İthal Edilen Mallar Ayıplı Çıkarsa Yabancı Satıcıya Karşı Hangi Dava Açılır? (2026 Güncel Rehber)

İthal edilen ürünler sözleşmeye veya teknik şartnameye uymuyorsa yabancı satıcıya karşı bedel iadesi, sözleşmeden dönme, ayıp indirimi ve tazminat yollarını öğrenin.

İthal edilen malların ayıplı çıkması hâlinde açılacak dava, her işlemde aynı değildir. Önce sözleşmedeki uygulanacak hukuk, yetkili mahkeme veya tahkim şartı ve teslim koşulları incelenmelidir. Bu hükümler, davanın Türkiye’de mi yoksa başka bir ülkede mi açılacağını ve hangi kuralların uygulanacağını belirleyebilir.

Yabancı satıcıya karşı hangi talepler ileri sürülebilir?

Ürünler sözleşmede kararlaştırılan kalite veya teknik özellikleri taşımıyorsa, olayın koşullarına göre alıcı; ayıpsız ürünle değiştirme, onarım, bedel indirimi, sözleşmeden dönerek ödediği bedelin iadesi veya zararlarının tazmini taleplerini değerlendirebilir. Sözleşmeden dönme veya ikame ürün isteme imkânı, ihlalin ağırlığına ve uygulanacak hukuka bağlıdır.

Uluslararası mal satışlarında Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Birleşmiş Milletler Sözleşmesi (CISG) uygulanabilir. CISG’nin uygulanıp uygulanmadığı; tarafların işyerlerinin bulunduğu ülkeler, sözleşme hükümleri ve hukuk seçimine göre belirlenir. Türk hukukunun seçilmesi, CISG’nin mutlaka devre dışı bırakıldığı anlamına gelmeyebilir; bunun için sözleşme hükümleri ayrıca incelenmelidir.

Dava veya tahkim öncesinde hangi deliller korunmalı?

Sözleşme ve teknik şartname, fatura, sipariş kayıtları, ödeme dekontları, gümrük belgeleri, taşıma evrakı, ürün fotoğrafları, test raporları ve satıcıyla yazışmalar saklanmalıdır. Taşıma sırasında oluşan hasarlarda, riskin hangi aşamada alıcıya geçtiğini gösteren teslim ve taşıma şartları da önemlidir.

Ayıp fark edildiğinde yabancı satıcıya gecikmeden, mümkünse sözleşmedeki bildirim yöntemiyle yazılı ihbar yapılmalı; ayıbın türü ve talep edilen çözüm açıklanmalıdır. Uygulanacak hukukta ihbar süreleri kısa olabileceğinden, inceleme veya müzakere beklenirken bildirim geciktirilmemelidir.

Uyuşmazlığın Türkiye’de görülmesi mümkünse görevli mahkeme, sözleşme ve uluslararası yetki kuralları çerçevesinde belirlenir. Ticari para alacağı veya tazminat taleplerinde dava öncesi zorunlu arabuluculuk da gündeme gelebilir. Geçerli tahkim şartı varsa uyuşmazlığın tahkimde çözülmesi gerekebilir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, ithalat uyuşmazlıklarında uygulanacak hukuk ve teslim şartları belirlenmeden doğrudan dava yoluna gidilmemesi gerektiğini vurguluyor.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

İthal edilen ayıplı mal için yabancı satıcıya karşı hangi dava açılır?
Olayın koşullarına göre bedel iadesi, sözleşmeden dönme, bedel indirimi veya tazminat talepli dava açılabilir; geçerli tahkim şartı varsa tahkim yolu gerekebilir.

Dava mutlaka Türkiye’de mi açılır?
Hayır. Sözleşmedeki yetki şartı, tahkim anlaşması ve uluslararası yetki kuralları dikkate alınır.

Sözleşmede Türk hukuku seçilmişse CISG uygulanmaz mı?
Mutlaka uygulanmaz denemez. CISG’nin kapsamı ve sözleşmeyle dışlanıp dışlanmadığı ayrıca incelenmelidir.

Ayıplı malı satıcıya ne zaman bildirmeliyim?
Ayıp öğrenildiğinde gecikmeden yazılı bildirim yapmak güvenlidir. Süre ve bildirim biçimi uygulanacak hukuka ve sözleşmeye göre değişebilir.

Gümrükten çekilmiş olması ayıp iddiasını engeller mi?
Hayır. Gümrük işlemlerinin tamamlanması, ürünün sözleşmeye uygun olduğunun kesin kanıtı değildir.

Taşıma sırasında oluşan hasardan yabancı satıcı mı sorumludur?
Sorumluluk, teslim şartlarına, taşıma sözleşmesine ve riskin hangi aşamada geçtiğine göre belirlenir.

Ürünleri kullanmış veya satmışsam talep hakkım biter mi?
Otomatik olarak sona ermez; ancak kullanım ve yeniden satış ayıbın ispatını, zararın hesabını ve seçilebilecek talepleri etkileyebilir.

Yabancı satıcıyla anlaşamazsam arabuluculuk gerekir mi?
Dava Türkiye’de açılacaksa ticari para alacağı ve tazminat taleplerinde zorunlu arabuluculuk şartı gündeme gelebilir. Tahkim şartı varsa süreç farklı işler.

Uzman Hukuki Destek

Uluslararası mal satışlarında ayıp bildirimi, uygulanacak hukuk ve yetkili merci birlikte değerlendirilmelidir. FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık olarak ticari sözleşme, ithalat ve ayıplı mal uyuşmazlıklarında Türkiye genelinde ve yurt dışında hukuki destek sunuyoruz. Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr