Bir şirketin hukuki durumu nasıl sorgulanır? Şirket hakkında dava, icra, vergi, ticaret sicili, ortaklık yapısı ve hukuki riskler nasıl araştırılır? Şirket satın alma, yatırım ve ticari sözleşmeler öncesi 2026 güncel rehber.

Bir Şirketin Hukuki Durumunu Araştırmak Neden Önemlidir?

Bir şirketle ortaklık kurmadan, mal veya hizmet alım satımı yapmadan ya da şirketi satın almadan önce hukuki durumunun ayrıntılı şekilde incelenmesi büyük önem taşır.

Yeterli araştırma yapılmadan gerçekleştirilen işlemler;

• Tahsil edilemeyen alacaklara,
• Devam eden davaların devralınmasına,
• Vergi risklerine,
• Gizli borçlara,
• Ticari itibar kayıplarına,
• Uzun süren hukuki uyuşmazlıklara

neden olabilir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde ticari uyuşmazlıkların önemli bir bölümü, işlem öncesinde yeterli hukuki inceleme yapılmamasından kaynaklanmaktadır.

---

1. Ticaret Sicili Kayıtlarını İnceleyin

İlk olarak şirketin Ticaret Sicili kayıtları incelenmelidir.

Kontrol edilmesi gereken başlıca bilgiler:

• Ticaret unvanı,
• MERSİS numarası,
• Kuruluş tarihi,
• Faaliyet konusu,
• Sermaye tutarı,
• Şirket türü,
• Müdür veya yönetim kurulu üyeleri,
• Temsil ve ilzam yetkileri,
• Ana sözleşme değişiklikleri.

Bu kayıtlar şirketin hukuki yapısı hakkında temel bilgileri verir.

---

2. Ortaklık Yapısını Araştırın

Şirketin;

• Ortakları,
• Pay oranları,
• Son pay devirleri,
• Yönetim yapısı,
• Temsil yetkilileri

incelenmelidir.

Özellikle yatırım ve hisse devri işlemlerinde ortaklık yapısının doğru tespit edilmesi önemlidir.

---

3. Devam Eden Davaları Kontrol Edin

Şirket hakkında;

• Ticaret davaları,
• İş davaları,
• Tazminat davaları,
• İcra hukuk mahkemesi davaları,
• İdari davalar,
• Tahkim süreçleri

bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Devam eden davaların konusu ve olası mali etkileri değerlendirilmelidir.

---

4. İcra Takiplerini Araştırın

Şirket hakkında;

• İlamsız icra takipleri,
• Kambiyo takipleri,
• Haciz işlemleri,
• İflas talepleri

bulunup bulunmadığı incelenmelidir.

Yoğun icra takibi bulunan şirketler bakımından ticari risk artabilir.

---

5. Vergi ve SGK Risklerini İnceleyin

Şirketin;

• Vergi borçları,
• Vergi davaları,
• Devam eden vergi incelemeleri,
• SGK prim borçları,
• İdari para cezaları

hukuki risk oluşturabilir.

Bu nedenle mali yükümlülüklerin de değerlendirilmesi gerekir.

---

6. Ticari Defter ve Muhasebe Kayıtlarını İnceleyin

Şirket satın alma veya yatırım süreçlerinde;

• Yevmiye defteri,
• Defteri kebir,
• Envanter kayıtları,
• Cari hesaplar,
• Banka hareketleri,
• Finansal tablolar

hukuki risk analizi kapsamında incelenmelidir.

---

7. Taşınmaz ve Taşınır Varlıkları Araştırın

Şirket adına kayıtlı;

• Taşınmazlar,
• Araçlar,
• Makine ve ekipmanlar

üzerinde;

• İpotek,
• Rehin,
• Haciz,
• İhtiyati tedbir

bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.

---

8. Marka ve Fikri Mülkiyet Haklarını Kontrol Edin

Araştırılması gereken başlıca unsurlar:

• Marka tescilleri,
• Patentler,
• Tasarımlar,
• Alan adları,
• Yazılım hakları,
• Lisans sözleşmeleri.

Bu haklar özellikle teknoloji ve üretim şirketlerinde önemli şirket varlıkları arasında yer alır.

---

9. Ticari Sözleşmeleri İnceleyin

Şirketin taraf olduğu;

• Bayilik sözleşmeleri,
• Distribütörlük sözleşmeleri,
• Tedarik sözleşmeleri,
• Franchise sözleşmeleri,
• Kredi sözleşmeleri,
• Kira sözleşmeleri

incelenerek fesih hükümleri ve mali yükümlülükler değerlendirilmelidir.

---

10. Şirketin Mevzuata Uyumunu (Compliance) Değerlendirin

Şirketin faaliyet alanına göre;

• KVKK yükümlülükleri,
• Rekabet hukuku,
• Çevre mevzuatı,
• İş sağlığı ve güvenliği,
• Lisans ve ruhsat şartları,
• Sektörel düzenlemeler

bakımından uyum durumu incelenmelidir.

---

Hukuki Risk Analizi (Legal Due Diligence) Nasıl Yapılır?

Profesyonel bir hukuki inceleme kapsamında genellikle şu adımlar izlenir:

• Ticaret Sicili kayıtlarının incelenmesi,
• Şirket sözleşmelerinin analizi,
• Dava ve icra dosyalarının değerlendirilmesi,
• Vergi ve SGK risklerinin incelenmesi,
• Fikri mülkiyet haklarının araştırılması,
• Yönetim kararlarının gözden geçirilmesi,
• Hukuki risk raporunun hazırlanması.

Bu süreç özellikle şirket satın alma ve yatırım işlemlerinde büyük önem taşır.

---

En Sık Yapılan Hatalar

Şirket araştırması yapılırken en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Sadece Ticaret Sicili kayıtlarına güvenmek,
• Devam eden davaları araştırmamak,
• İcra dosyalarını incelememek,
• Vergi ve SGK risklerini göz ardı etmek,
• Ticari sözleşmeleri okumamak,
• Marka ve fikri mülkiyet haklarını kontrol etmemek,
• Hukuki durum tespiti (due diligence) yaptırmadan yatırım yapmak.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Bir şirketin ortakları öğrenilebilir mi?

Kanunen erişilebilen kayıtlar ve şirket belgeleri kapsamında belirli bilgiler incelenebilir. Erişilebilecek bilgiler şirket türüne ve ilgili mevzuata göre değişebilir.

2. Şirket hakkında dava olup olmadığı araştırılabilir mi?

Evet. Yetkili kişiler ve hukuki menfaati bulunan kişiler bakımından ilgili usuller çerçevesinde dava kayıtları incelenebilir.

3. Şirketin vergi borçları herkese açık mıdır?

Hayır. Vergi bilgileri belirli gizlilik kurallarına tabidir. Ancak hukuki inceleme sırasında ilgili belgeler taraflarca paylaşılabilir.

4. İcra dosyaları neden önemlidir?

Şirketin ödeme gücü ve mali riskleri hakkında önemli bilgiler sağlayabilir.

5. Ticaret Sicili kayıtları yeterli midir?

Hayır. Kapsamlı bir hukuki inceleme için dava dosyaları, sözleşmeler, mali kayıtlar ve diğer belgeler de değerlendirilmelidir.

6. Hukuki risk analizi ne kadar sürer?

Şirketin büyüklüğüne, faaliyet alanına ve belge sayısına göre değişebilir.

7. Due diligence yalnızca büyük şirketlerde mi yapılır?

Hayır. Küçük ve orta ölçekli şirketlerde de yatırımın güvenliği açısından önemlidir.

8. Şirket satın almadan önce mutlaka hukuki inceleme yapılmalı mı?

Kanunen her zaman zorunlu olmasa da uygulamada hukuki riskleri azaltmak açısından güçlü şekilde tavsiye edilir.

9. Hukuki risk analizi kim tarafından yapılmalıdır?

Hukuki inceleme, ticaret ve şirketler hukuku alanında deneyimli avukatlar tarafından yürütülmeli; gerektiğinde mali müşavir ve bağımsız denetçilerle koordineli çalışılmalıdır.

10. Ticaret hukuku avukatıyla çalışmanın avantajı nedir?

Şirketin hukuki risklerinin doğru belirlenmesi, olası uyuşmazlıkların önceden tespit edilmesi ve güvenli yatırım kararları alınması açısından uzman hukuki destek önemli avantaj sağlar.

---

Şirket İnceleme ve Hukuki Risk Analizinde Profesyonel Hukuki Destek

Bir şirketle ortaklık kurulması, yatırım yapılması veya ticari ilişkiye girilmesi öncesinde gerçekleştirilecek kapsamlı hukuki inceleme, ileride doğabilecek yüksek maliyetli uyuşmazlıkların önlenmesinde kritik rol oynar. Hukuki durum tespiti sayesinde şirketin mevcut yükümlülükleri, sözleşmesel riskleri ve olası dava süreçleri önceden analiz edilebilir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak hukuki durum tespiti (Legal Due Diligence), şirket incelemeleri, şirket satın alma ve birleşme işlemleri (M&A), hisse devirleri, yatırım sözleşmeleri ve şirketler hukuku alanındaki tüm süreçlerde profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, ticaret ve şirketler hukuku alanındaki deneyimiyle şirketlerin hukuki risklerinin analiz edilmesi, yatırım süreçlerinin güvenli şekilde yürütülmesi ve ticari uyuşmazlıkların önlenmesi konusunda müvekkillerine stratejik ve çözüm odaklı avukatlık hizmeti vermektedir.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır. Bir şirketin hukuki durumunun değerlendirilmesi; şirketin faaliyet alanına, hukuki geçmişine, sözleşmelerine ve somut olayın özelliklerine göre farklılık gösterebilir. Güvenli yatırım ve ticari kararlar için uzman bir ticaret hukuku avukatından hukuki destek alınması tavsiye edilir.