Bilirkişi İncelemesi Ne Zaman Yapılır? 2026 Güncel İcra Mahkemesi Rehberi

Bilirkişi İncelemesi Ne Zaman Yapılır? 2026 Şartları ve Süreci

Bilirkişi incelemesi ne zaman yapılır, hangi davalarda zorunludur? İcra Mahkemesinde imza, hesap, faiz, meskeniyet, istihkak ve kıymet takdiri incelemelerinin şartlarını, rapora itiraz süresini ve hukuki riskleri öğrenin.

Bilirkişi incelemesi ne zaman yapılır? sorusu, özellikle İcra Mahkemesinde görülen imzaya itiraz, borç hesaplaması, meskeniyet, istihkak, kıymet takdiri ve ihalenin feshi uyuşmazlıklarında büyük önem taşımaktadır. Mahkeme, uyuşmazlığın çözümü hukuk bilgisi dışında özel veya teknik bilgi gerektiriyorsa bilirkişiye başvurabilir. Ancak her dava veya şikâyette bilirkişi atanması zorunlu değildir.

Bilirkişinin görevi hukuki karar vermek değil, hâkimin çözebilmesi için gerekli teknik veya mesleki değerlendirmeyi yapmaktır. Uyuşmazlığın yalnızca kanunun yorumlanması, sözleşmenin hukuki niteliğinin belirlenmesi veya delillerin hukuken değerlendirilmesiyle çözülebileceği durumlarda bilirkişi görevlendirilmemelidir. Çünkü hukuki değerlendirme yapmak ve hüküm kurmak yalnızca mahkemeye aittir.

İcra Mahkemesinde bilirkişi incelemesi; takip dayanağı senetteki imzanın borçluya ait olup olmadığının belirlenmesi, faiz ve alacak hesabının yapılması, haczedilen malın değerinin tespit edilmesi, borçlunun evinin hâline münasip olup olmadığının araştırılması veya ticari kayıtların incelenmesi gibi teknik konularda yapılabilir.

Bu 2026 güncel rehberde bilirkişi incelemesinin hukuki dayanağı, hangi aşamada yapılacağı, hangi icra uyuşmazlıklarında gerekli olduğu, bilirkişinin yetkileri, raporun hazırlanması, rapora itiraz ve ek rapor süreçleri ayrıntılı olarak ele alınmaktadır.

Bilirkişi İncelemesi Nedir?

Bilirkişi incelemesi, çözümü özel veya teknik bilgi gerektiren bir konuda mahkeme tarafından uzman kişinin görüşüne başvurulmasıdır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca mahkeme, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgi gerektiren hâllerde taraflardan birinin talebi üzerine veya kendiliğinden bilirkişi görevlendirebilir.

Bilirkişi;

• Hâkim değildir.
• Tarafların temsilcisi değildir.
• Hukuki karar veremez.
• Uyuşmazlığın teknik yönünü inceler.
• Bilimsel, mesleki veya teknik görüş sunar.
• Raporunu tarafsız ve gerekçeli biçimde hazırlar.

Mahkeme bilirkişi raporuyla bağlı değildir. Hâkim, raporu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.

Bilirkişi İncelemesinin Hukuki Dayanağı

Bilirkişi incelemesinin temel hukuki dayanakları şunlardır:

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu,
• 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu,
• Bilirkişilik Yönetmeliği,
• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu,
• Türk Ticaret Kanunu,
• Adalet Bakanlığı bilirkişilik standartları,
• Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun bilirkişiye başvurulmasına ilişkin hükümleri gereğince hâkim, genel bilgi veya hukuk bilgisiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvuramaz. Bilirkişilik Kanunu da bilirkişinin görevini bağımsız, tarafsız ve objektif biçimde yerine getirmesini, hukuki nitelendirme ve değerlendirme yapmamasını öngörmektedir.

Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından bilirkişi raporlarında ülke genelinde uygulanacak asgari standartlar belirlenmiş, ayrıca hukuk mahkemeleri ve icra müdürlükleri için rapor şablonları yayımlanmıştır.

Bilirkişi İncelemesi Hangi Durumlarda Yapılır?

Bilirkişi incelemesi, uyuşmazlığın çözümü için özel uzmanlık gerektiğinde yapılır.

Başlıca örnekler şunlardır:

• İmzanın gerçek olup olmadığının belirlenmesi,
• Faiz ve alacak hesabı yapılması,
• Ticari defterlerin incelenmesi,
• Taşınır veya taşınmaz değerinin tespit edilmesi,
• Haczedilen makinenin teknik özelliğinin belirlenmesi,
• Taşınmazın hâline münasip ev olup olmadığının değerlendirilmesi,
• Malın ayıplı olup olmadığının belirlenmesi,
• Muhasebe kayıtlarının karşılaştırılması,
• Elektronik kayıtların doğrulanması,
• Malın seri numarası ve faturayla eşleşmesinin incelenmesi.

Mahkeme, bilirkişi incelemesine taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği gibi gerektiğinde kendiliğinden de karar verebilir.

Bilirkişi İncelemesi Hangi Aşamada Yapılır?

Bilirkişi incelemesi genellikle tarafların iddia ve savunmaları alındıktan, uyuşmazlık konuları belirlendikten ve mevcut belgeler toplandıktan sonra yapılır.

Süreç çoğunlukla şu şekilde ilerler:

1. Taraflar dilekçelerini ve delillerini sunar.
2. Mahkeme uyuşmazlığın teknik inceleme gerektirip gerektirmediğini belirler.
3. Bilirkişi incelemesine karar verilir.
4. Bilirkişinin uzmanlık alanı ve inceleme konusu belirlenir.
5. Bilirkişi ücreti ve gider avansı yatırılır.
6. Dosya ve gerekli belgeler bilirkişiye gönderilir.
7. Gerekiyorsa keşif yapılır.
8. Bilirkişi raporu hazırlanır.
9. Rapor taraflara tebliğ edilir.
10. Tarafların itirazları değerlendirilir.
11. Gerekirse ek rapor veya yeni bilirkişi incelemesi yaptırılır.

Mahkemenin bütün belgeler toplanmadan dosyayı bilirkişiye göndermesi eksik veya hatalı rapor hazırlanmasına neden olabilir. Bu sebeple karşılaştırma belgelerinin, banka kayıtlarının, ticari defterlerin veya tapu kayıtlarının önceden dosyaya getirtilmesi önemlidir.

İcra Mahkemesinde Bilirkişi İncelemesi Yapılır mı?

Evet. İcra Mahkemesinde çözümü teknik bilgi gerektiren pek çok uyuşmazlıkta bilirkişi incelemesi yapılabilir.

Bununla birlikte İcra Mahkemesi sınırlı inceleme yapan özel görevli bir mahkemedir. Bu nedenle bilirkişi incelemesi, yargılamanın niteliğine ve kanunun izin verdiği delillere uygun olmalıdır.

Örneğin itirazın kaldırılması başvurusunda bilirkişi, alacağın hukuken var olup olmadığına karar veremez. Ancak belgede yer alan hesabın veya imzanın teknik değerlendirilmesi konusunda rapor hazırlayabilir.

İmzaya İtirazda Bilirkişi İncelemesi

İmzaya itiraz, İcra Mahkemesinde bilirkişi incelemesinin en sık yapıldığı alanlardan biridir.

Borçlu, takip dayanağı senet veya kambiyo belgesindeki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürerse mahkeme imzanın aidiyetini araştırır.

İnceleme sırasında;

• Senet aslı,
• Borçlunun resmî kurumlardaki imza örnekleri,
• Banka sözleşmeleri,
• Noter belgeleri,
• Tapu işlemlerindeki imzalar,
• Mahkeme veya icra dosyasındaki imzalar,
• Huzurda alınan imza örnekleri

karşılaştırılabilir.

Bilirkişinin mümkün olduğunca senedin düzenlenme tarihine yakın ve karşılaştırmaya elverişli imza örnekleri üzerinden inceleme yapması gerekir.

Yalnızca fotokopi üzerinden yapılan inceleme her zaman güvenilir sonuç vermeyebilir. Bu nedenle senet aslının dosyaya getirtilmesi önem taşır.

İmza İncelemesinde Tanık Yeterli Olur mu?

Kural olarak hayır.

Bir tanığın “senedi borçlunun imzaladığını gördüm” şeklindeki beyanı yardımcı delil olabilir. Ancak imzanın aidiyeti teknik bir konu olduğundan mahkeme çoğunlukla uzman bilirkişi incelemesine başvurur.

Bilirkişi raporu da tek başına mutlak delil değildir. Raporun kullanılan yöntemleri, karşılaştırma belgeleri ve gerekçesi denetlenmelidir.

Borç ve Faiz Hesabında Bilirkişi İncelemesi

İcra takiplerinde borcun miktarı veya faiz hesabı tartışmalıysa mali müşavir, bankacı veya hesap uzmanı bilirkişi görevlendirilebilir.

Bilirkişi şu konuları inceleyebilir:

• Ana para miktarı,
• Ödeme tarihleri,
• Kısmi ödemeler,
• Takip öncesi ve sonrası faiz,
• Temerrüt tarihi,
• Akdi faiz,
• Temerrüt faizi,
• Komisyon ve masraflar,
• Mahsup işlemleri,
• Döviz alacağının hesaplanması.

Ancak uygulanacak faiz türünün hukuken belirlenmesi mahkemeye aittir. Bilirkişi, mahkemenin belirlediği hukuki esaslara göre matematiksel hesaplama yapmalıdır.

Bilirkişinin hangi faiz oranını neden uyguladığı, başlangıç ve bitiş tarihlerini ve yapılan mahsupları raporda açıkça göstermesi gerekir.

Ticari Defter İncelemesi Ne Zaman Yapılır?

Taraflar arasındaki ticari ilişkinin, borç bakiyesinin veya malın mülkiyetinin belirlenmesi için ticari defter incelemesi yapılabilir.

Özellikle;

• Cari hesap uyuşmazlıkları,
• Fatura alacakları,
• İstihkak davaları,
• Şirketler arasındaki para transferleri,
• Mal teslimine ilişkin uyuşmazlıklar

bakımından ticari defterlerin incelenmesi gerekebilir.

Bilirkişi;

• Defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığını,
• Kayıtların dayanak belgelerle uyumunu,
• Tarafların defterlerinin birbirini doğrulayıp doğrulamadığını,
• Ödeme ve fatura kayıtlarını,
• Dönem sonu bakiyesini

değerlendirir.

Ticari defterlerin delil değeri, Türk Ticaret Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri çerçevesinde mahkeme tarafından belirlenir.

Meskeniyet Şikâyetinde Bilirkişi İncelemesi

Meskeniyet şikâyetinde borçlu, haczedilen taşınmazın kendisi ve ailesi için hâline münasip konut olduğunu ileri sürer.

Bu tür dosyalarda çoğunlukla gayrimenkul değerleme uzmanı bilirkişi eşliğinde keşif yapılır.

Bilirkişi;

• Taşınmazın güncel piyasa değerini,
• Konumunu ve fiziksel özelliklerini,
• Borçlunun aile yapısını,
• Sosyal ve ekonomik durumunu,
• Aynı bölgede alınabilecek daha mütevazı konutun değerini

tespit edebilir.

Ancak taşınmazın hukuken haczedilemez olup olmadığına bilirkişi değil, mahkeme karar verir.

Bilirkişi yalnızca teknik değerleme ve emsal konut araştırması yapmalıdır.

Kıymet Takdirine İtirazda Bilirkişi İncelemesi

Haczedilen taşınır veya taşınmazın değerinin hatalı belirlendiği iddia ediliyorsa kıymet takdirine itiraz edilebilir.

Mahkeme;

• Gayrimenkul değerleme uzmanı,
• İnşaat mühendisi,
• Makine mühendisi,
• Otomotiv uzmanı,
• Ziraat mühendisi

gibi uyuşmazlığın konusuna uygun bilirkişiler görevlendirebilir.

Bilirkişi değerleme yaparken;

• Malın fiziksel durumu,
• Yaşı ve kullanım süresi,
• Konumu,
• İmar durumu,
• Emsal satışlar,
• Gelir getirici özellikleri,
• Ekonomik ve teknik yıpranma

gibi ölçütleri dikkate alır.

Kıymet takdirinin satış bedelini doğrudan etkileyebilmesi nedeniyle raporun güncel, gerekçeli ve karşılaştırılabilir emsallere dayalı olması gerekir.

İstihkak Davasında Bilirkişi İncelemesi

İstihkak davasında haczedilen malın borçluya mı yoksa üçüncü kişiye mi ait olduğu araştırılır.

Bilirkişi incelemesi özellikle;

• Faturaların ticari defterlerle uyumunun,
• Mal bedelinin ödenip ödenmediğinin,
• Seri numaralarının belge kayıtlarıyla eşleşmesinin,
• Stok ve demirbaş kayıtlarının,
• Şirketler arasındaki ticari ilişkinin

belirlenmesi amacıyla yapılabilir.

Bilirkişinin görevi, mülkiyet hakkında hukuki karar vermek değildir. Bilirkişi mali ve teknik kayıtları inceler; belgelerin hukuki değerini ve mülkiyetin kime ait olduğunu mahkeme belirler.

İhalenin Feshi Davasında Bilirkişi İncelemesi

İhalenin feshi başvurusunda her zaman bilirkişi incelemesi yapılmaz.

Ancak;

• Malın önemli özelliklerinin satış ilanında yanlış gösterilmesi,
• Kıymet takdirinin hatalı olduğu iddiası,
• Elektronik satış kayıtlarının teknik olarak incelenmesi,
• Taşınmazın fiili veya imar durumunun tartışmalı olması

hâlinde bilirkişiye başvurulabilir.

İhale işlemlerindeki hukuki usulsüzlüğü tespit etmek mahkemenin görevidir. Bilirkişi yalnızca teknik yönleri değerlendirebilir.

Haczedilmezlik Şikâyetinde Bilirkişi İncelemesi

Borçlu, haczedilen eşyanın mesleğini veya ekonomik faaliyetini sürdürebilmesi için zorunlu olduğunu ileri sürebilir.

Örneğin;

• Traktör,
• Tarım makinesi,
• İş makinesi,
• Mesleki cihaz,
• Üretim ekipmanı,
• Ticari araç

bakımından teknik inceleme yapılabilir.

Bilirkişi;

• Malın kullanım amacını,
• İşletme için zorunlu olup olmadığını,
• Alternatif araç veya ekipman bulunup bulunmadığını,
• Teknik kapasitesini,
• Ticari veya kişisel kullanım niteliğini

tespit eder.

Haczedilmezliğin hukuki şartlarının oluşup oluşmadığına ise mahkeme karar verir.

Dijital Delillerde Bilirkişi İncelemesi

WhatsApp mesajları, elektronik posta, dijital imza, elektronik belge ve bilgisayar kayıtlarının doğruluğu tartışmalıysa bilişim bilirkişisi görevlendirilebilir.

Bilirkişi;

• Mesajın kaynağını,
• Tarih ve saat bilgilerini,
• Veride değişiklik yapılıp yapılmadığını,
• Elektronik imzanın geçerliliğini,
• Dosyanın teknik bütünlüğünü,
• Cihaz veya sunucu kayıtlarını

inceleyebilir.

Yalnızca ekran görüntüsü sunulması her zaman yeterli olmayabilir. Özellikle karşı taraf mesajın kendisine ait olmadığını veya içeriğin değiştirildiğini ileri sürüyorsa teknik inceleme gerekebilir.

Bununla birlikte hukuka aykırı şekilde elde edilen dijital veriler, teknik olarak doğru olsalar dahi yargılamada kullanılamayabilir.

Bilirkişi Nasıl Seçilir?

Bilirkişi, kural olarak görev yapılacak bölgedeki bilirkişilik bölge kurulu listesinde kayıtlı kişiler arasından seçilir.

Uyuşmazlığın özelliği gerektiriyorsa başka bir bölgedeki bilirkişiye de başvurulabilir.

Bilirkişi seçiminde;

• Uzmanlık alanı,
• Mesleki deneyim,
• Tarafsızlık,
• Dosyayla menfaat ilişkisinin bulunmaması,
• İş yükü,
• Rapor hazırlama yeterliliği

önem taşır.

Bilirkişilik Daire Başkanlığı, bilirkişilik listeleri, uzmanlık alanları ve rapor standartları hakkında resmî düzenlemeler yayımlamaktadır. 2026 yılı bakımından bilirkişilik siciline kabul ve uzmanlık alanlarına ilişkin güncel duyurular da yayımlanmıştır.

Bilirkişinin Reddi İstenebilir mi?

Evet.

Bilirkişinin tarafsızlığından şüphe edilmesini haklı gösteren sebepler varsa bilirkişinin reddi talep edilebilir.

Örneğin bilirkişinin;

• Taraflardan biriyle yakın ilişkisinin bulunması,
• Taraflardan biri adına daha önce danışmanlık yapması,
• Uyuşmazlığın sonucunda menfaatinin bulunması,
• Taraflardan biriyle iş veya ortaklık ilişkisi içinde olması,
• Dosya hakkında önceden görüş açıklaması

ret sebebi oluşturabilir.

Ret nedeni öğrenildiğinde süresi içinde ve somut delillerle başvuru yapılmalıdır. Sadece raporun taraf aleyhine olması bilirkişinin reddi için yeterli değildir.

Bilirkişi Raporunda Neler Bulunmalıdır?

Bilirkişi raporunda genel olarak;

• Mahkeme ve dosya bilgileri,
• Görevlendirme konusu,
• İncelenen belgeler,
• Uygulanan teknik yöntem,
• Yapılan hesaplamalar,
• Tespit ve değerlendirmeler,
• Gerekçeli sonuç,
• Bilirkişinin adı, uzmanlığı ve imzası

yer almalıdır.

Rapor;

• Açık,
• Anlaşılır,
• Denetlenebilir,
• Gerekçeli,
• Bilimsel veya teknik verilere dayalı,
• Sorulan konuyla sınırlı

olmalıdır.

Bilirkişi raporunun yalnızca sonuç bölümünden ibaret olması yeterli değildir. Sonuca hangi belge, yöntem ve hesaplamayla ulaşıldığının gösterilmesi gerekir.

Adalet Bakanlığı tarafından raporlarda asgari standartların oluşturulması amacıyla rehber ilkeler ve rapor şablonları yayımlanmıştır.

Bilirkişi Hukuki Görüş Verebilir mi?

Hayır.

Bilirkişi;

• Davanın kabulüne veya reddine,
• Borçlunun hukuken sorumlu olup olmadığına,
• Belgenin hukuken geçerli olup olmadığına,
• Haczin hukuka uygunluğuna,
• Zamanaşımının gerçekleşip gerçekleşmediğine,
• Taraflardan hangisinin haklı olduğuna

karar veremez.

Bu konular hâkimin görev alanındadır.

Bilirkişinin hukuki değerlendirme yaparak görev sınırını aşması hâlinde rapora itiraz edilmelidir. Bilirkişilik mevzuatında da bilirkişinin yalnızca uzmanlığı gerektiren teknik konularda görüş bildirmesi, hukuki nitelendirme yapmaması temel ilke olarak kabul edilmektedir.

Bilirkişi Raporu Kesin Delil midir?

Hayır.

Bilirkişi raporu hâkimi bağlayan kesin delil değildir. Mahkeme raporu;

• Dosyadaki belgeler,
• Tarafların itirazları,
• Diğer bilirkişi raporları,
• Tanık beyanları,
• Keşif bulguları,
• Hukuki kurallar

ile birlikte değerlendirir.

Rapor eksik, çelişkili veya denetime elverişsizse mahkeme ek rapor alabilir ya da yeni bilirkişi görevlendirebilir.

Ancak mahkemenin teknik konuda bilirkişi raporundan ayrılması hâlinde bu ayrılığın gerekçesini açıklaması gerekir.

Bilirkişi Raporuna Nasıl İtiraz Edilir?

Rapor taraflara tebliğ edildikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda öngörülen süre içinde rapora itiraz edilebilir.

İtiraz dilekçesinde;

• Hangi tespitin yanlış olduğu,
• Hangi belgenin değerlendirilmediği,
• Hesaplama hatasının nerede bulunduğu,
• Hangi teknik yöntemin yanlış kullanıldığı,
• Rapor içindeki çelişkiler,
• Görev sınırının nasıl aşıldığı

somut biçimde açıklanmalıdır.

“Raporu kabul etmiyoruz.” veya “Rapor hatalıdır.” şeklindeki soyut ifadeler çoğu zaman yeterli değildir.

İtirazın tablo, karşı hesaplama, emsal belge, teknik rapor veya uzman görüşüyle desteklenmesi daha etkili olabilir.

Bilirkişi Raporuna İtiraz Süresi Kaç Gündür?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca taraflar, bilirkişi raporunun kendilerine tebliğinden itibaren iki hafta içinde rapordaki eksikliklerin tamamlanmasını, belirsizliklerin açıklanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını talep edebilir.

Ancak dosyada mahkeme tarafından verilen süre, tebligat tarihi ve uygulanan özel hüküm mutlaka kontrol edilmelidir.

Elektronik tebligat alan avukat ve şirketler bakımından UETS kayıtlarının düzenli izlenmesi gerekir. Tebligatın fiilen geç görülmesi sürenin başlamasını kural olarak engellemez.

Ek Bilirkişi Raporu Ne Zaman Alınır?

Mahkeme;

• Raporun eksik olması,
• Soruların tamamının cevaplanmaması,
• Hesaplamanın belirsiz olması,
• Taraf itirazlarının açıklama gerektirmesi,
• Yeni belgelerin dosyaya sunulması

hâlinde aynı bilirkişiden ek rapor isteyebilir.

Ek rapor, ilk raporun eksikliklerini tamamlamak amacı taşır. Bilirkişinin aynı hatalı görüşü tekrar etmesi veya uzmanlık alanının yetersiz kalması hâlinde yeni bir bilirkişi heyeti atanması talep edilebilir.

Yeni Bilirkişi Heyeti Ne Zaman Atanır?

Yeni bilirkişi veya bilirkişi heyeti atanması şu durumlarda gündeme gelebilir:

• İlk raporun ciddi biçimde yetersiz olması,
• Ek raporla çelişkilerin giderilememesi,
• Bilirkişinin uzmanlık alanının uygun olmaması,
• Raporun hukuki değerlendirmelerden oluşması,
• Bilirkişinin tarafsızlığına ilişkin haklı şüphe bulunması,
• Dosyada birbiriyle çelişen raporların bulunması.

Tarafların sırf rapor aleyhlerine olduğu için yeni bilirkişi istemeleri yeterli değildir. Talebin somut teknik gerekçelere dayanması gerekir.

Uzman Görüşü ile Bilirkişi Raporu Arasındaki Fark

Taraflar, uyuşmazlığın teknik yönü hakkında kendi seçtikleri uzmandan bilimsel mütalaa veya uzman görüşü alabilir.

Uzman görüşü;

• Taraf tarafından temin edilir.
• Mahkemece atanmış bilirkişi raporu değildir.
• Bilirkişi raporundaki teknik hataları gösterebilir.
• İtiraz dilekçesini destekleyebilir.
• Mahkeme tarafından diğer delillerle birlikte değerlendirilir.

Özel uzman görüşü, mahkemenin bilirkişi incelemesine başvurmasını engellemez ve bilirkişi raporunun yerine otomatik olarak geçmez.

Bilirkişi Ücretini Kim Öder?

Bilirkişi incelemesini talep eden tarafın, mahkemece belirlenen bilirkişi ücreti ve gider avansını yatırması gerekebilir.

Mahkeme kendiliğinden bilirkişi incelemesine karar verirse giderin hangi tarafça veya hangi oranla yatırılacağını belirler.

Avans süresinde yatırılmazsa;

• Bilirkişi incelemesinden vazgeçilmiş sayılma,
• İlgili delilin toplanmaması,
• İddianın ispatlanamaması

gibi sonuçlar ortaya çıkabilir.

Yargılama sonunda bilirkişi ücreti yargılama gideri kapsamında haksız çıkan tarafa yükletilebilir.

Bilirkişilik Daire Başkanlığı her yıl bilirkişilik asgari ücret tarifesini yayımlamaktadır. 2026 yılı tarifesi de 26 Aralık 2025 tarihinde duyurulmuştur.

Bilirkişi İncelemesi Davayı Ne Kadar Uzatır?

Bilirkişi incelemesinin süresi;

• Dosyanın kapsamına,
• Bilirkişinin iş yüküne,
• İncelenecek belge sayısına,
• Keşif gerekip gerekmediğine,
• Kurumlardan belge beklenmesine,
• Ek rapor alınmasına

göre değişir.

Tek bir hesap raporu birkaç ayda tamamlanabilirken çok sayıda ticari defterin, banka kaydının veya taşınmazın incelendiği dosyalar daha uzun sürebilir.

Ek rapor ve yeni bilirkişi heyeti süreçleri davayı aylarca uzatabilir. Ancak teknik uyuşmazlığın sağlıklı çözümü için yeterli ve denetlenebilir bir rapor alınması, yalnızca hızlı karar verilmesinden daha önemlidir.

Bilirkişi İncelemesinde Delil Olarak Kullanılabilecek Belgeler

İncelemenin türüne göre bilirkişiye gönderilebilecek başlıca belgeler şunlardır:

• İcra takip dosyası,
• Takip dayanağı senet,
• Sözleşmeler,
• Banka dekontları,
• Hesap ekstreleri,
• Ticari defterler,
• Faturalar,
• Sevk irsaliyeleri,
• Teslim tutanakları,
• Noter belgeleri,
• Tapu ve imar kayıtları,
• Araç sicil kayıtları,
• Bilançolar,
• Bordrolar,
• Elektronik yazışmalar,
• KEP kayıtları,
• Kamera görüntüleri,
• Emsal satış belgeleri.

Belgenin bilirkişiye ulaştırılmış olması, mahkemece otomatik olarak doğru kabul edileceği anlamına gelmez. Belgenin hukuka uygunluğu ve delil değeri mahkeme tarafından belirlenir.

Bilirkişi İncelemesinde En Sık Yapılan Hatalar

Uygulamada sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• İnceleme konusu belgelerin dosyaya sunulmaması,
• Bilirkişiye belirsiz sorular yöneltilmesi,
• Hukuki meselelerin bilirkişiye bırakılması,
• Yanlış uzmanlık alanından bilirkişi atanması,
• Senet aslı olmadan imza incelemesi yapılması,
• Güncel olmayan emsallerle değerleme yapılması,
• Bilirkişi avansının süresinde yatırılmaması,
• Rapora soyut ifadelerle itiraz edilmesi,
• İtiraz süresinin kaçırılması,
• Ek rapordaki hataların ayrıca gösterilmemesi.

Bu hatalar hem yargılamayı uzatabilir hem de uyuşmazlığın yanlış teknik değerlendirme üzerinden sonuçlanmasına neden olabilir.

Hukuki Riskler

Bilirkişi incelemesine ilişkin başlıca hukuki riskler şunlardır:

• Eksik raporun hükme esas alınması,
• Bilirkişinin görev sınırını aşması,
• Yanlış uzmanlık alanında inceleme yapılması,
• Rapora itiraz süresinin kaçırılması,
• Bilirkişi ücretinin yatırılmaması,
• İmza incelemesinin uygun olmayan örneklerle yapılması,
• Hesaplamada yanlış faiz oranı uygulanması,
• Değerleme raporunda eski veya ilgisiz emsaller kullanılması,
• Taraflılık şüphesinin zamanında ileri sürülmemesi,
• Hukuka aykırı dijital verilerin incelemeye sunulması.

Bilirkişi raporuna karşı gerekli itirazların yapılmaması, tarafın istinaf aşamasında ileri süreceği iddiaların etkisini de azaltabilir.

Şirketler İçin Öneriler

Şirketlerin bilirkişi incelemesine hazırlıksız yakalanmaması için belge ve kayıt sistemlerini düzenli tutmaları gerekir.

Şirketlere yönelik pratik öneriler şunlardır:

• Ticari defterler usulüne uygun tutulmalıdır.
• Faturalar teslim ve ödeme belgeleriyle desteklenmelidir.
• Banka transferlerinde açıklama bölümü doldurulmalıdır.
• Cari hesap mutabakatları düzenli yapılmalıdır.
• Sözleşmeler, ekler ve değişiklikler tek sistemde saklanmalıdır.
• KEP ve UETS kayıtları arşivlenmelidir.
• Demirbaş ve stok kayıtları güncel tutulmalıdır.
• Bilirkişi incelemesi öncesinde teknik ve mali dosya hazırlanmalıdır.
• Rapordaki hesaplamalar şirket muhasebesi ve avukat tarafından birlikte kontrol edilmelidir.
• İtiraz dilekçesi somut belge ve karşı hesaplamayla desteklenmelidir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin gibi ticari uyuşmazlıkların yoğun olduğu şehirlerde bilirkişi incelemesi gereken şirket dosyalarıyla sık karşılaşılmaktadır. Bu nedenle icra takibi, iş hukuku, ticaret hukuku ve kurumsal yönetim süreçlerinin birbirinden kopuk yürütülmemesi gerekir.

İşçilik alacağı hesaplarında bir İş Avukatı, ticari alacaklarda bir Ticaret Avukatı ve icra uyuşmazlıklarında bu alanda deneyimli bir avukat tarafından sağlanacak Hukuki Danışmanlık; bilirkişi raporundaki teknik hataların ve şirket yükümlülüklerinden doğabilecek hukuki risklerin zamanında belirlenmesini sağlayabilir.

2026 Güncel Değerlendirme

2026 yılı itibarıyla bilirkişilik sistemi 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Bilirkişilik Yönetmeliği hükümleri kapsamında uygulanmaktadır.

Bilirkişiler görevlerini bağımsız, tarafsız ve objektif şekilde yürütmek; yalnızca özel veya teknik bilgi gerektiren konularda görüş bildirmek zorundadır. Hukuki nitelendirme ve değerlendirme yapmak bilirkişinin değil, mahkemenin görevidir.

Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı, 2026 yılı bilirkişilik asgari ücret tarifesini yayımlamış; bilirkişilik siciline kabul, uzmanlık alanları ve aranan nitelikler hakkında da 2025 sonu ile 2026 başında güncel duyurular yapmıştır.

Güncel uygulamada elektronik dosyalar, dijital belgeler, ticari defter kayıtları ve teknik değerleme raporları giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Buna karşılık bilirkişi raporunun mahkemenin hukuki değerlendirmesinin yerine geçirilmemesi, raporların gerekçeli ve denetime elverişli hazırlanması önemini korumaktadır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK bünyesinde görev yapan Av. Arb. Fırat Fesih Kaya; bilirkişi incelemesine hazırlık, inceleme konularının belirlenmesi, raporun teknik ve hukuki yönden değerlendirilmesi, ek rapor veya yeni bilirkişi talebi ile rapora itiraz süreçlerinde hukuki danışmanlık sunmaktadır.

Resmî Kurumlara Dış Bağlantı Önerileri

• Mevzuat Bilgi Sistemi: Hukuk Muhakemeleri Kanunu, İcra ve İflas Kanunu ve ilgili mevzuatın güncel metinleri için.
• Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı: Bilirkişilik mevzuatı, listeler, uzmanlık alanları, rapor standartları ve tarifeler için.
• UYAP Vatandaş Portal: Dava dosyası, bilirkişi görevlendirmesi ve raporların takibi için.
• UYAP Avukat Portal: Dosyaya rapor itirazı ve diğer dilekçelerin elektronik ortamda sunulması için.
• Bilirkişi Portal: Bilirkişilerin görevlendirme ve rapor süreçlerini yürütmesi için.
• Türkiye Noterler Birliği: İmza örnekleri, noter senetleri ve ihtarnameler hakkında bilgi için.
• Ticaret Sicili Gazetesi: Şirket kayıtları, temsil ve ortaklık yapısının incelenmesi için.
• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü: Taşınmaz kayıtları ve değerleme incelemelerinde kullanılabilecek resmî bilgiler için.

Bilirkişi incelemesi her davada yapılır mı?

Hayır. Bilirkişi incelemesi yalnızca uyuşmazlığın çözümü hukuk bilgisi dışında özel veya teknik bilgi gerektiriyorsa yapılır. Mahkemenin hukuk bilgisiyle çözebileceği konularda bilirkişi görevlendirilemez.

İcra Mahkemesinde bilirkişi incelemesi yapılabilir mi?

Evet. İmzaya itiraz, faiz ve alacak hesabı, meskeniyet, kıymet takdiri, istihkak ve teknik haczedilmezlik iddialarında bilirkişi incelemesi yapılabilir.

Bilirkişi raporu hâkimi bağlar mı?

Hayır. Bilirkişi raporu hâkimi bağlamaz. Mahkeme raporu diğer delillerle birlikte değerlendirir ve gerekçesini açıklamak şartıyla rapordan farklı bir sonuca ulaşabilir.

Bilirkişi raporuna kaç gün içinde itiraz edilir?

Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca raporun tebliğinden itibaren kural olarak iki hafta içinde itiraz edilebilir. Somut dosyada mahkemenin verdiği süre ve tebliğ tarihi ayrıca kontrol edilmelidir.

Bilirkişi hukuki değerlendirme yapabilir mi?

Hayır. Bilirkişi yalnızca özel veya teknik konularda görüş sunabilir. Davanın kabulü, belgenin hukuki geçerliliği veya tarafların sorumluluğu hakkında karar veremez.

Eksik bilirkişi raporu verilirse ne yapılabilir?

Rapordaki eksiklikler somut şekilde gösterilerek ek rapor alınması veya yeni bilirkişi heyeti görevlendirilmesi talep edilebilir.

Bilirkişi ücreti yatırılmazsa ne olur?

Mahkemece verilen kesin süre içinde bilirkişi avansı yatırılmazsa incelemeden vazgeçilmiş sayılma veya ilgili delilin toplanmaması riski doğabilir.

İmza incelemesi fotokopi üzerinden yapılabilir mi?

Fotokopi üzerinden yapılan inceleme her zaman sağlıklı ve yeterli kabul edilmeyebilir. Mümkünse senet aslı ve karşılaştırmaya elverişli resmî imza örnekleri incelenmelidir.

Uzman Hukuki Destek

Bilirkişi raporunun eksik veya hatalı hazırlanması, yanlış faiz hesabı yapılması, imza incelemesinde uygun belgelerin kullanılmaması veya rapora itiraz süresinin kaçırılması ciddi hak kayıplarına neden olabilir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK; İcra Mahkemesinde bilirkişi incelemesi, rapora itiraz, ek rapor ve yeni bilirkişi heyeti talepleri, imza incelemesi, kıymet takdiri, meskeniyet ve ticari hesap uyuşmazlıklarında hukuki destek sunmaktadır.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.