ÇED Olumlu Kararına Karşı Dava Nasıl Açılır? Çevresel Etki Değerlendirmesi Kararının İptali (2026)

ÇED olumlu kararının iptali ve yürütmenin durdurulması taleplerini Av. Arb. Fırat Fesih Kaya açıklıyor.

ÇED olumlu kararının hukuka aykırı olduğunu düşünen ve karardan menfaati etkilenen kişiler, koşulları varsa idare mahkemesinde iptal davası açabilir. Davanın amacı, kararın yetki, şekil, sebep, konu veya amaç yönlerinden hukuka uygun olup olmadığının incelenmesidir. Dava açma süresi ve görevli mahkeme, kararın nasıl ilan edildiği ve somut uyuşmazlığın özelliklerine göre belirlenmelidir.

Kimler dava açabilir?

Projenin çevresel etkilerinden doğrudan etkilenebilecek bölgede yaşayanlar, taşınmaz sahipleri ve faaliyet alanı çevrenin korunmasını kapsayan kuruluşlar, menfaatlerinin etkilendiğini ortaya koyabildikleri ölçüde dava açmayı değerlendirebilir. Sadece çevreye ilişkin genel kaygı ileri sürmek her durumda yeterli olmayabilir; kişi veya kuruluşun projeyle bağlantısını ve etkilenme ihtimalini açıklaması önemlidir.

Dava hangi gerekçelere dayanabilir?

ÇED raporunun veya karar sürecinin eksik ya da hatalı olduğu iddiaları somutlaştırılmalıdır. Projenin hava, su, toprak, sağlık ve doğal yaşam üzerindeki etkilerinin yeterince araştırılmaması; alternatiflerin veya kümülatif etkilerin değerlendirilmemesi; halkın katılımı ve bilgilendirme sürecindeki eksiklikler dava gerekçesi olarak ileri sürülebilir.

Harita, fotoğraf, teknik rapor, bilimsel çalışma, halkın katılımı toplantısı tutanağı ve proje alanına ilişkin kayıtlar iddiaları destekleyebilir. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, dava dilekçesinde genel itirazlar yerine her hukuka aykırılık iddiasının ilgili rapor bölümü ve teknik delille ilişkilendirilmesini öneriyor.

Dava süresi ve yürütmenin durdurulması

İdari işlemlere karşı dava açma süresi genel olarak 60 gündür; ancak ÇED kararının ilanı veya öğrenilme tarihi, özel düzenlemeler ve somut tebligat şekli ayrıca kontrol edilmelidir. Sürenin kaçırılması davanın süre yönünden reddedilmesine yol açabilir. Bu nedenle karar ve ilan kayıtları öğrenilir öğrenilmez incelenmelidir.

İptal davasıyla birlikte yürütmenin durdurulması talep edilebilir. Mahkeme, işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması koşullarını değerlendirir. Talebin sunulması tek başına projenin durduğu anlamına gelmez; mahkeme kararı gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

ÇED olumlu kararına karşı hangi mahkemede dava açılır?
Karara karşı kural olarak idare mahkemesinde iptal davası açılır. Yetkili mahkeme somut işleme göre belirlenmelidir.

Dava açma süresi kaç gündür?
İdari işlemlerde genel süre 60 gündür; başlangıç tarihi ve varsa özel süre karara ve ilan biçimine göre kontrol edilmelidir.

Proje bölgesinde yaşamayan biri dava açabilir mi?
Menfaatinin nasıl etkilendiğini somutlaştırması gerekir. Dava ehliyeti her olayda ayrıca değerlendirilir.

Dernek veya çevre kuruluşu dava açabilir mi?
Kuruluşun amacı, faaliyet alanı ve projeyle bağlantısı çerçevesinde dava ehliyeti değerlendirilir.

Dava açılması projeyi kendiliğinden durdurur mu?
Hayır. Yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilmeli ve mahkemece kabul edilmelidir.

Yürütmenin durdurulması hangi şartlarda verilebilir?
İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması şartları birlikte değerlendirilir.

ÇED raporundaki teknik eksiklikler nasıl kanıtlanır?
Teknik raporlar, bilimsel çalışmalar, haritalar, ölçümler ve uzman görüşleriyle somutlaştırılabilir; mahkeme bilirkişi incelemesi de yaptırabilir.

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Türkiye genelinde ve yurtdışında hizmet veren idare ve çevre hukuku alanlarında uzman avukatlarla çalışarak haklarınızı güvence altına alabilirsiniz. ÇED kararlarının iptali, idari dava ve yürütmenin durdurulması taleplerinde FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık olarak Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr