Çocukla Görüşmeyi Engelleyen Ebeveyne Karşı Hangi Hukuki Yollar Kullanılabilir? 2026 Güncel Rehber

Velayet sahibi anne veya baba çocuğu göstermiyorsa ne yapılabilir? Çocuk Görüşme Merkezi başvurusu, kişisel ilişki kararının uygulanması, disiplin hapsi, velayetin değiştirilmesi ve deliller açısından 2026 güncel hukuki rehber.

Boşanma veya ayrılık sonrasında velayet kendisine bırakılmayan anne veya babanın çocukla kişisel ilişki kurması yalnızca ebeveyn açısından değil, çocuğun anne ve babasıyla sağlıklı bağını sürdürebilmesi bakımından da önemlidir. Mahkeme tarafından çocukla kişisel ilişki kurulmasına karar verilmesine rağmen velayet sahibi ebeveynin çocuğu sürekli olarak göstermemesi, teslim günlerinde çocuğu hazır etmemesi, görüşmeleri çeşitli bahanelerle engellemesi veya çocuğu diğer ebeveyne karşı yönlendirerek görüşmek istemediğini söylemesini sağlaması hukuki sonuçlar doğurabilir. Güncel sistemde çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kararları eski uygulamadaki klasik icra yöntemi yerine 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri aracılığıyla ve çocuk dostu usullerle yerine getirilmektedir. Adalet Bakanlığı da çocuk görüşme merkezlerinin ülke genelinde bu amaçla kullanıldığını belirtmektedir. (Adalet Bakanlığı)

Çocuğu Göstermeyen Ebeveyne Karşı Ne Yapılabilir?

İlk olarak ortada uygulanabilir bir mahkeme kararı bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Boşanma kararı, velayete ilişkin karar veya dava sırasında verilmiş tedbir kararı kapsamında diğer ebeveynle kişisel ilişkinin gün ve saatleri belirlenmişse, bu kararın uygulanması için ilgili Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne başvurulabilir. ADM bulunmayan yerlerde işlemler Adalet Bakanlığınca belirlenen hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüklerince yürütülmektedir. (Mağdur Hizmetleri)

Mahkeme Kararı Olmadan Çocuk Görüşme Merkezine Başvurulabilir mi?

Kişisel ilişki kararının zorla uygulanabilmesi bakımından öncelikle mahkeme kararına ihtiyaç vardır. Adalet Bakanlığının güncel uygulama bilgisinde de geçerli bir mahkeme kararı olmaksızın müdürlük tarafından kişisel ilişki işlemlerine başlanamayacağı belirtilmektedir. (İSTANBUL ADLİYESİ)

Dolayısıyla anne veya baba çocuğu göstermiyorsa ve henüz kişisel ilişkiye ilişkin bir mahkeme kararı bulunmuyorsa öncelikle aile mahkemesinden kişisel ilişkinin düzenlenmesi talep edilmelidir.

Boşanma Davası Devam Ederken Çocuğu Göremeyen Ebeveyn Ne Yapabilir?

Boşanma davasının kesinleşmesini beklemek her durumda gerekli değildir. Dava devam ederken çocukla kişisel ilişkinin tedbiren düzenlenmesi mahkemeden talep edilebilir. Böylece dava yıllarca devam etse dahi çocuk ile anne veya baba arasındaki ilişkinin tamamen kopmasının önüne geçilmesi amaçlanabilir.

Mahkemenin verdiği tedbir kararları da ilgili mevzuat kapsamında yerine getirilebilir. Nitekim mevcut sistem yalnızca kesinleşmiş ilamları değil, çocuk teslimi ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin uygulanabilir tedbir kararlarını da kapsamaktadır. (İSTANBUL ADLİYESİ)

Çocuk Görüşme Merkezine Nasıl Başvurulur?

Mahkeme kararına rağmen çocukla kişisel ilişki kurulamıyorsa hak sahibi ebeveyn ilgili Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğüne başvurabilir. Uygulamada mahkeme kararı, kimlik belgesi ve başvuru formu gibi belgeler istenmektedir; vekille başvurulması hâlinde vekâletname ve ilgili belgeler de gündeme gelir. (İSTANBUL ADLİYESİ)

Başvurunun ardından süreç uzmanların da görev aldığı çocuk dostu bir sistem içerisinde yürütülür.

Çocuk Görüşme Merkezi Ücretli midir?

Hayır. Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kararlarının yerine getirilmesine ilişkin mevcut sistem ücretsiz olarak yürütülmektedir. (İSTANBUL ADLİYESİ)

Bu, eski çocuk teslimi uygulamasına kıyasla önemli değişikliklerden biridir.

Çocuğu Teslim Etmesi Gereken Ebeveyne Ne Yapılır?

Başvuru sonrasında ilgili müdürlük yükümlü ebeveynle iletişim kurarak mahkeme kararına uygun biçimde çocuğun belirlenen gün ve saatte teslim edilmesi sürecini yürütür. Gerektiğinde kanunda öngörülen teslim emri prosedürü uygulanır.

Çocuğun teslimi ve kişisel ilişki işlemleri uzman veya öğretmenlerin görev aldığı çocuk dostu yöntemlerle gerçekleştirilir. (Mağdur Hizmetleri)

Çocuğu Sürekli Göstermeyen Ebeveyn Hakkında Tutanak Tutulur mu?

Çocuk teslimi ve kişisel ilişki sürecinde gerçekleştirilen işlemlerin kayıt altına alınması son derece önemlidir. Adalet Bakanlığının uygulama açıklamalarında işlemlerin tutanağa bağlandığı belirtilmektedir. (Mağdur Hizmetleri)

Bu kayıtlar, görüşmenin sistematik olarak engellendiği iddiasının ileride değerlendirilmesinde önem kazanabilir.

“Çocuk Gelmek İstemiyor” Demek Yeterli midir?

Her durumda yeterli değildir. Özellikle küçük çocuklarda “istemiyor” ifadesinin arkasındaki nedenin araştırılması gerekir. Çocuk gerçekten diğer ebeveynden korkuyor olabilir, geçmişte olumsuz bir deneyim yaşamış olabilir veya diğer ebeveyn tarafından yönlendirilmiş olabilir.

Bu nedenle çocuğun iradesi önemsenirken görüşmek istememesinin gerçek nedeni de çocuğun yaşı ve olgunluk düzeyine uygun yöntemlerle değerlendirilmelidir.

Çocuk Gerçekten Görüşmek İstemiyorsa Ne Olur?

Çocuğun yaşı, olgunluğu ve görüşmeme sebebi önemlidir. Özellikle idrak çağındaki çocuğun görüşleri değerlendirilmelidir. Ancak çocuk üzerinde ebeveyn baskısı bulunup bulunmadığının da araştırılması gerekebilir.

Çocuğu zorla bir tarafın aracı hâline getirmek yerine uzman desteğiyle sorunun kaynağının belirlenmesi çocuğun üstün yararı açısından daha sağlıklı olabilir.

Velayet Sahibi Ebeveyn Çocuğu Diğer Ebeveyne Karşı Dolduruyorsa Ne Yapılabilir?

Çocuğun sistematik biçimde diğer ebeveyne karşı yönlendirilmesi, diğer ebeveynin kötülenmesi, çocuğa görüşmeye gitmemesi gerektiğinin söylenmesi veya görüşürse velayet sahibi ebeveyni üzeceği hissinin verilmesi velayet bakımından önemli olabilir.

Bu davranışların kişisel ilişkiyi sistematik biçimde engelleme ile birleşmesi hâlinde velayetin yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilir.

Çocuğu Göstermemek Velayetin Değişmesine Neden Olabilir mi?

Somut olayın koşullarına göre evet. Ancak bir görüşmenin aksaması ile aylarca veya yıllarca sürdürülen sistematik engelleme aynı şekilde değerlendirilmez.

Adalet Bakanlığının çocuk teslimi uygulamasına ilişkin açıklamasında da farklı nedenlerle çocuğu göstermeme eğiliminin ayrı bir dava konusu olabileceği ve velayete ilişkin davada aleyhe delil olarak değerlendirilebileceği belirtilmektedir. (Mağdur Hizmetleri)

Bir Defa Çocuğu Göstermemek Velayeti Değiştirir mi?

Genellikle tek bir olay otomatik olarak velayet değişikliğine neden olmaz. Çocuğun hasta olması, zorunlu bir durum yaşanması veya başka makul nedenler bulunabilir.

Mahkeme olayların sürekliliğini, ebeveynin davranışını ve özellikle çocuğun üstün yararını değerlendirir.

Sürekli Çocuğu Göstermemek Daha Ağır Bir Durum mudur?

Evet. Örneğin mahkeme kararına göre baba her ay belirli hafta sonlarında çocukla görüşecekken anne altı ay boyunca görüşmelerin neredeyse tamamını hiçbir haklı neden olmadan engelliyorsa bu durum münferit bir aksama olarak değerlendirilmez.

Özellikle engellemelerin belgelenmesi önemlidir.

Velayetin Değiştirilmesi Davası Açılabilir mi?

Koşulları oluşmuşsa açılabilir. Türk Medeni Kanunu kapsamında çocuğun durumunda veya ebeveynlerin koşullarında meydana gelen önemli değişiklikler nedeniyle mevcut velayet düzenlemesinin çocuğun üstün yararına olmaktan çıkması hâlinde velayetin yeniden düzenlenmesi gündeme gelebilir.

Ancak velayetin değiştirilmesi diğer ebeveyni “cezalandırmak” amacıyla uygulanmaz. Esas soru, çocuğun velayetinin değiştirilmesinin çocuk açısından gerçekten daha yararlı olup olmadığıdır.

Velayet Değişikliği İçin Kaç Kez Çocuğun Gösterilmemesi Gerekir?

Kanunda “üç kez gösterilmezse velayet değişir” veya “beş kez engellenirse dava açılır” şeklinde matematiksel bir sayı bulunmamaktadır.

Olayın süresi, yoğunluğu, ebeveynin amacı, çocuk üzerindeki etkisi ve diğer koşullar birlikte değerlendirilir.

Çocuğu Göstermeme Olayları Nasıl Belgelenmelidir?

Bu tür uyuşmazlıklarda en önemli noktalardan biri kronolojik delil oluşturmaktır. Hangi tarihte görüşme olması gerektiği, hangi görüşmenin gerçekleşmediği, karşı tarafın hangi gerekçeyi ileri sürdüğü ve sonrasında neler yaşandığı düzenli şekilde kaydedilmelidir.

Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü üzerinden yürütülen resmi süreç bu açıdan özellikle önemlidir.

WhatsApp Mesajları Delil Olabilir mi?

Hukuka uygun şekilde elde edilen WhatsApp yazışmaları kullanılabilir. Örneğin karşı tarafın “çocuğu sana bir daha göstermeyeceğim” şeklindeki açık mesajları kişisel ilişkiyi engelleme iradesini ortaya koyabilir.

Ancak tek bir mesaj yerine davranışların tamamının değerlendirilmesi gerekir.

SMS ve E-Postalar Delil Olabilir mi?

Evet. Hukuka uygun şekilde elde edilmiş SMS ve e-postalar da kullanılabilir. Özellikle görüşme günleri öncesinde yapılan yazışmalar olayların kronolojisinin ortaya konulmasına yardımcı olabilir.

Telefon Görüşmelerini Gizlice Kaydetmek Doğru mudur?

Gizli ses kayıtlarının hukuka uygunluğu somut olayın özelliklerine bağlıdır ve ciddi hukuki sorunlar doğurabilir. Her konuşmayı gizlice kaydetmenin hukuka uygun olduğu düşünülmemelidir.

Delil toplarken hukuka aykırı yöntemlerden kaçınılmalıdır.

Sosyal Medya Paylaşımları Delil Olabilir mi?

Somut uyuşmazlıkla bağlantılı ve hukuka uygun elde edilmiş sosyal medya içerikleri değerlendirilebilir. Örneğin velayet sahibi ebeveynin açıkça “çocuğu babasına/annesine göstermeyeceğim” şeklindeki paylaşımı yardımcı delil olabilir.

Çocuğu Görüşme Gününde Başka Şehre Götürmek Ne Olur?

Bu davranış sürekli olarak kişisel ilişkiyi engellemek amacıyla yapılıyorsa önem kazanabilir. Tek seferlik zorunlu seyahat ile her görüşme tarihinde bilinçli şekilde şehir dışına çıkmak aynı şekilde değerlendirilmez.

Çocuğun Telefonunu Kapatmak Görüşmeyi Engellemek Sayılır mı?

Mahkeme kararının içeriğine göre değerlendirilmelidir. Özellikle telefon veya görüntülü iletişime ilişkin özel düzenleme bulunuyorsa durum farklı olabilir.

Ancak Adalet Bakanlığının hukuki değerlendirmesine göre yalnızca görüntülü görüşme şeklinde kurulmuş kişisel ilişki kararlarının ADM aracılığıyla zorla uygulanması konusunda mevcut düzenlemede açık bir uygulama mekanizması bulunmamaktadır. (Mağdur Hizmetleri)

Çocukla Telefonla Görüşme Hakkı Ayrıca Talep Edilebilir mi?

Günümüz koşullarında özellikle ebeveynlerin farklı şehir veya ülkelerde yaşadığı durumlarda telefon veya görüntülü görüşmenin kişisel ilişki düzenlemesine eklenmesi talep edilebilir.

Ancak kararın fiilen uygulanabilir ve çocuğun yaşına uygun şekilde oluşturulması önemlidir.

Çocukla Görüşmeyi Engellemek Nafaka Borcuyla Haklı Gösterilebilir mi?

Hayır. “Nafaka ödemediği için çocuğu göstermiyorum” yaklaşımı hukuken doğru değildir. Nafaka alacağı ile çocukla kişisel ilişki birbirinden ayrı meselelerdir.

Nafaka ödenmiyorsa alacağın tahsili için ayrı hukuki yollar kullanılmalıdır.

Nafaka Ödenmiyorsa Çocuk Gösterilmek Zorunda mı?

Mahkemenin kişisel ilişki kararı varsa nafaka borcu bu kararın uygulanmamasının otomatik gerekçesi değildir.

Çocuk, anne ve baba arasındaki ekonomik uyuşmazlığın aracı hâline getirilmemelidir.

Eski Eş Yeniden Evlendi Diye Çocuk Gösterilmeyebilir mi?

Hayır. Diğer ebeveynin yeniden evlenmesi tek başına kişisel ilişkinin engellenmesi sebebi değildir.

Yeni aile ortamının çocuk açısından gerçek ve somut bir tehlike oluşturduğu ileri sürülüyorsa mahkemeden kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi istenmelidir.

Diğer Ebeveynin Sevgilisi Olduğu İçin Çocuk Gösterilmeyebilir mi?

Tek başına hayır. Ebeveynin özel hayatı kişisel ilişki hakkının keyfî biçimde engellenmesini haklı hâle getirmez.

Çocuk İçin Gerçek Bir Tehlike Varsa Ne Yapılmalıdır?

Şiddet, istismar, ağır bağımlılık veya çocuğun güvenliğini tehdit eden başka ciddi bir durum varsa mesele farklıdır. Böyle bir durumda çocuğu tehlikeye atmak yerine aile mahkemesinden kişisel ilişkinin sınırlandırılması, yeniden düzenlenmesi veya gerekli şartlarda kaldırılması talep edilebilir.

Şiddet vakalarında ayrıca koruyucu ve önleyici tedbirler gündeme gelebilir. Adalet Bakanlığının bilgilendirmesinde kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde kurulması, sınırlandırılması veya gerekli koşullarda kaldırılması gibi tedbirlerin mümkün olabileceği belirtilmektedir. (Mağdur Bilgilendirme)

Kişisel İlişkinin Refakatçi Eşliğinde Kurulması İstenebilir mi?

Çocuğun güvenliği bakımından gerekli koşullar bulunuyorsa bu yönde düzenleme talep edilebilir. Amaç ebeveyni cezalandırmak değil, çocuk ile ebeveyn arasındaki ilişkinin güvenli koşullarda sürdürülebilmesini sağlamaktır.

Çocuk Görüşme Merkezleri Ne İşe Yarar?

Çocuk görüşme merkezleri, mahkemece verilen çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının çocuğun üstün yararına uygun, çocuk dostu koşullarda uygulanmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Süreçte psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı ve ilgili diğer uzmanlar görev alabilmektedir. (İSTANBUL ADLİYESİ)

Çocuk Polis veya İcra Memuru Aracılığıyla mı Teslim Edilir?

Güncel sistemin temel yaklaşımı bu değildir. Eski icra temelli çocuk teslimi uygulaması değiştirilmiş; süreç Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri ve çocuk görüşme merkezleri üzerinden yürütülmeye başlanmıştır. (akhisar.adalet.gov.tr)

Bu değişikliğin temel amaçlarından biri çocuğun anne ve baba arasındaki hukuki çatışmada bir icra işleminin konusu hâline gelmesinin önüne geçmektir.

Çocuğu Göstermeyen Ebeveyne Disiplin Hapsi Uygulanabilir mi?

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında çocuk teslimi veya kişisel ilişki kurulmasına ilişkin teslim emrine aykırılık bakımından disiplin hapsi yaptırımı öngören düzenlemeler bulunmaktadır. Ancak yaptırımın uygulanabilmesi için kanundaki usul ve şartların gerçekleşmesi gerekir.

Bu nedenle “çocuğu bir kez göstermedi, hemen hapse girer” şeklinde bir sonuç doğru değildir. Sürecin usulüne uygun şekilde başlatılması ve somut olayın koşullarının değerlendirilmesi gerekir.

Disiplin Hapsi Velayeti Otomatik Değiştirir mi?

Hayır. Yaptırım süreci ile velayetin değiştirilmesi farklı hukuki meselelerdir.

Velayet değişikliğinde yine çocuğun üstün yararı değerlendirilir.

Görüşmeler Sürekli Engelleniyorsa Ne Yapılmalıdır?

Bu durumda yalnızca her görüşme tarihinde tartışmak yerine sistematik bir hukuki strateji izlenmesi önemlidir. Öncelikle mevcut kişisel ilişki kararının resmi mekanizma üzerinden uygulanması sağlanmalı, gerçekleşmeyen görüşmeler belgelenmeli ve çocuğun diğer ebeveyne karşı yönlendirilip yönlendirilmediğine ilişkin somut deliller korunmalıdır.

Sorun devam ediyorsa velayetin değiştirilmesi veya kişisel ilişki düzeninin yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilir.

Kişisel İlişki Günlerinin Artırılması İstenebilir mi?

Koşullar değişmişse ve çocuğun üstün yararına olacaksa mevcut kişisel ilişki düzeninin değiştirilmesi talep edilebilir.

Örneğin çocuk büyümüş, ebeveynler arasındaki mesafe değişmiş veya mevcut görüşme takvimi uygulanamaz hâle gelmiş olabilir.

Çocukla Yatılı Görüşme Talep Edilebilir mi?

Çocuğun yaşı, ebeveynle ilişkisi, yaşam koşulları ve üstün yararı değerlendirilerek yatılı kişisel ilişki kurulması talep edilebilir.

Her dosyada aynı takvim uygulanmaz.

Bayram ve Tatillerde Çocuğu Göstermemek Ne Olur?

Mahkeme kararında bayram, sömestr veya yaz tatiline ilişkin özel kişisel ilişki düzenlemesi bulunuyorsa bu karara uyulmalıdır.

Tatillerdeki engellemeler de diğer görüşme ihlalleri gibi kayıt altına alınabilir.

Doğum Gününde Çocuğu Görme Hakkı Var mıdır?

Mahkeme kararında doğum gününe ilişkin özel bir düzenleme bulunup bulunmadığına bakılmalıdır. Her ebeveynin kendiliğinden belirli saatlerde çocuğu alma hakkı olduğu varsayılmamalıdır.

Kişisel ilişki takviminin açık ve uygulanabilir şekilde düzenlenmesi uyuşmazlıkları azaltabilir.

Çocuğu Teslim Almaya Ebeveyn Yerine Başka Biri Gidebilir mi?

Mevcut kararın içeriği ve mevzuattaki şartlar değerlendirilmelidir. Adalet Bakanlığının konuya ilişkin görüşünde, mahkemenin belirli koşullarda üçüncü kişinin teslim sürecinde rol almasına izin verebileceği değerlendirilmiştir. (Mağdur Hizmetleri)

Görüşme Sonrası Çocuk Geri Getirilmezse Ne Yapılabilir?

Bu durum sıradan bir “görüşme engelleme” olayından farklıdır. Velayet sahibi ebeveyne çocuğun geri teslim edilmemesi hâlinde çocuk teslimine ilişkin mekanizmalar ve olayın koşullarına göre diğer hukuki yollar değerlendirilmelidir.

Özellikle çocuğun yurtdışına götürülmesi söz konusuysa uluslararası çocuk kaçırma hükümleri ayrıca gündeme gelebilir.

Çocuğu Yurtdışına Götürme Tehdidi Varsa Ne Yapılabilir?

Somut ve yakın bir risk varsa aile mahkemesinden çocuğun üstün yararını koruyacak uygun tedbirlerin alınması talep edilebilir. Uluslararası boyut taşıyan olaylarda Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler de önem kazanabilir.

Çocuğu Göstermeyen Ebeveyn Hakkında Savcılığa Şikâyet Edilebilir mi?

Her kişisel ilişki ihlalini doğrudan klasik bir ceza soruşturmasına dönüştürmek doğru yaklaşım değildir. Çocukla kişisel ilişki kararının uygulanması için öncelikle 5395 sayılı Kanunda öngörülen özel mekanizma dikkate alınmalıdır.

Somut olay ayrıca tehdit, şiddet veya başka bir suç oluşturuyorsa ceza hukuku yolları ayrıca gündeme gelebilir.

Velayetin Kötüye Kullanılması Ne Demektir?

Velayet hakkının amacı çocuğun korunması ve gelişiminin sağlanmasıdır. Çocuğun eski eşten intikam almak, nafaka uyuşmazlığında baskı kurmak veya diğer ebeveyni cezalandırmak amacıyla kullanılması çocuğun üstün yararıyla bağdaşmaz.

Özellikle kişisel ilişkinin sistematik olarak engellenmesi bu açıdan önem kazanabilir.

Çocuğu Göstermeyen Anne Velayeti Kaybedebilir mi?

Somut şartları oluştuğunda velayetin değiştirilmesi mümkün olabilir. Ancak yalnızca annenin kadın olması veya velayetin annede bulunması değerlendirmeyi değiştirmez.

Önemli olan çocuğun üstün yararıdır.

Çocuğu Göstermeyen Baba Velayeti Kaybedebilir mi?

Aynı esaslar baba bakımından da geçerlidir. Velayet babadaysa ve anneyle kişisel ilişki sistematik şekilde engelleniyorsa bu davranış velayet değerlendirmesine konu olabilir.

Çocuğun Diğer Ebeveynle Bağının Tamamen Kopması Beklenmeli midir?

Hayır. Özellikle uzun süreli engellemelerde zaman önemli olabilir. Küçük çocuklarda aylar süren görüşmeme dönemleri ebeveyn-çocuk ilişkisinin zayıflamasına yol açabilir.

Bu nedenle uygulanabilir bir mahkeme kararı varsa resmi mekanizmaların zamanında işletilmesi önemlidir.

En Güçlü Delil Nedir?

Tek bir “en güçlü delil” her dosya için aynı değildir. Ancak resmi çocuk teslimi ve kişisel ilişki sürecindeki kayıtlar, hukuka uygun yazışmalar, uzman değerlendirmeleri, sosyal inceleme raporları ve sistematik engellemeyi gösteren kronolojik kayıtların birbirini desteklemesi güçlü bir delil tablosu oluşturabilir.

Çocuğu Göstermeyen Ebeveyne Karşı İzlenebilecek Hukuki Yol

Somut olayın özelliklerine göre genel yol; öncelikle kişisel ilişki konusunda uygulanabilir bir mahkeme kararının bulunmasını sağlamak, karar varsa ilgili Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü üzerinden uygulanmasını istemek, gerçekleşmeyen görüşmeleri resmi şekilde belgelemek, teslim emrine aykırılığın devam etmesi hâlinde kanundaki yaptırım mekanizmalarını değerlendirmek ve sistematik engelleme çocuğun üstün yararını ciddi biçimde etkiliyorsa kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi veya velayetin değiştirilmesini değerlendirmek şeklinde ilerleyebilir.

Burada amaç karşı tarafı cezalandırmak değil, çocuk ile ebeveyn arasındaki ilişkinin korunmasını sağlamaktır.

Örnek Olay: Anne Altı Ay Boyunca Çocuğu Babaya Göstermiyor

Mahkeme kararında babanın her ayın birinci ve üçüncü hafta sonunda çocukla görüşmesi düzenlenmiştir. Anne altı ay boyunca görüşmelerin çoğunda çocuğu teslim etmemiş ve WhatsApp mesajlarında açıkça “seni görmesini istemiyorum” demiştir. Baba her görüşme engellemesini resmi süreç üzerinden kayıt altına almıştır. Bu durumda kişisel ilişki kararının uygulanmasının yanında, engellemenin sistematik hâle gelmesi velayetin değiştirilmesi davasında da değerlendirilebilecek önemli bir olgu olabilir.

Örnek Olay: Baba Çocuğu Anneye Karşı Yönlendiriyor

Velayet babadadır. Çocuk başlangıçta annesiyle düzenli görüşürken zaman içerisinde aniden görüşmek istemediğini söylemeye başlamıştır. Baba anneyle telefon görüşmelerini de engellemekte ve çocuğa annesinin kendisini terk ettiğini söylemektedir. Böyle bir durumda yalnızca “çocuk istemiyor” savunmasıyla yetinilmemeli; çocuğun tutumundaki değişikliğin gerçek nedeni uzman değerlendirmesiyle araştırılmalıdır.

Örnek Olay: Gerçek Şiddet Riski Bulunuyor

Çocuğun diğer ebeveynle görüşmesi sırasında ciddi şiddete maruz kaldığına ilişkin güvenilir bulgular vardır. Böyle bir olayda kişisel ilişkiyi sırf mahkeme kararında yazıyor diye kontrolsüz biçimde sürdürmek yerine derhâl mahkemeden uygun koruyucu düzenlemelerin talep edilmesi gerekir. Kişisel ilişkinin sınırlandırılması veya refakatçi eşliğinde gerçekleştirilmesi gibi tedbirler değerlendirilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Eski eşim çocuğumu göstermiyor, ilk olarak ne yapmalıyım?
Mahkemece verilmiş kişisel ilişki kararı varsa ilgili Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü üzerinden kararın uygulanmasını talep edebilirsiniz. Karar yoksa öncelikle aile mahkemesinden kişisel ilişkinin düzenlenmesi gerekir. (İSTANBUL ADLİYESİ)

Çocuğu göstermeyen anne velayeti kaybeder mi?
Otomatik olarak hayır. Ancak sistematik engelleme çocuğun üstün yararını ciddi biçimde etkiliyorsa velayetin değiştirilmesi gündeme gelebilir.

Çocuğu göstermeyen baba velayeti kaybeder mi?
Aynı esaslar baba için de geçerlidir. Cinsiyet değil, çocuğun üstün yararı belirleyicidir.

Çocuk Görüşme Merkezine başvuru ücretli midir?
Mevcut sistem kapsamında çocuk teslimi ve kişisel ilişki işlemleri ücretsiz yürütülmektedir. (İSTANBUL ADLİYESİ)

Boşanma davası bitmeden çocukla görüşebilir miyim?
Mahkemeden dava süresince geçerli olacak tedbir niteliğinde kişisel ilişki düzenlemesi talep edilebilir.

“Çocuk seni görmek istemiyor” denilmesi yeterli midir?
Her durumda değildir. Çocuğun neden görüşmek istemediğinin araştırılması gerekebilir.

Nafaka ödemediğim için çocuğu göstermeyebilir mi?
Nafaka ile kişisel ilişki ayrı hukuki meselelerdir. Nafaka borcu mahkemece belirlenen kişisel ilişkinin keyfî olarak engellenmesini otomatik şekilde haklı kılmaz.

Çocuğu göstermeme WhatsApp mesajlarıyla ispatlanabilir mi?
Hukuka uygun şekilde elde edilen mesajlar diğer delillerle birlikte kullanılabilir.

Çocukla görüşmem sürekli engelleniyorsa velayet davası açabilir miyim?
Koşulları varsa velayetin değiştirilmesi talep edilebilir. Ancak mahkeme değişikliğin çocuğun üstün yararına olup olmadığını ayrıca değerlendirir.

Çocuğun güvenliği açısından gerçek risk varsa ne yapılmalıdır?
Mahkemeden kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi, sınırlandırılması veya olayın ağırlığına göre gerekli koruyucu tedbirlerin alınması talep edilebilir.

Sonuç: Çocukla Görüşmenin Sistematik Olarak Engellenmesi Karşısında Resmi Süreç İşletilmelidir

Çocukla kişisel ilişki hakkının sürekli engellenmesi karşısında en önemli hata, aylar boyunca yalnızca eski eşle mesajlaşarak sorunu çözmeye çalışmak ve hiçbir resmi kayıt oluşturmamaktır. Mahkeme tarafından verilmiş uygulanabilir bir kişisel ilişki kararı bulunuyorsa güncel sistemde kararın uygulanması için Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü ve çocuk görüşme merkezleri üzerinden hareket edilebilir. Bu sistem 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında ve çocuğun üstün yararı esas alınarak yürütülmektedir. (Adalet Bakanlığı)

Engellemelerin devam etmesi hâlinde olayların kronolojik biçimde belgelenmesi önemlidir. Hangi tarihte görüşmenin gerçekleşmesi gerektiği, neden gerçekleşmediği, karşı tarafın hangi açıklamayı yaptığı ve resmi süreçte hangi tutanakların düzenlendiği ilerideki uyuşmazlıklarda önem kazanabilir.

Özellikle çocuğun diğer ebeveyne karşı sistematik biçimde yönlendirilmesi, kişisel ilişkinin sürekli sabote edilmesi ve anne veya baba ile çocuk arasındaki bağın bilinçli şekilde koparılmaya çalışılması durumunda velayetin değiştirilmesi de gündeme gelebilir. Ancak velayet değişikliği diğer ebeveyne uygulanacak bir ceza değildir; mahkemenin temel ölçütü her zaman çocuğun üstün yararıdır.

Buna karşılık gerçek bir şiddet veya istismar riski bulunan dosyalarda mesele tamamen farklı değerlendirilmelidir. Çocuğun güvenliği tehlikedeyse kişisel ilişkiyi keyfî biçimde engellemek yerine mahkemeden uygun koruyucu düzenlemenin yapılması talep edilmelidir.

Dolayısıyla çocukla görüşmesi sürekli engellenen ebeveyn açısından etkili hukuki strateji; mahkeme kararının uygulanmasını resmi yoldan istemek, her engellemeyi belgelemek, hukuka uygun dijital delilleri korumak ve davranış sistematik hâle gelmişse velayet ile kişisel ilişki düzeninin yeniden değerlendirilmesini talep etmek üzerine kurulmalıdır.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık – Velayet ve Çocukla Kişisel İlişki Uyuşmazlıkları

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık; çocukla kişisel ilişkinin engellenmesi, çocuğu göstermeme, velayetin değiştirilmesi, ebeveyn yabancılaştırma iddiaları, çocuk teslimi, kişisel ilişki kararlarının uygulanması ve çekişmeli boşanma uyuşmazlıklarında Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa, Mersin ve Türkiye genelinde hukuki destek sunmaktadır.

Telefon: 0312 434 22 22 / 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower No:148, 06520 Balgat, Çankaya, Ankara, Türkiye