Ceza Mahkemesi Bilirkişi Raporuna Aykırı Karar Verebilir mi? (2026 Güncel Rehber)

Ceza mahkemesi bilirkişi raporuyla bağlı mıdır? Rapora aykırı karar verildiğinde hangi itirazlar yapılabilir?

Evet. Ceza mahkemesi bilirkişi raporunu diğer delillerle birlikte değerlendirir; rapor mahkemeyi her durumda bağlamaz. Ancak mahkeme rapordan ayrılarak karar veriyorsa, özellikle konu özel veya teknik bilgi gerektiriyorsa, bu tercihini gerekçelendirmelidir.

Bilirkişi raporu mahkemeyi bağlar mı?

CMK 217 uyarınca hâkim, kararını duruşmada ortaya konulup tartışılan delillere dayandırır ve bunları vicdani kanaatiyle değerlendirir. Bu nedenle bilirkişi raporu tek başına hükmü belirlemez. Mahkeme raporu dosyadaki diğer deliller, beyanlar ve savunmalarla birlikte ele alabilir.

Bununla birlikte bilirkişiye başvurulmasının nedeni, çözümü uzmanlık veya teknik bilgi gerektiren bir konunun açıklığa kavuşturulmasıdır. Mahkeme teknik bir sonuca raporun aksine ulaşıyorsa, rapordaki hangi yöntem veya veriyi neden yetersiz bulduğunu ve kendi sonucunun hangi somut dayanaklara dayandığını açıklamalıdır. Teknik mesele mahkemenin uzmanlık alanı dışında kalıyorsa, yeni inceleme veya ek rapor alınması gündeme gelebilir.

Rapordan ayrılan karar nasıl gerekçelendirilmelidir?

CMK 230, mahkûmiyet gerekçesinde delillerin tartışılmasını ve hükme esas alınan veya reddedilen delillerin belirtilmesini zorunlu kılar. Dolayısıyla karar, bilirkişi raporunu yalnızca anmakla yetinmemeli; raporun neden kabul edilmediğini ve mahkemenin farklı sonuca hangi delil ya da bilimsel temelle ulaştığını göstermelidir.

Raporlar arasında çelişki varsa veya rapor kendi içinde belirsizlik taşıyorsa, çelişkinin giderilmesi talep edilebilir. Sanık veya müdafii, rapora ilişkin uzmanından bilimsel mütalaa da alabilir.

Sanık ne yapabilir?

Raporun eksik, hatalı ya da çelişkili olduğu düşünülüyorsa, itirazlar duruşmada veya dilekçeyle somutlaştırılmalıdır. Örneğin kullanılan veriler, inceleme yöntemi, raporun dayanakları ve dosyadaki karşıt deliller tek tek gösterilebilir. Gerektiğinde bilirkişinin duruşmada dinlenmesi, ek rapor alınması ya da yeni bir bilirkişi incelemesi yapılması istenebilir.

Mahkeme rapora aykırı karar verir ancak gerekçesinde teknik çelişkileri karşılamazsa, bu eksiklik kararın türüne göre istinaf veya temyiz başvurusunda ileri sürülebilir. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, itirazların “rapora katılmıyoruz” demekle sınırlı bırakılmaması; somut eksikliklerin ve bunların hükme etkisinin açıklanması gerektiğini vurgulamaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Ceza mahkemesi bilirkişi raporuna uymak zorunda mı?
Hayır. Raporu diğer delillerle birlikte değerlendirir; ancak rapordan ayrılıyorsa kararını gerekçelendirmelidir.

Mahkeme teknik konuda raporun tersine karar verebilir mi?
Karar verebilir; fakat teknik sonucun dayanaklarını açıklamalıdır. Uzmanlık gerektiren çelişki çözülemiyorsa ek veya yeni inceleme talep edilebilir.

Bilirkişi raporu hatalıysa ne yapılmalı?
Hatalı olduğu düşünülen yöntem, veri veya değerlendirme somut biçimde gösterilerek rapora itiraz edilmeli; gerekiyorsa ek rapor ya da yeni inceleme istenmelidir.

İki bilirkişi raporu çelişirse mahkeme ne yapar?
Çelişkinin nedenini değerlendirmeli; giderilmesi için bilirkişilerden açıklama veya ek rapor alınmasını ya da yeni inceleme yapılmasını değerlendirmelidir.

Bilirkişi duruşmada dinlenebilir mi?
Evet. Raporun açıklığa kavuşturulması gereken yönleri varsa bilirkişinin duruşmada dinlenmesi talep edilebilir.

Sanık kendi uzmanından görüş alabilir mi?
Evet. CMK 67 kapsamında bilirkişi raporu hakkında uzmanından bilimsel mütalaa alınabilir.

Mahkemenin rapora aykırı karar vermesi tek başına bozma sebebi midir?
Her durumda değil. Raporun neden dışlandığı, kararın diğer delillere dayanıp dayanmadığı ve gerekçenin denetlenebilir olup olmadığı önem taşır.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık, ceza davalarında bilirkişi raporlarının incelenmesi ve hukuki başvuru süreçlerinde Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa dâhil Türkiye genelinde hukuki destek sunmaktadır.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No: 221, Yıldırım Kule Plaza, Balgat, Çankaya / Ankara