Deport Kararına Karşı Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Ne Zaman Yapılabilir? (2026 Güncel Rehber)

Deport kararına karşı Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru süresi, 7 günlük idare mahkemesi davası, 30 günlük AYM süresi ve tedbir talebi hakkında 2026 güncel rehber.

Hakkında sınır dışı etme kararı verilen yabancı, deport kararına karşı doğrudan Anayasa Mahkemesine başvuramaz. Öncelikle kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılması ve kural olarak olağan başvuru yollarının tüketilmesi gerekir.

İdare mahkemesinin sınır dışı kararına karşı açılan davayı reddetmesi ve kararın öğrenilmesi üzerine, Anayasa’da ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde korunan bir temel hakkın ihlal edildiği düşünülüyorsa Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilir. Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği veya nihai kararın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılması gerekir.

Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılması deport işlemini kendiliğinden durdurmaz. Yabancının sınır dışı edilmesi hâlinde yaşamına ya da maddi ve manevi bütünlüğüne yönelik ciddi bir tehlike doğacaksa başvuruyla birlikte açıkça tedbir kararı talep edilmelidir.

Deport Kararına Karşı Önce Hangi Hukuki Yol Kullanılmalıdır?

Sınır dışı etme kararına karşı ilk başvuru mercii Anayasa Mahkemesi değil, yetkili idare mahkemesidir. Yabancı, yasal temsilcisi veya avukatı, deport kararının tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilir.

Davanın, sınır dışı etme kararını veren valiliğin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılması gerekir. Ayrıca dava açıldığı, deport kararını veren makama bildirilmelidir.

Sınır dışı kararına karşı açılan davada idare mahkemesinin verdiği karar kesindir. Bu nedenle karar aleyhine istinaf veya temyiz yolu bulunmamaktadır. İdare mahkemesinin ret kararının öğrenilmesiyle olağan yargı yolu tamamlanır ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru süresi işlemeye başlar. :chatgpt-content-reference{index=”0″}

Yabancının idare mahkemesinde dava açmadan doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurması hâlinde başvuru, olağan başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulunabilir.

Anayasa Mahkemesine Başvuru Süresi Kaç Gündür?

Anayasa Mahkemesine bireysel başvurunun, olağan başvuru yollarının tüketildiği veya nihai kararın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılması gerekir.

Sürenin başlangıcında yalnızca kararın resmî tebliğ tarihi değil, kararın fiilen öğrenildiği tarih de dikkate alınabilir. Bu nedenle idare mahkemesi kararının UYAP üzerinden görülmesi, yabancıya veya avukatına tebliğ edilmesi ya da başka bir yolla öğrenilmesi hâlinde otuz günlük süre dikkatle hesaplanmalıdır.

Başvuru avukat aracılığıyla takip ediliyorsa kararın vekile tebliğ tarihi süre hesabında esas alınabilir. Kesin karara karşı sonuç doğurmayacak ek bir dilekçe, itiraz veya karar düzeltme talebi verilmesi otuz günlük bireysel başvuru süresini durdurmaz.

6216 sayılı Kanun’a göre, haklı bir mazeret nedeniyle zamanında başvuru yapılamamışsa mazeretin ortadan kalktığı tarihten itibaren 15 gün içinde başvuru yapılabilir. Ancak ağır hastalık veya mücbir sebep gibi mazeretin belgelerle ispatlanması gerekir. :chatgpt-content-reference{index=”1″}

Bireysel Başvuru Deport İşlemini Otomatik Olarak Durdurur mu?

Hayır. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılması, sınır dışı işleminin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Başvurunun incelenmesi devam ederken deport işlemi uygulanabilir.

Yabancının sınır dışı edilmesi hâlinde yaşamı, fiziksel veya psikolojik bütünlüğü bakımından ciddi bir tehlike doğacaksa bireysel başvuru formunda açıkça tedbir talebinde bulunulmalıdır.

Anayasa Mahkemesinin tedbir kararı vermesi hâlinde sınır dışı işlemi, Mahkemenin belirlediği süre ve koşullar çerçevesinde geçici olarak durdurulur. Tedbir kararı verilmeden yalnızca bireysel başvuru numarası alınmış olması, deport işleminin durduğu anlamına gelmez. :chatgpt-content-reference{index=”2″}

Anayasa Mahkemesinden Tedbir Kararı Ne Zaman İstenebilir?

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 73. maddesi uyarınca, başvurucunun yaşamına veya maddi ya da manevi varlığına yönelik ciddi bir tehlike bulunduğunun anlaşılması hâlinde gerekli tedbirlere karar verilebilir.

Deport dosyalarında tedbir talebi özellikle şu durumlarda gündeme gelebilir:

• Gönderilecek ülkede ölüm veya infaz riski bulunması,
• İşkence veya insanlık dışı muamele tehlikesi,
• Siyasi görüş nedeniyle tutuklanma ve ağır kötü muamele riski,
• Din, etnik köken, cinsel yönelim veya toplumsal grup mensubiyeti nedeniyle hedef alınma,
• Silahlı çatışma nedeniyle ciddi ve kişisel tehdit,
• İnsan ticareti mağdurunun yeniden faillerin eline düşme riski,
• Ciddi hastalığın gönderilecek ülkede tedavi edilemeyecek olması,
• Şiddet mağdurunun failin bulunduğu ülkeye gönderilmesi,
• Başka bir ülke üzerinden dolaylı biçimde riskli ülkeye gönderilme ihtimali.

Tedbir talebinde “Hayatım tehlikede” şeklindeki genel bir açıklamayla yetinilmemelidir. Tehlikenin kimden kaynaklandığı, neden güncel olduğu, yabancının ülkesinde koruma elde edip edemeyeceği ve deport işleminin ne kadar yakın olduğu somut şekilde açıklanmalıdır.

Tedbir Talebinde Hangi Belgeler Sunulmalıdır?

Anayasa Mahkemesi, sınır dışı işleminin uygulanması hâlinde ciddi tehlike doğup doğmayacağını değerlendirirken hem kişisel delilleri hem de gönderilecek ülkenin koşullarını inceler. Mahkeme ülke koşulları hakkında resen araştırma yapabilse de kişisel risklerin ayrıntılı biçimde ortaya konulması başvurucunun sorumluluğundadır. :chatgpt-content-reference{index=”3″}

Tedbir talebine mümkünse şu belgeler eklenmelidir:

• Sınır dışı etme kararı,
• Deport kararının tebliğ belgesi,
• İdare mahkemesi dava dilekçesi,
• İdare mahkemesinin ret kararı,
• Ret kararının öğrenildiğini gösteren belge,
• Geri gönderme merkezi ve idari gözetim kararları,
• Uluslararası koruma başvurusu ve kararları,
• Yabancı hakkındaki yakalama veya tutuklama kararları,
• Tehdit mesajları ve elektronik yazışmalar,
• İşkence veya saldırıyı gösteren sağlık raporları,
• Siyasi faaliyet veya örgüt üyeliği belgeleri,
• Aile üyelerine yönelik saldırı kayıtları,
• Güncel ülke raporları,
• Deport işleminin yakın olduğunu gösteren uçuş veya sevk bilgileri.

Belgelerin yabancı dilde olması hâlinde Türkçe tercümelerinin sunulması gerekebilir. Başvurunun aciliyeti, sınır dışı işleminin planlanan tarihi ve yabancının hâlen geri gönderme merkezinde bulunup bulunmadığı açıkça belirtilmelidir.

Anayasa Mahkemesi Deport Dosyasında Neyi İnceler?

Anayasa Mahkemesi, idare mahkemesinin üzerinde yer alan yeni bir istinaf veya temyiz mercii değildir. Bu nedenle yalnızca “İdare mahkemesi yanlış karar verdi” denilmesi yeterli değildir.

Başvuruda, kamu gücü işlemi nedeniyle hangi temel hakkın ihlal edildiği açıklanmalıdır. Deport dosyalarında genellikle şu haklar gündeme gelir:

• Yaşam hakkı,
• İşkence ve kötü muamele yasağı,
• Maddi ve manevi varlığın korunması hakkı,
• Aile hayatına saygı hakkı,
• Özel hayata saygı hakkı,
• Etkili başvuru hakkı,
• Kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı,
• Adil yargılanma ve usule ilişkin güvenceler.

Anayasa Mahkemesi özellikle yabancının gönderileceği ülkedeki riskin idari ve yargısal makamlar tarafından ciddi şekilde araştırılıp araştırılmadığını, yabancının delillerinin değerlendirilip değerlendirilmediğini ve yargılamaya etkili katılımının sağlanıp sağlanmadığını inceler. :chatgpt-content-reference{index=”4″}

Her Deport Kararı Anayasa Mahkemesine Taşınabilir mi?

Her sınır dışı kararı otomatik olarak temel hak ihlali oluşturmaz. Yabancının yalnızca Türkiye’de kalmak istemesi veya idare mahkemesinin delilleri farklı değerlendirmiş olması bireysel başvurunun kabul edilmesi için yeterli değildir.

Başvurunun Anayasa’da güvence altına alınan ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamına giren bir temel hakla bağlantılı olması gerekir. Ayrıca iddia açıkça dayanaktan yoksun olmamalı ve yabancı açısından önemli bir zarar ortaya çıkarmalıdır.

Örneğin yalnızca vize ihlaline ilişkin idari değerlendirmenin hatalı olduğu iddiası anayasal mesele oluşturmayabilir. Buna karşılık yabancının ölüm, işkence, aile bütünlüğünün ağır biçimde bozulması veya hukuka aykırı özgürlükten yoksun bırakılma iddiaları bireysel başvuru kapsamında incelenebilir.

Uluslararası Koruma Başvurusu Varsa AYM’ye Ne Zaman Başvurulur?

Yabancının hem sınır dışı kararı hem de uluslararası koruma başvurusunun reddi bulunabilir. Bu iki işlem farklı hukuki süreçlere ve farklı dava sürelerine tabidir.

Deport kararına karşı yedi gün içinde ayrı dava açılması gerekir. Uluslararası koruma başvurusunun reddine karşı ise kararın türüne göre kanunda öngörülen idari itiraz veya dava yolları kullanılmalıdır.

Uluslararası koruma ret kararına ilişkin başvuru yolları tamamlanmadan, yalnızca bu ret kararına dayanan şikâyetlerle Anayasa Mahkemesine başvurulması başvuru yollarının tüketilmemesi sonucunu doğurabilir. Buna karşılık deport kararına karşı açılan dava kesin biçimde reddedilmişse, bu karar yönünden otuz günlük süre ayrıca başlamış olabilir.

Bu nedenle farklı kararların tebliğ ve öğrenme tarihleri ayrı ayrı kaydedilmelidir.

Deport İşlemi Çok Yakınsa Olağan Yollar Beklenmeden AYM’ye Başvurulabilir mi?

Kural, olağan idari ve yargısal yolların tüketilmesidir. Sınır dışı kararına karşı yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açıldığında, yabancının rızası bulunmadıkça yargılama tamamlanıncaya kadar deport işlemi uygulanmamalıdır.

Bununla birlikte sınır dışı işlemi kanuni güvencelere rağmen fiilen uygulanmak üzereyse, yabancı uçağa bindiriliyorsa veya deport işleminin birkaç saat içinde gerçekleşeceğine dair somut bilgi varsa durum olağan bir dosyadan farklı değerlendirilmelidir.

Böyle bir durumda kullanılan iç hukuk yolunun pratikte etkisiz kaldığı, yaşam veya kötü muamele riskinin yakın olduğu ve acil tedbir gerektiği somut belgelerle açıklanmalıdır. Ancak başvuru yolları tüketilmeden yapılan bireysel başvurularda kabul edilemezlik riski bulunduğundan, idare mahkemesi davası ve diğer etkili yollar mümkün olan en hızlı şekilde kullanılmalıdır.

Deport Gerçekleştikten Sonra Bireysel Başvuru Yapılabilir mi?

Yabancının hukuka aykırı biçimde sınır dışı edilmiş olması, bireysel başvuru hakkını her durumda ortadan kaldırmaz. Ancak deport işlemi gerçekleştikten sonra sürenin başlangıcı özel olarak değerlendirilmelidir.

Anayasa Mahkemesi, sınır dışı işleminin dava devam ederken fiilen uygulanması ve yargısal yolun artık başvurucuya koruma sağlamayacak hâle gelmesi durumunda, otuz günlük sürenin fiilî sınır dışı işleminin öğrenildiği tarihten başlayabileceğini kabul edebilmektedir. Yabancının etkisini kaybetmiş bir davanın sonucunu beklemesi süre aşımına yol açabilir. :chatgpt-content-reference{index=”5″}

Bu nedenle yabancının deport edildiği tarih, avukatın veya ailesinin bunu öğrendiği tarih ve devam eden davanın durumu dikkatle incelenmelidir.

İdari Gözetim İçin Ayrıca Bireysel Başvuru Yapılabilir mi?

Sınır dışı kararı ile geri gönderme merkezindeki idari gözetim birbirinden farklı işlemlerdir. Deport kararına karşı idare mahkemesine, idari gözetim kararına karşı ise sulh ceza hâkimliğine başvurulur.

Yabancının geri gönderme merkezinde hukuka aykırı tutulduğu ileri sürülecekse öncelikle sulh ceza hâkimliği yolu tüketilmelidir. Sulh ceza hâkimliğinin kararından sonra kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılması gündeme gelebilir.

Aynı bireysel başvuruda hem deport kararının doğuracağı kötü muamele riski hem de idari gözetim nedeniyle özgürlük hakkının ihlali ileri sürülebilir. Ancak her şikâyet bakımından kullanılan başvuru yolları, nihai kararlar ve süreler ayrı ayrı gösterilmelidir.

Anayasa Mahkemesine Bireysel Başvuru Nasıl Yapılır?

Bireysel başvuru, güncel başvuru formu kullanılarak Türkçe hazırlanmalıdır. Başvuru doğrudan Anayasa Mahkemesine, mahkemeler aracılığıyla veya yabancı yurt dışındaysa Türkiye’nin dış temsilcilikleri üzerinden yapılabilir.

Başvuru yabancı tarafından bizzat, yasal temsilcisi veya avukatı aracılığıyla yapılabilir. Avukatla temsil zorunlu değildir; ancak avukatla başvuruluyorsa vekâletnamenin dosyaya eklenmesi gerekir. :chatgpt-content-reference{index=”6″}

Başvuru formunda şu bilgiler eksiksiz yer almalıdır:

• Başvurucunun kimlik ve iletişim bilgileri,
• Deport kararının tarihi ve gerekçesi,
• İdare mahkemesi sürecinin özeti,
• Nihai kararın öğrenildiği tarih,
• İhlal edildiği ileri sürülen temel haklar,
• İhlalin nedenleri,
• Sunulan deliller,
• Başvuru yollarının tüketildiğini gösteren bilgiler,
• Tedbir talebi ve ayrıntılı gerekçesi,
• Başvurucunun talepleri.

Bireysel başvuru harca tabidir. Maddi durumu harcı karşılamaya yeterli olmayan yabancı, durumunu gösteren belgelerle adli yardım talep edebilir.

Tedbir Talebi Ne Kadar Sürede İncelenir?

Anayasa Mahkemesi, tedbir taleplerinin aciliyetini dikkate alarak hızlı inceleme yapabilir. Ancak tedbir talebinin aynı gün karara bağlanacağına ilişkin mutlak bir garanti bulunmamaktadır.

Mahkemenin yayımladığı güncel ilkelere göre mesai günlerinde saat 16.00’ya kadar ulaşan tedbir talepleri aynı gün, bu saatten sonra ulaşan talepler ise kural olarak ertesi gün değerlendirilir. Cuma günleri ile bayram ve yılbaşı tatilleri öncesinde farklı saat uygulaması bulunmaktadır. :chatgpt-content-reference{index=”7″}

Bu nedenle deport işlemi yaklaşmışsa son ana kadar beklenmemelidir. Tedbir talebinin başvuru formundaki ilgili bölüme açıkça yazılması ve acil durumu gösteren belgelerin sunulması gerekir.

2026 Güncel Değerlendirme

2026 yılında deport kararına karşı Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda en sık karşılaşılan hatalar; idare mahkemesi davası açılmadan doğrudan AYM’ye başvurulması, otuz günlük sürenin kaçırılması, tedbir talebinin açıkça yazılmaması ve kişisel risklerin somutlaştırılmamasıdır.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin, Bursa, Muğla ve Aydın gibi yabancı nüfusunun yoğun olduğu şehirlerde deport kararının tebliğ tarihi ile idare mahkemesi kararının öğrenilme tarihi ayrı ayrı takip edilmelidir. Geri gönderme merkezindeki yabancılar bakımından sınır dışı kararı, idari gözetim ve uluslararası koruma dosyaları birbirinden ayrılmalıdır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, deport kararının iptali, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru, tedbir talebi, uluslararası koruma ve idari gözetim süreçlerini dosyanın bütünlüğü içinde değerlendirmektedir. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından yürütülen hukuki incelemelerde başvuru süreleri, gönderilecek ülkedeki kişisel riskler ve etkili başvuru hakkı öncelikli olarak ele alınmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Deport kararından hemen sonra Anayasa Mahkemesine başvurulabilir mi?

Kural olarak hayır. Öncelikle yedi gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açılmalı ve olağan başvuru yolu tüketilmelidir.

2. AYM’ye bireysel başvuru süresi kaç gündür?

İdare mahkemesinin kesin kararının öğrenilmesinden itibaren otuz gündür.

3. İdare mahkemesi kararına karşı istinaf yapılması gerekir mi?

Sınır dışı etme kararına ilişkin idare mahkemesi kararı kesindir. Bu nedenle istinaf ve temyiz yolu bulunmamaktadır.

4. AYM başvurusu deport işlemini durdurur mu?

Başvuru tek başına deportu durdurmaz. Yaşam veya maddi ve manevi bütünlük bakımından ciddi tehlike varsa ayrıca tedbir kararı verilmesi gerekir.

5. Tedbir talebi ayrı bir dilekçeyle mi yapılmalıdır?

Tedbir talebi bireysel başvuru formunda açıkça belirtilmeli ve gerekçeleri ayrıntılı olarak açıklanmalıdır. Gerektiğinde ayrıca açıklayıcı dilekçe ve belgeler sunulabilir.

6. Her tedbir talebi kabul edilir mi?

Hayır. Tehlikenin ciddi, yakın ve kişisel olması gerekir. Genel veya delilsiz iddialar yeterli görülmeyebilir.

7. Uluslararası koruma başvurusu yapılması otuz günlük süreyi durdurur mu?

Hayır. Farklı işlemlere ilişkin süreler ayrı değerlendirilir. Uluslararası koruma başvurusu, deport davası veya AYM süresini kendiliğinden durdurmaz.

8. Deport edildikten sonra AYM’ye başvurulabilir mi?

Evet, belirli koşullarda mümkündür. Ancak sürenin fiilî deport işleminin öğrenildiği tarihten başlaması ihtimali bulunduğundan gecikmeden başvuru yapılmalıdır.

9. Geri gönderme merkezindeki yabancı AYM’ye başvurabilir mi?

Evet. Yabancı bizzat, yasal temsilcisi veya avukatı aracılığıyla bireysel başvuru yapabilir.

10. AYM başvurusu için avukat zorunlu mudur?

Hayır. Ancak deport dosyalarındaki kısa süreler, kabul edilebilirlik şartları ve tedbir talebinin teknik niteliği nedeniyle profesyonel hukuki destek alınması önemlidir.

Uzman Hukuki Destek

Deport kararına karşı Anayasa Mahkemesine yapılacak bireysel başvuruda yedi günlük idare mahkemesi süresi, otuz günlük AYM süresi ve tedbir talebi birlikte değerlendirilmelidir. Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır.

Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Mersin, Bursa, Muğla, Aydın ve Türkiye genelinde hizmet veren yabancılar hukuku alanında uzman avukat ile çalışarak haklarınızı güvence altına alabilirsiniz. Deport kararları ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvurulardan kaynaklanan uyuşmazlıklarda FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık
Hemen Ara: 0312 434 22 22
Telefon ve WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Kule Plaza, Balgat, Çankaya / Ankara