Genel Af ile Özel Af Arasındaki Fark (2026 Güncel Rehber) | Genel Af ve Özel Af Karşılaştırması
30 Haziran 2026
Ceza Affından Kimler Yararlanabilir? (2026 Güncel Rehber) | Genel Af ve Özel Af Kapsamı
30 Haziran 2026
Cumhurbaşkanının af yetkisi nedir? Cumhurbaşkanı genel af çıkarabilir mi? Anayasa’nın 104. maddesi kapsamında sürekli hastalık, sakatlık ve kocama nedeniyle cezaların hafifletilmesi veya kaldırılması hakkında 2026 güncel rehber.
Cumhurbaşkanının af yetkisi, Türk hukukunda sıkça tartışılan ancak çoğu zaman yanlış bilinen anayasal yetkilerden biridir. Kamuoyunda zaman zaman “Cumhurbaşkanı genel af çıkarabilir mi?” veya “Cumhurbaşkanı tek başına af ilan edebilir mi?” soruları gündeme gelmektedir. Ancak Türk Anayasası, Cumhurbaşkanına tanınan af yetkisini belirli şartlarla sınırlandırmıştır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 104. maddesinin 16. fıkrası uyarınca Cumhurbaşkanı, yalnızca sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle kişilerin cezalarını hafifletebilir veya kaldırabilir. Bu yetki genel af niteliğinde olmayıp, belirli hükümlüler hakkında kullanılan bireysel nitelikte bir özel af yetkisidir.
2026 yılı itibarıyla Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde Cumhurbaşkanının af yetkisine ilişkin başvurular, Anayasa, infaz hukuku ve Adli Tıp Kurumu raporları çerçevesinde değerlendirilmektedir.
FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, af hukuku, infaz hukuku, ceza davaları ve Cumhurbaşkanının af yetkisine ilişkin süreçlerde profesyonel hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.
Cumhurbaşkanının Af Yetkisi Nedir?
Anayasa’nın 104. maddesine göre Cumhurbaşkanı;
- Sürekli hastalık,
- Sakatlık,
- Kocama,
sebebiyle belirli kişilerin cezalarını;
- Hafifletebilir,
- Tamamen kaldırabilir.
Bu yetki yalnızca bireysel nitelikte uygulanmaktadır. Genel af niteliğinde değildir.
Cumhurbaşkanı Genel Af Çıkarabilir mi?
Hayır.
Cumhurbaşkanının genel af çıkarma yetkisi bulunmamaktadır.
Genel af ve özel af ilan etme yetkisi, Anayasa’nın 87. maddesi uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) aittir ve TBMM’nin üye tam sayısının beşte üç çoğunluğu ile karar alınmasını gerektirir. Cumhurbaşkanının yetkisi ise yalnızca Anayasa’nın 104. maddesinde belirtilen bireysel durumlarla sınırlıdır.
Hangi Durumlarda Kullanılabilir?
Cumhurbaşkanının bireysel af yetkisi yalnızca;
- Sürekli hastalık,
- Sakatlık,
- Kocama,
nedenleriyle kullanılabilir.
Bu şartlar dışında Cumhurbaşkanının herhangi bir suç grubu veya hükümlü kitlesi hakkında genel af ilan etmesi mümkün değildir.
Başvuru Süreci Nasıl İşler?
Uygulamada süreç genel olarak şu şekilde ilerlemektedir:
- Başvuru yapılması veya gerekli hâllerde sürecin resen başlatılması,
- Tam teşekküllü devlet hastanesinden sağlık kurulu raporu alınması,
- Adli Tıp Kurumu tarafından bilimsel ve teknik değerlendirme yapılması,
- Dosyanın ilgili merciler aracılığıyla Cumhurbaşkanlığına sunulması,
- Nihai kararın Cumhurbaşkanı tarafından verilmesi.
Her dosya kendi koşulları içinde değerlendirilmektedir.
Adli Tıp Kurumunun Rolü
Başvurularda en önemli unsurlardan biri sağlık durumudur.
Bu kapsamda;
- Hastalığın sürekli olup olmadığı,
- Sakatlığın niteliği,
- Kocama hâlinin bulunup bulunmadığı,
Adli Tıp Kurumu tarafından bilimsel olarak değerlendirilmektedir.
Bu raporlar karar sürecinde önemli rol oynasa da nihai karar Cumhurbaşkanına aittir.
Cumhurbaşkanının Yetkisi Tazminatı Ortadan Kaldırır mı?
Hayır.
Cumhurbaşkanının Anayasa’nın 104. maddesi kapsamında cezayı hafifletmesi veya kaldırması, kural olarak mağdurun özel hukuk kaynaklı maddi veya manevi tazminat taleplerini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bu talepler ilgili hukuk kuralları çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.
Hangi Suçlar Kapsam Dışındadır?
Cumhurbaşkanının bireysel af yetkisi anayasal şartlara bağlıdır.
Bunun yanında Anayasa’nın 169. maddesi gereğince ormanları yakmak veya yok etmek amacıyla işlenen suçlar bakımından genel ve özel af çıkarılması mümkün değildir.
2026 Güncel Uygulamaları
2026 yılı itibarıyla Cumhurbaşkanının af yetkisi yalnızca Anayasa’nın 104. maddesinde belirtilen sürekli hastalık, sakatlık ve kocama hâlleriyle sınırlı olarak uygulanmaktadır. Kamuoyunda zaman zaman genel af beklentileri gündeme gelse de, bu anayasal yetki genel af anlamına gelmemektedir. Ayrıca Adalet Bakanlığının uygulama genelgeleri doğrultusunda uygun durumlarda işlemler resen de başlatılabilmektedir.
Yararlanılabilecek Resmî Kaynaklar
Konuya ilişkin güncel mevzuat ve uygulamalar aşağıdaki resmî kaynaklardan takip edilebilir:
- Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Türk Ceza Kanunu
- Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun
- Adalet Bakanlığı
- Adli Tıp Kurumu
- Türkiye Büyük Millet Meclisi
- Yargıtay Başkanlığı
- Resmî Gazete
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Cumhurbaşkanı genel af çıkarabilir mi?
Hayır. Genel af çıkarma yetkisi TBMM’ye aittir. Cumhurbaşkanının yetkisi yalnızca Anayasa’nın 104. maddesinde belirtilen bireysel hâllerle sınırlıdır.
Cumhurbaşkanının af yetkisi hangi durumlarda kullanılabilir?
Yalnızca sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle kişilerin cezalarının hafifletilmesi veya kaldırılması amacıyla kullanılabilir.
Bu yetki bütün hükümlüler için uygulanabilir mi?
Hayır. Her başvuru somut olayın özellikleri ve anayasal şartlar çerçevesinde bireysel olarak değerlendirilir.
Adli Tıp Kurumu raporu gerekli midir?
Uygulamada sağlık durumunun değerlendirilmesi bakımından Adli Tıp Kurumu görüşü önemli bir aşamadır.
Cumhurbaşkanı cezayı tamamen kaldırabilir mi?
Anayasa’nın 104. maddesindeki şartlar oluştuğunda cezayı hafifletebilir veya kaldırabilir.
Bu yetki mahkûmiyeti tamamen ortadan kaldırır mı?
Hayır. Bu yetki genel af niteliğinde değildir; cezanın hafifletilmesi veya kaldırılmasına ilişkindir. Mahkûmiyetin diğer hukuki sonuçları ayrıca değerlendirilir.
2026 yılında Cumhurbaşkanının af yetkisinde değişiklik oldu mu?
Haziran 2026 itibarıyla Anayasa’nın 104. maddesindeki bireysel af yetkisinde yürürlüğe girmiş bir anayasal değişiklik bulunmamaktadır.
Cumhurbaşkanının af yetkisi ile TBMM’nin af yetkisi aynı mıdır?
Hayır. TBMM genel veya özel af kanunu çıkarabilirken, Cumhurbaşkanının yetkisi yalnızca Anayasa’nın 104. maddesinde belirtilen bireysel durumlarla sınırlıdır.
Uzman Hukuki Destek
Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren ceza hukuku, infaz hukuku, Cumhurbaşkanının af yetkisi ve ceza davaları alanında uzman avukat ile çalışarak haklarınızı güvence altına alabilirsiniz.
Cumhurbaşkanının af yetkisine ilişkin başvurular, infaz süreçleri, ceza davaları ve mahkûmiyet kararlarından kaynaklanan hukuki uyuşmazlıklarda FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.
Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.
