Elektronik Cihaz Sigortalarında En Çok Yaşanan Hukuki Sorunlar (2026 Güncel Rehber)
7 Ağustos 2026
Kâr Kaybı Sigortası Nedir? Hangi Zararları Karşılar? (2026 Güncel Rehber)
7 Ağustos 2026
İş durması sigortası tazminatı nasıl alınır? Kâr kaybı, ciro kaybı, brüt kâr, sabit giderler, tazminat süresi, eksik ödeme, eksper raporu ve sigorta şirketine karşı hukuki yollar hakkında 2026 güncel rehber
Bir fabrika yangından sonra altı ay üretim yapamazsa ne olur? Bir otel deprem nedeniyle aylarca kapalı kalırsa kaybedilen rezervasyonların bedelini kim karşılar? Kritik bir makinenin arızalanması nedeniyle üretim hattı durursa yalnızca makinenin tamir bedeli mi talep edilebilir?
İşletmeler açısından büyük hasarlarda çoğu zaman fiziksel mal kaybından daha ağır ekonomik sonuç, ticari faaliyetin durmasıdır.
Bu noktada İş Durması Sigortası (Business Interruption Insurance) veya uygulamada kullanılan ifadelerle kâr kaybı sigortası, belirli bir sigortalı olay nedeniyle işletmenin faaliyetlerinin tamamen veya kısmen durması sonucunda ortaya çıkan bazı mali kayıpların poliçe şartları çerçevesinde karşılanmasını amaçlar.
Ancak iş durması tazminatlarının hesaplanması, sigorta hukukunun en karmaşık alanlarından biridir. Uyuşmazlık yalnızca “işletme kaç gün kapalı kaldı?” sorusundan ibaret değildir.
Özellikle;
- tazminatı tetikleyen fiziksel hasar,
- ciro kaybı,
- brüt kâr,
- sabit giderler,
- değişken giderlerden sağlanan tasarruf,
- işletmenin geçmiş performansı,
- büyüme trendi,
- mevsimsellik,
- azami tazminat süresi,
- sigorta bedeli,
- eksik sigorta
ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Bu rehberde 2026 yılı itibarıyla iş durması sigortasından tazminat talep ederken dikkat edilmesi gereken temel hukuki ve mali konuları ele alıyoruz.
İş Durması Sigortası Nedir?
İş durması sigortası, poliçede güvence altına alınan bir rizikonun gerçekleşmesi nedeniyle işletmenin ticari faaliyetinin tamamen veya kısmen durması sonucunda ortaya çıkan belirli ekonomik kayıpları güvence altına almayı amaçlayan sigortadır.
Örneğin bir fabrikanın;
- yangın,
- deprem,
- sel,
- makine hasarı
nedeniyle üretim yapamaması halinde ciddi gelir kaybı ortaya çıkabilir.
Ancak iş durması teminatının devreye girip girmeyeceği somut poliçeye ve hasarın nedenine göre belirlenmelidir.
İş Durması Sigortası ile İş Yeri Sigortası Arasındaki Fark Nedir?
Bu ayrım son derece önemlidir.
Bir fabrika yangınında bina ve makinelerin zarar gördüğünü düşünelim.
Mal sigortası, şartları dahilinde fiziksel hasarı karşılamaya yönelik olabilir.
İş durması sigortası ise bu fiziksel hasarın işletmenin faaliyetlerini kesintiye uğratması sonucunda ortaya çıkan ekonomik kayıpları karşılamaya yönelik olabilir.
Dolayısıyla;
Fiziksel hasar ≠ İş durması zararıdır.
Aynı olay nedeniyle iki farklı zarar türü ortaya çıkabilir.
İş Durması Sigortasının Devreye Girmesi İçin Fiziksel Hasar Şart mı?
Geleneksel iş durması poliçelerinde çoğu zaman iş durması zararının poliçede güvence altına alınan bir maddi hasarla bağlantılı olması aranabilir.
Örneğin;
yangın → fabrika hasarı → üretimin durması → kâr kaybı.
Ancak poliçeye eklenen özel klozlarla farklı riskler de güvence altına alınabilir.
Bu nedenle “işletme faaliyetini durdurduysa sigorta mutlaka ödeme yapar” şeklindeki yaklaşım doğru değildir.
Hangi İşletmeler İçin İş Durması Sigortası Önemlidir?
Özellikle;
- fabrikalar,
- üretim tesisleri,
- oteller,
- AVM’ler,
- restoran zincirleri,
- lojistik merkezleri,
- depolar,
- enerji santralleri,
- hastaneler,
- veri merkezleri,
- büyük perakende işletmeleri
bakımından iş durması riski oldukça önemlidir.
Bir işletmenin fiziksel varlıkları sigortalı olsa bile üretim veya hizmet faaliyetinin uzun süre durması işletmenin mali yapısını ciddi şekilde etkileyebilir.
İş Durması Sigortası Neleri Karşılayabilir?
Poliçeye göre değişmekle birlikte iş durması teminatı;
- brüt kâr kaybı,
- belirli sabit giderler,
- faaliyetin devam ettirilmesi için yapılan ek giderler,
- bazı ilave çalışma giderleri
bakımından güvence sağlayabilir.
Ancak her gelir veya gider kalemi otomatik olarak tazminata dahil edilmez.
Ciro Kaybı ile Sigorta Tazminatı Aynı Şey midir?
Hayır.
Bu, iş durması dosyalarında en sık yapılan hatalardan biridir.
Örneğin işletmenin normal şartlarda 20 milyon TL satış yapacağı ancak hasar nedeniyle 8 milyon TL satış yapabildiği varsayılsın.
Aradaki 12 milyon TL doğrudan sigorta tazminatı olarak kabul edilmez.
Çünkü faaliyet azalınca bazı değişken giderlerden tasarruf edilmiş olabilir.
Dolayısıyla tazminat hesabında poliçede tanımlanan brüt kâr yapısı ve tasarruf edilen giderler dikkate alınır.
Brüt Kâr Nasıl Hesaplanır?
“Brüt kâr” kavramının günlük muhasebe kullanımındaki anlamı ile poliçedeki tanımı her zaman aynı olmayabilir.
Bu nedenle hesaplama yapılırken öncelikle poliçedeki Gross Profit / Brüt Kâr tanımı incelenmelidir.
Genellikle;
- ciro,
- değişken giderler,
- sabit giderler,
- işletme performansı
üzerinden özel bir sigorta hesabı yapılması gerekir.
Yüksek bedelli dosyalarda mali müşavir ve finans uzmanı incelemesi önemli hale gelir.
Tazminat Süresi Nedir?
İş durması sigortasının en kritik kavramlarından biri Indemnity Period – Tazminat Süresidir.
Poliçede örneğin;
- 6 ay,
- 12 ay,
- 18 ay,
- 24 ay
azami tazminat süresi belirlenebilir.
Bu süre, işletmenin gerçek toparlanma süresi açısından son derece önemlidir.
İşletme 18 Ay Kapalı Kalırsa Ama Poliçe 12 Aylıksa Ne Olur?
Poliçede azami tazminat süresi 12 ay olarak belirlenmişse, 12 ay sonrasında devam eden ticari zararlar kural olarak ciddi bir teminat sorunu yaratacaktır.
Bu nedenle büyük tesislerde poliçe hazırlanırken;
“Büyük bir hasar meydana gelirse işletmenin yeniden faaliyete geçmesi gerçekte kaç ay sürer?”
sorusu mutlaka sorulmalıdır.
Yangın Nedeniyle İş Durması
Fabrika veya iş yerindeki yangın;
- binayı,
- makineleri,
- üretim hattını,
- stokları
zarar görebilir hale getirebilir ve işletmenin faaliyetini durdurabilir.
Yangın teminat kapsamındaki bir maddi hasar oluşturuyorsa iş durması teminatının şartları ayrıca değerlendirilir.
Deprem Nedeniyle İş Durması
Deprem sonrasında;
- oteller,
- fabrikalar,
- mağazalar,
- depolar
uzun süre faaliyet gösteremeyebilir.
Ancak iş durması poliçesinin deprem kaynaklı kesintiyi hangi şartlarla kapsadığı ve deprem bakımından özel limit veya muafiyet bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Sel ve Su Baskını Sonrası İş Durması
Sel sonucunda fiziksel hasar giderilse dahi işletmenin yeniden açılması zaman alabilir.
Özellikle üretim makinelerinin veya elektronik sistemlerin zarar görmesi, iş durması süresini uzatabilir.
Burada sigortacı ile sigortalı arasında makul onarım süresi konusunda uyuşmazlık çıkabilir.
Makine Arızası Nedeniyle İş Durması
Bir fabrikadaki kritik makinenin arızalanması bütün üretimi durdurabilir.
Standart iş durması poliçesinin her makine arızasını kapsadığı düşünülmemelidir.
Bu tür riskler bakımından Machinery Loss of Profits (MLOP) – Makine Kırılması Kâr Kaybı teminatı gündeme gelebilir.
Siber Saldırı Sonucu İş Durması
Bir ransomware saldırısı şirketin bütün bilgi sistemlerini durdurabilir.
Ancak geleneksel iş durması sigortasının siber olaylardan kaynaklanan gelir kaybını otomatik olarak karşılayacağı varsayılmamalıdır.
Bu zararlar bakımından siber sigorta ve Cyber Business Interruption teminatlarının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Elektrik Kesintisi Nedeniyle İşletmenin Durması
İşletmenin kendisinde fiziksel hasar bulunmadığı halde elektrik kesintisi nedeniyle üretim durabilir.
Bu tür zararlar standart poliçede her zaman teminat altında olmayabilir.
Poliçede utilities interruption veya benzeri ek teminatların bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Tedarikçinin Fabrikası Yanarsa Ne Olur?
İşletmenin kendi tesisinde hiçbir hasar olmayabilir ancak tek kritik tedarikçinin fabrikası yanmış olabilir.
Hammadde gelmediği için üretim durabilir.
Bu risk için poliçede Contingent Business Interruption (CBI) veya tedarikçi/müşteri uzantılarının bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
Müşterinin Tesisi Hasar Görürse
Benzer şekilde işletmenin en büyük müşterisinin fabrikası zarar görebilir ve siparişler durabilir.
Bu durumda işletmenin cirosu düşebilir.
Ancak bu zararın standart iş durması sigortası kapsamında olduğu varsayılmamalıdır.
İşletmeye Giriş Yasaklanırsa Tazminat Alınabilir mi?
Yangın, doğal afet veya başka bir olay nedeniyle kamu otoritesi belirli bir bölgeye erişimi yasaklayabilir.
İşletmenin kendisinde büyük fiziksel hasar bulunmasa bile faaliyet durabilir.
Poliçede denial of access / prevention of access benzeri ek klozlar bulunuyorsa teminat değerlendirmesi yapılabilir.
İşletmenin Kapanma Süresi Nasıl Belirlenir?
Sigorta şirketi ile sigortalı arasındaki en büyük uyuşmazlıklardan biri budur.
Sigortacı;
“Fabrika üç ayda açılabilirdi.”
diyebilir.
Sigortalı ise;
“Yeni makinenin yurt dışından gelmesi dokuz ay sürdü.”
savunmasında bulunabilir.
Bu nedenle;
- onarım süreleri,
- yedek parça tedariki,
- üretici terminleri,
- ithalat süreleri,
- ruhsat ve izin süreçleri
belgelendirilmelidir.
Hasardan Önce İşletmenin Büyüme Eğiliminde Olması
Bir şirket hasardan önce hızla büyüyor olabilir.
Örneğin son üç yılda cirosu;
2023 → 100 milyon TL
2024 → 140 milyon TL
2025 → 190 milyon TL
olmuş olabilir.
2026 yılında yangın meydana geldiğinde yalnızca önceki yılın cirosuna bakılması işletmenin beklenen performansını doğru yansıtmayabilir.
Bu nedenle trend adjustment tartışması gündeme gelebilir.
Mevsimsellik Tazminatı Nasıl Etkiler?
Özellikle;
- oteller,
- turizm işletmeleri,
- sezonluk üreticiler,
- perakende işletmeleri
için hasarın meydana geldiği dönem kritik önem taşır.
Bir otelin haziran-ağustos döneminde kapalı kalması ile kasım-ocak döneminde kapalı kalması aynı gelir kaybını oluşturmayabilir.
Yeni Açılmış İşletmelerde Kâr Kaybı Nasıl Hesaplanır?
Yeterli geçmiş finansal veri bulunmadığında hesaplama daha karmaşık hale gelir.
Bu durumda;
- iş planı,
- bütçe,
- rezervasyonlar,
- siparişler,
- sözleşmeler,
- sektör verileri
değerlendirmede önem kazanabilir.
COVID Benzeri Kapanmalar İş Durması Sigortasında Karşılanır mı?
Bu konu poliçe metnine bağlıdır.
Salgın, bulaşıcı hastalık, kamu otoritesi kararı ve fiziksel hasar şartına ilişkin hükümler ayrı ayrı incelenmelidir.
Genel olarak “işletme kapandı, dolayısıyla Business Interruption poliçesi ödeme yapar” şeklinde otomatik bir sonuç çıkarılamaz.
İşletmenin Zararı Azaltma Yükümlülüğü
Sigortalının zararın büyümesini önlemek için makul tedbirler alması önemlidir.
Örneğin;
- geçici tesis kiralamak,
- alternatif üretim hattı kullanmak,
- üretimi başka tesise taşımak
mümkün olabilir.
Ancak bu işlemlerin maliyeti ile önlenen zarar karşılaştırılmalıdır.
Increased Cost of Working Nedir?
Increased Cost of Working (ICOW), işletmenin faaliyetini sürdürmek veya daha hızlı yeniden başlatmak amacıyla yaptığı bazı ek masrafları ifade eder.
Örneğin;
- geçici fabrika kiralanması,
- makinelerin acil hava kargoyla getirilmesi,
- geçici üretim hattı kurulması,
- fazla mesai yapılması
gündeme gelebilir.
Poliçe şartları dahilinde bu giderler tazminat hesabında değerlendirilebilir.
İş Durması Sigortasında Eksik Sigorta Riski
İşletmenin beklenen brüt kârının poliçede düşük belirlenmesi ciddi sorun yaratabilir.
Özellikle;
- yüksek enflasyon,
- hızlı büyüme,
- fiyat artışları,
- döviz kuru değişiklikleri
nedeniyle sigorta bedeli kısa sürede yetersiz kalabilir.
Şartları varsa eksik sigorta uygulaması tazminatı önemli ölçüde azaltabilir.
İş Durması Tazminatı İçin Hangi Belgeler Gerekir?
Özellikle;
- sigorta poliçesi ve zeyilnameler,
- hasar dosyası,
- eksper raporları,
- bilanço ve gelir tabloları,
- mizanlar,
- satış kayıtları,
- faturalar,
- banka kayıtları,
- üretim raporları,
- stok kayıtları,
- siparişler,
- müşteri sözleşmeleri,
- bütçe ve tahminler,
- onarım programları,
- tedarikçi teklifleri
önemli olabilir.
Sigorta Şirketinin Mali Eksper Raporuna İtiraz Edilebilir mi?
Evet.
İş durması dosyalarında yalnızca teknik hasar eksperi değil, finansal zarar hesabını yapan uzmanların değerlendirmeleri de önemlidir.
Özellikle;
- normal ciro,
- büyüme oranı,
- mevsimsellik,
- tasarruf edilen giderler,
- tazminat süresi
konusunda ciddi hesaplama uyuşmazlıkları çıkabilir.
Sigorta Şirketi Eksik Tazminat Öderse Ne Yapılmalıdır?
Sigorta şirketinden hesaplamanın ayrıntıları istenmelidir.
Özellikle;
- hangi ciro verisinin esas alındığı,
- brüt kâr oranı,
- hangi giderlerin düşüldüğü,
- hangi dönemin hesaplandığı,
- eksik sigorta uygulanıp uygulanmadığı,
- hangi limit ve muafiyetlerin kullanıldığı
kontrol edilmelidir.
Sigorta Şirketi İş Durması Talebini Reddederse
Ret gerekçesi yazılı şekilde alınmalıdır.
Sigortacı örneğin;
- maddi hasar şartının gerçekleşmediğini,
- hasara neden olan rizikonun teminat dışında olduğunu,
- zararın poliçe kapsamındaki tazminat dönemini aştığını,
- talep edilen zararın dolaylı zarar olduğunu
ileri sürebilir.
Bu gerekçelerin poliçeye uygunluğu ayrıca incelenmelidir.
Sigorta Tahkim Komisyonu’na Başvurulabilir mi?
Gerekli koşulların bulunması halinde Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvuru değerlendirilebilir.
Güncel başvuru şartlarına Sigorta Tahkim Komisyonu üzerinden ulaşılabilir.
Yüksek bedelli kurumsal iş durması dosyalarında tahkim ile dava seçeneği; deliller, teknik-finansal incelemenin kapsamı ve uyuşmazlığın niteliğine göre değerlendirilmelidir.
İş Durması Tazminatı İçin Dava Açılabilir mi?
Evet.
Sigorta şirketinin;
- teminatı haksız reddetmesi,
- ciro kaybını yanlış hesaplaması,
- brüt kâr oranını hatalı belirlemesi,
- tazminat süresini yanlış uygulaması,
- eksik sigorta kesintisini hatalı yapması
halinde somut olayın şartlarına göre dava açılması gündeme gelebilir.
Bu davalarda sigorta hukuku incelemesinin yanında finansal bilirkişi değerlendirmesi de son derece önemlidir.
İş Durması Hasarlarında Yapılan 15 Kritik Hata
- Yalnızca fiziksel hasara odaklanmak.
- İş durması poliçesini geç incelemek.
- Finansal kayıtları korumamak.
- Günlük üretim kaybını kaydetmemek.
- Kaybedilen siparişleri belgelememek.
- Müşteri iptallerini kayıt altına almamak.
- Onarım sürecini belgelememek.
- Alternatif üretim seçeneklerini araştırmamak.
- Brüt kârı yalnızca muhasebe kavramı üzerinden hesaplamak.
- Mevsimselliği hesaba katmamak.
- Büyüme trendini ispatlamamak.
- Eksik sigorta hesabını kontrol etmemek.
- Mali eksper raporunu sorgulamamak.
- Eksik ödeme teklifini hemen kabul etmek.
- İbra veya sulh belgesini incelemeden imzalamak.
30 Maddelik Business Interruption Tazminat Kontrol Listesi
- İş durması poliçesi mevcut mu?
- Poliçe yürürlükte mi?
- Tetikleyici olay teminat kapsamında mı?
- Maddi hasar şartı gerçekleşti mi?
- Hasar tarihi belirlendi mi?
- İşletme tamamen mi kısmen mi durdu?
- Normal ciro hesaplandı mı?
- Brüt kâr tanımı kontrol edildi mi?
- Sabit giderler belirlendi mi?
- Değişken giderler hesaplandı mı?
- Tasarruf edilen giderler düşüldü mü?
- Büyüme trendi incelendi mi?
- Mevsimsellik değerlendirildi mi?
- Geçmiş finansal tablolar toplandı mı?
- Bütçeler incelendi mi?
- Sipariş kayıtları korundu mu?
- Müşteri kayıpları belgelendi mi?
- Üretim kaybı hesaplandı mı?
- Tazminat süresi doğru mu?
- Gerçek toparlanma süresi belgelendi mi?
- ICOW giderleri hesaplandı mı?
- Alternatif üretim giderleri kaydedildi mi?
- MLOP teminatı araştırıldı mı?
- CBI teminatı kontrol edildi mi?
- Utilities teminatı incelendi mi?
- Eksik sigorta analizi yapıldı mı?
- Mali eksper raporu incelendi mi?
- Eksik tazminat hesaplandı mı?
- Tahkim/dava seçeneği değerlendirildi mi?
- Süreler ve faiz talepleri kontrol edildi mi?
Sık Sorulan Sorular
1. İş durması sigortası ciro kaybının tamamını öder mi?
Hayır. Tazminat poliçede belirlenen hesaplama yöntemi üzerinden belirlenir. Ciro kaybı doğrudan tazminat tutarı değildir.
2. İşletmenin fiziksel olarak zarar görmesi şart mıdır?
Birçok geleneksel poliçede teminat kapsamındaki maddi hasarla bağlantı aranabilir. Ancak özel klozlar farklı düzenlemeler içerebilir.
3. Fabrikam yandı ve altı ay üretim yapamadım. Kâr kaybı talep edebilir miyim?
İlgili iş durması teminatının bulunması ve yangının teminat kapsamında olması halinde poliçe şartları çerçevesinde talep gündeme gelebilir.
4. İşletmem büyüyordu. Sigorta şirketi sadece geçen yılın cirosunu esas alabilir mi?
Hasar gerçekleşmeseydi işletmenin muhtemel performansının ne olacağı değerlendirilirken poliçedeki trend hükümleri ve somut finansal veriler önem taşıyabilir.
5. Sezonluk işletmelerde tazminat nasıl hesaplanır?
Hasarın meydana geldiği dönem ve işletmenin geçmiş yıllardaki mevsimsel performansı dikkate alınabilir.
6. Tedarikçimin fabrikası yandığı için üretim yapamadım. Tazminat alabilir miyim?
Standart poliçenin bunu otomatik olarak karşılaması beklenmemelidir. CBI veya tedarikçi uzantılarının bulunup bulunmadığı incelenmelidir.
7. Siber saldırı nedeniyle faaliyet durursa tazminat alınabilir mi?
Geleneksel BI poliçesi yerine veya yanında siber iş durması teminatlarının değerlendirilmesi gerekebilir.
8. Sigorta şirketinin mali eksper raporuna itiraz edebilir miyim?
Evet. Özellikle ciro, brüt kâr, trend, mevsimsellik ve tazminat süresine ilişkin hesaplamalara teknik ve hukuki olarak itiraz edilebilir.
9. Sigorta şirketi eksik ödeme yaparsa dava açılabilir mi?
Somut olayın şartlarına göre Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yolu değerlendirilebilir.
10. İş durması hasarında avukata ne zaman başvurulmalıdır?
Özellikle yüksek bedelli ticari zarar dosyalarında mali eksper hesabı kesinleşmeden ve nihai ibra veya sulh belgesi imzalanmadan önce hukuki inceleme yapılması önemlidir.
FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık ile İş Durması Tazminatlarında Haklarınızı Koruyun
Business Interruption uyuşmazlıklarında gerçek zarar yalnızca işletmenin kaç gün kapalı kaldığına bakılarak hesaplanamaz. Hasar olmasaydı işletmenin ne kadar gelir elde edeceği, hangi giderlere katlanacağı, büyüme trendi, mevsimsellik, tazminat süresi ve faaliyeti yeniden başlatmak için yapılan ek giderler birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle fabrikalar, enerji tesisleri, oteller, hastaneler, veri merkezleri ve büyük ticari işletmelerde iş durması zararları fiziksel hasarın kendisinden çok daha yüksek tutarlara ulaşabilir.
FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık, Av. Arb. Fırat Fesih Kaya liderliğinde; Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelinde İş Durması (Business Interruption) Sigortası, kâr kaybı sigortaları, MLOP, mühendislik ve ticari sigortalar, mali eksper raporlarına itiraz, eksik tazminat, teminat reddi, Sigorta Tahkim Komisyonu başvuruları ve sigorta tazminat davalarında hukuki danışmanlık ve dava hizmeti sunmaktadır.
7/24 Acil Telefon: +90 532 769 22 22
Ofis Telefonu: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Kat:14, No:148, 06520 Balgat, Çankaya / Ankara
