu bakımından aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı varsayılmamalıdır.
Fatura Alacağında Zamanaşımı
Fatura, tek başına ayrı bir sözleşme türü değildir. Fatura alacağının zamanaşımı, faturanın dayandığı hukuki ilişkiye göre belirlenir.
Fatura;
- Satış sözleşmesine,
- Eser sözleşmesine,
- Taşıma sözleşmesine,
- Vekâlet ilişkisine,
- Kira sözleşmesine,
- Hizmet sözleşmesine
dayanabilir.
Bu nedenle faturanın üzerinde yazan tarih ve bedel kadar, faturanın hangi sözleşmeden doğduğu da önemlidir.
Ticari defterlere kayıt, fatura tebliği, itiraz, teslim belgesi ve ödeme hareketleri zamanaşımı ile ispat bakımından birlikte değerlendirilmelidir.
Kira Alacağında Zamanaşımı
Kira bedeli alacakları kural olarak beş yıllık zamanaşımına tabidir.
Her kira dönemi bakımından zamanaşımı, ilgili kira bedelinin muaccel olduğu tarihten itibaren ayrı ayrı işlemeye başlar.
Örneğin aylık kira ilişkisinde her ayın kira bedeli için ayrı zamanaşımı başlangıcı bulunur. İcra takibi veya dava açılması, takibe konu edilen kira alacakları bakımından zamanaşımını kesebilir.
Kira alacağı ile taşınmazın tahliyesi talepleri birbirinden farklı hukuki sonuçlara ve sürelere tabidir.
İşçilik Alacaklarında Zamanaşımı
İşçilik alacaklarında uygulanacak zamanaşımı, talep edilen alacağın niteliğine ve doğduğu tarihe göre değerlendirilir.
Ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yıllık izin ücreti gibi alacaklarda kural olarak beş yıllık zamanaşımı gündeme gelir. Kıdem ve ihbar tazminatı gibi feshe bağlı alacaklarda da güncel düzenlemeler kapsamında beş yıllık süre önem taşımaktadır.
İş mahkemesi kararına dayalı ilamlı takipte ise ilamın icrasına ilişkin özel süreler ayrıca dikkate alınır.
İşverenlerin bordro, banka ödeme kayıtları, puantaj, izin belgeleri ve işten ayrılış evraklarını düzenli saklamaları; ileride doğabilecek iş hukuku ve icra uyuşmazlıklarındaki hukuki riski azaltır.
Haksız Fiilden Doğan Alacaklarda Zamanaşımı
Haksız fiilden doğan tazminat taleplerinde genel sözleşme zamanaşımı değil, Türk Borçlar Kanunu’ndaki özel süreler uygulanır.
Kural olarak zarar görenin;
- Zararı,
- Tazminat yükümlüsünü
öğrendiği tarihten itibaren iki yıllık ve her hâlde fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıllık süre gündeme gelir.
Fiil aynı zamanda ceza kanunlarına göre daha uzun zamanaşımına tabi bir suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı süresinin uygulanması mümkün olabilir.
Tazminat alacağı mahkeme kararıyla hüküm altına alınmışsa bundan sonraki ilamlı takip aşaması ayrıca değerlendirilir.
Kamu Alacaklarında Zamanaşımı
Vergi, idari para cezası, SGK primi ve diğer kamu alacaklarının tahsilinde genel icra hukuku hükümleri yerine çoğu zaman 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uygulanır.
Kamu alacaklarında tahsil zamanaşımı kural olarak alacağın vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden yılın başından itibaren beş yıl olarak hesaplanır. Ödeme, haciz, cebren tahsil işlemleri ve kanunda sayılan diğer işlemler zamanaşımını kesebilir.
Kamu alacakları bakımından ödeme emrine itiraz süresi ve görevli yargı mercii de genel icra takiplerinden farklıdır. Bu nedenle vergi veya SGK borcu, sıradan ilamsız icra dosyası gibi değerlendirilmemelidir.
Zamanaşımı İtirazı Nasıl Yapılır?
Zamanaşımı savunmasının hangi makama ve hangi sürede yapılacağı takip türüne göre değişir.
Takipten Önce Zamanaşımı Dolmuşsa
Borçlu, ödeme emrine karşı süresi içinde zamanaşımı itirazında bulunmalıdır.
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte zamanaşımı itirazı, borca itiraz niteliğinde icra dairesine bildirilir. İtiraz üzerine takip durur ve alacaklının itirazı ortadan kaldırmak için kanuni yollara başvurması gerekir.
Takip Kesinleştikten Sonra Zamanaşımı Dolmuşsa
Takip kesinleştikten sonra, dosyada zamanaşımını kesen geçerli bir işlem yapılmadan süre dolmuşsa borçlu İcra Mahkemesinden icranın geri bırakılmasını talep edebilir.
Başvuruda:
- Takip dosyası,
- Son geçerli işlem tarihi,
- Alacağın tabi olduğu zamanaşımı,
- Arada süreyi kesen işlem bulunmadığı
somut biçimde gösterilmelidir.
Kambiyo Senedinde Zamanaşımı
Çek, bono veya poliçeye dayalı takipte zamanaşımı itirazı, kambiyo senetlerine özgü takip usulündeki özel süre ve kurallara göre İcra Mahkemesine sunulmalıdır.
Yanlış makama başvuru yapılması veya kanuni sürenin kaçırılması, zamanaşımı savunmasının incelenmemesine neden olabilir.
İcra Mahkemesi Zamanaşımını Kendiliğinden İnceler mi?
Kural olarak zamanaşımı, taraflarca ileri sürülmesi gereken bir defidir. İcra müdürlüğü veya İcra Mahkemesi, çoğu durumda zamanaşımını kendiliğinden dikkate almaz.
Borçlunun;
- Zamanaşımı süresini,
- Başlangıç tarihini,
- Takipteki son işlemi,
- Arada kesilme bulunmadığını
açıkça ileri sürmesi gerekir.
Bununla birlikte uyuşmazlığın takip hukukuna özgü niteliği ve kanundaki özel düzenlemeler nedeniyle somut dosya mutlaka ayrı incelenmelidir.
Zamanaşımı İtirazında Kullanılabilecek Belgeler
Zamanaşımı iddiasında başlıca şu belgeler kullanılabilir:
- İcra takip dosyası,
- Ödeme emri veya icra emri,
- Tebligat belgeleri,
- Takip talebi,
- Haciz ve satış talepleri,
- İcra müdürlüğü kararları,
- Dosya işlem dökümü,
- Senet, çek veya bono,
- Mahkeme ilamı,
- Banka ödeme kayıtları,
- Borç ikrarı veya yapılandırma protokolü,
- Kısmi ödeme belgeleri,
- UYAP evrak işlem kayıtları,
- Yenileme emri ve tebliğ belgeleri.
Özellikle UYAP işlem ekranında görünen her kayıt zamanaşımını kesen icra işlemi olarak kabul edilmeyebilir. İşlemin hukuki niteliği ve alacağın tahsiline yönelik olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Zamanaşımı ile Hak Düşürücü Süre Arasındaki Fark
Zamanaşımı ile hak düşürücü süre aynı değildir.
Zamanaşımı
- Borcu kendiliğinden sona erdirmez.
- Borçlu tarafından ileri sürülmesi gerekir.
- Kanunda öngörülen işlemlerle kesilebilir veya durabilir.
- Borç zamanaşımından sonra gönüllü olarak ödenebilir.
Hak Düşürücü Süre
- Sürenin geçmesiyle hakkın kendisi sona erebilir.
- Mahkeme tarafından kendiliğinden dikkate alınabilir.
- Kural olarak kesilme veya durma hükümlerine tabi değildir.
- Tarafların anlaşmasıyla değiştirilemez.
İhalenin feshi, icra müdürlüğü işlemini şikâyet ve kambiyo takibine itiraz gibi icra hukukuna özgü kısa başvuru sürelerinin önemli bir bölümü hak düşürücü nitelik taşıyabilir. Bu süreler alacağın zamanaşımıyla karıştırılmamalıdır.
Zamanaşımı ile Takipsizlik Arasındaki Fark
Takipsizlik, alacaklının icra dosyasında belirli işlemleri süresinde yapmaması nedeniyle dosyanın aktif işlemden kaldırılmasıdır. Zamanaşımı ise alacağın uzun süre talep edilmemesine bağlanan maddi hukuk sonucudur.
Dosya takipsiz bırakılmış olsa bile:
- Alacak zamanaşımına uğramamış olabilir.
- Dosya yenilenebilir.
- Yeni takip başlatılması mümkün olabilir.
Buna karşılık dosya UYAP’ta açık görünse bile:
- Takip sonrası zamanaşımı dolmuş olabilir.
- Borçlu icranın geri bırakılmasını isteyebilir.
- Takibe devam işlemleri hukuken tartışmalı hâle gelebilir.
Zamanaşımında En Sık Yapılan Hatalar
Uygulamada en sık yapılan hatalar şunlardır:
- Her icra alacağının on yılda zamanaşımına uğradığının sanılması,
- Haciz isteme süresi ile zamanaşımının karıştırılması,
- Takip dosyasının yenilenmesinin zamanaşımını otomatik olarak ortadan kaldırdığının düşünülmesi,
- Kambiyo senetlerindeki özel sürelerin dikkate alınmaması,
- Borçlunun kısmi ödemesinin zamanaşımını kesebileceğinin gözden kaçırılması,
- İcra dosyasındaki son geçerli işlemin yanlış belirlenmesi,
- Zamanaşımı itirazının yanlış makama sunulması,
- İtiraz süresinin kaçırılması,
- Fatura tarihinin her durumda zamanaşımı başlangıcı kabul edilmesi,
- Alacağın hukuki kaynağının yanlış nitelendirilmesi.
Bu hatalar alacaklının tahsil imkânını tamamen kaybetmesine veya borçlunun zamanaşımına uğramış bir borcu ödemek zorunda kalmasına neden olabilir.
Hukuki Riskler
İcra davalarında zamanaşımına ilişkin başlıca hukuki riskler şunlardır:
- Alacağın zamanaşımına uğramasından sonra takip başlatılması,
- Borçlunun zamanaşımı savunmasını süresinde ileri sürmemesi,
- Yanlış zamanaşımı süresinin esas alınması,
- Son icra işleminin hatalı hesaplanması,
- Zamanaşımını kesmeyen işlemin kesici işlem olarak kabul edilmesi,
- Kısmi ödemenin borç ikrarı niteliğinin gözden kaçırılması,
- Temel ilişki ile kambiyo senedi alacağının karıştırılması,
- Yenileme talebinin alacağı otomatik olarak koruduğunun düşünülmesi,
- Şirket kayıtlarının eksik olması,
- Eski icra dosyalarının düzenli takip edilmemesi.
Zamanaşımı incelemesi yapılmadan ödeme yapılması, sulh protokolü imzalanması veya borç yapılandırmasına girilmesi borçlu bakımından yeni bir borç ikrarı sonucu doğurabilir.
Şirketler İçin Öneriler
Şirketlerin alacaklarını zamanaşımına uğratmamak ve kendilerine yöneltilen eski takipleri doğru değerlendirmek için kurumsal bir takip sistemi kurmaları gerekir.
Şirketlere yönelik başlıca öneriler şunlardır:
- Alacaklar vade tarihine göre düzenli izlenmelidir.
- Zamanaşımı takvimi oluşturulmalıdır.
- Fatura tarihi ile alacağın muacceliyet tarihi ayrılmalıdır.
- İcra dosyalarında yapılan son geçerli işlem kaydedilmelidir.
- Yenileme işlemi zamanaşımı kontrolü yapılmadan gerçekleştirilmemelidir.
- Kısmi ödeme ve yapılandırma protokolleri hukuki incelemeden geçirilmelidir.
- Çek ve senetlerin ibraz, vade ve takip tarihleri ayrı ayrı takip edilmelidir.
- UETS, KEP ve UYAP kayıtları düzenli kontrol edilmelidir.
- Tahsilat, muhasebe ve hukuk birimleri aynı kayıt sistemi üzerinden çalışmalıdır.
- Eski borçlara ilişkin mutabakat veya ödeme yapılmadan önce hukuki danışmanlık alınmalıdır.
Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin gibi ticari faaliyetin yoğun olduğu şehirlerde çok sayıda cari hesap, çek, senet ve fatura alacağı bulunan şirketlerin zamanaşımı takibini yalnızca muhasebe programına bırakması ciddi hukuki risk doğurabilir.
İşçilik alacaklarında bir İş Avukatı, ticari alacaklarda bir Ticaret Avukatı ve icra takiplerinde deneyimli bir avukat tarafından verilecek Hukuki Danışmanlık; kurumsal yönetim, şirket yükümlülükleri ve zamanaşımı risklerinin birlikte yönetilmesini sağlar.
2026 Güncel Değerlendirme
2026 yılı itibarıyla icra davalarında zamanaşımı bakımından Türk Borçlar Kanunu, İcra ve İflas Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanmaya devam etmektedir. Genel alacaklar için on yıllık, kanunda sayılan bazı alacaklar için beş yıllık ve kambiyo senetleri için özel zamanaşımı süreleri bulunmaktadır.
Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan Cebrî İcra Kanunu Taslağı kamuoyunun görüşüne sunulmuş ve görüşlerin 31 Ocak 2026 tarihine kadar iletilmesi istenmiştir. Ancak taslak, kanunlaşarak yürürlüğe girmediği sürece mevcut uyuşmazlıklarda yürürlükteki İcra ve İflas Kanunu’nun yerine uygulanamaz.
2026 yılında icra harçları, satış giderleri ve diğer tarifelerde güncellemeler yapılmış olmakla birlikte bu parasal güncellemeler, alacakların zamanaşımı sürelerini kendiliğinden değiştirmemektedir. Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığı, 2026 yılı icra tarifelerinin 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girdiğini duyurmuştur.
Dijital icra dosyalarında UYAP işlem kayıtlarının yaygınlaşması, zamanaşımı hesabında son işlemin belirlenmesini kolaylaştırmaktadır. Buna rağmen sistemde görünen her kayıt hukuken zamanaşımını kesen işlem değildir. Dosyadaki taleplerin, müdürlük kararlarının, tebligatların ve fiilen gerçekleştirilen cebri icra işlemlerinin ayrı ayrı incelenmesi gerekir.
FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK bünyesinde görev yapan Av. Arb. Fırat Fesih Kaya; zamanaşımına uğramış icra takiplerine itiraz, icranın geri bırakılması, ilamlı ve ilamsız takiplerin incelenmesi, kambiyo senetlerinde zamanaşımı ve şirket alacaklarının korunması konularında hukuki danışmanlık sunmaktadır.
Resmî Kurumlara Dış Bağlantı Önerileri
- Mevzuat Bilgi Sistemi: Türk Borçlar Kanunu, İcra ve İflas Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’nun güncel hükümlerini incelemek için.
- UYAP Vatandaş Portal: Tarafı olunan icra dosyasındaki takip, haciz, yenileme ve tebligat işlemlerini görmek için.
- UYAP Avukat Portal: Vekâlet bulunan dava ve icra dosyalarının ayrıntılı işlem dökümünü incelemek için.
- Adalet Bakanlığı İcra İşleri Dairesi Başkanlığı: İcra uygulamaları, güncel tarifeler ve resmî duyurular için.
- Resmî Gazete: Kanun ve yönetmelik değişikliklerini doğrulamak için.
- Türkiye Noterler Birliği: Borç ikrarı, ihtarname, senet ve noter belgelerine ilişkin işlemler için.
- Ticaret Sicili Gazetesi: Şirketlerin adres, temsil ve unvan kayıtlarını incelemek için.
- Gelir İdaresi Başkanlığı: Vergi borçları ve kamu alacaklarına ilişkin güncel bilgiler için.
İcra borcu kaç yılda zamanaşımına uğrar?
Bu süre alacağın türüne göre değişir. Genel alacaklarda on yıl, kira ve dönemsel ödemeler gibi bazı alacaklarda beş yıl, çek ve bono gibi kambiyo senetlerinde ise özel süreler uygulanır.
İcra dosyası on yıl sonra otomatik olarak kapanır mı?
Hayır. İcra dosyasının açık veya kapalı görünmesi ile alacağın zamanaşımı farklı konulardır. Takip içindeki son geçerli işlem ve zamanaşımını kesen işlemler incelenmelidir.
İcra takibi başlatmak zamanaşımını keser mi?
Usulüne uygun icra takibi başlatılması kural olarak zamanaşımını keser. Kesilmeden sonra yeni bir zamanaşımı süresi işlemeye başlar.
Dosyayı yenilemek zamanaşımını ortadan kaldırır mı?
Hayır. Dosyanın yenilenmesi, işlemden kaldırılan takibin yeniden aktif hâle gelmesini sağlar. Alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ayrıca değerlendirilir.
Bonoya dayalı icra takibinde zamanaşımı kaç yıldır?
Bonoyu düzenleyene karşı kambiyo senedine dayalı talep kural olarak vade tarihinden itibaren üç yıllık zamanaşımına tabidir. Cirantalar bakımından daha kısa özel süreler bulunabilir.
Çekte zamanaşımı kaç yıldır?
Hamilin düzenleyen, cirantalar ve diğer çek borçlularına karşı başvuru hakları kural olarak ibraz süresinin bitiminden itibaren üç yılda zamanaşımına uğrar.
Borçlunun kısmi ödeme yapması zamanaşımını keser mi?
Evet. Kısmi ödeme, faiz ödemesi veya borcu kabul eden başka bir davranış zamanaşımını kesebilir ve yeni sürenin başlamasına neden olabilir.
Zamanaşımı dolmuşsa İcra Mahkemesine başvurulabilir mi?
Takip kesinleştikten sonra zamanaşımı dolmuşsa, şartları mevcut olduğu takdirde İcra Mahkemesinden icranın geri bırakılması talep edilebilir. Takipten önce dolan zamanaşımı ise ödeme emrine itiraz sürecinde ileri sürülmelidir.
Uzman Hukuki Destek
İcra dosyasının zamanaşımına uğrayıp uğramadığının belirlenmesi; yalnızca dosyanın açılış tarihine değil, alacağın türüne, muacceliyet tarihine, takip dayanağına ve dosyada yapılan son geçerli işleme bağlıdır.
FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK; ilamlı ve ilamsız icra takiplerinde zamanaşımı, çek ve senet takipleri, icranın geri bırakılması, yenileme işlemleri ve ticari alacakların korunması konularında hukuki destek sunmaktadır.
Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.




