Basit Yargılama Hangi Suçlarda Uygulanır? (2026 Güncel Rehber)

Basit yargılama hangi suçlarda uygulanır? Basit yargılama usulünün şartları nelerdir? Hangi suçlar kapsam dışındadır ve mahkeme bu usulü uygulamak zorunda mıdır? 2026 güncel hukuki rehber.

Basit yargılama usulü, ceza yargılamasının daha kısa sürede sonuçlandırılması amacıyla belirli suçlar bakımından kabul edilmiş özel bir muhakeme yöntemidir. Uygulamada “Basit yargılama hangi suçlarda uygulanır?”, “Her Asliye Ceza dosyasında uygulanır mı?”, “Basit yargılama hangi suçları kapsamaz?” ve “Mahkeme basit yargılama yapmak zorunda mıdır?” soruları sıklıkla araştırılmaktadır.

Türk hukukunda basit yargılama usulü, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 251 ve 252. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu usul yalnızca kanunda belirtilen şartların gerçekleşmesi hâlinde uygulanabilir ve her ceza davası bakımından geçerli değildir.

2026 yılı itibarıyla Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde basit yargılama usulü, Asliye Ceza Mahkemelerinde Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri doğrultusunda uygulanmaktadır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, ceza hukuku, basit yargılama usulü, ceza davaları ve ceza yargılamaları konusunda profesyonel hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

---

Basit Yargılama Usulü Nedir?

Basit yargılama usulü;

Kanunda belirtilen şartların bulunması hâlinde, duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilmesini sağlayan özel bir muhakeme usulüdür.

Amaç;

• Yargılama süresini kısaltmak,
• Mahkemelerin iş yükünü azaltmak,
• Usul ekonomisini sağlamaktır.

---

Basit Yargılama Hangi Suçlarda Uygulanır?

Ceza Muhakemesi Kanunu’na göre basit yargılama usulü;

Asliye Ceza Mahkemesinin görev alanına giren ve kanunda öngörülen üst sınırı iki yıl veya daha az süreli hapis cezasını ya da adli para cezasını gerektiren suçlar bakımından uygulanabilir.

Mahkeme, dosyanın özelliklerini değerlendirerek bu usulün uygulanmasına karar verebilir.

---

Basit Yargılamaya Konu Olabilecek Suçlara Örnekler

Şartların oluşması hâlinde aşağıdaki suçlar bakımından basit yargılama uygulanabilir:

• Basit hakaret,
• Basit tehdit,
• Taksirle yaralamanın bazı halleri,
• Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma,
• Trafik güvenliğini tehlikeye sokmanın bazı halleri,
• Basit mala zarar verme,
• Gürültüye neden olma,
• Kanunda belirtilen diğer uygun suçlar.

Her somut olayda suçun niteliği ve kanuni yaptırımı ayrıca değerlendirilmelidir.

---

Hangi Suçlarda Basit Yargılama Uygulanmaz?

Basit yargılama usulü;

• Ağır Ceza Mahkemesinin görev alanına giren suçlarda,
• Kanunda açıkça kapsam dışında bırakılan suçlarda,
• Şartları taşımayan dosyalarda,

uygulanamaz.

Suçun yalnızca Asliye Ceza Mahkemesinde görülmesi, tek başına basit yargılama için yeterli değildir.

---

Mahkeme Basit Yargılama Uygulamak Zorunda mıdır?

Hayır.

Kanuni şartlar bulunsa bile mahkeme;

• Dosyanın kapsamını,
• Delillerin niteliğini,
• Olayın özelliklerini,

değerlendirerek genel hükümlere göre duruşmalı yargılama yapılmasına karar verebilir.

---

Duruşma Yapılır mı?

Kural olarak hayır.

Basit yargılama usulünde dosya üzerinden inceleme yapılır.

Ancak mahkeme gerekli görürse duruşma açarak genel yargılama usulüne geçebilir.

---

Mahkûmiyet Hâlinde Ceza İndirimi Uygulanır mı?

Evet.

Basit yargılama usulü sonucunda mahkûmiyet kararı verilmesi hâlinde, kanundaki şartların gerçekleşmesi durumunda sonuç cezada dörtte bir (1/4) oranında indirim uygulanır.

Ancak karara itiraz edilmesi ve dosyanın genel hükümlere göre görülmeye başlanması hâlinde bu indirim uygulanmaz.

---

Basit Yargılama ile Seri Muhakeme Arasındaki Fark

Basit yargılama

• Kovuşturma aşamasında uygulanır.
• Mahkeme tarafından yürütülür.
• Sanığın kabulü aranmaz.

Seri muhakeme

• Soruşturma aşamasında uygulanır.
• Cumhuriyet savcısının teklifiyle başlar.
• Şüphelinin müdafi huzurunda kabulü zorunludur.

---

2026 Güncel Uygulamaları

2026 yılı itibarıyla basit yargılama usulü, yalnızca Asliye Ceza Mahkemesinin görev alanına giren ve kanunda belirtilen ceza sınırları içinde kalan suçlar bakımından uygulanmaktadır. Kanuni şartların bulunması tek başına yeterli olmayıp, mahkeme dosyanın özelliklerini değerlendirerek bu usulün uygulanmasına veya genel hükümlere göre duruşmalı yargılama yapılmasına karar verebilmektedir.

---

Yararlanılabilecek Resmî Kaynaklar

• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
• 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu
• 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu
• Adalet Bakanlığı
• Yargıtay Başkanlığı
• Resmî Gazete

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Basit yargılama hangi suçlarda uygulanır?

Kural olarak Asliye Ceza Mahkemesinin görev alanına giren ve üst sınırı iki yıl veya daha az hapis cezasını ya da adli para cezasını gerektiren suçlarda uygulanabilir.

Her Asliye Ceza dosyasında basit yargılama uygulanır mı?

Hayır. Kanuni şartların oluşması ve mahkemenin uygun görmesi gerekir.

Ağır Ceza Mahkemesindeki suçlarda basit yargılama uygulanabilir mi?

Hayır. Basit yargılama usulü Ağır Ceza Mahkemesinin görev alanındaki suçlarda uygulanmaz.

Basit yargılamada duruşma yapılır mı?

Kural olarak yapılmaz. Ancak mahkeme gerekli görürse duruşma açabilir.

Basit yargılamada ceza indirimi uygulanır mı?

Evet. Mahkûmiyet hâlinde şartları varsa sonuç cezada dörtte bir oranında indirim uygulanır.

Mahkeme basit yargılama yapmak zorunda mıdır?

Hayır. Dosyanın özelliklerine göre genel hükümlere göre yargılama yapılmasına karar verebilir.

Basit yargılama ile seri muhakeme aynı mıdır?

Hayır. Basit yargılama kovuşturma, seri muhakeme ise soruşturma aşamasında uygulanmaktadır.

Basit yargılama kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. Kanunda öngörülen süre içerisinde itiraz edilmesi mümkündür.

---

Uzman Hukuki Destek

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren ceza hukuku, basit yargılama usulü, ceza davaları ve ceza yargılamaları alanında uzman avukat ile çalışarak haklarınızı güvence altına alabilirsiniz.

Basit yargılama usulünün uygulanması, itiraz süreçleri, savunma stratejilerinin belirlenmesi ve ceza davalarından kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklarda FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22

WhatsApp: 0532 769 22 22

E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.