Şirket Ortağının Cari Hesabındaki Yüklü Borçlar Nasıl Tahsil Edilir? 2026 Güncel Rehber

Şirket ortakları arasındaki uyuşmazlıklarda en önemli mali sorunlardan biri, şirketin ticari defterlerinde bir ortağın şirkete milyonlarca lira borçlu görünmesine rağmen bu borcun yıllarca tahsil edilmemesidir. Özellikle şirketi yöneten ortağın şirket banka hesabından düzenli şekilde kendi hesabına para aktarması, şirket kredi kartını kişisel harcamalarında kullanması, şirket kasasından nakit çekmesi veya kendi adına yapılan ödemeleri “ortak cari hesabı” üzerinden takip ettirmesi sonucunda çok yüksek tutarlı ortak borçları oluşabilmektedir.

Uygulamada şirket kayıtlarında “131 Ortaklardan Alacaklar” veya işlemin niteliğine göre ilgili başka hesaplarda milyonlarca liralık bakiye görülebilir. Ancak muhasebede böyle bir bakiye bulunması, her durumda bu tutarın hiçbir inceleme yapılmadan doğrudan tahsil edilebileceği anlamına gelmez. Öncelikle cari hesap bakiyesini meydana getiren işlemlerin gerçekliği, hukuki sebepleri, borcun hangi tarihlerde doğduğu, ortağın şirkete yaptığı geri ödemeler, varsa şirketten olan karşı alacakları, borcun muacceliyeti ve zamanaşımı gibi konuların incelenmesi gerekir.

Örneğin şirket kayıtlarında ortak X’in 2026 yılı itibarıyla şirkete 25.000.000 TL borçlu olduğu görülebilir. Ancak ortak, bunun 10 milyon TL’sinin geçmiş yıllarda şirkete verdiği borcun geri ödemesi olduğunu, 3 milyon TL’sinin kendisine ait belgeli masraflardan kaynaklandığını, kalan kısmın ise hatalı muhasebe kaydı olduğunu savunabilir.

Bu nedenle doğru soru yalnızca:

“Cari hesapta ne kadar borç görünüyor?”

değildir.

Asıl soru:

“Bu bakiyenin ne kadarı gerçek, ispatlanabilir ve hukuken tahsil edilebilir şirket alacağıdır?”

olmalıdır.

Ortak Cari Hesabı Nedir?

Şirket ile ortak arasında zaman içerisinde çok sayıda para hareketi gerçekleşebilir. Ortak şirkete finansman sağlayabilir, şirket ortağın yaptığı bazı giderleri geri ödeyebilir, şirketten ortağa çeşitli ödemeler yapılabilir veya ortak şirkete olan borcunu kısmen geri ödeyebilir.

Muhasebe sistemi bu hareketlerin şirket ile ortak arasındaki mali sonucunun takip edilmesini sağlar.

Örneğin şirketten ortağa 5 milyon TL gönderilmiş ve bu ödeme gerçek bir şirket borcunun geri ödenmesi niteliğinde değilse şirket bakımından ortaktan alacak doğduğu ileri sürülebilir.

Daha sonra ortak şirkete 2 milyon TL geri ödeme yaparsa bu hareket de cari hesapta dikkate alınır.

Basitleştirilmiş örnekte net bakiye:

Şirketten ortağa çıkan para: 5.000.000 TL

Ortaktan şirkete geri gelen para: 2.000.000 TL

Net bakiye: 3.000.000 TL

şeklinde olabilir.

Ancak gerçek uyuşmazlıklarda yüzlerce veya binlerce işlem bulunduğundan yalnızca yıl sonu bakiyesine bakmak yerine hareket bazlı inceleme yapılması gerekir.

Muhasebede Görünen Cari Hesap Bakiyesi Kesin Borç mudur?

Her durumda hayır.

Muhasebe kayıtları önemli delillerdir ancak cari hesap bakiyesinin hangi işlemlerden meydana geldiği mutlaka araştırılmalıdır.

Örneğin şirketin kayıtlarında:

Ortak X Borcu: 18.500.000 TL

görünüyor olabilir.

Fakat bu tutarın içinde:

ortağın şirkete yaptığı önceki finansman,

şirket adına gerçekleştirdiği belgeli harcamalar,

ücret veya başka gerçek alacakları,

geri ödemeler,

mükerrer muhasebe kayıtları

bulunabilir.

Bunların ayrıştırılması gerekir.

Tersine, şirket muhasebesinde ortağın borcu yalnızca 10 milyon TL görünmesine rağmen banka kayıtları incelendiğinde ortağa toplam 25 milyon TL aktarıldığı da ortaya çıkabilir.

Bu nedenle ticari defter + banka hareketi + muhasebe fişi + dayanak belge karşılaştırması son derece önemlidir.

Şirket Ortağının Cari Hesabındaki Borç Nasıl Tespit Edilir?

İlk aşamada mümkün olduğunca uzun dönemli bir hesap hareketi tablosu hazırlanmalıdır.

Örneğin 2021-2026 döneminde şirket ile ortak arasındaki bütün para hareketleri kronolojik şekilde çıkarılabilir.

Şirketten ortağa yapılan ödemeler bir sütunda, ortaktan şirkete yapılan ödemeler başka bir sütunda gösterilebilir.

Ardından her hareketin açıklaması ve hukuki sebebi belirlenmelidir.

Örneğin:

Şirket → Ortak: 2.000.000 TL — “borç”

Şirket → Ortak: 1.500.000 TL — açıklamasız

Şirket → Ortağın kredi kartı: 750.000 TL

Şirket → Araç satıcısı: 3.500.000 TL — araç ortak adına

Ortak → Şirket: 1.000.000 TL — geri ödeme

şeklindeki hareketler birlikte değerlendirildiğinde şirketin gerçek alacağına ilişkin çok daha sağlıklı bir tablo ortaya çıkabilir.

Banka Hareketleri Neden Cari Hesaptan Daha Önemli Olabilir?

Muhasebe kaydı işlemin nasıl kaydedildiğini gösterirken banka kaydı paranın fiilen nereden nereye gittiğini gösterir.

Örneğin şirket muhasebesinde:

“Ortak X’e verilen borç: 4 milyon TL”

kaydı bulunabilir.

Banka hareketi gerçekten şirketten X’in kişisel hesabına 4 milyon TL gönderildiğini gösteriyorsa iki kayıt birbirini destekler.

Ancak muhasebede ortağın borcu 4 milyon TL görünmesine rağmen banka kayıtlarında ilgili tarihte para transferi bulunmuyorsa kaydın kaynağı araştırılmalıdır.

Tersi de mümkündür.

Banka kayıtlarında ortağa 7 milyon TL gönderildiği görülmesine rağmen muhasebede yalnızca 2 milyon TL ortaktan alacak kaydı bulunabilir.

Bu nedenle ortak cari hesap uyuşmazlıklarında yalnızca muhasebe programından alınmış bir ekran görüntüsüne dayanmak yerine banka kayıtlarının da incelenmesi gerekir.

Şirketten Ortağa Yapılan Her Transfer Cari Hesap Borcu mudur?

Hayır.

Bu ayrım tahsilat davasının en önemli noktalarından biridir.

Şirket ortağa para göndermiş olabilir; ancak bu para ortağın şirkete daha önce verdiği gerçek bir borcun geri ödenmesi olabilir.

Örneğin:

2023: Ortak → Şirket: 8.000.000 TL

2025: Şirket → Ortak: 8.000.000 TL

hareketleri bulunabilir.

Yalnızca 2025 yılındaki ikinci transfer incelenirse ortağın şirketten 8 milyon TL aldığı düşünülebilir.

Oysa geçmiş banka kayıtları incelendiğinde şirketin aslında ortağa olan borcunu ödediği ortaya çıkabilir.

Bu nedenle tahsilat öncesinde geçmiş dönem para girişlerinin de incelenmesi önemlidir.

Kâr Payı Savunması Yapılırsa Ne Olur?

Ortak, cari hesapta borç olarak görünen tutarların aslında kendisine ait kâr payı olduğunu ileri sürebilir.

Ancak şirket banka hesabında para bulunması o paranın kendiliğinden ortakların dağıtılabilir kârı hâline geldiği anlamına gelmez.

Şirket malvarlığı ile ortakların kişisel malvarlığı birbirinden ayrıdır.

Bu nedenle kâr payı savunması yapılması hâlinde ilgili dönem finansal tabloları, kâr dağıtım kararları, genel kurul kayıtları, vergi kayıtları ve banka transferleri birlikte değerlendirilmelidir.

Yıllarca “ortaktan alacak” olarak muhasebeleştirilen bir tutarın ortaklık uyuşmazlığı başladıktan sonra kâr payı olarak nitelendirilmesi hâlinde bu savunmanın dayanakları ayrıca araştırılabilir.

Şirket Ortağının Şirkete Borçlanması Yasak mı?

Türk Ticaret Kanunu, pay sahiplerinin şirkete borçlanmasını mutlak biçimde yasaklayan bir sistem benimsememektedir; ancak bunun için kanunda belirlenen koşullar bulunmaktadır.

TTK m.358 uyarınca pay sahipleri, sermaye taahhüdünden doğan vadesi gelmiş borçlarını ifa etmedikçe ve şirketin serbest yedek akçelerle birlikte kârı geçmiş yıl zararlarını karşılayacak düzeyde olmadıkça şirkete borçlanamazlar. Limited şirketlerde de TTK m.644’teki atıf nedeniyle bu düzenleme önem taşımaktadır.

Dolayısıyla ortağın şirketten para almış olması ile bu borçlanmanın şirketler hukuku bakımından hukuka uygun olması ayrı meselelerdir.

2026 itibarıyla yapılacak değerlendirmede işlemin gerçekleştiği tarihte şirketin mali yapısının ve ilgili kanuni koşulların ayrıca incelenmesi gerekir.

131 Ortaklardan Alacaklar Hesabındaki Yüklü Bakiye Nasıl Tahsil Edilir?

Muhasebede ortağın şirkete yüksek miktarda borcu bulunması hâlinde ilk yapılması gereken işlem borcun hukuki ve mali dayanağını kesinleştirmektir.

Örneğin şirket kayıtlarında:

131 Ortaklardan Alacaklar: 32.000.000 TL

görülüyor olabilir.

Bu 32 milyon TL’nin tek işlemden mi yoksa beş yıllık yüzlerce işlemden mi meydana geldiği belirlenmelidir.

Daha sonra şirketin gerçek ve muaccel alacağı belirlenerek borçlu ortaktan ödeme talep edilebilir.

Ödeme yapılmaması hâlinde somut olayın şartlarına göre icra takibi veya alacak davası gündeme gelebilir.

Ancak yüksek tutarlı şirket alacaklarında dava veya takip öncesinde delil dosyasının hazırlanması özellikle önemlidir. Çünkü borçlu ortak ödeme emrine itiraz ederek borcun tamamını veya bir kısmını reddedebilir.

Ortağa Önce İhtarname Göndermek Gerekir mi?

Borcun niteliğine ve muacceliyet durumuna göre ihtarname gönderilmesi önemli olabilir.

Özellikle cari hesapta yıllardır duran ve geri ödeme tarihi açıkça belirlenmemiş tutarlarda borcun hangi hukuki ilişkiye dayandığı ve ne zaman muaccel olduğu ayrıca incelenmelidir.

Şirket adına gönderilecek ihtarnamede borcun dayanağının ve talep edilen tutarın mümkün olduğunca açık gösterilmesi ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlık bakımından yararlı olabilir.

Örneğin yalnızca:

“Şirkete olan borcunuzu ödeyin.”

yerine borcun hangi dönem ve işlemlerden kaynaklandığının ortaya konulması daha sağlıklı olabilir.

Şirket Ortağına İcra Takibi Başlatılabilir mi?

Şirketin ortağından gerçek, belirlenebilir ve muaccel bir para alacağı bulunuyorsa şartları çerçevesinde icra takibi gündeme gelebilir.

Örneğin şirketin ortağından 15 milyon TL alacağı bulunduğu ileri sürülüyorsa şirket borçlu ortağa karşı para alacağının tahsili amacıyla takip yoluna başvurabilir.

Borçlu ortak ödeme emrine itiraz edebilir.

Bu durumda uyuşmazlığın niteliğine ve eldeki belgelere göre itirazın iptali veya ilgili diğer yargısal yollar gündeme gelebilir.

Burada takip öncesinde borç miktarının doğru hesaplanması çok önemlidir.

Gerçek borcun 12 milyon TL olduğu bir dosyada muhasebe ekranındaki 20 milyon TL bakiyeye dayanarak takip yapılması, sonradan ciddi uyuşmazlıklara yol açabilir.

Doğrudan Alacak Davası Açılabilir mi?

Somut olayın şartlarına göre şirketin ortağından olan alacağının tahsili amacıyla dava yoluna başvurulması da mümkündür.

Davada şirket ile ortak arasındaki mali ilişki ayrıntılı biçimde incelenebilir.

Mahkeme banka kayıtlarını, ticari defterleri, muhasebe belgelerini, şirket kararlarını ve tarafların sunduğu diğer delilleri değerlendirebilir.

Teknik muhasebe meseleleri bakımından bilirkişi incelemesi yapılabilir.

Özellikle çok yıllı ve milyonlarca liralık ortak cari hesap uyuşmazlıklarında bilirkişi incelemesi çoğu zaman merkezi öneme sahiptir.

Dava Açmadan Önce Zorunlu Arabuluculuk Gündeme Gelir mi?

Ticari nitelikteki para alacağı ve tazminat taleplerinde dava şartı arabuluculuk hükümleri ayrıca dikkate alınmalıdır.

Bu nedenle şirketin ortağından olan para alacağının tahsili için doğrudan ticaret mahkemesinde dava açmadan önce uyuşmazlığın dava şartı arabuluculuk kapsamında bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekir.

Usule ilişkin bu aşamanın atlanması davanın esasının incelenmesini geciktirebilir.

Ortak Borcu Kabul Etmiyorsa Ne Yapılabilir?

Ortağın:

“Ben şirkete borçlu değilim.”

demesi borcun tahsil edilemeyeceği anlamına gelmez.

Ancak bu durumda şirketin iddiasını somut delillerle ortaya koyması gerekir.

Banka kayıtları burada çok önemlidir.

Şirketten ortağın kişisel hesabına yapılan transferler belirlenebilir.

Şirket tarafından ortağın kişisel kredi kartına yapılan ödemeler araştırılabilir.

Şirket parasıyla ortağın kişisel taşınmaz veya araç bedelinin ödenip ödenmediği incelenebilir.

Ortağın hesabına doğrudan gönderilmeyen ancak onun kişisel borçlarının ödenmesinde kullanılan şirket paraları da somut olayın özelliklerine göre değerlendirmeye alınabilir.

Ortak “Muhasebeci Yanlış Kaydetmiş” Derse Ne Olur?

Bu savunma uygulamada sık görülmektedir.

Gerçekten muhasebe hatası yapılmış olabilir. Bu nedenle savunma baştan geçersiz kabul edilmemelidir.

Ancak 20 milyon TL’lik ortak borcunun yalnızca:

“Muhasebeci yanlış yazmış.”

denilerek ortadan kalkması da beklenemez.

İlgili kayıtların dayanağı incelenmelidir.

Banka hareketleri ne gösteriyor?

Muhasebe fişleri ne zaman oluşturulmuş?

Şirketten para gerçekten ortağa gitmiş mi?

Ortak geri ödeme yapmış mı?

Kayıtlar yıllarca finansal tablolarda bulunmuş mu?

Bu sorulara verilen cevaplar muhasebe hatası savunmasının değerlendirilmesinde önemlidir.

Ticari Defterler Delil Olarak Kullanılabilir mi?

Evet. HMK m.222 kapsamında ticari davalarda ticari defterlerin ibrazı ve delil olarak değerlendirilmesine ilişkin özel hükümler bulunmaktadır.

Bu nedenle şirketin usulüne uygun tutulmuş ticari defterlerindeki ortak cari hesap kayıtları önemli bir delil niteliği taşıyabilir.

Ancak defterlerin delil niteliği bakımından kanundaki koşulların ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Özellikle yüksek tutarlı ortak borçlarında yalnızca cari hesap ekstresine değil, yevmiye kayıtlarına ve dayanak belgelere de bakılması önemlidir.

Ortağın Geçmiş Banka Hesapları Mahkemeden İstenebilir mi?

Uyuşmazlık konusu işlemlerle bağlantısı somutlaştırılabildiği ölçüde banka kayıtlarının yargılama kapsamında toplanması talep edilebilir.

Örneğin şirket kayıtlarında:

15 Mart 2024 tarihinde ortağa 3 milyon TL ödeme

görülüyorsa ilgili transferin hangi hesaba ulaştığı ve uyuşmazlık bakımından gerekli diğer banka kayıtlarının araştırılması istenebilir.

Bununla birlikte bir ortağın bütün kişisel finansal hayatının hiçbir sınır olmaksızın araştırılması ile somut uyuşmazlıkla bağlantılı banka kayıtlarının istenmesi aynı değildir.

Talebin dönem, işlem ve uyuşmazlık bağlantısı bakımından somutlaştırılması önem taşır.

Şirket Ortağı Parayı Eşinin Hesabına Göndertmişse Ne Olur?

Bazı dosyalarda para doğrudan borçlu ortağın hesabına gönderilmez.

Örneğin:

Şirket → Ortağın eşi: 4.000.000 TL

transferi yapılmış olabilir.

Muhasebede ise bu ödeme ortağın cari hesabına borç kaydedilmiş olabilir.

Bu durumda şirket ile eş arasında gerçek bir ticari ilişki bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Eş şirkete gerçekten mal veya hizmet sağlamış olabilir.

Buna karşılık hiçbir hukuki ilişki bulunmadan para ortağın talimatıyla eşine gönderilmişse ödemenin ekonomik amacı ve ortağın borcuyla bağlantısı değerlendirilmelidir.

Şirket Parasıyla Ortağın Ev veya Aracı Alınmışsa Ne Olur?

Bu tür işlemler cari hesap uyuşmazlığının ispatında oldukça önemli olabilir.

Örneğin şirket hesabından bir otomobil satıcısına 5 milyon TL gönderilmiş ancak araç şirket adına değil ortak adına tescil edilmiş olabilir.

Muhasebede de 5 milyon TL ortağın borcuna kaydedilmiş olabilir.

Benzer şekilde şirket hesabından gayrimenkul satıcısına ödeme yapılmış ve taşınmaz ortağın adına alınmış olabilir.

Bu durumda şirketin yaptığı ödemenin ortağın kişisel malvarlığını artırıp artırmadığı araştırılır.

Ortağın şirketten aldığı gerçek bir borç söz konusuysa tahsilat meselesi buna göre değerlendirilir. İşlemin gerçek bir borç olmadığı ve şirket malvarlığının hukuka aykırı şekilde kullanıldığı iddia ediliyorsa farklı hukuki sorumluluklar da gündeme gelebilir.

Ortak Cari Hesabındaki Borca Faiz İstenebilir mi?

Faiz konusu borcun hukuki niteliğine, taraflar arasındaki ilişkiye, varsa sözleşmeye, muacceliyet ve temerrüt tarihine göre değerlendirilmelidir.

Bu nedenle muhasebe bakiyesine otomatik şekilde belirli bir faiz oranı uygulanarak dava açılması yerine borcun hangi hukuki ilişkiden doğduğu belirlenmelidir.

Özellikle milyonlarca liralık ve yıllarca tahsil edilmeyen ortak borçlarında faiz, şirket zararının büyüklüğü bakımından ciddi önem taşıyabilir.

Örneğin şirket ortağa yıllarca faizsiz şekilde yüksek tutarlı finansman sağlarken kendisi banka kredisi kullanmak zorunda kalmışsa bunun şirket açısından ekonomik sonuçları ayrıca incelenebilir.

Borçlu Ortak Mallarını Kaçırmaya Başlarsa Ne Yapılabilir?

Yüksek tutarlı cari hesap borçlarında en önemli risklerden biri tahsilat süreci başlamadan önce borçlu ortağın malvarlığını azaltmasıdır.

Ortak taşınmazlarını yakınlarına devredebilir, araçlarını satabilir, banka hesaplarındaki paraları başka hesaplara aktarabilir veya şirket payları üzerinde işlemler yapabilir.

Ancak sırf borcun bulunması, borçlunun bütün malvarlığının kendiliğinden dondurulması anlamına gelmez.

Somut olayın şartlarına göre ihtiyati haciz veya diğer geçici hukuki koruma yollarının şartları ayrıca değerlendirilmelidir.

Özellikle alacağın niteliği, muacceliyeti ve eldeki belgeler bu aşamada önem kazanır.

İhtiyati Haciz İstenebilir mi?

Para alacağının güvence altına alınması bakımından şartları mevcutsa ihtiyati haciz önemli bir araç olabilir.

Ancak ihtiyati haciz otomatik bir sonuç değildir.

Mahkeme kanuni koşulların bulunup bulunmadığını değerlendirir ve somut olayın özelliklerine göre teminat konusu da gündeme gelebilir.

Özellikle borçlu ortağın taşınmazlarını veya diğer malvarlığı unsurlarını devretmeye başladığı iddia edilen yüksek tutarlı ortak cari hesap uyuşmazlıklarında dava veya takip stratejisi ile geçici hukuki koruma stratejisinin birlikte hazırlanması önemlidir.

Ortağın Şirket Payına Haciz Konulabilir mi?

Borçlu ortağa karşı yürütülen icra takibinde kanuni şartları çerçevesinde borçlunun haczedilebilir malvarlığı unsurlarına yönelik işlemler gündeme gelebilir.

Bunların arasında banka hesapları, taşınmazlar, araçlar ve şirket payları gibi malvarlığı değerleri somut olaya göre yer alabilir.

Ancak hangi malvarlığı unsurunun hangi usulle haczedileceği ilgili icra hükümlerine göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Ortağın Kendi Şirketine Para Aktardığı Tespit Edilirse Ne Olur?

Bazı durumlarda ortak şirketten aldığı parayı doğrudan kişisel hesabında tutmayabilir.

Örneğin:

A Şirketi → Ortak X → X’in sahibi olduğu B Şirketi

veya:

A Şirketi → B Şirketi → Ortak X

şeklinde para hareketleri bulunabilir.

Bu durumda ilişkili şirketlerin banka ve ticari kayıtlarının uyuşmazlıkla bağlantılı bölümleri de önem kazanabilir.

Para akışının karmaşık hâle getirilmesi alacağın ortadan kalktığı anlamına gelmez. Ancak hangi işlemin borç, hangi işlemin şirketler arasındaki gerçek ticari ilişki ve hangi işlemin ortağın kişisel kullanımı olduğu ayrıştırılmalıdır.

Cari Hesap Borcu Aynı Zamanda Yönetici Sorumluluğu Doğurabilir mi?

Evet, özellikle borçlu ortak aynı zamanda şirket yöneticisi veya müdürü ise bu konu ayrıca değerlendirilmelidir.

TTK m.553 kapsamında yöneticilerin kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal etmeleri sonucunda şirkete verdikleri zarardan sorumlulukları gündeme gelebilir.

Örneğin yönetici ortak şirketten kendisine yıllarca yüksek miktarda para aktarmış, borçlarını ödememiş, şirketin tahsilat yapmasını engellemiş ve şirketi finansman sıkıntısına sokmuş olabilir.

Böyle bir olay yalnızca:

“Ortağın şirkete borcu var.”

şeklinde değerlendirilmemeli; yöneticilik görevinin ihlal edilip edilmediği de araştırılmalıdır.

Diğer Ortak Bu Borcun Kendi Payına Düşen Kısmını İsteyebilir mi?

Şirketin alacağı ile ortağın kişisel alacağı birbirine karıştırılmamalıdır.

Örneğin yüzde 50-yüzde 50 ortaklı bir şirkette X’in şirkete 30 milyon TL borçlu olduğu kabul edilirse diğer ortak Y’nin otomatik olarak:

“Bunun yarısı 15 milyon TL’dir, bana ödensin.”

deme hakkı doğmaz.

Alacak şirket tüzel kişiliğine aitse tahsil edilen para kural olarak şirket malvarlığına dönmelidir.

Yöneticilerin şirkete verdikleri zararların tazminine ilişkin TTK m.555 kapsamında da pay sahibinin şirket zararının tazminini talep etmesi hâlinde tazminatın şirkete ödenmesini istemesi esastır.

Ortak Cari Hesabının Yıllarca Tahsil Edilmemesi Şirketi Zarara Uğratır mı?

Somut olayın şartlarına göre uğratabilir.

Örneğin ortağın şirkete 20 milyon TL borcu bulunurken şirket aynı dönemde bankadan yüksek faizli kredi kullanmış olabilir.

Şirket alacağını tahsil etmeyerek dışarıdan finansman sağlamak zorunda kalmışsa ekonomik zarar iddiası daha geniş şekilde gündeme gelebilir.

Ancak zarar hesabında varsayımsal rakamlardan kaçınılmalı; şirketin gerçekten katlandığı finansman maliyetleri ve borcun hukuki yapısı somutlaştırılmalıdır.

Cari Hesap Borcunun Ceza Hukuku Boyutu Var mı?

Her ortak cari hesap borcu suç değildir.

Bu nokta özellikle önemlidir.

Bir ortağın şirkete borçlu olması kural olarak özel hukuk ilişkisidir ve borcun ödenmemesi tek başına ceza sorumluluğu doğurmaz.

Ancak şirket malvarlığını yönetmek üzere yetkilendirilen kişinin bu yetkiyi kullanarak şirket parasını gerçek bir hukuki dayanak olmaksızın kendisinin veya başka bir kişinin yararına aktardığı, ardından bu işlemleri cari hesap veya borç kaydıyla gizlemeye çalıştığı ileri sürülüyorsa somut olay ceza hukuku bakımından da değerlendirilebilir.

Şirketlerin ayrı tüzel kişiliğe sahip olması nedeniyle şirket malvarlığı ortakların kişisel malvarlığından ayrıdır. Bu nedenle şirketin yüzde 50 veya yüzde 100 ortağı olmak, şirket parasını kişisel para hâline getirmez.

Bununla birlikte her muhasebe anlaşmazlığının güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık veya başka bir suç olarak nitelendirilmesi doğru değildir. Ceza sorumluluğunda kanuni unsurlar ve kast ayrıca ispatlanmalıdır.

Cari Hesap Borcunda Zamanaşımı Nasıl Hesaplanır?

Bu konuda tek bir tarih üzerinden genelleme yapmak doğru değildir.

Öncelikle alacağın hangi hukuki ilişkiden doğduğu belirlenmelidir. Borcun doğum tarihi, varsa vade, muacceliyet, taraflar arasındaki sözleşme, hesabın niteliği, yapılan ödemeler ve zamanaşımını etkileyebilecek işlemler değerlendirilmelidir.

Özellikle cari hesapta on yıldan uzun süredir taşınan çok eski kalemler bulunuyorsa her hareketin ayrı hukuki incelemeye tabi tutulması gerekir.

Bu nedenle yalnızca muhasebe programında:

“Ortak borcu: 40 milyon TL”

görülmesi, bütün tutarın aynı zamanaşımı rejimine tabi olduğu anlamına gelmeyebilir.

Tahsilat işlemine başlamadan önce kalem bazlı zamanaşımı analizi yapılması önemlidir.

Bilirkişi İncelemesinde Hangi Hesaplama Yapılmalıdır?

Yüklü ortak cari hesabı uyuşmazlıklarında bilirkişiye yalnızca yıl sonu bakiyesinin doğruluğunun sorulması yeterli olmayabilir.

Daha sağlıklı bir incelemede örneğin 2021-2026 arasında şirketten ortağa yapılan bütün ödemeler belirlenebilir. Aynı dönemde ortaktan şirkete yapılan bütün para girişleri tespit edilebilir. Gerçek ücret, kâr payı, masraf iadesi veya ortak alacağının geri ödenmesi niteliğindeki kalemler ayrıştırılabilir. Ortağın kişisel kredi kartı, taşınmaz veya araç giderlerinin şirket tarafından karşılanıp karşılanmadığı araştırılabilir. Muhasebe kayıtları banka hareketleriyle karşılaştırılabilir ve net şirket alacağı hesaplanabilir.

Bu inceleme sonunda muhasebede örneğin 35 milyon TL görünen borcun gerçekte 28 milyon TL olduğu veya tam tersine kayıtlara geçirilmeyen ödemeler nedeniyle gerçek borcun 42 milyon TL’ye ulaştığı ileri sürülebilir.

Şirket Ortağının Cari Hesap Borcunun Tahsilinde En Etkili Yol Nedir?

2026 itibarıyla yüksek tutarlı ortak cari hesap alacaklarında en etkili yaklaşım, doğrudan tek bir muhasebe çıktısıyla dava veya takip başlatmak yerine önce borç haritası oluşturmaktır.

İlk olarak şirket ile ortak arasındaki geçmiş banka hareketleri çıkarılmalıdır. Ardından her transferin hukuki sebebi sınıflandırılmalıdır. Ticari defter ve muhasebe kayıtlarıyla banka hareketleri karşılaştırılmalıdır. Ortağın geçmişte şirkete verdiği gerçek finansman ayrıştırılmalıdır. Geri ödemeler düşülmelidir. Kâr payı, ücret ve masraf savunmalarının dayanakları kontrol edilmelidir. Net ve tahsil edilebilir şirket alacağı belirlendikten sonra muacceliyet, zamanaşımı, arabuluculuk, icra takibi veya dava seçenekleri değerlendirilmelidir.

Mal kaçırma riski varsa geçici hukuki koruma araçlarının şartları ayrıca incelenmelidir.

Böylece:

“Muhasebede ortağın 30 milyon TL borcu görünüyor.”

şeklindeki genel iddia yerine:

“Şirketten ortağa 2022-2026 arasında toplam 38 milyon TL aktarılmış, ortak 6 milyon TL geri ödemiş, 2 milyon TL’nin gerçek masraf iadesi olduğu belirlenmiş ve kalan 30 milyon TL bakımından şirket alacağı bulunduğu ileri sürülmektedir.”

şeklinde çok daha güçlü ve denetlenebilir bir alacak dosyası oluşturulabilir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’da Ortak Cari Hesap Alacaklarının Tahsili

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde aile şirketleri, yüzde 50-yüzde 50 ortaklıklar ve yönetimin ortaklardan yalnızca birinin kontrolünde bulunduğu şirketlerde ortak cari hesap alacakları ciddi uyuşmazlıklara dönüşebilmektedir.

Özellikle borçlu ortağın aynı zamanda şirket müdürü olması hâlinde şirket alacağının yıllarca tahsil edilmemesi ayrı bir sorun yaratabilir. Şirketi temsil eden kişinin aynı zamanda şirkete borçlu olması, şirket adına tahsilat kararının alınmasını fiilen zorlaştırabilir.

Bu nedenle ortaklık yapısı, şirket türü, temsil yetkileri ve dava açacak organ veya kişinin hukuki konumu dosyanın başında değerlendirilmelidir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK Açısından Yüklü Ortak Cari Hesaplarının Tahsili

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK açısından şirket ortağının cari hesabındaki yüklü borçların tahsilinde en önemli aşama, muhasebede görünen rakamı doğrudan dava konusu yapmak yerine gerçek şirket alacağının delillerle yeniden oluşturulmasıdır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından bu tür ortaklık uyuşmazlıklarının değerlendirilmesinde özellikle şirket banka hesapları, ortak cari hesap dökümleri, ticari defterler, yevmiye kayıtları, muhasebe fişleri, geçmiş şirket finansmanı, geri ödemeler, şirket kararları ve ortağın kişisel yararına yapılan ödemeler birlikte incelenmelidir.

Örneğin şirket muhasebesinde ortağın 25 milyon TL borcu bulunabilir. Ancak geçmiş banka hareketlerinde ortağın şirkete 8 milyon TL finansman sağladığı ve bunun cari hesapta doğru şekilde dikkate alınmadığı ortaya çıkabilir.

Başka bir dosyada ise muhasebede 15 milyon TL borç görünmesine rağmen banka incelemesinde şirket tarafından ortağın kişisel taşınmaz ve araç giderleri için yapılan 10 milyon TL’lik ek ödemenin ortak cari hesabına hiç işlenmediği iddia edilebilir.

Dolayısıyla ortak cari hesabının tahsilinde amaç yalnızca muhasebe bakiyesini takip etmek değil, şirketin ortağından olan gerçek, ispatlanabilir ve tahsil edilebilir alacağını ortaya çıkarmaktır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Şirket ortağının cari hesap borcu icra yoluyla tahsil edilebilir mi?
Şirketin ortağından gerçek, belirlenebilir ve muaccel bir para alacağı bulunması hâlinde somut olayın şartlarına göre icra takibi gündeme gelebilir. Borçlunun itiraz etmesi hâlinde uyuşmazlığın yargıya taşınması gerekebilir.

2. 131 Ortaklardan Alacaklar hesabındaki bakiye tek başına dava için yeterli midir?
Muhasebe kaydı önemli bir delildir ancak özellikle yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda banka kayıtları, ticari defterler ve dayanak belgelerle birlikte değerlendirilmesi daha sağlıklı olacaktır.

3. Ortağın yıllardır ödemediği borç tahsil edilebilir mi?
Borcun hukuki niteliği, muacceliyet ve zamanaşımı başta olmak üzere ilgili şartlar incelenmelidir. Eski cari hesap kalemlerinin tamamının otomatik olarak aynı hukuki durumda olduğu kabul edilmemelidir.

4. Ortağa karşı alacak davası açılabilir mi?
Şirketin ortağından gerçek bir alacağının bulunması hâlinde alacağın tahsili amacıyla hukuki yollara başvurulabilir. Ticari uyuşmazlığın niteliğine göre dava şartı arabuluculuk hükümleri de dikkate alınmalıdır.

5. Borçlu ortak mallarını kaçırıyorsa ne yapılabilir?
Alacağın niteliği ve kanuni şartlar mevcutsa ihtiyati haciz ve diğer geçici hukuki koruma yolları değerlendirilebilir. Bunlar borcun bulunmasıyla kendiliğinden uygulanmaz; kanuni şartların somut olayda gerçekleşmesi gerekir.

6. Ortağın şirkete daha önce verdiği paralar borçtan düşülür mü?
Ortağın gerçekten şirketten bir alacağı bulunuyorsa bunun hukuki niteliği ve mahsup koşulları değerlendirilmelidir. Bu nedenle yalnızca şirketten ortağa yapılan para çıkışları değil, ortaktan şirkete yapılan geçmiş para girişleri de incelenmelidir.

7. Ortak cari hesabındaki borca faiz istenebilir mi?
Faiz talebi borcun hukuki sebebine, varsa sözleşmeye, muacceliyet ve temerrüt tarihine göre değerlendirilmelidir. Her cari hesap bakiyesine otomatik olarak aynı faiz uygulanacağı söylenemez.

8. Borçlu ortak aynı zamanda şirket müdürüyse ne yapılabilir?
Şirketin alacağının tahsili yanında müdürün veya yöneticinin şirket menfaatlerine aykırı hareket edip etmediği ve TTK kapsamındaki yönetici sorumluluğunun doğup doğmadığı ayrıca değerlendirilebilir.

9. Cari hesap borcunun ödenmemesi suç mudur?
Tek başına borcun ödenmemesi suç değildir. Ancak şirket parasının yönetim yetkisi kötüye kullanılarak kişisel yarara aktarıldığı ve borç kayıtlarının bu işlemleri gizlemek amacıyla kullanıldığı iddiası varsa olayın ceza hukuku boyutu ayrıca incelenebilir.

10. Yüklü ortak cari hesabının tahsilinde en önemli deliller nelerdir?
Şirket banka hareketleri, ortak cari hesap dökümleri, ticari defterler, muhasebe fişleri, şirket kararları, ortağın geçmişte şirkete yaptığı ödemeler, geri ödeme kayıtları ve ortağın kişisel yararına yapılan ödemeleri gösteren belgeler en önemli deliller arasındadır.

Uzman Hukuki Destek

Şirket ortağının cari hesabındaki yüklü borçların tahsilinde yalnızca muhasebe kayıtlarında görünen bakiyeye dayanılması yeterli olmayabilir. Gerçek alacağın tespit edilmesi, şirket ve ortak arasındaki geçmiş para hareketlerinin incelenmesi, banka kayıtları ile ticari defterlerin karşılaştırılması, geri ödemelerin ve karşı alacakların ayrıştırılması, zamanaşımı ve muacceliyet analizinin yapılması ve uygun tahsilat yönteminin belirlenmesi gerekir.

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Mersin, Bursa ve Türkiye genelinde şirket ortaklığı uyuşmazlıkları, ortak cari hesap alacakları, şirketten ortağa yapılan para transferleri, icra ve alacak davaları ile yönetici sorumluluğu konularında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara
Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.