İcra borcunun taksitle ödenmesi: Kendisine karşı icra takibi başlatılan borçlu, borcunu ödemek istemesine rağmen borcun tamamını tek seferde ödeme gücünden yoksun olabilmektedir. Bu sebeple İcra ve İflas Kanunu belirli şartların varlığı halinde borcun taksitle ödenebileceğini düzenlemiş, böylece icra takibine konu olan borcun kamu otoritelerinin denetimi altında taksitle ödenebilmesine imkân tanımıştır. Bu çerçevede icra takibi sırasında borcun taksitle ödenmesi teklifi, hacizden önce yapılabileceği gibi hacizden sonra da yapılabilmektedir. 

1. Hacizden Önce Borcun Taksitle Ödenmesi

Borcun taksitle ödenmesine ilişkin düzenleme İcra İflas Kanunu’nun 111. maddesinde yer almaktadır. Ancak bu maddede yalnızca hacizden sonra yapılacak taksitle ödeme ve koşulları düzenlenmiştir. Buna karşılık Kanunun 78. ve 340. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde hacizden önce de borcun taksitle ödenebileceği sonucuna varılmaktadır.

İcra borcunun taksitle ödenmesi: Hacizden sonra yapılacak taksitle ödemeden farklı olarak hacizden önce borçlunun borcunu taksitle ödeme teklifinin sonuç doğurması, alacaklının buna rıza göstermesi şartına bağlıdır. Alacaklı rıza göstermediği sürece, hacizden önce borçlunun taksitle ödeme teklifi uygun koşullar içerse dahi sonuç doğurmayacaktır. 

Hacizden önce taksitle ödeme sözleşmesi alacaklı ve borçlunun icra dairesi dışında yahut huzurunda anlaşması ile ortaya çıkabilir. Bir diğer ihtimalde ise borçlu icra dairesine taksitle ödeme teklifinde bulunur, bu teklif icra dairesi tarafından alacaklıya bildirilir ve alacaklı bu teklifi kabul eder. Böylece taksitle ödeme sözleşmesi kurulur. 

Hacizden önce yapılmış bir taksitle ödeme sözleşmesi var ise takip olduğu yerde durur ve borçlu taksitlerini düzenli ödediği müddetçe takibe devam edilemez.

Hacizden önce yapılmış taksitle ödeme sözleşmelerinde taraflar sözleşmenin içeriğini, taksit sayısını ve süresini serbestçe kararlaştırabilirler. Ancak 10 yılı aşkın bir şekilde taksit sözleşmesi yapılırsa, 10 yıl bittiği andan itibaren takipte süreler işlemeye devam eder. Yani 10 yıldan sonrası için haciz isteme veya satış isteme gibi süreler durmaz ve bu süreler işlemeye devam eder.

Taksit sözleşmesi boyunca zamanaşımı süresi durur. 

Taksilerden biri ödenmezse alacağın tamamı muaccel hale gelir ve tamamı için haciz ve satış istenebilir. Diğer yandan taksitlerin ödenmemesi durumunda alacaklının şikayeti üzerine borçlu hakkında tazyik hapsi uygulanmasına karar verilebilir.

2. Hacizden Sonra Borcun Taksitle Ödenmesi

İcra ve İflâs Kanunu’nun 111. maddesinin birinci ve ikinci fıkrasında düzenlenen koşulların gerçekleşmesi halinde; alacaklının ya da icra dairesinin onayı olmaksızın borçlunun borcunu hacizden sonra taksitle ödeyebileceği düzenlenmiştir.

Hacizden sonra borcun taksitle ödenmesinin şartları nelerdir?

• Borçlunun taksitle ödeme taahhüdünün geçerli olabilmesi için borcu karşılamaya yetecek kadar malının haczedilmiş olması gerekir.
• Borçlunun taksitle ödeme taahhüdü, alacaklının satış talebinden önce olmalıdır. 
• Borçlunun taksitle ödeme taahhüdünün geçerli olabilmesi için ilk taksitin derhal ödenmesi gerekir.
• Geri kalan taksitlerin üç ayı geçmemek üzere ve azami birer ay aralıklarla ödenmesi gerekir. 
• Son olarak taksitlerden her birinin borcun ¼’ünden az olmaması gerekir.

Bu koşulları taşıyan taksitle ödeme teklifi onayı olmasa dahi alacaklıyı bağlar. Ancak taksitlerden birinin ödenmemesi durumunda yukarıda yaptığımız açıklamalar burada da geçerlidir. Taksilerden biri ödenmezse alacağın tamamı muaccel hale gelir ve tamamı için takibe devam edilmesi istenebilir. Diğer yandan taksitlerin ödenmemesi durumunda alacaklının şikayeti üzerine borçlu hakkında tazyik hapsi uygulanmasına karar verilebilir.

Taksitle ödeme sözleşmesi yapmak isteyen icra takibinin borçlu tarafı iseniz yahut borçlu tarafından kendisine verilen vaatler yerine getirilmemiş alacaklı iseniz haklarınızı öğrenmek için icra avukatına danışmanız faydalı olacaktır.

Stj.Av.Hasan Yalçın Ejder