ÇED kararının iptali davası hakkında 2026 güncel rehber. ÇED Olumlu, ÇED Gerekli Değildir kararlarına nasıl itiraz edilir, kimler dava açabilir, görevli mahkeme, yürütmenin durdurulması ve dava sürecini ayrıntılı olarak öğrenin

ÇED Kararının İptali Davası 2026 | ÇED Olumlu ve ÇED Gerekli Değildir Kararına İtiraz

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), çevre üzerinde önemli etkiler doğurabilecek projelerin uygulanmasından önce gerçekleştirilen en önemli idari süreçlerden biridir. Maden sahaları, enerji santralleri, organize sanayi bölgeleri, turizm yatırımları, barajlar, taş ocakları, fabrikalar ve birçok büyük yatırım projesi bakımından 2872 sayılı Çevre Kanunu ile Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında ÇED süreci yürütülmektedir.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından verilen “ÇED Olumlu”, “ÇED Gerekli Değildir” veya diğer ÇED kararları, çevre hakkı, mülkiyet hakkı ve yatırım faaliyetleri üzerinde doğrudan etkili idari işlemlerdir. Bu nedenle hukuka aykırı olduğu düşünülen ÇED kararları, idari yargıda iptal davasına konu edilebilmektedir.

Bu rehberde ÇED kararlarına karşı dava açma şartları, görevli mahkeme, yürütmenin durdurulması talebi ve yargılama süreci ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

---

ÇED Kararı Nedir?

Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) kararı, planlanan bir yatırımın çevre üzerindeki olası etkilerinin değerlendirilmesi sonucunda verilen idari karardır.

Uygulamada en sık karşılaşılan kararlar şunlardır:

• ÇED Olumlu Kararı
• ÇED Olumsuz Kararı
• ÇED Gerekli Değildir Kararı

Bu kararlar, projenin uygulanabilirliği açısından büyük önem taşımaktadır.

---

Hangi Projeler İçin ÇED Süreci Uygulanır?

ÇED süreci birçok yatırım bakımından uygulanmaktadır.

Örneğin;

• Maden projeleri
• Rüzgâr enerji santralleri
• Güneş enerji santralleri
• Termik santraller
• Fabrikalar
• Organize sanayi bölgeleri
• Baraj projeleri
• Liman projeleri
• Turizm yatırımları
• Taş ve mermer ocakları

ilgili mevzuat kapsamında ÇED sürecine tabi olabilir.

---

ÇED Kararına Karşı Dava Açılabilir mi?

Evet.

ÇED kararlarının hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa İdare Mahkemesinde iptal davası açılması mümkündür.

Örneğin;

• Çevresel etkilerin yeterince incelenmemesi,
• Bilirkişi raporlarının yetersiz olması,
• Halkın katılımı sürecindeki eksiklikler,
• Bilimsel verilerin dikkate alınmaması,
• Eksik teknik değerlendirme,
• Mevzuata aykırı işlem tesis edilmesi

iptal sebebi oluşturabilir.

---

ÇED Kararına Kimler Dava Açabilir?

Uyuşmazlığın niteliğine göre;

• Proje nedeniyle menfaati etkilenen kişiler,
• Taşınmaz sahipleri,
• İlgili kurum ve kuruluşlar,
• Şartları oluştuğunda çevre ve meslek örgütleri

ÇED kararlarına karşı dava açabilir.

Dava ehliyeti her somut olay bakımından ayrıca değerlendirilmektedir.

---

Görevli Mahkeme Hangisidir?

ÇED kararlarının iptali istemiyle açılacak davalarda görevli mahkeme İdare Mahkemesidir.

Yetkili mahkeme ise işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesi veya yetki kuralları çerçevesinde belirlenen mahkemedir.

---

Dava Açma Süresi

ÇED kararının ilanı veya usulüne uygun şekilde öğrenilmesinden itibaren genel olarak 60 gün içerisinde iptal davası açılması gerekmektedir.

Sürelerin kaçırılması hak kaybına neden olabilir.

---

Yürütmenin Durdurulması Talep Edilebilir mi?

Evet.

ÇED kararına dayanılarak yatırım faaliyetlerine başlanması telafisi güç zararlar doğurabilecekse mahkemeden yürütmenin durdurulması talep edilebilir.

Mahkeme;

• İşlemin açıkça hukuka aykırı olması,
• Çevre bakımından telafisi güç zarar doğma ihtimali

şartlarını birlikte değerlendirerek karar vermektedir.

---

Mahkeme Hangi Hususları İnceler?

Mahkeme;

• ÇED raporunun yeterliliğini,
• Bilimsel değerlendirmeleri,
• Halkın katılımı toplantılarının usule uygun yapılıp yapılmadığını,
• Çevresel etkilerin yeterince incelenip incelenmediğini,
• Mevzuata uygunluğu

bilirkişi incelemeleriyle birlikte değerlendirmektedir.

---

Dava Açarken Hangi Belgeler Gerekebilir?

Uyuşmazlığın niteliğine göre;

• ÇED kararı
• ÇED raporu
• Teknik uzman raporları
• Bilirkişi raporları
• Tapu kayıtları
• İmar planları
• Bakanlık yazışmaları
• Fotoğraf ve teknik belgeler

mahkemeye sunulabilir.

---

Sonuç

ÇED kararları, çevrenin korunması ile yatırım faaliyetleri arasında denge kurulmasını sağlayan önemli idari işlemlerdir. Ancak çevresel etkilerin eksik değerlendirilmesi, bilimsel raporların yetersiz olması veya usul kurallarına uyulmaması hâlinde verilen ÇED kararları idari yargıda iptal edilebilir. ÇED kararlarından etkilenen kişilerin süresi içerisinde dava açması ve gerekli hâllerde yürütmenin durdurulmasını talep etmesi, çevre hakkı ve mülkiyet hakkının korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

---

Sıkça Sorulan Sorular

ÇED kararı nedir?

Çevresel Etki Değerlendirmesi süreci sonunda verilen idari karardır.

ÇED Olumlu kararına dava açılabilir mi?

Evet. Hukuka aykırı olduğu düşünülen ÇED Olumlu kararına karşı iptal davası açılabilir.

ÇED Gerekli Değildir kararına itiraz edilebilir mi?

Evet. Bu kararlar da idari yargıda dava konusu yapılabilir.

Görevli mahkeme hangisidir?

ÇED kararlarına karşı açılacak davalarda görevli mahkeme İdare Mahkemesidir.

Dava açma süresi ne kadardır?

Kararın ilanı veya öğrenilmesinden itibaren genel olarak 60 gündür.

Yürütmenin durdurulması talep edilebilir mi?

Evet. Şartların oluşması hâlinde mahkemeden yürütmenin durdurulması istenebilir.

ÇED kararına kimler dava açabilir?

Menfaati ihlal edilen gerçek ve tüzel kişiler ile şartları oluştuğunda ilgili kurum ve kuruluşlar dava açabilir.

Uzman Hukuki Destek

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelinde idare hukuku, çevre hukuku ve imar hukuku alanında uzman avukat ile çalışarak haklarınızı güvence altına alabilirsiniz.

ÇED kararları, çevre izinleri, imar planları, ruhsat işlemleri, idari yaptırımlar ve idare hukukundan kaynaklanan tüm uyuşmazlıklarda FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22

WhatsApp: 0532 769 22 22

E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Adres: Mevlana Bulvarı No:221 Yıldırım Kule D:148 Balgat / Çankaya / Ankara