Faydalı model haklarının devri nasıl yapılır? Faydalı model devri, devir sözleşmesi, tescil işlemleri, hukuki şartlar, tarafların hak ve yükümlülükleri ile 2026 güncel mevzuatına göre kapsamlı rehber.

Teknolojik yeniliklerin ve Ar-Ge yatırımlarının artmasıyla birlikte faydalı model haklarının devri, faydalı model devri nasıl yapılır, faydalı model devir sözleşmesi, faydalı model hakkının satışı, fikrî mülkiyet haklarının devri, patent ve faydalı model arasındaki fark gibi konular 2026 yılında Google’da en çok araştırılan fikrî mülkiyet hukuku başlıkları arasında yer almaktadır.

Faydalı model, teknik buluşların korunmasını sağlayan önemli sınai mülkiyet haklarından biridir. Şirketler, girişimciler, mucitler ve yatırımcılar; sahip oldukları faydalı model haklarını ticari faaliyetlerini büyütmek, yatırım almak veya teknoloji transferi gerçekleştirmek amacıyla üçüncü kişilere devredebilmektedir. Ancak bu devir işlemlerinin yürürlükteki mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmemesi, hak kaybına ve ciddi ticari uyuşmazlıklara neden olabilir.

2026 yılı itibarıyla faydalı model haklarının devri başta 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve ilgili ikincil mevzuat hükümleri kapsamında düzenlenmektedir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde faaliyet gösteren şirketlere, mucitlere ve yatırımcılara FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, patent hukuku, faydalı model hukuku, fikrî mülkiyet hukuku ve ticaret hukuku alanlarında profesyonel hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

---

Faydalı Model Nedir?

Faydalı model; yeni ve sanayiye uygulanabilir teknik çözümlerin belirli bir süre boyunca hukuken korunmasını sağlayan sınai mülkiyet hakkıdır.

Patent sistemine benzemekle birlikte, koruma kapsamı ve başvuru süreci bakımından bazı farklılıklar içerir. Özellikle üretim, makine, mekanik sistemler ve teknik cihazlara ilişkin buluşlarda yaygın olarak tercih edilmektedir.

---

Faydalı Model Hakkı Devredilebilir mi?

Evet.

Faydalı model hakkı, hukuken devredilebilen malvarlığı haklarından biridir. Hak sahibi, faydalı model üzerindeki mali haklarını gerçek veya tüzel kişilere tamamen devredebilir.

Devir sonucunda yeni hak sahibi, faydalı model üzerinde kanunun tanıdığı hakları kullanma yetkisini kazanır.

---

Faydalı Model Devri ile Lisans Arasındaki Fark

Bu iki işlem uygulamada sıklıkla karıştırılmaktadır.

Faydalı model devrinde:

• Hak tamamen yeni sahibine geçer.
• Eski hak sahibinin mülkiyet hakkı sona erer.
• Devir kalıcı sonuç doğurur.

Lisans işleminde ise:

• Hak sahibi değişmez.
• Yalnızca kullanım hakkı tanınır.
• Lisans süresi sonunda kullanım hakkı sona erebilir.

---

Faydalı Model Devir Sözleşmesi Nedir?

Faydalı model devir sözleşmesi; hak sahibinin, faydalı model üzerindeki haklarını belirli şartlarla başka bir kişiye devretmesini düzenleyen hukuki sözleşmedir.

Sözleşmede tarafların hak ve yükümlülükleri açık, net ve ayrıntılı şekilde belirlenmelidir.

---

Faydalı Model Devir Sözleşmesinde Bulunması Gereken Unsurlar

Geçerli ve güvenli bir devir sözleşmesinde aşağıdaki hususlara yer verilmesi önerilir.

Taraf Bilgileri

• Devredenin adı veya ticaret unvanı
• Devralanın adı veya ticaret unvanı
• Kimlik ve iletişim bilgileri
• Yetkili temsilciler

---

Faydalı Modelin Tanımı

Sözleşmede;

• faydalı model tescil numarası,
• başvuru tarihi,
• tescil tarihi,
• buluşun adı,
• koruma kapsamı

ayrıntılı şekilde belirtilmelidir.

---

Devrin Kapsamı

Sözleşmede;

• hakkın tamamen mi yoksa belirli bir payının mı devredildiği,
• devrin coğrafi kapsamı,
• varsa özel sınırlamalar

açıkça düzenlenmelidir.

---

Devir Bedeli

Taraflar;

• peşin ödeme,
• taksitli ödeme,
• ciroya bağlı ödeme,
• karma ödeme modeli

gibi farklı bedel yöntemleri üzerinde anlaşabilir.

Ödeme planı, temerrüt hükümleri ve faiz şartları da sözleşmede yer almalıdır.

---

Garanti ve Beyanlar

Devreden tarafın;

• faydalı model üzerinde tasarruf yetkisine sahip olduğu,
• hak üzerinde hukuki engel bulunmadığı,
• üçüncü kişi haklarının ihlal edilmediği

yönündeki beyanları sözleşmeye eklenmelidir.

---

Gizlilik Hükümleri

Tarafların;

• teknik bilgiler,
• üretim süreçleri,
• Ar-Ge verileri,
• ticari sırları,
• müşteri bilgileri

bakımından gizlilik yükümlülükleri ayrıntılı şekilde düzenlenmelidir.

---

Rekabet Etmeme Hükümleri

Somut olayın özelliklerine göre devreden tarafın belirli süre ve kapsamda rekabet etmeme yükümlülüğü üstlenmesi kararlaştırılabilir.

---

Devrin Sicile Kaydı

Devir işleminin ilgili sınai mülkiyet siciline kaydedilmesine ilişkin yükümlülüklerin hangi tarafa ait olduğu sözleşmede açıkça belirtilmelidir.

---

Uyuşmazlık Çözümü

Taraflar;

• görevli mahkeme,
• yetkili mahkeme,
• tahkim,
• arabuluculuk

gibi uyuşmazlık çözüm yöntemlerini sözleşmede düzenleyebilir.

---

Faydalı Model Devrinde Sicil İşlemleri

Faydalı model hakkının üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi ve hukuki güvenliğin sağlanması bakımından ilgili sicil kayıtlarının güncellenmesi büyük önem taşımaktadır.

Bu nedenle devir sözleşmesinin imzalanmasının ardından gerekli idari işlemlerin de tamamlanması önerilir.

---

Şirketler Faydalı Model Haklarını Neden Devreder?

Başlıca nedenler şunlardır:

• Şirket birleşmeleri
• Şirket satın almaları
• Teknoloji transferi
• Yatırım alınması
• Ortaklık yapısının değişmesi
• Ar-Ge projelerinin devri
• Grup şirketleri arasında hak aktarımı
• Ticari yeniden yapılanma
• Finansman sağlanması

---

Faydalı Model Devrinde Yapılan Hatalar

Uygulamada en sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Eksik devir sözleşmesi hazırlanması
• Sicil işlemlerinin tamamlanmaması
• Hak kapsamının açık belirlenmemesi
• Ödeme şartlarının belirsiz bırakılması
• Gizlilik hükümlerinin bulunmaması
• Teknik dokümantasyonun devredilmemesi
• Rekabet hükümlerinin düzenlenmemesi
• Vergisel yükümlülüklerin değerlendirilmemesi

---

Faydalı Model Devrinin Vergisel Boyutu

Faydalı model devrinden elde edilen gelirler; işlemin niteliği, tarafların hukuki statüsü ve yürürlükteki vergi mevzuatına göre farklı vergisel sonuçlar doğurabilir. Özellikle KDV, kurumlar vergisi ve gelir vergisi bakımından işlemin önceden değerlendirilmesi, ileride doğabilecek vergi uyuşmazlıklarının önlenmesi açısından önem taşır.

---

2026 Yılında Faydalı Model Devrinde Güncel Eğilimler

2026 yılında teknoloji girişimleri, savunma sanayi, biyoteknoloji, yeşil enerji, otomotiv, yapay zekâ ve yazılım sektörlerinde faydalı model devir işlemleri önemli ölçüde artmıştır. Start-up yatırımları, şirket birleşmeleri ve uluslararası teknoloji transferleri kapsamında faydalı model haklarının ekonomik değeri yükselmiş; bu nedenle devir sözleşmelerinde fikrî mülkiyet haklarının kapsamı, veri güvenliği, teknik bilgi transferi ve rekabet hükümleri daha ayrıntılı şekilde düzenlenmeye başlanmıştır.

---

Sonuç

Faydalı model haklarının devri, teknoloji ve yenilik odaklı şirketler açısından önemli ticari fırsatlar sunan hukuki işlemlerden biridir. Ancak devir sürecinin eksik veya hatalı yürütülmesi, hak kayıpları, sözleşme uyuşmazlıkları ve ekonomik zararlar doğurabilir. Bu nedenle devir sözleşmesinin kapsamlı şekilde hazırlanması, tarafların hak ve yükümlülüklerinin açıkça belirlenmesi ve gerekli sicil işlemlerinin zamanında tamamlanması büyük önem taşımaktadır.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Faydalı model hakkı devredilebilir mi?
Evet. Faydalı model hakkı tamamen veya paylı olarak başka bir gerçek ya da tüzel kişiye devredilebilir.

Faydalı model devri ile lisans aynı işlem midir?
Hayır. Devirde hak sahipliği değişirken, lisansta yalnızca kullanım hakkı tanınır.

Faydalı model devir sözleşmesi yazılı yapılmalı mıdır?
Hukuki güvenlik ve ispat kolaylığı açısından yazılı şekilde düzenlenmesi büyük önem taşır.

Devir işlemi sicile kaydedilmeli midir?
İlgili sicil kayıtlarının güncellenmesi, üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik bakımından önemlidir.

Faydalı model devri ücretli olmak zorunda mıdır?
Taraflar, sözleşme serbestisi kapsamında bedelli veya belirli koşullarda bedelsiz devir kararlaştırabilir.

Şirket birleşmelerinde faydalı model hakları devredilebilir mi?
Evet. Birleşme ve devralma işlemlerinde fikrî mülkiyet hakları da devir kapsamına alınabilir.

Faydalı model devrinde vergi yükümlülükleri doğabilir mi?
Evet. İşlemin niteliğine göre çeşitli vergisel sonuçlar ortaya çıkabilir.

Faydalı model devir sözleşmesi hazırlanırken avukat desteği alınmalı mı?
Evet. Özellikle yüksek ekonomik değere sahip buluşlarda profesyonel hukuki destek alınması hak kayıplarını önlemeye yardımcı olur.

---

Uzman Hukuki Destek

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren patent hukuku, faydalı model hukuku, fikrî mülkiyet hukuku, ticaret hukuku ve şirketler hukuku alanında uzman avukat ile çalışarak sınai mülkiyet haklarınızı güvence altına alabilirsiniz.

Faydalı model devir sözleşmelerinin hazırlanması, teknoloji transferi işlemleri, fikrî mülkiyet uyuşmazlıkları, lisans ve devir süreçleri ile sınai mülkiyet haklarının korunması konularında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

---

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.