Ortaklar cari hesabı neden vergi incelemesine girer? 131 Ortaklardan Alacaklar ve 331 Ortaklara Borçlar hesabında adat faizi, KDV, transfer fiyatlandırması, örtülü kazanç ve vergi cezası risklerini 2026 güncel rehberimizde inceleyin.

Şirketlerin vergi incelemelerinde en fazla dikkat edilmesi gereken muhasebe alanlarından biri ortaklar cari hesabıdır. Özellikle 131 Ortaklardan Alacaklar ve 331 Ortaklara Borçlar hesaplarının yüksek tutarlı, uzun süre kapanmayan veya sürekli karşılıklı para hareketleri içeren bakiyeler taşıması vergi incelemesinde ayrıntılı sorgulamaya konu olabilir.

Ancak ortaklar cari hesabında bakiye bulunması tek başına vergi kaçırıldığı, örtülü kazanç dağıtıldığı veya mutlaka vergi cezası kesileceği anlamına gelmez.

Vergi incelemesinde asıl olarak şu soruların cevapları aranır:

Şirket ortağa mı borç vermiştir?

Ortak şirkete mi finansman sağlamıştır?

Para gerçekten transfer edilmiş midir?

Transferin hukuki sebebi nedir?

Para ne kadar süre kullanılmıştır?

Faiz hesaplanması gerekir mi?

Uygulanan faiz emsallere uygun mudur?

İşlem transfer fiyatlandırması kapsamında mıdır?

KDV yönünden vergisel sonuç doğmakta mıdır?

Bu soruların cevabı verilmeden yalnızca hesap bakiyesinden hareketle yapılan değerlendirme eksik olabilir.

Özellikle şirket ile ortak arasındaki para hareketlerinin ticari gerçekliği ile muhasebe kayıtlarının birbirini desteklememesi, adat faizi, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı, KDV ve vergi ziyaı cezası tartışmalarını gündeme getirebilir.

Vergi mevzuatı ve güncel düzenlemeler için Gelir İdaresi Başkanlığı; vergi incelemelerine ilişkin kurumsal bilgiler için Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı üzerinden resmî kaynaklara ulaşılabilir.

---

Ortaklar Cari Hesabı Nedir?

Ortaklar cari hesabı, şirket ile ortakları arasındaki mali hareketlerin muhasebeleştirildiği hesapların uygulamadaki genel adıdır.

Bu kapsamda özellikle iki hesap önem taşır:

131 Ortaklardan Alacaklar Hesabı: Şirketin ortaklarından olan alacaklarının izlendiği hesaptır.

331 Ortaklara Borçlar Hesabı: Şirketin ortaklarına olan borçlarının izlendiği hesaptır.

İki hesap birbirinin tam tersi ekonomik durumu gösterebilir.

Bu nedenle vergi incelemesinde hangi hesabın bakiye verdiği son derece önemlidir.

---

131 Ortaklardan Alacaklar Hesabı Nedir?

131 hesabında bakiye bulunması genel olarak şirketin ortağından alacaklı olduğunu gösterir.

Örneğin şirket ortağı şirketten:

5.000.000 TL

almış ve bu tutar şirkete geri ödenmemişse şirket açısından ortaktan bir alacak doğabilir.

Muhasebede bu tutar 131 Ortaklardan Alacaklar hesabında takip edilebilir.

Vergisel riskin önemli kısmı da burada başlar.

Çünkü vergi idaresi şirketin kendi kaynağını ortağına kullandırdığını değerlendirebilir.

---

131 Ortaklardan Alacaklar Hesabı Neden Risklidir?

Çünkü şirketin ortağına faizsiz veya emsallerine göre düşük faizle finansman sağlaması halinde Kurumlar Vergisi Kanunu m.13 kapsamında transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı tartışması gündeme gelebilir.

Örneğin şirket:

10.000.000 TL

parasını ortağına bir yıl boyunca faizsiz kullandırmışsa vergi incelemesinde;

“Bağımsız bir kişiye 10 milyon TL bir yıl süreyle faizsiz kullandırılır mıydı?”

sorusu gündeme gelebilir.

Cevap ekonomik olarak hayır ise emsal faiz üzerinden şirketin elde etmesi gereken gelir hesaplanabilir.

---

331 Ortaklara Borçlar Hesabı Nedir?

331 hesabı ise şirketin ortağına borçlu olduğunu gösterir.

Örneğin ortak şirketin finansman ihtiyacını karşılamak için:

8.000.000 TL

şirkete vermişse şirketin ortağa borcu oluşabilir.

Bu tutar şartlarına göre 331 Ortaklara Borçlar hesabında takip edilebilir.

Ancak bu hesabın yüksek olması da otomatik olarak risksiz olduğu anlamına gelmez.

---

331 Ortaklara Borçlar Hesabı Neden İncelenir?

Vergi idaresi paranın gerçekten ortak tarafından şirkete verilip verilmediğini araştırabilir.

Örneğin;

331 Ortaklara Borçlar: 15.000.000 TL

görünüyor.

Ancak ortağın;

• banka hareketlerinde,
• gelir durumunda,
• malvarlığında,
• para transferlerinde

bu finansmanı açıklayabilecek bir veri bulunmuyorsa paranın kaynağı sorgulanabilir.

Dolayısıyla;

“Muhasebede ortağa borç yazdık.”

demek tek başına işlemin gerçekliğini kanıtlamaz.

---

Ortağın Şirkete Para Vermesi Yasak mıdır?

Hayır.

Şirket ortağı işletmenin finansman ihtiyacını karşılamak amacıyla şirkete borç verebilir.

Ancak işlemin;

• gerçek olması,
• belgelenmesi,
• muhasebede doğru kaydedilmesi,
• banka hareketleriyle uyumlu olması

önemlidir.

İşlemin niteliğine göre şirketler hukuku ve vergi hukuku açısından ayrıca değerlendirme yapılmalıdır.

---

Şirketin Ortağa Para Vermesi Yasak mıdır?

Bu soruya yalnızca vergi hukuku açısından cevap verilmemelidir.

Türk Ticaret Kanunu’ndaki pay sahiplerinin şirkete borçlanmasına ilişkin hükümler ve somut şirket yapısı ayrıca değerlendirilmelidir.

Vergi hukuku bakımından ise şirket kaynağının ortağa kullandırılması halinde emsallere uygunluk ilkesi önem kazanabilir.

Dolayısıyla şirketler hukuku bakımından mümkün olan bir işlem vergisel açıdan tamamen sonuçsuz olmayabilir.

---

Ortak Cari Hesabında Yüksek Bakiye Tek Başına Vergi Cezası Nedeni midir?

Hayır.

Örneğin 131 hesabında 20 milyon TL bulunması tek başına vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektirmez.

Öncelikle;

paranın gerçekten ortağa verilip verilmediği, kullanım süresi, işlemin niteliği ve şirketin emsaline uygun bir gelir elde edip etmediği

belirlenmelidir.

---

Ortaklar Cari Hesabının Sürekli Yüksek Olması Neden Risklidir?

Kısa süreli para hareketleri ile yıllarca kapanmayan cari hesap aynı değildir.

Örneğin ortak şirketten:

1 Haziran’da 5 milyon TL

almış ve;

15 Haziran’da geri ödemiş

olabilir.

Bunun ekonomik etkisi ile aynı 5 milyon TL’nin üç yıl boyunca ortağın kullanımında kalması farklıdır.

Bu nedenle incelemede bakiyenin büyüklüğü kadar kullanım süresi de önemlidir.

---

Adat Faizi Nedir?

Vergi uygulamasında adatlandırma, belirli bir tutarın belirli süreyle kullandırılması nedeniyle faiz hesaplanması amacıyla kullanılan yöntemdir.

Ortağa kullandırılan para için genel hesaplama mantığı:

Anapara × Kullanım Gün Sayısı × Emsal Faiz Oranı / 365

şeklinde kurulabilir.

Ancak bu formülün doğru olması için bütün unsurların doğru belirlenmesi gerekir.

---

Adat Faizi Her Ortak Cari Hesabına Uygulanır mı?

Hayır.

Öncelikle hesabın neden oluştuğu araştırılmalıdır.

Örneğin 131 hesabındaki tutar;

• gerçek bir borç,
• geçici avans,
• muhasebe düzeltmesi,
• şirket adına yapılan harcama,
• henüz belgeleri muhasebeye ulaşmamış işlem

nedeniyle oluşmuş olabilir.

Bu nedenle hesabın adının “ortaklardan alacaklar” olması tek başına bütün bakiyeye faiz uygulanmasını haklı hale getirmez.

---

Adat Hesabında Gün Sayısı Nasıl Belirlenir?

Paranın fiilen ortağın kullanımına geçtiği tarihten geri ödendiği veya hesaptan başka hukuki nedenle çıktığı tarihe kadar olan süre dikkate alınmalıdır.

Örneğin:

10.000.000 TL

ortağa 1 Eylül’de verilmişse, yılın başından itibaren 365 günlük faiz hesaplamak doğru olmayabilir.

İşlemin gerçek başlangıç tarihi belirlenmelidir.

---

Yıl Sonu Bakiyesi Üzerinden 365 Gün Adat Hesaplanabilir mi?

Her durumda hayır.

Bu, vergi incelemelerinde özellikle kontrol edilmesi gereken hesaplama hatalarından biridir.

31 Aralık tarihinde:

20.000.000 TL

131 bakiyesi bulunması, ortağın 1 Ocak’tan itibaren 20 milyon TL kullandığını göstermez.

Yıl içerisindeki hareketler;

Ocak: 1 milyon TL

Mayıs: 4 milyon TL

Eylül: 12 milyon TL

Aralık: 20 milyon TL

şeklinde gelişmiş olabilir.

Dolayısıyla günlük veya işlem bazlı adat hesabı yapılması gerekebilir.

---

Ortak Parayı Geri Öderse Adat Durur mu?

Kural olarak kullanım sona ermişse hesaplama da buna göre sona ermelidir.

Örneğin ortağın 10 milyon TL’yi 1 Mart’ta alıp 1 Haziran’da tamamen geri ödemesi halinde yıl sonuna kadar aynı tutar üzerinden faiz hesaplanması ekonomik gerçekliği yansıtmayabilir.

Banka dekontları bu nedenle önemli delillerdendir.

---

Emsal Faiz Oranı Nasıl Belirlenir?

Uyuşmazlıkların en önemli noktalarından biri budur.

Emsal faiz oranı belirlenirken;

• işlemin tarihi,
• vadesi,
• para birimi,
• piyasa koşulları,
• tarafların ekonomik durumu,
• karşılaştırılabilir finansman işlemleri

gibi unsurlar dikkate alınmalıdır.

Vergi idaresinin kullandığı oranın neden emsal olduğu denetlenebilir olmalıdır.

---

Banka Kredi Faizi Doğrudan Kullanılabilir mi?

Her durumda otomatik biçimde kullanılmamalıdır.

Bir bankanın müşterisine kredi kullandırırken belirlediği faiz içerisinde;

• kredi riski,
• sermaye maliyeti,
• operasyon maliyeti,
• banka kârı

gibi farklı unsurlar bulunabilir.

Dolayısıyla şirket-ortak arasındaki işlemin koşullarıyla bankacılık işleminin gerçekten karşılaştırılabilir olup olmadığı değerlendirilmelidir.

---

Mevduat Faizi mi Kredi Faizi mi Esas Alınmalıdır?

Bu soru uygulamada önemli tartışmalara yol açmaktadır.

Hangi oranın kullanılacağı konusunda işlemin ekonomik niteliği ve ilgili dönemdeki koşullar önem taşır.

Bu nedenle vergi inceleme raporunda kullanılan faiz oranının;

kaynağı, tarihi, para birimi ve karşılaştırılabilirliği

mutlaka kontrol edilmelidir.

---

Adat Faizi Üzerinden KDV Hesaplanır mı?

Şirketin ortağına finansman hizmeti sunduğu kabul edilen işlemlerde KDV yönünden tarhiyat gündeme gelebilir.

Ancak bu değerlendirme otomatik yapılmamalıdır.

Öncelikle gerçekten bir finansman hizmeti bulunup bulunmadığı ve hesaplanan faiz gelirinin hukuki niteliği belirlenmelidir.

---

Ortaklar Cari Hesabı Transfer Fiyatlandırmasına Girer mi?

Şartları varsa evet.

Kurumlar Vergisi Kanunu m.13 kapsamında şirket ortakları ilişkili kişi kavramı bakımından önem taşır.

Şirketin ortağına emsallere uygun olmayan koşullarda finansman sağlaması halinde transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı gündeme gelebilir.

Ancak bunun için işlemin gerçekliği ve emsallere aykırılık ortaya konulmalıdır.

---

Örtülü Kazanç Dağıtımı Nasıl Hesaplanır?

Örneğin şirket ortağına:

10.000.000 TL

bir yıl süreyle faizsiz finansman sağlamış olsun.

Emsal faiz oranının örnek olarak %40 olduğu varsayılsın.

Basitleştirilmiş hesaplamayla:

10.000.000 × %40 = 4.000.000 TL

emsal faiz geliri tartışması ortaya çıkabilir.

Ancak bu örnek yalnızca hesaplama mantığını göstermek içindir.

Gerçek dosyada emsal faiz oranının doğru belirlenmesi başlı başına hukuki uyuşmazlık konusudur.

---

Ortağın Şirkete Verdiği Para İçin Faiz Ödenebilir mi?

Evet, işlemin koşullarına göre faizli borç ilişkisi kurulabilir.

Ancak bu durumda da;

• faiz oranının emsallere uygunluğu,
• finansmanın gerçekliği,
• giderin şirket faaliyetiyle bağlantısı,
• stopaj/KDV ve diğer vergisel sonuçlar,
• örtülü sermaye hükümleri

ayrıca incelenebilir.

---

Ortaktan Alınan Borç Örtülü Sermaye Sayılabilir mi?

Şartları varsa evet.

Kurumlar Vergisi Kanunu m.12 kapsamında ortaklardan veya ortaklarla ilişkili kişilerden sağlanan borçların belirli şartlarla örtülü sermaye sayılması mümkündür.

Özellikle borcun öz sermayeye oranı önem taşır.

Bu nedenle;

şirketin ortağa para vermesi

ile

ortağın şirkete para vermesi

aynı vergisel sonuca tabi değildir.

İlkinde transfer fiyatlandırması tartışması öne çıkabilirken, ikincisinde şartlarına göre örtülü sermaye hükümleri ayrıca gündeme gelebilir.

---

Örtülü Sermaye ile Örtülü Kazanç Aynı Şey midir?

Hayır.

Bunlar birbirinden farklı kurumlardır.

Örtülü sermaye, şirketin ilişkili kişilerden aldığı borçlarla ilgilidir.

Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı ise ilişkili kişiler arasındaki işlemlerde emsallere uygunluk ilkesine aykırı fiyat veya bedel uygulanmasıyla ilgilidir.

Vergi incelemesinde bu iki kavramın birbirine karıştırılmaması gerekir.

---

131 ve 331 Hesapları Birlikte Değerlendirilmeli midir?

Evet.

Örneğin aynı ortak bakımından yıl içinde;

131 hesabında alacak

ve başka tarihlerde;

331 hesabında borç

bulunabilir.

Şirket ile ortak arasındaki gerçek net para ilişkisi belirlenmeden yalnızca 131 hesabındaki belirli bir bakiyeye bakılması hatalı değerlendirmeye neden olabilir.

Ancak hesapların otomatik olarak birbirine mahsup edilebileceği de varsayılmamalıdır. Her işlemin hukuki ve muhasebesel niteliği ayrıca incelenmelidir.

---

Aynı Ortak Olması Önemli midir?

Evet.

Şirketin A ortağından alacaklı, B ortağına borçlu olması durumunda;

“İkisi de ortak, birbirine mahsup edelim.”

yaklaşımı hukuken doğru olmayabilir.

Her ortağın şirketle olan ilişkisi ayrı değerlendirilmelidir.

---

Avanslar 131 Hesabında İzlenebilir mi?

İşlemin niteliğine göre uygun muhasebe hesabının kullanılması gerekir.

Şirket adına yapılacak bir harcama için ortağa veya yöneticiye verilen gerçek bir iş avansının doğrudan finansman olarak değerlendirilmesi doğru olmayabilir.

Ancak “avans” açıklamasının gerçek olması gerekir.

Yıllarca kapanmayan ve herhangi bir belgeyle ilişkilendirilemeyen yüksek tutarlı avansların niteliği sorgulanabilir.

---

Şirket Adına Yapılan Harcamalar Ortak Cari Hesabını Nasıl Etkiler?

Ortak bazen şirket adına kendi kişisel hesabından ödeme yapabilir.

Örneğin;

• şirket kirası,
• tedarikçi ödemesi,
• seyahat gideri,
• acil işletme gideri

ortak tarafından karşılanmış olabilir.

Bu durumda şirketin ortağa borcu oluşabilir.

Ancak faturanın şirket adına düzenlenmiş olması ve ödemenin şirket faaliyetiyle bağlantısının belgelenmesi önemlidir.

---

Ortağın Kişisel Harcamalarının Şirketten Ödenmesi Riskli midir?

Evet.

Örneğin ortağın;

kişisel tatili, özel konut gideri, aile harcamaları veya şahsi kredi ödemeleri

şirket tarafından karşılanıyorsa bunların şirket gideri olarak kabul edilmesi ayrıca vergisel sorun yaratabilir.

Bu tür ödemeler ortak cari hesabı üzerinden takip edilse dahi işlemin gerçek niteliği incelenir.

---

Ortağın Kredi Kartı Borcunun Şirket Tarafından Ödenmesi Ne Olur?

Kredi kartındaki harcamaların niteliği belirlenmelidir.

Şirket faaliyetleri için yapılan belgeli harcamalar ile ortağın kişisel harcamaları birbirinden ayrılmalıdır.

Kişisel harcamaların şirket tarafından karşılanması;

• gider reddi,
• ortak cari hesabı,
• örtülü kazanç

gibi farklı vergisel sonuçlara yol açabilir.

---

Ortaklar Cari Hesabı Sürekli Sıfırlanıp Yeniden Açılıyorsa Risk Var mı?

Olabilir.

Özellikle yıl sonlarında yüksek bakiyenin kapatılıp yeni yılın başında tekrar ortaya çıkması incelemede işlemlerin gerçekliği bakımından sorgulanabilir.

Vergi incelemesi yalnızca 31 Aralık bilançosuna bakmaz.

Yıl içerisindeki;

yevmiye kayıtları, banka hareketleri ve günlük cari hesap hareketleri

incelenebilir.

---

Yıl Sonunda 131 Hesabını Kapatmak Sorunu Çözer mi?

Hayır.

Örneğin ortak 11 ay boyunca 20 milyon TL şirket parasını kullanmış ve 30 Aralık’ta parayı geri ödemiş olabilir.

31 Aralık bilançosunda:

131 = 0 TL

görünmesi, önceki 11 aylık işlemi ortadan kaldırmaz.

Kullanım süresi bakımından vergisel değerlendirme yine gündeme gelebilir.

---

Ortak Cari Hesabındaki Para Hareketleri Bankadan Yapılmalı mı?

Ödeme ve tahsilatların tevsik zorunluluğu bakımından güncel parasal sınırlar ve ilgili düzenlemeler dikkate alınmalıdır.

Yüksek tutarlı işlemlerde banka üzerinden yapılan transferler;

• işlemin tarihini,
• tutarını,
• taraflarını

açık biçimde göstermesi nedeniyle ispat açısından da önemlidir.

---

Açıklamasız Banka Transferleri Riskli midir?

Evet.

Örneğin ortak şirket hesabına;

5.000.000 TL

göndermiş ancak transfer açıklaması bulunmuyorsa işlemin;

borç mu, sermaye mi, avans mı, başka bir ödeme mi

olduğu tartışılabilir.

Banka açıklaması tek başına hukuki niteliği belirlemez ancak diğer belgelerle birlikte önemli delil oluşturabilir.

---

Ortağın Para Kaynağı Araştırılabilir mi?

Özellikle ortağın şirkete yüksek tutarlı finansman sağladığı iddia edildiğinde bu finansmanın gerçekliği sorgulanabilir.

Örneğin ortak şirkete 30 milyon TL verdiğini söylüyor ancak banka hareketlerinde böyle bir transfer bulunmuyorsa 331 hesabındaki kaydın gerçekliği tartışmalı hale gelebilir.

---

Ortaklar Cari Hesabı Kayıt Dışı Hasılatla İlişkilendirilebilir mi?

Somut bulgulara göre böyle bir inceleme yapılabilir.

Örneğin şirketin açıklanamayan gelirleri doğrudan ortak cari hesabına kaydedilmişse işlemlerin gerçek kaynağı araştırılabilir.

Ancak;

Her 331 Ortaklara Borçlar bakiyesi kayıt dışı hasılattır.

şeklinde otomatik bir sonuç doğru değildir.

Paranın kaynağı somut olarak araştırılmalıdır.

---

331 Hesabındaki Para Sahte Borç Olarak Değerlendirilebilir mi?

İdare kaydın gerçek bir borç ilişkisine dayanmadığını ileri sürebilir.

Buna karşı şirket;

banka dekontları, sözleşmeler, ortak hesap hareketleri ve geri ödemeler

ile borcun gerçekliğini gösterebilir.

---

Ortak Cari Hesabı Nedeniyle Vergi Ziyaı Cezası Kesilebilir mi?

İnceleme sonucunda şirketin beyan etmesi gereken faiz gelirini beyan etmediği veya başka şekilde vergi kaybına neden olduğu ileri sürülürse vergi ziyaı cezası gündeme gelebilir.

Ancak cezanın hukuka uygunluğu öncelikle dayandığı vergi tarhiyatının doğruluğuna bağlıdır.

---

Ortak Cari Hesabı VUK m.359 Kapsamında Suç Oluşturur mu?

Ortak cari hesabında bakiye bulunması tek başına vergi kaçakçılığı suçu değildir.

VUK m.359 kapsamındaki suçların oluşabilmesi için kanunda belirtilen fiillerin ve suç unsurlarının somut olayda gerçekleşmesi gerekir.

Muhasebe veya transfer fiyatlandırması uyuşmazlığı ile ceza sorumluluğu birbirinden ayrılmalıdır.

---

Vergi İncelemesinde 131 Hesabı Nasıl Savunulmalıdır?

Öncelikle 131 hesabının işlem bazında dökümü hazırlanmalıdır.

Örneğin:

Tarih	İşlem	Tutar	Açıklama	Delil
10.01.2026	Ortağa ödeme	2.000.000 TL	Geçici finansman	Banka
01.02.2026	Geri ödeme	1.000.000 TL	Kısmi ödeme	Banka
15.02.2026	Şirket gideri	300.000 TL	Şirket adına ödeme	Fatura
01.03.2026	Geri ödeme	700.000 TL	Kapanış	Banka

Böylece hangi tutarın gerçekten finansman niteliğinde olduğu belirlenebilir.

---

Vergi İncelemesinde 331 Hesabı Nasıl Savunulmalıdır?

331 hesabında ise şirketin ortağa gerçekten borçlu olduğu gösterilmelidir.

Örneğin;

Ortak → şirket banka transferi

Şirketin finansman ihtiyacı

Muhasebe kaydı

Varsa borç sözleşmesi

Geri ödeme

birbirini desteklemelidir.

Yalnızca defter kaydı bulunması her zaman yeterli olmayabilir.

---

Ortak Cari Hesabında Hatalı Adat Hesabı Nasıl Tespit Edilir?

Tutar doğru mu?

İdarenin hangi bakiyeye faiz uyguladığı kontrol edilmelidir. Yıl sonu bakiyesinin tamamının bütün yıl kullanıldığı varsayılmış olabilir.

Başlangıç tarihi doğru mu?

Paranın ortağa gerçekten hangi tarihte verildiği banka ve muhasebe kayıtlarından belirlenmelidir.

Bitiş tarihi doğru mu?

Kısmi veya tam geri ödemeler dikkate alınmalıdır.

İşlemlerin tamamı finansman mı?

Şirket adına yapılan belgeli harcamalar, gerçek avanslar veya muhasebe düzeltmeleri ayrıştırılmalıdır.

Faiz oranı doğru mu?

İdarenin uyguladığı oranın ilgili dönem ve işlem açısından gerçekten emsal olup olmadığı araştırılmalıdır.

131 ve 331 hareketleri değerlendirilmiş mi?

Aynı ortakla ilgili karşılıklı hareketler ve bunların gerçek hukuki niteliği incelenmelidir.

KDV hesabı doğru mu?

KDV tarhiyatı yapılmışsa bunun hukuki dayanağı ve matrahı ayrıca kontrol edilmelidir.

Bu soruların her biri cevaplandırılmadan yapılan adat hesabı şirketin gerçek mali ilişkisini yansıtmayabilir.

---

Ortak Cari Hesabı Tarhiyatına Karşı 20 Güçlü İtiraz

1. İşlemin finansman niteliğinde olmaması.
2. Paranın ortağa fiilen verilmemiş olması.
3. Yıl sonu bakiyesinin bütün yıla uygulanması.
4. Günlük bakiyelerin dikkate alınmaması.
5. Başlangıç tarihinin yanlış belirlenmesi.
6. Geri ödeme tarihlerinin dikkate alınmaması.
7. Kısmi ödemelerin hesaptan düşülmemesi.
8. Şirket adına yapılan harcamaların ayrıştırılmaması.
9. Gerçek iş avanslarının finansman sayılması.
10. Muhasebe hatalarının dikkate alınmaması.
11. Yanlış emsal faiz oranı kullanılması.
12. Farklı para birimlerinin yanlış değerlendirilmesi.
13. Aynı ortağa ilişkin karşılıklı işlemlerin incelenmemesi.
14. Farklı ortakların hesaplarının birbirine karıştırılması.
15. İlişkili kişi değerlendirmesinin hatalı yapılması.
16. Transfer fiyatlandırması şartlarının ortaya konulmaması.
17. Örtülü sermaye ile örtülü kazancın karıştırılması.
18. KDV matrahının yanlış hesaplanması.
19. İşlemin gerçek ekonomik niteliğinin araştırılmaması.
20. Tarhiyatın somut delil yerine varsayıma dayanması.

---

Ortak Cari Hesabı İçin Şirketler Hangi Belgeleri Saklamalı?

Özellikle;

• banka dekontları,
• borç sözleşmeleri,
• yönetim kararları,
• kasa kayıtları,
• 131 hesap ekstreleri,
• 331 hesap ekstreleri,
• avans kayıtları,
• faturalar,
• masraf belgeleri,
• geri ödeme kayıtları,
• şirket ve ortak banka hareketleri,
• faiz hesaplamaları,
• transfer fiyatlandırması çalışmaları

önemlidir.

---

Vergi/ceza İhbarnamesine Karşı Dava Açılabilir mi?

Evet.

Ortaklar cari hesabı nedeniyle adat faizi, transfer fiyatlandırması, örtülü kazanç veya başka gerekçelerle düzenlenen vergi/ceza ihbarnamesine karşı vergi mahkemesinde dava açılabilir.

Vergi uyuşmazlıklarında genel dava açma süresi, özel bir hüküm bulunmadıkça 30 gündür.

Elektronik tebligat yapılmışsa dava süresinin başlangıcı özellikle dikkatle belirlenmelidir.

---

Vergi Mahkemesinde Ortak Cari Hesabı Tarhiyatı Nasıl Çürütülür?

Dava dilekçesinde yalnızca;

“Adat faizi yanlıştır.”

denilmesi yeterli değildir.

Bunun yerine idarenin hesabı yeniden kurulmalıdır.

Örneğin idare;

20 milyon TL × 365 gün

üzerinden hesap yapmış olabilir.

Ancak banka ve muhasebe kayıtları;

5 milyon TL’nin 90 gün

3 milyon TL’nin 45 gün

kullanıldığını, kalan tutarın ise şirket adına yapılan harcamalar ve muhasebe kayıtlarından kaynaklandığını gösteriyorsa gerçek hesap tamamen değişebilir.

Bu nedenle ortak cari hesabı uyuşmazlıklarında işlem bazlı yeniden hesaplama, savunmanın en önemli parçalarından biridir.

---

Sık Sorulan Sorular

1. Ortaklar cari hesabı nedir?

Şirket ile ortakları arasındaki mali hareketlerin takip edildiği muhasebe hesaplarını ifade eden genel bir uygulama terimidir.

2. 131 Ortaklardan Alacaklar neden risklidir?

Şirket kaynağının ortağa kullandırıldığı kabul edilirse emsal faiz, transfer fiyatlandırması ve şartlarına göre KDV tartışmaları gündeme gelebilir.

3. 331 Ortaklara Borçlar neden incelenir?

Şirketin ortağa gerçekten borçlu olup olmadığı ve ortağın şirkete aktardığı paranın gerçek kaynağı araştırılabilir.

4. 131 hesabında bakiye olması vergi cezası mıdır?

Hayır. Tek başına bakiye bulunması vergi cezası nedeni değildir.

5. Ortak cari hesabına mutlaka adat faizi hesaplanır mı?

Hayır. Öncelikle işlemin gerçek niteliği ve paranın fiilen ortak tarafından kullanılıp kullanılmadığı belirlenmelidir.

6. Yıl sonu bakiyesine 365 gün faiz uygulanabilir mi?

Bakiye yıl içinde değişmişse doğrudan bu yöntemin kullanılması gerçek ekonomik durumu yansıtmayabilir.

7. Ortak şirkete borç verebilir mi?

Evet. Ancak işlemin gerçekliği, belgeleri ve vergisel sonuçları ayrıca değerlendirilmelidir.

8. Ortaktan alınan borç örtülü sermaye olabilir mi?

Kurumlar Vergisi Kanunu m.12’deki şartların gerçekleşmesi halinde evet.

9. Ortak cari hesabı VUK m.359 kapsamında suç mudur?

Tek başına hayır. Kanunda düzenlenen suç unsurlarının ayrıca gerçekleşmesi gerekir.

10. Ortak cari hesabı tarhiyatında en güçlü savunma nedir?

Hesabı toplu bakiye üzerinden değil işlem işlem incelemek; paranın gerçek kullanım tarihini, geri ödemeleri, şirket adına yapılan harcamaları ve doğru emsal faiz oranını belgelerle ortaya koymaktır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK – Ortak Cari Hesap Vergi İncelemelerinde Hukuki Destek

Ortaklar cari hesabına ilişkin vergi incelemelerinde en önemli hata, 131 veya 331 hesabındaki dönem sonu bakiyesine bakılarak bütün işlemlerin aynı hukuki nitelikte olduğunun kabul edilmesidir.

Oysa milyonlarca liralık bir cari hesap bakiyesinin içerisinde;

gerçek finansman işlemleri, geri ödemeler, şirket adına yapılan harcamalar, avanslar, muhasebe kayıtları ve farklı tarihlerde gerçekleşmiş para transferleri

birlikte bulunabilir.

Bu nedenle yüksek tutarlı incelemelerde;

131 Ortaklardan Alacaklar → 331 Ortaklara Borçlar → Banka Hareketleri → Kasa → İşlem Tarihleri → Geri Ödemeler → Adat Süresi → Emsal Faiz → Transfer Fiyatlandırması → KDV → Vergi Ziyaı Cezası

bütünlük içerisinde incelenmelidir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, Av. Arb. Fırat Fesih Kaya liderliğinde; Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelinde ortaklar cari hesabı, 131 ve 331 hesapları, adat faizi, transfer fiyatlandırması, örtülü sermaye, örtülü kazanç dağıtımı, Vergi İnceleme Raporları, vergi ziyaı cezaları ve vergi mahkemesi davalarında hukuki destek sunmaktadır.

📍 Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara
📞 Telefon: 0312 434 22 22
📱 WhatsApp: 0532 769 22 22
📧 E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
🌐 Web Sitesi: ffkpartnerhukuk.com.tr

Güncel vergi düzenlemeleri için Gelir İdaresi Başkanlığı; vergi inceleme süreçleri için Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı üzerinden resmî kaynaklar takip edilebilir.