Boşanmada Şirketin Gerçek Değeri Nasıl Tespit Edilir? 2026 Güncel Hukuki Rehber

Boşanmada şirket hisselerinin gerçek değeri nasıl hesaplanır? Bilanço, şirket taşınmazları, banka hesapları, kârlılık, marka değeri, ortaklara borçlar, gizli varlıklar ve bilirkişi incelemesiyle şirket değerlemesi hakkında 2026 rehberi.

Boşanma ve mal rejiminin tasfiyesi davalarında eşlerden birinin şirket sahibi veya şirket ortağı olması hâlinde en önemli uyuşmazlıklardan biri şirket paylarının gerçek ekonomik değerinin belirlenmesidir. Şirketin ticaret sicilinde 1 milyon TL sermayeli görünmesi, şirketin yalnızca 1 milyon TL değerinde olduğu anlamına gelmez. Şirketin sahip olduğu taşınmazlar, araçlar, makineler, banka hesapları, ticari alacaklar, stoklar, yatırımlar, iştirakler, devam eden sözleşmeler, marka ve diğer ekonomik değerleri nedeniyle şirketin gerçek değeri kayıtlı sermayesinin çok üzerinde olabilir. Bunun tam tersi de mümkündür; yüksek sermayeli görünen bir şirketin önemli miktarda banka, vergi, tedarikçi veya başka borçları bulunması nedeniyle gerçek ekonomik değeri daha düşük olabilir. Bu nedenle boşanmada şirket hisselerinin değeri belirlenirken yalnızca ticaret sicili kaydı veya bilançodaki tek bir rakam üzerinden hesaplama yapılması sağlıklı değildir. Şirketin ekonomik yapısının bütün olarak incelenmesi ve gerektiğinde mali müşavir, şirket değerleme uzmanı ve ilgili uzmanlıklardan oluşan bilirkişi heyeti tarafından değerlendirilmesi gerekir. Yargılamalarda şirketlerin bilanço, gelir-gider tablosu, vergi beyannamesi ve ticari defterlerinin bilirkişi incelemesine konu edildiği Anayasa Mahkemesi kararlarına da yansımaktadır. (Kararlar Bilgi Bankası)

Boşanmada Şirketin Tamamı mı Yoksa Eşin Hissesi mi Değerlenir?

Öncelikle şirket ile şirket ortağı birbirinden ayrılmalıdır. Limited veya anonim şirket ayrı bir tüzel kişidir. Şirketin taşınmazı doğrudan eşin taşınmazı, şirketin banka hesabındaki para da doğrudan eşin banka hesabındaki para değildir. Eşin mal varlığındaki ekonomik değer, kural olarak şirkette sahip olduğu paydır. Dolayısıyla eş şirketin %40 ortağıysa öncelikle şirketin ekonomik değeri belirlenir, ardından eşin payının değeri ve mal rejimi bakımından hukuki niteliği incelenir. Ancak şirketin %40’ının değeri her durumda şirket toplam değerinin matematiksel olarak %40’ı olmayabilir. Payın şirket üzerindeki kontrol gücü, paya bağlı haklar, şirket sözleşmesindeki sınırlamalar ve somut şirket yapısı değerlemeyi etkileyebilir.

Şirket Sermayesi Şirketin Gerçek Değeri midir?

Hayır. Uygulamada yapılan en önemli hatalardan biri budur. Ticaret sicilinde şirketin sermayesi 2 milyon TL olarak görünmesine rağmen şirketin gerçek ekonomik değeri 50 milyon TL, 100 milyon TL veya daha yüksek olabilir. Sermaye, şirket değerlemesinde incelenecek unsurlardan yalnızca biridir. Şirketin ekonomik değerinin belirlenmesinde sahip olduğu varlıklar, borçlar ve gelecekte gelir yaratma kapasitesi birlikte değerlendirilmelidir.

Örneğin 1 milyon TL sermayeli bir şirketin 30 milyon TL değerinde fabrikası, 15 milyon TL değerinde makineleri, önemli miktarda stokları, yüksek cirosu ve güçlü müşteri portföyü bulunuyorsa şirketin değerini yalnızca sermaye rakamıyla sınırlamak gerçek ekonomik tabloyu yansıtmaz.

Şirket Hissesinin Değeri Neden Boşanma Davasında Önemlidir?

Çünkü mal rejiminin tasfiyesi sonucunda doğan hak kural olarak diğer eşin şirkete ortak olması şeklinde ortaya çıkmaz. Mal rejiminin tasfiyesinden doğan katılma alacağı ve değer artış payı esas itibarıyla şahsi alacak niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarında da mal rejiminin tasfiyesi sonucunda doğan katkı payı, değer artış payı ve artık değere katılma alacağının kural olarak ayni değil şahsi alacak hakkı olduğu belirtilmektedir. (Kararlar Bilgi Bankası) Bu nedenle şirket payının ekonomik değerinin doğru hesaplanması, diğer eşin talep edebileceği parasal hakkın belirlenmesi açısından doğrudan önem taşır.

Şirketin Gerçek Değeri Hangi Belgelerle Tespit Edilir?

Şirket değerlemesinde tek bir belgeye bakılması yeterli değildir. Şirketin ticari defterleri, bilanço ve gelir tabloları, kurumlar vergisi beyannameleri, banka hesapları, ticari alacak ve borçları, taşınmaz kayıtları, araç ve makine parkı, stokları, iştirakleri, kredi borçları, ortaklardan alacak ve borç hesapları, devam eden sözleşmeleri, geçmiş yıllardaki satışları ve kârlılığı birlikte incelenebilir. Mahkemeye yansıyan uyuşmazlıklarda da bilirkişilerin şirketin gelir-gider tabloları, bilançosu ve vergi beyannameleri gibi mali veriler üzerinden değerlendirme yaptığı görülmektedir. (Kararlar Bilgi Bankası)

Şirketin Bilançosu Tek Başına Yeterli midir?

Genellikle hayır. Bilanço çok önemli bir başlangıç noktasıdır ancak şirketin piyasa değerini her zaman tam olarak göstermez. Örneğin şirketin yıllar önce düşük bedelle aldığı bir taşınmaz bilançoda tarihi maliyet üzerinden görünebilirken taşınmazın güncel piyasa değeri bunun kat kat üzerinde olabilir. Aynı şekilde şirketin marka değeri, müşteri portföyü veya bazı ticari hakları bilançoda şirketin gerçek ekonomik değerini tam olarak yansıtmayabilir.

Bu nedenle özellikle yüksek değerli şirketlerin bulunduğu boşanma dosyalarında yalnızca bilançodaki özkaynak rakamına bakılarak sonuca ulaşılması ciddi değerleme farklılıklarına yol açabilir.

Şirketin Taşınmazları Nasıl Hesaba Katılır?

Şirket adına kayıtlı fabrika, arsa, ofis, depo, mağaza veya diğer taşınmazların güncel ekonomik değerleri şirket değerlemesinde önemlidir. Taşınmazların bilançodaki kayıt değerleri ile gerçek piyasa değerleri arasında büyük fark bulunabilir. Gerektiğinde gayrimenkul değerleme uzmanından ayrıca rapor alınması ve bu değerlerin şirket değerlemesine yansıtılması gerekebilir.

Örneğin şirket bilançosunda 5 milyon TL kayıtlı değeri bulunan fabrikanın güncel piyasa değeri 60 milyon TL ise şirketin ekonomik değeri belirlenirken bu farkın göz ardı edilmesi gerçekçi olmayan bir sonuç yaratabilir.

Şirketin Araçları ve Makineleri Değerlemeye Girer mi?

Evet. Şirket adına kayıtlı otomobiller, ticari araçlar, üretim makineleri, iş makineleri, teknolojik ekipman ve diğer maddi duran varlıklar şirketin ekonomik yapısının parçasıdır. Ancak bunların brüt değeri kadar üzerlerindeki kredi, finansal kiralama veya diğer yükümlülükler de dikkate alınmalıdır.

Şirketin Banka Hesapları İncelenebilir mi?

Şirket değerlemesi açısından gerekli mali kayıtlar arasında şirketin nakit ve banka varlıkları da bulunabilir. Özellikle bilanço tarihi civarında şirket hesaplarından olağan dışı miktarda para çekilmiş veya ilişkili kişilere aktarılmışsa bunun ekonomik gerekçesi araştırılabilir.

Burada şirket hesabındaki paranın doğrudan diğer eşin malı olmadığı tekrar vurgulanmalıdır. Ama şirketin 20 milyon TL nakit varlığının bulunması, şirket paylarının ekonomik değerini etkileyebilir.

Şirketin Ticari Alacakları Değerlemeye Dahil Edilir mi?

Şirketin müşterilerinden, bayilerinden veya diğer kişilerden olan tahsil edilebilir ticari alacakları ekonomik değer taşır ve şirket değerlemesinde dikkate alınabilir. Ancak bilançoda 10 milyon TL alacak görünmesi, bunun mutlaka 10 milyon TL gerçek değer taşıdığı anlamına gelmez. Alacağın tahsil kabiliyeti de değerlendirilmelidir.

Uzun süredir tahsil edilemeyen veya borçlusu iflas etmiş bir alacak ile kısa vadede tahsil edilmesi beklenen güçlü bir ticari alacak aynı ekonomik değere sahip olmayabilir.

Şirketin Borçları Nasıl Hesaplanır?

Gerçek şirket değerlemesinde yalnızca varlıkların toplanması yeterli değildir. Banka kredileri, vergi borçları, SGK yükümlülükleri, tedarikçi borçları, çalışanlara ilişkin yükümlülükler, dava ve tazminat riskleri, finansal kiralama borçları ve diğer gerçek yükümlülükler de dikkate alınmalıdır. Şirket değerlemesinin amacı yalnızca varlıkları büyütmek değil, net ekonomik değeri belirlemektir.

Şirket Borçları Boşanma Öncesinde Yapay Olarak Artırılmışsa Ne Olur?

Bu konu özellikle yüksek mal varlıklı boşanmalarda dikkatle incelenmelidir. Eş şirketin değerini düşük göstermek amacıyla ilişkili şirketlere veya aile üyelerine gerçekte bulunmayan borçlar kaydetmiş olabilir. Ancak her ilişkili kişi borcu sahte kabul edilemez. Borcun dayanağı, sözleşmesi, banka transferleri ve ticari sebebi araştırılmalıdır.

Örneğin şirket kayıtlarında eşin kardeşine 15 milyon TL borç görünmesine rağmen bu paranın şirkete ne zaman ve nasıl girdiğini gösteren herhangi bir banka hareketi bulunmuyorsa borcun gerçekliği sorgulanabilir.

Ortaklara Borçlar Hesabı Neden Önemlidir?

Şirket ile ortak arasındaki para hareketleri boşanma dosyalarında özel önem taşıyabilir. Şirket ortağının şirketten para çekmesi, şirkete borç vermesi veya şirketin ortağa borçlu görünmesi şirket değerini ve eşin kişisel mal varlığını etkileyebilir. Bu nedenle şirketin ortaklarla cari hesaplarının ayrıntılı incelenmesi gerekebilir.

Şirketin Kasasında Yüksek Miktarda Para Görünüyorsa Ne Olur?

Muhasebe kayıtlarında yüksek kasa bakiyesi bulunması, paranın fiilen kasada bulunduğunu her zaman göstermeyebilir. Özellikle uzun yıllar boyunca olağan dışı şekilde büyüyen kasa hesabı varsa bu tutarın ekonomik gerçekliği mali bilirkişi tarafından incelenmelidir. Şirketin gerçek değerinin belirlenmesinde yalnızca muhasebe kaydının varlığı değil, kaydın ekonomik karşılığı önemlidir.

Şirketin Kârı Değerlemede Önemli midir?

Evet. Düzenli ve yüksek kâr üreten bir işletmenin değeri yalnızca sahip olduğu fiziksel mallardan ibaret değildir. Şirketin gelecekte gelir üretme kapasitesi de önemli olabilir. Bu nedenle geçmiş yıllardaki ciro, faaliyet kârı, net kâr, nakit akışları ve sektör performansı incelenebilir.

Örneğin çok az taşınmazı bulunan ancak her yıl yüksek kâr sağlayan bir yazılım şirketinin değeri yalnızca bilgisayarlarının ve ofis mobilyalarının toplamıyla belirlenemez.

Ciro ile Şirket Değeri Aynı Şey midir?

Hayır. 100 milyon TL yıllık ciro yapan şirketin 100 milyon TL değerinde olduğu söylenemez. Ciro, şirketin satış hacmini gösteren göstergelerden biridir. Kârlılık, borçluluk, nakit akışı, sektör, büyüme potansiyeli ve şirketin riskleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Şirketin çok yüksek cirosu bulunmasına rağmen zarar ediyor olması mümkündür. Bunun tersine daha düşük ciroyla yüksek kârlılık sağlayan bir şirket de bulunabilir.

Şirket Değerlemesinde Hangi Yöntemler Kullanılabilir?

Somut şirketin niteliğine göre farklı değerleme yöntemleri kullanılabilir. Net aktif değer yaklaşımı, şirketin varlık ve yükümlülüklerini esas alabilir. Gelir veya indirgenmiş nakit akımı yaklaşımı, şirketin gelecekte yaratması beklenen ekonomik faydayı bugünkü değere indirgemeyi amaçlar. Piyasa veya emsal şirket yaklaşımı ise benzer şirketler ve işlemler üzerinden değerlendirme yapılmasına imkân verebilir. Bazı dosyalarda tek bir yöntem yerine birden fazla yöntemin sonuçlarının karşılaştırılması daha sağlıklı olabilir.

Hangi yöntemin uygun olduğu şirketin sektörüne, faaliyet yapısına, büyüklüğüne ve mevcut mali verilere göre belirlenmelidir. Gayrimenkul ağırlıklı bir şirket ile teknoloji şirketinin aynı yöntemle değerlenmesi her zaman doğru sonuç vermeyebilir.

Şirketin Marka Değeri Hesaplanabilir mi?

Şartlarına göre evet. Tanınmış marka, franchise sistemi, müşteri ağı, lisanslar veya başka maddi olmayan varlıklar şirketin değerini önemli ölçüde artırabilir. Özellikle şirketin fiziksel varlıklarının düşük ancak ticari itibarı ve gelir üretme kapasitesinin yüksek olduğu sektörlerde maddi olmayan değerlerin göz ardı edilmesi ciddi eksik değerlemeye neden olabilir.

Müşteri Portföyü Şirket Değerini Etkiler mi?

Evet. Düzenli müşterileri, uzun vadeli ticari sözleşmeleri veya güçlü dağıtım ağı bulunan şirketin gelecekte gelir üretme kapasitesi daha yüksek olabilir. Ancak müşteri portföyünün değeri soyut varsayımlarla değil, şirketin geçmiş performansı ve sürdürülebilir ticari ilişkileri üzerinden değerlendirilmelidir.

Şirketin Devam Eden Büyük Sözleşmeleri Hesaba Katılır mı?

Şirketin gelecekte önemli gelir sağlayabilecek devam eden sözleşmeleri şirket değerini etkileyebilir. Örneğin uzun vadeli tedarik, dağıtım, lisans veya hizmet sözleşmeleri şirketin gelecekteki nakit akışları açısından önem taşıyabilir. Ancak sözleşmelerin aynı zamanda mali yükümlülük doğurabileceği de dikkate alınmalıdır.

Şirket Başka Şirketlerin Ortağıysa Ne Olur?

İştirakler ve bağlı ortaklıklar da şirket değerlemesinin önemli parçalarındandır. Değerlemesi yapılan şirket başka şirketlerde pay sahibiyse bu payların ekonomik değeri de incelenebilir. Karmaşık holding veya grup şirket yapılarında değerleme bu nedenle çok daha kapsamlı hâle gelebilir.

Grup Şirketlerine Yapılan Para Transferleri Araştırılabilir mi?

Şirket değerini etkileyen ilişkili taraf işlemleri bakımından gerekli olabilir. Özellikle boşanma öncesinde şirketten eşin kontrol ettiği başka bir şirkete yüksek miktarda para veya varlık aktarılmışsa bu işlemlerin ticari gerekçesi araştırılmalıdır. Ancak grup şirketleri arasındaki her para transferi mal kaçırma değildir. Gerçek ticari ilişki, mal veya hizmet alışverişi ya da finansman işlemi bulunabilir.

Şirket Değerini Düşürmek İçin Mal Varlığı Başka Şirkete Aktarılırsa Ne Olur?

Bu tür işlemler değerleme bakımından özellikle önemlidir. Örneğin şirketin değerli taşınmazı boşanma sürecinden hemen önce ilişkili başka bir şirkete düşük bedelle devredilmiş olabilir. Böyle bir durumda değerleme tarihine ve uyuşmazlığın hukuki niteliğine göre işlemin şirketin ekonomik değerine etkisi araştırılmalıdır.

Şirketin Gayrimenkulü Ortağın Kişisel Malı Sayılır mı?

Hayır. Şirketin tüzel kişiliği bulunduğundan şirket adına kayıtlı fabrika, ofis veya arsa doğrudan ortağın kişisel mülkiyetinde değildir. Eş şirketin %50 ortağıysa bu, şirketin sahip olduğu fabrikanın %50’sinin doğrudan eşe ait olduğu anlamına gelmez. Ancak fabrikanın değeri şirketin toplam ekonomik değerini, dolayısıyla eşin payının değerini etkileyebilir.

Şirket Hissesinin %50’si Şirket Değerinin Tam %50’si midir?

Her zaman değil. Şirket değerlemesinde pay oranının yanında kontrol gücü ve paya bağlı haklar gibi unsurlar da önem taşıyabilir. Örneğin şirketi kontrol etmeye imkân sağlayan çoğunluk payı ile şirket yönetiminde hiçbir belirleyici gücü olmayan küçük azınlık payının ekonomik özellikleri farklı olabilir. Bununla birlikte boşanma dosyasında hangi iskonto veya primin uygulanabileceği soyut olarak değil, somut şirket ve pay yapısı üzerinden uzman değerlendirmesiyle belirlenmelidir.

Şirket Evlilikten Önce Kurulmuşsa Değerleme Yapılmaz mı?

Bu düşünce doğru değildir. Şirket payının evlilikten önce edinilmiş olması onun kişisel mal niteliğini gündeme getirebilir; ancak bununla dosya tamamen kapanmaz. Şirket payından evlilik döneminde elde edilen gelirler ve şirket/pay üzerindeki katkılar ayrıca değerlendirme konusu olabilir. Anayasa Mahkemesi de yasal mal rejiminde kişisel malların gelirlerinin edinilmiş mal sayılmasına ilişkin TMK sistemini açıklamıştır. (Kararlar Bilgi Bankası)

Şirket Evlilik Sırasında Kurulduysa Ne Olur?

Eş şirket paylarını evlilik ve mal rejimi devam ederken edinmişse payların hangi kaynakla edinildiği araştırılır. Çalışma karşılığı elde edilen gelirlerle kurulan şirket ile eşe miras kalan parayla finanse edilen şirket aynı hukuki değerlendirmeye tabi olmayabilir. Bu nedenle şirketin kuruluş tarihi tek başına yeterli değildir.

Şirket Hissesi Miras Yoluyla Geldiyse Ne Olur?

Miras yoluyla edinilen mal varlığı değerleri kural olarak kişisel mal niteliğindedir. Ancak kişisel malın gelirleri ve mal rejimi döneminde ortaya çıkan diğer ekonomik değerler bakımından ayrıca değerlendirme yapılabilir. Dolayısıyla “şirket bana miras kaldı, şirketle ilgili hiçbir mal rejimi talebi olamaz” şeklindeki kategorik yaklaşım her dosyada doğru değildir.

Şirketin Değeri Hangi Tarihe Göre Hesaplanır?

Bu konu şirket değerlemesinin en kritik hukuki noktalarından biridir. Mal rejiminin sona erdiği tarih ile malın değerleme tarihi birbirine karıştırılmamalıdır. Türk Medeni Kanunu’ndaki mal rejimi hükümlerine göre tasfiyeye girecek mal varlığının belirlenmesi ve değerinin hesaplanması farklı zaman esaslarına tabi olabilir. Bu nedenle şirket payının hangi tarihte mevcut olduğu ile hangi tarihteki değerinin esas alınacağı ayrıca hukuken belirlenmelidir.

Şirket değeri yıllar içinde çok hızlı değişebileceği için tarih seçimi milyonlarca liralık fark yaratabilir.

Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Şirket Büyürse Ne Olur?

Bu durumda büyümenin kaynağı ve değerleme tarihine ilişkin hükümler önem kazanır. Örneğin boşanma davasının açıldığı tarihte küçük olan şirket, yargılama beş yıl sürdüğü için çok büyük bir işletmeye dönüşmüş olabilir. Şirketin hangi tarihteki ekonomik değerinin ve hangi unsurlarının tasfiye hesabında dikkate alınacağı somut mal rejimi kurallarına göre belirlenmelidir. Bu nedenle yalnızca dava tarihindeki bilançoyu almak her durumda doğru sonuca götürmeyebilir.

Şirket Boşanma Davası Sırasında Zarar Ettiriliyorsa Ne Yapılabilir?

Şirketin normal ticari risk nedeniyle zarar etmesi ile şirket değerinin bilinçli olarak azaltılması farklıdır. Boşanma sürecinde şirketten olağan dışı para çıkışları, ilişkili kişilere düşük bedelli satışlar, gerçek dışı borç kayıtları veya şirket varlıklarının başka işletmelere aktarılması bulunuyorsa bunların ticari gerekçesi araştırılmalıdır.

Şirketin Eski Mali Kayıtları İstenebilir mi?

Şirketin değerinin doğru belirlenebilmesi için yalnızca son yıl bilançosu yeterli olmayabilir. Geçmiş yıllardaki bilanço, gelir tabloları, satışlar ve kârlılık trendleri şirketin ekonomik performansını ortaya koyabilir. Nitekim bir Anayasa Mahkemesi kararına yansıyan yargılamada bilirkişi şirketin birden fazla yıla ait toplam satışları, giderleri, kâr ve zararlarını mali belgeler üzerinden incelemiştir. (Kararlar Bilgi Bankası)

Ticari Defterler Bilirkişi Tarafından İncelenir mi?

Evet. Şirket değerlemesinde ticari defterler önemli kaynaklardan biridir. Ancak yalnızca defter kayıtlarının mekanik olarak kabul edilmesi yerine bunların banka, vergi ve diğer mali kayıtlarla uyumu da önemlidir. Yargılamalarda şirketin ticari defter ve mali belgeleri üzerinden bilirkişi incelemesi yapılabildiği görülmektedir. (Kararlar Bilgi Bankası)

Bilirkişi Şirket Değerini Nasıl Hesaplar?

Bilirkişinin yalnızca “şirket sermayesi 5 milyon TL’dir, eş %50 ortaktır, pay değeri 2,5 milyon TL’dir” şeklinde hesap yapması şirketin gerçek ekonomik yapısını yansıtmayabilir. Sağlıklı bir raporda şirketin faaliyet konusu, mali tabloları, varlıkları, borçları, taşınmazları, nakit akışı, kârlılığı ve değerleme yönteminin neden seçildiği açıklanmalıdır.

Mahkemelerde bilirkişi tarafından bir varlığın kayıtlı veya satış bedeli yerine gerçek değerinin belirlenmesinin önemli sonuç doğurabildiği Anayasa Mahkemesine yansıyan uyuşmazlıklarda da görülmektedir. Örneğin bir şirket taşınmaz payının 820.000 TL’ye satıldığı bir uyuşmazlıkta bilirkişi satış tarihindeki gerçek değeri 2.377.347,21 TL olarak belirlemiş ve mahkeme bu değerleme farkını dikkate almıştır. (Kararlar Bilgi Bankası)

Bilirkişi Raporundaki Şirket Değerine İtiraz Edilebilir mi?

Evet. Raporda kullanılan yöntem, hesaplama tarihi, mali veriler veya şirket varlıklarının değeri hatalıysa bilirkişi raporuna itiraz edilebilir. Örneğin şirketin 50 milyon TL değerindeki taşınmazının eski bilanço değeri üzerinden hesaplanması veya önemli bir banka borcunun hiç dikkate alınmaması rapor sonucunu ciddi biçimde değiştirebilir.

Gerektiğinde ek rapor veya yeni bilirkişi heyetinden rapor alınması talep edilebilir.

Şirket Değerlemesinde Uzman Bilirkişi Neden Önemlidir?

Bir şirketin gerçek değerinin belirlenmesi sıradan bir muhasebe hesabından daha karmaşıktır. Şirketin faaliyet alanına göre mali müşavir, finans uzmanı, şirket değerleme uzmanı, gayrimenkul değerleme uzmanı veya sektörel uzmanların birlikte değerlendirme yapması gerekebilir. Özellikle büyük ölçekli şirketlerde tek uzmanlık alanıyla bütün ekonomik değerin belirlenmesi güç olabilir.

Şirket Hisselerinin Değeri Gizlenebilir mi?

Şirket ortağı eş, şirketin değerini olduğundan düşük göstermeye çalışabilir. Ancak bu durum yalnızca “bilanço düşük gösterilmiş” iddiasıyla kanıtlanamaz. Banka hareketleri, ilişkili taraf işlemleri, şirket varlıklarının devirleri, ortak cari hesapları, geçmiş bilançolar ve vergi kayıtları birlikte değerlendirilmelidir.

Şirketten Eşe Ödenen Temettüler Araştırılabilir mi?

Evet, mal rejimi bakımından önem taşıyabilir. Şirket payının kendisinin hukuki niteliği ile bu paydan elde edilen gelir birbirinden ayrılmalıdır. Ayrıca dağıtılmış temettülerin nereye aktarıldığı ve mal rejiminin sona erdiği tarihte mevcut olup olmadığı gibi hususlar somut dosyaya göre değerlendirilir.

Eş Şirketten Maaş Alıyorsa Bu Şirket Değerine Dahil midir?

Maaş ile şirket payının değeri farklı kavramlardır. Eşin şirkette fiilen çalışması karşılığında aldığı ücret kendi geliridir. Şirketin ekonomik değeri ise ayrı şekilde hesaplanır. Ancak şirket sahibinin piyasa koşullarına aykırı biçimde yüksek veya düşük ücret alması şirketin finansal performansını etkileyebileceğinden şirket değerlemesi sırasında normalleştirme gerekebilir.

Şirket Hisseleri Boşanma Öncesinde Devredilmişse Değerleme Yapılabilir mi?

Evet, hukuki şartları bulunuyorsa devredilen payın değerinin belirlenmesi gerekebilir. Özellikle diğer eşin katılma alacağını azaltmak amacıyla yapılan devirler bakımından TMK m.229’daki eklenecek değer hükümleri önem taşıyabilir. Payın bugün eşin üzerinde bulunmaması, geçmişteki ekonomik değerinin hiçbir şekilde incelenemeyeceği anlamına gelmez.

Şirket Hisselerinin Değeri Düşük Gösterilerek Kardeşe Satılmışsa Ne Olur?

Örneğin şirketin %50 hissesi boşanma öncesinde kardeşe 1 milyon TL’ye devredilmiş ancak bilirkişi şirket paylarının gerçek ekonomik değerinin 25 milyon TL olduğunu belirlemiş olabilir. Böyle bir durumda yalnızca sözleşmedeki satış bedeline bakılmaz; devir bedelinin gerçekliği, ödemenin yapılıp yapılmadığı ve işlemin amacı ayrıca incelenebilir.

Şirketin Değerini Belirlerken Vergi Beyannamesi Kesin Delil midir?

Vergi beyannameleri önemli mali belgelerdir ancak şirket değerlemesinin tamamını tek başına belirlemez. Şirketin mali tabloları ve vergi kayıtları diğer ekonomik verilerle birlikte incelenmelidir. Mahkemeye yansıyan şirket uyuşmazlıklarında da bilanço, gelir-gider tablosu ve vergi beyannamelerinin birlikte bilirkişi değerlendirmesine alındığı görülmektedir. (Kararlar Bilgi Bankası)

Şirket Hisseleri Borsada İşlem Görüyorsa Değer Nasıl Belirlenir?

Halka açık şirketlerde piyasa fiyatı önemli bir veri sağlar. Ancak değerleme tarihi, payın büyüklüğü ve ilgili hukuki uyuşmazlığın niteliğine göre yalnızca belirli bir gündeki borsa fiyatının kullanılması her zaman yeterli olmayabilir. Şirket hisselerinin ekonomik değer taşıyan ve mülkiyet hakkı kapsamında korunan varlıklar olduğu Anayasa Mahkemesi tarafından da kabul edilmektedir. (Kararlar Bilgi Bankası)

Örnek Olay: Sermayesi 1 Milyon TL, Gerçek Değeri 80 Milyon TL Olan Şirket

Eş şirketin %50 ortağıdır. Ticaret sicilinde şirket sermayesi 1 milyon TL görünmektedir. İlk bakışta eşin hisselerinin nominal değeri 500.000 TL’dir. Ancak bilirkişi incelemesinde şirketin 45 milyon TL değerinde taşınmazı, 15 milyon TL değerinde makine ve araçları, önemli miktarda nakit ve ticari alacağı bulunduğu; ayrıca düzenli şekilde yüksek kâr ürettiği belirlenmiştir. Buna karşılık şirketin banka ve ticari borçları da bulunmaktadır. Böyle bir dosyada eşin payını yalnızca 500.000 TL kabul etmek yerine şirketin net ekonomik değerinin uzman yöntemlerle hesaplanması gerekir.

Örnek Olay: Şirket Değeri Boşanma Öncesinde Düşürülüyor

Eş şirketin %70 ortağıdır. Boşanma gündeme geldikten sonra şirketin önemli taşınmazlarından biri ilişkili başka bir şirkete devredilmiş, şirket hesabından aile üyelerine yüksek miktarlı transferler yapılmış ve şirket kayıtlarına önemli miktarda ilişkili kişi borcu eklenmiştir. Bu durumda yalnızca son bilanço üzerinden değerleme yapılması yanıltıcı olabilir. İşlemlerin tarihleri, ekonomik gerekçeleri ve geçmiş mali tablolar karşılaştırılarak şirket değerindeki olağan dışı değişikliklerin nedeni araştırılmalıdır.

Örnek Olay: Evlilikten Önce Kurulan Şirket Evlilik Süresince Büyüyor

Eş evlenmeden önce küçük bir şirketin tamamına sahiptir. Şirket evlilik süresince büyüyerek önemli ekonomik değere ulaşmıştır. Böyle bir durumda şirket payının kişisel mal niteliği, paydan elde edilen gelirler, şirket içinde bırakılan kazançlar ve eşlerin şirketin büyümesine yaptığı katkılar birbirinden ayrılarak değerlendirilmelidir. Yalnızca “şirket evlilikten önce kuruldu” veya “şirket evlilik sırasında büyüdü” ifadelerinden biri tek başına bütün mal rejimi hesabını çözmez.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanmada şirketin sermayesi mi gerçek değeri mi esas alınır?
Şirket sermayesi tek başına gerçek ekonomik değeri göstermez. Şirketin bütün ekonomik yapısının incelenmesi gerekir.

Şirketin bilançosu şirket değerini kesin olarak gösterir mi?
Hayır. Bilanço önemli bir veri olmakla birlikte taşınmazların güncel değeri, kârlılık, borçlar, nakit akışı ve diğer unsurlar ayrıca değerlendirilmelidir.

Şirketin taşınmazları eşin malı sayılır mı?
Hayır. Taşınmaz şirket tüzel kişiliğine aittir. Ancak taşınmazın değeri şirketin ve dolayısıyla eşin şirket payının ekonomik değerini etkileyebilir.

Şirketin banka hesapları değerlemeye dahil edilir mi?
Şirketin nakit ve banka varlıkları şirket değerinin belirlenmesinde dikkate alınabilecek mali unsurlardandır.

Şirketin borçları da hesaptan düşülür mü?
Gerçek ve şirkete ait yükümlülükler şirket değerlemesinde dikkate alınır. Ancak gerçekte bulunmadığı iddia edilen ilişkili kişi borçlarının dayanağı ayrıca araştırılabilir.

Şirketin marka değeri hesaplanabilir mi?
Şirketin faaliyet yapısına göre marka ve diğer maddi olmayan ekonomik değerler değerleme kapsamında incelenebilir.

Eşim şirketin %50 ortağıysa şirket değerinin yarısı bana mı aittir?
Hayır. Diğer eş şirketin otomatik ortağı olmaz. Mal rejiminin tasfiyesinden doğabilecek hak kural olarak parasal alacak niteliğindedir. (Kararlar Bilgi Bankası)

Şirket evlilikten önce kurulmuşsa hiçbir hak talep edilemez mi?
Bu şekilde genel bir sonuç çıkarılamaz. Payın hukuki niteliği yanında kişisel mal gelirleri ve somut olayda yapılan katkılar ayrıca değerlendirilmelidir.

Şirket değerini kim hesaplar?
Mahkeme gerekli görürse mali ve sektörel uzmanlardan oluşan bilirkişi heyetinden rapor alabilir. Ticari defterler, bilanço, gelir tabloları ve diğer ekonomik veriler incelenebilir. (Kararlar Bilgi Bankası)

Bilirkişi şirketi çok düşük değerlediyse itiraz edilebilir mi?
Evet. Kullanılan değerleme yöntemi, hesap tarihi, şirket varlıkları veya mali veriler hatalı veya eksik değerlendirilmişse rapora gerekçeli şekilde itiraz edilebilir.

Sonuç: Şirketin Sermayesine Değil Gerçek Ekonomik Değerine Bakılmalıdır

Boşanmada şirket hisselerinin bulunduğu mal rejimi uyuşmazlıklarında en büyük hatalardan biri şirketin ticaret sicilinde yazan sermaye rakamını şirketin gerçek değeri olarak kabul etmektir. Şirket sermayesi, şirket değeri ve şirket hissesinin gerçek ekonomik değeri birbirinden farklı kavramlardır. Şirketin milyonlarca liralık taşınmazı, makineleri, nakit varlığı, ticari alacakları, iştirakleri, markası ve güçlü kârlılığı bulunabileceği gibi yüksek miktarda kredi ve ticari borçları da olabilir.

Bu nedenle sağlıklı bir şirket değerlemesinde şirketin bilançosu, gelir tabloları, banka kayıtları, ticari defterleri, vergi beyannameleri, taşınmazları, araç ve makineleri, stokları, ticari alacak ve borçları, ortak cari hesapları, iştirakleri, ilişkili taraf işlemleri, geçmiş yıllardaki cirosu ve kârlılığı birlikte değerlendirilmelidir. Yargılamalarda şirketlerin ticari defterleri ve mali tabloları üzerinden bilirkişi incelemesi yapılması uygulamada da görülmektedir. (Kararlar Bilgi Bankası)

Özellikle yüksek değerli şirketlerin bulunduğu boşanmalarda sadece son yıl bilançosunun incelenmesi yeterli olmayabilir. Boşanma öncesi ve sonrasındaki mali tabloların karşılaştırılması; şirketten olağan dışı para çıkışı, ilişkili kişilere varlık devri, gerçeğe aykırı olduğu ileri sürülen borç kayıtları veya şirket değerini azaltabilecek işlemlerin tespit edilmesi açısından önemlidir.

Ayrıca şirketin tamamının değeri ile eşe ait payın değeri de birbirinden ayrılmalıdır. Eşin %30, %50 veya %70 pay sahibi olması, diğer eşin otomatik olarak bu hisselerin yarısının maliki olduğu anlamına gelmez. Mal rejiminin tasfiyesinden doğan haklar kural olarak şahsi ve parasal alacak niteliğindedir. (Kararlar Bilgi Bankası) Bu nedenle doğru şirket değerlemesi, katılma alacağının doğru hesaplanmasının en önemli aşamalarından biridir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık – Boşanmada Şirket Değerlemesi ve Şirket Hisseleri

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık; boşanmada şirket hisselerinin gerçek değerinin tespiti, şirket değerleme raporlarının incelenmesi, bilirkişi raporlarına itiraz, gizlenen şirket varlıklarının araştırılması, şirket hisselerinin devrinin önlenmesi, ihtiyati tedbir, mal rejiminin tasfiyesi ve katılma alacağı uyuşmazlıklarında Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Mersin ve Türkiye genelinde hukuki destek sunmaktadır.

Telefon: 0312 434 22 22 / 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower No:148, 06520 Balgat, Çankaya, Ankara, Türkiye