Şirket Ortağının Kârı Başka Şirket Üzerinden Tahsil Etmesi Nasıl İspatlanır? 2026 Güncel Rehber

Şirket ortağının veya şirket yöneticisinin, asıl şirketin elde etmesi gereken kazancı kendisine ait başka bir şirket, ilişkili şirket, aile şirketi veya kontrol ettiği üçüncü bir tüzel kişi üzerinden tahsil etmesi ciddi şirketler hukuku uyuşmazlıklarına yol açabilir. Özellikle şirket müşterilerinin başka şirkete yönlendirilmesi, faturaların başka şirket üzerinden kesilmesi, şirketin ürettiği malların ilişkili şirkete düşük fiyatla satılarak asıl kârın ikinci şirkette bırakılması veya şirketin ticari fırsatlarının ortağın başka şirketi üzerinden değerlendirilmesi hâlinde şirket zararının ve yönetici sorumluluğunun gündeme gelmesi mümkündür.

Ancak uygulamada en zor mesele genellikle iddiayı ileri sürmek değil, kârın gerçekten başka şirkete aktarıldığını ispatlamaktır.

“Ortak şirketin parasını başka şirketten tahsil ediyor.”

“Bütün müşterileri kendi şirketine aktardı.”

“Asıl şirket zarar ediyor ama ortağın diğer şirketi sürekli büyüyor.”

gibi iddialar tek başına yeterli değildir.

Güçlü bir ispat dosyasında hangi müşterinin hangi tarihte yönlendirildiği, mal veya hizmeti gerçekte hangi şirketin sağladığı, faturayı hangi şirketin düzenlediği, tahsilatı kimin yaptığı, ikinci şirketin işlemde gerçek bir ekonomik fonksiyonunun bulunup bulunmadığı ve asıl şirketin ne kadar kazançtan mahrum kaldığı somutlaştırılmalıdır.

Şirket Kârının Başka Şirket Üzerinden Tahsil Edilmesi Ne Demektir?

En basit örnek üzerinden açıklayalım.

A Ltd. Şti.’nin iki ortağı bulunduğunu düşünelim:

X: %50

Y: %50

A şirketini fiilen X yönetiyor olsun.

X ayrıca yüzde 100 kendisine ait B Ltd. Şti.’ni kurmuş olabilir.

A şirketinin yıllardır çalıştığı C müşterisi, 2026 yılında 10 milyon TL tutarında ürün siparişi vermek istiyor olabilir.

Ürünü A şirketi üretiyor.

A şirketinin çalışanları hazırlıyor.

A şirketinin deposundan sevk ediliyor.

Ancak X müşteriye:

“Faturayı artık B şirketi kesecek.”

diyor olabilir.

B şirketi müşteriye 10 milyon TL fatura kesiyor ve tahsilatı kendi banka hesabına alıyor.

Buna karşılık üretim maliyetleri A şirketinde kalıyor.

Böyle bir olayda araştırılması gereken temel soru şudur:

10 milyon TL’lik ticari gelirin ekonomik olarak hangi şirkete ait olması gerekiyordu?

İşte şirket kârının başka şirket üzerinden tahsil edildiği iddiasının özü budur.

Kâr Aktarımı İçin Şirketten Doğrudan Para Çıkması Şart mıdır?

Hayır.

Bu husus uygulamada son derece önemlidir.

Kâr aktarımının gerçekleşmesi için:

A Şirketi → B Şirketi

şeklinde doğrudan banka havalesi bulunması şart değildir.

Bazen para A şirketinin hesabına hiç girmez.

Örneğin müşteri normalde A şirketine 5 milyon TL ödeyecekken yönetici müşteriye B şirketinin IBAN’ını vermiş olabilir.

Bu durumda A şirketinin banka hesabında şüpheli para çıkışı görülmez.

Tam tersine problem:

girmesi gereken paranın hiç girmemiş olmasıdır.

Bu nedenle yalnızca şirket banka hesabından çıkan paraların incelenmesi yeterli değildir.

Şirketin tahsil etmesi gereken fakat tahsil etmediği gelirlerin de araştırılması gerekir.

Müşterilerin Başka Şirkete Yönlendirildiği Nasıl İspatlanır?

Müşteri geçmişi bu konuda en önemli delillerden biri olabilir.

Örneğin C şirketi 2019-2025 yılları arasında bütün ürünlerini A şirketinden satın almış olabilir.

2026 yılında ise hiçbir ticari gerekçe olmaksızın aynı ürünleri B şirketinden almaya başlamış olabilir.

Daha da önemlisi B şirketi X tarafından kontrol ediliyor olabilir.

Bu durumda şu veriler karşılaştırılmalıdır:

A şirketinin geçmiş faturaları,

B şirketinin yeni faturaları,

müşteri siparişleri,

ürünlerin teknik özellikleri,

sevk irsaliyeleri,

teslim adresleri,

satış teklifleri,

ödeme kayıtları,

müşteriyle yapılan yazışmalar.

Eğer aynı müşteri, aynı ürün ve aynı ticari ilişki A şirketinden B şirketine geçmişse bunun nedeninin araştırılması gerekir.

Ancak müşteri geçişi tek başına hukuka aykırılığı ispatlamaz. Müşteri kendi ticari tercihiyle başka şirketle çalışmaya başlamış olabilir. Bu nedenle yöneticinin geçişteki rolü de ortaya konulmalıdır.

Eski ve Yeni Faturalar Karşılaştırılmalı mıdır?

Evet.

Örneğin A şirketinin C müşterisine geçmiş yıllarda düzenlediği faturalar bulunabilir.

2024:

A → C: 12 milyon TL

2025:

A → C: 15 milyon TL

2026:

A → C: 1 milyon TL

Buna karşılık 2026 yılında:

B → C: 17 milyon TL

fatura düzenlenmiş olabilir.

Bu değişiklik önemli bir başlangıç noktasıdır.

Özellikle B şirketinin yeni kurulmuş olması, aynı ortak tarafından kontrol edilmesi ve aynı ürünlerin satışını yapmaya başlaması hâlinde ticari faaliyetin neden başka şirkete geçtiği araştırılmalıdır.

Malı Asıl Şirket Üretiyor, Faturayı Başka Şirket Kesiyorsa Ne Olur?

Bu durum kazanç aktarımı iddiasında son derece önemli olabilir.

Örneğin üretimi A şirketi gerçekleştiriyor olabilir.

Hammadde A şirketi tarafından satın alınmış olabilir.

İşçiler A şirketinin çalışanları olabilir.

Elektrik, kira, üretim ve lojistik giderleri A şirketi tarafından karşılanmış olabilir.

Ancak nihai müşteriye faturayı B şirketi kesmiş olabilir.

B şirketinin üretim tesisi dahi bulunmuyor olabilir.

Bu durumda:

“B şirketi hangi ekonomik faaliyeti gerçekleştirdi ve neden ticari kâr B şirketinde kaldı?”

sorusunun cevaplandırılması gerekir.

B şirketinin yalnızca faturalandırma şirketi gibi kullanıldığı iddiası varsa maliyetlerin hangi şirkette, gelirin hangi şirkette kaldığı özellikle karşılaştırılmalıdır.

Sevk İrsaliyeleri Önemli Delil midir?

Evet.

Fatura zinciri ile gerçek mal hareketinin farklı olması önemli bir bulgu oluşturabilir.

Örneğin belgelerde:

A Şirketi → B Şirketi → C Müşterisi

şeklinde satış zinciri bulunabilir.

Ancak malların fiziksel hareketi:

A Şirketinin Fabrikası → C Müşterisinin Deposu

şeklinde gerçekleşmiş olabilir.

Bu durum tek başına hukuka aykırılık göstermez. Ticari hayatta doğrudan sevkiyat modelleri mümkündür.

Ancak B şirketinin gerçek ekonomik fonksiyonunun bulunmadığı iddiasıyla birlikte değerlendirildiğinde sevk belgeleri önemli hâle gelir.

İlişkili Şirketin Gerçek Faaliyeti Araştırılmalı mıdır?

Kesinlikle.

Kârın başka şirket üzerinden tahsil edildiği ileri sürülüyorsa ikinci şirketin gerçekte ne yaptığı belirlenmelidir.

B şirketinin çalışanları var mı?

Deposu var mı?

Makine ve ekipmanı var mı?

Satış ekibi var mı?

Müşterileri kim buluyor?

Sözleşmeleri kim hazırlıyor?

Ürünleri kim üretiyor?

Nakliyeyi kim organize ediyor?

Garanti hizmetini kim veriyor?

B şirketi gerçek bir distribütörlük veya pazarlama faaliyeti yürütüyorsa belirli bir ticari marj elde etmesi doğal olabilir.

Ancak bütün maliyet ve faaliyet A şirketinde kalırken gelirin büyük bölümü B şirketinde bırakılıyorsa bunun ekonomik gerekçesi araştırılmalıdır.

İlişkili Şirkete Düşük Fiyatla Satış Yapılması Nasıl İspatlanır?

Kâr aktarımının yaygın yöntemlerinden biri de ürünlerin ilişkili şirkete düşük fiyatla satılmasıdır.

Örneğin A şirketinin aynı ürünü bağımsız müşterilerine 1 milyon TL’den sattığını düşünelim.

A şirketi yöneticinin B şirketine aynı ürünü 400 bin TL’den satıyor olabilir.

B şirketi ise ürünü kısa süre sonra üçüncü kişiye 1 milyon TL’den satıyor olabilir.

Bu durumda ticari marjın önemli kısmı B şirketinde kalır.

GİB’in güncel Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nde emsallere uygunluk ilkesi, ilişkili kişiler arasındaki fiyatın taraflar arasında ilişki bulunmasaydı oluşacak fiyat veya bedele uygun olması şeklinde açıklanmaktadır. Emsal belirlenirken karşılaştırılabilir fiyat, maliyet artı ve yeniden satış fiyatı gibi yöntemler kullanılabilir.

Dolayısıyla ispat bakımından özellikle A şirketinin bağımsız müşterilerine uyguladığı fiyatlarla B şirketine uyguladığı fiyatların karşılaştırılması önemlidir.

B Şirketinin Yeniden Satış Faturaları Neden Önemlidir?

Çünkü B şirketinde bırakılan ticari marjı gösterebilir.

Örneğin:

3 Nisan 2026:
A → B: 5 milyon TL

8 Nisan 2026:
B → C: 12 milyon TL

Ürün aynı olabilir.

B şirketi üründe herhangi bir değişiklik yapmamış olabilir.

Ürün doğrudan A şirketinin deposundan C müşterisine gitmiş olabilir.

B şirketinin yalnızca beş günlük süreçte 7 milyon TL’lik marj elde ettiği ileri sürülebilir.

Bu durumda B şirketinin hangi ekonomik fonksiyon karşılığında bu marjı elde ettiği araştırılmalıdır.

Vergi mevzuatındaki yeniden satış fiyatı yöntemi de belirli koşullarda ilişkisiz kişiye yapılan yeniden satış fiyatından uygun brüt satış kârının düşülerek emsallere uygun fiyatın belirlenmesini öngörmektedir.

Banka Hareketleri Nasıl İncelenmelidir?

Şirket kârının başka şirket üzerinden tahsil edilmesinde banka kayıtları çok önemlidir.

Ancak yalnızca A şirketinin banka hesapları incelenmemelidir.

Somut uyuşmazlıkla bağlantısı ortaya konulabildiği ölçüde para akışının tamamının değerlendirilmesi gerekebilir.

Örneğin:

Müşteri C → B Şirketi: 15 milyon TL

ardından:

B Şirketi → Ortak X: 8 milyon TL

daha sonra:

X → Gayrimenkul Satıcısı: 7 milyon TL

şeklinde bir hareket ileri sürülebilir.

Bu zincir tek başına kazanç aktarımını ispatlamaz.

B şirketinin X’e gerçek bir borcu bulunabilir.

Kâr payı ödemesi yapılmış olabilir.

Başka hukuki sebepler bulunabilir.

Ancak B şirketinin asıl şirketin ticari faaliyetlerinden gelir elde ettiği ve sonrasında paranın yöneticinin kişisel malvarlığına geçtiği yönündeki diğer delillerle birlikte banka hareketleri önemli hâle gelebilir.

Müşterinin Yanlış IBAN’a Ödeme Yapması Nasıl Tespit Edilir?

Burada özellikle müşteriye gönderilen ödeme talimatları incelenmelidir.

Örneğin A şirketinin müşterisine gönderdiği teklif ve sözleşmede A şirketinin unvanı bulunurken daha sonra müşteriye:

“Ödemeyi aşağıdaki yeni IBAN’a gönderiniz.”

şeklinde mesaj gönderilmiş olabilir.

IBAN’ın B şirketine ait olduğu ortaya çıkabilir.

Bu durumda müşterinin ödeme dekontu, e-posta, WhatsApp yazışması, ödeme talimatı ve ilgili faturalar birlikte değerlendirilmelidir.

Özellikle ödeme talimatını şirket yöneticisinin verdiğinin ortaya konulması önemli olabilir.

Şirketin Eski Müşterileri Tanık Olabilir mi?

Uyuşmazlığın niteliğine göre müşteri temsilcileri veya çalışanlarının beyanları yardımcı delil olabilir.

Örneğin müşteri:

“Biz yıllarca A şirketiyle çalışıyorduk. X bize bundan sonra faturaların B şirketinden kesileceğini söyledi.”

şeklinde açıklama yapabilir.

Ancak milyonlarca liralık ticari uyuşmazlıklarda yalnızca tanık anlatımına dayanılması yerine bu anlatımın fatura, sipariş, banka ve yazışma kayıtlarıyla desteklenmesi çok daha güçlü olacaktır.

E-Posta ve WhatsApp Mesajları Nasıl Kullanılabilir?

Hukuka uygun şekilde elde edilen yazışmalar önemli delil oluşturabilir.

Örneğin yönetici tarafından çalışanlara:

“Bu müşteriye artık A’dan fatura kesmeyin.”

“Siparişi B üzerinden geçin.”

“Ödemeyi B’nin hesabına alın.”

“Bu müşteriyi B şirketine taşıyoruz.”

şeklinde mesajlar gönderilmiş olabilir.

Ancak mesajın tek başına değerlendirilmesi yerine gerçekten bu talimata uygun işlem yapılıp yapılmadığı kontrol edilmelidir.

Mesajın ardından B şirketinden fatura kesilmiş ve tahsilat B’nin banka hesabına geçmişse deliller birbirini destekleyebilir.

Şirket Personelinin Diğer Şirket İçin Çalıştırılması Önemli midir?

Evet.

Örneğin A şirketinin satış müdürü, muhasebecisi, mühendisleri ve üretim çalışanları fiilen B şirketinin satışları için çalışıyor olabilir.

Ancak bu çalışanların bütün ücretlerini A şirketi ödüyor olabilir.

B şirketi hiçbir personel giderine katlanmadan A şirketinin insan kaynağını kullanıyor olabilir.

Benzer şekilde A şirketinin:

ofisi,

fabrikası,

araçları,

telefonları,

yazılımları,

müşteri veri tabanı,

makineleri

B şirketinin ticari faaliyetinde kullanılıyor olabilir.

Bu durumda yalnızca satış geliri değil, şirket kaynaklarının ilişkili şirket lehine kullanılması da araştırılmalıdır.

Şirketin Kâr Marjındaki Ani Düşüş İspat Açısından Önemli midir?

Önemli bir gösterge olabilir fakat tek başına yeterli değildir.

Örneğin A şirketinin brüt kâr marjı:

2022: %32

2023: %30

2024: %31

2025: %29

iken B şirketiyle işlemlerin yoğunlaştığı 2026 yılında:

%7

seviyesine düşmüş olabilir.

Aynı dönemde B şirketinin kâr marjı yüzde 5’ten yüzde 35’e çıkmış olabilir.

Bu değişiklik araştırılmalıdır.

Ancak ekonomik kriz, döviz kuru, hammadde maliyeti, müşteri kaybı veya sektör koşulları da kârlılığı etkileyebilir.

Dolayısıyla yalnızca mali tablolardaki kâr düşüşü:

“Kâr başka şirkete aktarıldı.”

sonucunu kanıtlamaz.

İki Şirketin Ciro Hareketleri Karşılaştırılmalı mıdır?

Evet.

Özellikle aynı sektörde faaliyet gösteren ilişkili şirketlerde yıllar itibarıyla ciro değişimleri önemli olabilir.

Örneğin:

A şirketi 2024 cirosu: 150 milyon TL
B şirketi 2024 cirosu: 5 milyon TL

A şirketi 2025 cirosu: 140 milyon TL
B şirketi 2025 cirosu: 15 milyon TL

A şirketi 2026 cirosu: 50 milyon TL
B şirketi 2026 cirosu: 120 milyon TL

Bu tablo tek başına ispat değildir.

Ancak A’nın müşterilerinin B’ye geçtiği, aynı ürünlerin satıldığı ve geçişin aynı yönetici tarafından gerçekleştirildiği ortaya konuluyorsa çok daha anlamlı hâle gelir.

Şirketin Cari Hesapları İncelenmeli midir?

Evet.

Bazen kâr aktarımı doğrudan müşteri tahsilatı şeklinde değil, ilişkili şirket cari hesabı üzerinden gerçekleşebilir.

A şirketi B şirketine sürekli mal gönderiyor ancak bedelleri tahsil etmiyor olabilir.

B şirketinin borcu yıllar içerisinde:

10 milyon TL,

25 milyon TL,

50 milyon TL,

80 milyon TL

seviyesine çıkabilir.

B şirketi malları üçüncü kişilere satıp parasını tahsil ettiği hâlde A şirketine ödeme yapmıyorsa neden tahsilat yapılmadığı araştırılmalıdır.

Özellikle iki şirketi de aynı kişi yönetiyorsa çıkar çatışması değerlendirmesi önem kazanır.

“B Şirketi Distribütördü” Savunması Nasıl İncelenir?

Bu savunma tek başına reddedilmemelidir.

Gerçekten bir distribütörlük modeli kurulmuş olabilir.

B şirketi pazarlama, satış, lojistik, finansman, tahsilat riski ve satış sonrası hizmetleri üstleniyor olabilir.

Bu durumda B şirketinin ticari marj elde etmesi doğaldır.

Ancak şu sorular cevaplandırılmalıdır:

B şirketinin gerçek personeli var mı?

Pazarlama giderlerine katlanıyor mu?

Müşteri riskini üstleniyor mu?

Stok riski taşıyor mu?

Ürünleri gerçekten satın alıyor mu?

Satış sonrası hizmet veriyor mu?

Yoksa bütün faaliyet A şirketinde yürütülürken B yalnızca faturanın ortasına mı yerleştirilmiş?

İkinci ihtimalde distribütörlük savunması daha ayrıntılı incelenmelidir.

Transfer Fiyatlandırması Kâr Aktarımını İspatlamada Önemli midir?

Vergi hukuku bakımından son derece önemlidir.

Kurumlar Vergisi Kanunu m.13 kapsamında kurumların ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı bedel veya fiyatlar üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunması hâlinde kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılabilir. GİB’in güncel açıklamasında satışın yanı sıra imalat, inşaat, kiralama, ödünç para alınması ve verilmesi ile benzeri işlemler de bu kapsamda ele alınmaktadır.

Ancak vergi hukukundaki örtülü kazanç değerlendirmesi ile şirketler hukukundaki yönetici sorumluluğu ve zarar hesabı birbirinin aynısı değildir.

Bir işlem her hukuk alanında kendi şartlarına göre değerlendirilmelidir.

İlişkili Şirket Olduğu Nasıl İspatlanır?

Ticaret sicili kayıtları önemli başlangıç noktasıdır.

İki şirketin:

ortakları,

yöneticileri,

temsilcileri,

sermaye bağlantıları

karşılaştırılabilir.

Ancak yalnızca doğrudan ortaklık ilişkisi araştırılmamalıdır.

Vergi hukuku bakımından KVK m.13 ilişkili kişi kavramını ortaklar ile idare, denetim veya sermaye bakımından doğrudan veya dolaylı bağlantılı veya nüfuz altında bulunan kişiler ve kurumları da kapsayacak şekilde düzenlemektedir.

Dolayısıyla ilişkinin gerçek ekonomik yapısı önemlidir.

Kârın Ortağın Eşinin veya Yakınının Şirketine Aktarılması Durumunda Ne Olur?

İşlemin tarafının doğrudan ortağın kendisi olmaması incelemeyi sona erdirmez.

Örneğin şirketin müşterileri ortağın eşinin kontrolündeki şirkete yönlendirilmiş olabilir.

Bu durumda ilgili şirketin ortaklık yapısı, yönetimi ve para hareketleri incelenmelidir.

Vergi hukuku bakımından da KVK m.13’ün ilişkili kişi tanımı ortakların eşlerini ve maddede belirtilen belirli derecedeki hısımları kapsayan hükümler içermektedir.

Ancak akrabalık tek başına kazanç aktarımının ispatı değildir.

Gerçek ticari işlemin de ortaya konulması gerekir.

Kârın Başka Şirket Üzerinden Tahsil Edilmesi Şirket Zararı Sayılabilir mi?

Şirketin elde etmesi gereken gelirin başka şirkete bırakıldığı ve bunun yöneticinin hukuka aykırı veya kusurlu davranışından kaynaklandığı ispatlanabiliyorsa şirket zararı gündeme gelebilir.

Ancak zarar:

başka şirketin bütün cirosu

olarak hesaplanmamalıdır.

Örneğin B şirketinin 100 milyon TL ciro elde etmiş olması A şirketinin 100 milyon TL zarar ettiği anlamına gelmez.

Maliyetler dikkate alınmalıdır.

Asıl soru A şirketinin normal şartlarda elde edebileceği net ekonomik menfaatin ne olduğudur.

Mahrum Kalınan Kâr Nasıl Hesaplanabilir?

Bu hesaplama dosyanın en teknik bölümlerinden biridir.

Örneğin A şirketinin geçmiş yıllarda C müşterisine satışlarında ortalama yüzde 30 brüt kâr marjı bulunduğu varsayılsın.

2026 yılında C müşterisinin 20 milyon TL’lik siparişinin B şirketine yönlendirildiği iddia ediliyor olabilir.

Bu durumda doğrudan:

20 milyon TL zarar

sonucuna ulaşılması doğru olmayabilir.

Üretim maliyetleri, satış giderleri ve başka değişkenler dikkate alınmalıdır.

Şirketin işlem gerçekleşseydi elde edeceği gerçek ekonomik kazanç bilirkişi tarafından hesaplanmalıdır.

Yönetici Sorumluluk Davası Açılabilir mi?

Somut olayın şartları oluşuyorsa yönetici sorumluluğu gündeme gelebilir.

Şirket yöneticisinin kanundan veya şirket sözleşmesinden doğan yükümlülüklerini kusurlu şekilde ihlal ederek şirketi zarara uğratması hâlinde sorumluluk hükümleri değerlendirilebilir.

Örneğin yönetici kendi ekonomik menfaatini gözeterek şirket müşterilerini kendi şirketine aktarmış, asıl şirketin kaynaklarını kullanmış ve ticari kazancı ikinci şirkette bırakmışsa şirketin uğradığı zararın tazmini talep edilebilir.

Ancak kusur, zarar, yükümlülük ihlali ve nedensellik bağının somutlaştırılması gerekir.

Diğer Ortak Paranın Kendisine Ödenmesini İsteyebilir mi?

Şirket zararı ile ortağın kişisel zararı ayrılmalıdır.

Örneğin A şirketinin 30 milyon TL zarara uğradığı ve Y’nin yüzde 50 ortak olduğu düşünülürse Y:

“Ben yüzde 50 ortağım, 15 milyon TL’yi bana ödeyin.”

sonucuna otomatik olarak ulaşamaz.

Şirketin uğradığı zarar şirket malvarlığına ilişkindir.

Bu nedenle açılacak davanın hukuki sebebi, davacı sıfatı ve tazminatın kime ödenmesinin talep edileceği doğru belirlenmelidir.

Kârı Tahsil Eden İkinci Şirkete Karşı Dava Açılabilir mi?

Somut olayın hukuki yapısına göre ikinci şirket aleyhine de talepler gündeme gelebilir; ancak ilişkili şirketin kazancı tahsil etmiş olması onu her durumda otomatik olarak tazminat borçlusu yapmaz.

İkinci şirketin işlemdeki rolü, yapılan sözleşmeler, ekonomik menfaatin niteliği ve uygulanabilecek özel hukuk hükümleri ayrıca belirlenmelidir.

Bu nedenle dava açılmadan önce:

kimden, hangi hukuki sebebe dayanılarak, ne kadar ve kimin lehine talepte bulunulacağı

netleştirilmelidir.

Bilirkişi İncelemesi Nasıl Yapılmalıdır?

Bu tür uyuşmazlıklarda bilirkişiye yalnızca:

“Kâr aktarımı var mıdır?”

sorusu yöneltilmesi yeterli değildir.

Daha somut inceleme yapılmalıdır.

A ve B şirketlerinin yıllar itibarıyla satışları karşılaştırılmalı, ortak müşteriler belirlenmeli, müşteri geçiş tarihleri çıkarılmalı, aynı ürünlerin fiyatları karşılaştırılmalı, faturalar ile sevk belgeleri eşleştirilmeli, banka tahsilatları belirlenmeli, her şirketin gerçek ekonomik fonksiyonları araştırılmalı ve A şirketinin mahrum kaldığı kazanç hesaplanmalıdır.

En Güçlü İspat Modeli Nedir?

Bu tür uyuşmazlıklarda en güçlü ispat çoğu zaman tek bir banka dekontu veya faturadan değil, bütün ekonomik zincirin ortaya çıkarılmasından oluşur.

Örneğin:

A şirketinin yıllardır C müşterisiyle çalışması → X’in B şirketini kurması veya kontrol etmesi → C müşterisinin B’ye yönlendirilmesi → ürünü A’nın üretmesi → B’nin fatura kesmesi → müşterinin parayı B’ye ödemesi → A’nın cirosunun düşmesi → B’nin cirosunun yükselmesi → B’nin kârının X’e aktarılması.

Bu zincirin her halkası bağımsız delillerle doğrulanabiliyorsa ispat gücü ciddi biçimde artabilir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’da Kâr Aktarımı Uyuşmazlıkları

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde özellikle aile şirketlerinde, grup şirketlerinde ve yüzde 50-yüzde 50 ortaklı yapılarda şirket kazancının ilişkili başka bir şirket üzerinden tahsil edildiği iddiaları önemli ticari uyuşmazlıklara neden olabilmektedir.

Bu dosyalarda yalnızca şirketin banka hesabını incelemek çoğu zaman yeterli değildir. Çünkü aktarım, şirketten para çıkarılarak değil, şirkete girmesi gereken gelirin baştan başka şirkete yönlendirilmesiyle gerçekleştirilmiş olabilir.

Bu nedenle geçmiş müşteri ilişkileri, faturalar, siparişler, sevk kayıtları, banka tahsilatları, cari hesaplar, ticari defterler ve ilişkili şirketin satışları birlikte değerlendirilmelidir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK Açısından Kâr Aktarımının İspatı

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK açısından şirket ortağının kârı başka şirket üzerinden tahsil ettiği iddiasında temel amaç yalnızca iki şirket arasındaki bağlantıyı göstermek değil, asıl şirketin ekonomik faaliyetinin hangi aşamada diğer şirkete yönlendirildiğini somutlaştırmaktır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından bu tür şirket ortaklığı uyuşmazlıklarının değerlendirilmesinde özellikle ticaret sicili kayıtları, şirketlerin ortaklık ve yönetim yapıları, geçmiş müşteri portföyleri, faturalar, banka hareketleri, sevk irsaliyeleri, sözleşmeler, fiyat teklifleri, cari hesaplar, ticari defterler ve şirketlerin yıllar itibarıyla ciro ve kâr marjları birlikte değerlendirilmelidir.

Örneğin A şirketinin cirosunun 150 milyon TL’den 50 milyon TL’ye düşmesi ve yöneticinin B şirketinin cirosunun aynı dönemde 10 milyon TL’den 110 milyon TL’ye çıkması tek başına kâr aktarımını kanıtlamaz.

Ancak A’nın eski müşterilerinin B’ye geçtiği, aynı ürünlerin satıldığı, ürünleri A’nın ürettiği, müşterilerin B’ye yönlendirilmesi talimatının yönetici tarafından verildiği, tahsilatların B’nin hesabına yapıldığı ve B’nin bu ticari marjı haklı gösterecek bağımsız ekonomik faaliyetinin bulunmadığı somutlaştırılabiliyorsa çok daha güçlü bir delil zinciri kurulabilir.

Bu nedenle doğru hukuki stratejide temel soru:

“Ortağın başka şirketi para kazanmış mı?”

değil;

“Bu kazanç gerçekte asıl şirketin faaliyeti, müşterileri, personeli, ürünleri ve ticari fırsatları kullanılarak mı elde edilmiştir?”

olmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Şirket ortağının kârı başka şirketten tahsil ettiği nasıl ispatlanır?
Müşteri geçmişi, faturalar, banka tahsilatları, sevk irsaliyeleri, sipariş kayıtları, fiyat teklifleri, ticari defterler, cari hesaplar ve ilişkili şirketin yeniden satış işlemleri birlikte incelenmelidir.

2. Şirketten para çıkışı yoksa yine de kâr aktarımı olabilir mi?
Evet. Şirkete girmesi gereken müşteri ödemesinin baştan ilişkili şirket hesabına yönlendirilmesi de şirketin gelirden mahrum kalmasına neden olabilir.

3. Müşterilerin ortağın diğer şirketine geçmesi tek başına yeterli midir?
Hayır. Müşteri kendi tercihiyle başka şirkete geçmiş olabilir. Yöneticinin yönlendirmesi ve işlemin ekonomik yapısı ayrıca ispatlanmalıdır.

4. İlişkili şirketin cirosunun yükselmesi delil midir?
Tek başına kesin delil değildir. Ancak asıl şirketin cirosu düşerken aynı müşterilerin ve faaliyetlerin ilişkili şirkete geçtiği başka delillerle gösterilebiliyorsa önemli bir gösterge olabilir.

5. Piyasanın altında satış yapılması nasıl ispatlanır?
Bağımsız müşterilere yapılan karşılaştırılabilir satışlar, ilişkili şirketin yeniden satış fiyatları, fiyat listeleri ve bilirkişi incelemesi kullanılabilir. Vergi mevzuatı da ilişkili işlemlerde emsallere uygunluk ilkesini esas almaktadır.

6. İlişkili şirket üzerinden tahsil edilen bütün para şirket zararı mıdır?
Hayır. Gerçek ekonomik faaliyet, maliyetler ve ilişkili şirketin sağladığı hizmetler dikkate alınmalıdır. Şirketin gerçek mahrum kalınan kazancı ayrıca hesaplanmalıdır.

7. Yöneticiye tazminat davası açılabilir mi?
Yöneticinin yükümlülüklerini kusurlu biçimde ihlal ettiği ve bunun sonucunda şirketin zarar gördüğü somut olarak ortaya konulabiliyorsa yönetici sorumluluğu ve tazminat talepleri gündeme gelebilir.

8. Diğer ortak şirket zararının yarısını kendisine isteyebilir mi?
Şirket zararı otomatik olarak ortaklık oranında ortağın kişisel alacağına dönüşmez. Şirket zararı ile ortağın doğrudan kişisel zararı ayrılmalıdır.

9. Kârın başka şirket üzerinden tahsil edilmesinin vergi sonucu olabilir mi?
Evet. İlişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı işlemler KVK m.13 kapsamında transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı bakımından değerlendirilebilir.

10. Bu davalarda en önemli yöntem nedir?
Tek bir şüpheli işlemi göstermek yerine müşteri, ürün, fatura, sevkiyat, banka tahsilatı ve nihai ekonomik yararlanıcı arasındaki para ve ticaret akışını kronolojik olarak ortaya çıkarmak çok daha güçlü bir ispat yöntemi olabilir.

Uzman Hukuki Destek

Şirket ortağının şirket kârını başka bir şirket üzerinden tahsil ettiği iddiasında yalnızca banka transferlerinin incelenmesi yeterli değildir. Şirkete hiç girmeyen gelirlerin, başka şirkete yönlendirilen müşterilerin, piyasa altında satışların, fatura ve sevkiyat zincirinin, ilişkili şirketin ekonomik faaliyetinin ve şirketin mahrum kaldığı gerçek kazancın birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Mersin, Bursa ve Türkiye genelinde şirket kazancının ilişkili şirkete aktarılması, şirket ortaklığı uyuşmazlıkları, yönetici sorumluluğu ve şirket zararının tazmini konularında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara
Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.