Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip nedir?
Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip, genel haciz yolu gibi bir ilamsız takip türü olup genel
haciz yolundaki safhalardan (Takip talebi, ödeme emri, takibin kesinleşmesi, haciz, satış,
paranın ödenmesi.) oluşur. Ancak genel haciz yoluyla takip yapmak için alacaklının elinde
borca dair herhangi bir belge bulunmasına gerek olmazken kambiyo senetlerine özgü haciz
yolu ile takip yapmak isteyen alacaklının elinde mutlaka bir kambiyo senedi
bulunmalıdır. Kambiyo senetleri hukukumuzda sınırlı sayıda düzenlenmiştir. Bunlar; bono
(emre muharrer senet), poliçe ve çek olmak üzere üç türdedir.
Kambiyo senedi olmadan bu yolla takip yapmak mümkün olmamakla birlikte kişinin elinde
kambiyo senedi varsa mutlaka kambiyo senetlerine özgü haciz yoluna başvurmak zorunda
değildir. Elinde kambiyo senedi bulunan alacaklı genel haciz yolu ile de takip yapabilir.
Ancak elinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu itiraz süresinin kısalığı ve itirazın takibi
durdurmaması gibi sebeplerle alacaklı için daha avantajlı bir yöntemdir.

Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda yetkili icra daireleri hangileridir?

Kambiyo senetlerinden kaynaklanan para alacaklarının ifa yeri aksi kararlaştırılmadıkça
borçlunun yerleşim yeridir. Aynı zamanda sözleşmenin yapıldığı yer icra dairesi de yetkili
olacağından kambiyo senedinin keşide yeri (düzenleme yeri) icra dairesi de yetkilidir.

Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda takip talebi nasıl olmalıdır?

Bu takip yolunda takip talebi genel haciz yolundaki takip talebindeki unsurları taşır. Takip
talebinde alacaklıya, borçluya ve borca ilişkin bilgiler yer alır. Ancak genel haciz yoluyla
takipten farklı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda senet aslının takip talebine
eklenmiş olması gerekir. Böylece hem senedin yeniden ciro edilme ihtimali ortadan
kaldırılmış olur hem de borçlu imzanın kendisine ait olup olmadığını görür.
Bu durumun istisnasını bankaya ibraz edilmiş ve karşılığında ödeme yapılmış çek oluşturur.
Çek karşılığında banka ödeme yapmış ise çekin aslını saklar ve alacaklıya onaylı fotokopisini
verir. Alacaklı kalan borcu için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe başvurmak
isterse bu onaylı fotokopiyi takip talebine eklemelidir.

Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda ödeme süresi kaç gündür?

Borçlu borca itiraz etmezse ödeme emri kesinleşir. Ödeme emri kesinleştiği için ya on gün
içerisinde borcu ödemelidir ya da aynı on gün içerisinde mal beyanında bulunmalıdır.

Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda ödeme emrine itiraz nereye/ne zaman yapılır?

Takip talebini alan icra müdürü senet kambiyo senedi vasfını haizse, senedin vadesi gelmişse
ve alacaklı yetkili hamil ise borçluya derhal ödeme emri gönderir. Genel haciz yoluyla
takipten farklı olarak ödeme emri icra müdürü tarafından üç gün içerisinde değil derhal
gönderilmelidir.
1) Borca İtiraz: Ödeme emri kendisine tebliğ edilen borçlu borcunun olmadığını
düşünüyorsa borca beş gün içerisinde, itiraz sebebini göstererek, icra mahkemesi
nezdinde itiraz edebilir. Genel haciz yoluyla takipten farklı olarak kambiyo senetlerine
özgü haciz yolunda borca itiraz takibi durdurmaz.

2) İmzaya İtiraz: Ödeme emri kendisine tebliğ edilen borçlu kambiyo senedindeki imzanın
kendisine ait olmadığını düşünüyorsa beş gün içerisinde icra mahkemesi nezdinde itiraz
edebilir. Genel haciz yoluyla takipten farklı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz
yolunda imzaya itiraz üzerine takip kendiliğinden durmaz. Ancak icra mahkemesi
itirazı ciddi bulursa geçici durdurma kararı verebilir.
İtiraz sonrası icra mahkemesince yapılacak inceleme sonucunda borçlunun itirazının
haklı görülmesi üzerine takip durur. Aynı zamanda alacaklı aleyhine icra tazminatı ve
para cezasına hükmedilebilir. Borçlunun itirazının haksız görülmesi üzerine ise takibin
devamına karar verilir. Aynı zamanda borçlu aleyhine icra tazminatına ve para
cezasına hükmedilebilir. Bu nedenle itiraz sebeplerine, merciine ve sürelerine oldukça
dikkat edilmeli mümkünse icra hukuku alanında uzman bir avukattan yardım
alınmalıdır.

Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda şikayet nereye/ne zaman yapılır?

Kambiyo senetlerine özgü haciz yolunda da genel hükümlere göre (kanuna aykırılık, icra
müdürünün bir hakkı yerine getirmemesi/işin sürüncemede bırakılması vs.) şikayet yoluna
başvurulması mümkündür. Ancak bu takip yoluna özgü şikayet yolları da düzenlenmiştir. Bu
istisnai hallerde şikayet süresi beş gündür. Şikayet genel haciz yolunda olduğu gibi icra
mahkemesine yapılır ve şikayet üzerine takip durmaz.
Kambiyo senetlerine özgü takip yoluna özgü şikayet sebeplerinden senedin kambiyo senedi
vasfına sahip olmaması ve alacaklının yetkili hamil olmaması durumunda şikayet süresi
beş gündür. Diğer özel sebeplerden senedin vadesinin gelmemesi ve senedin aslının icra
dairesine verilmemesi durumunda ise şikayet süresi yedi gündür.
Sonuç olarak; açıklamalarımızdan da anlaşılacağı üzere kambiyo senetlerine özgü haciz
yolu ile takip, genel haciz yolu ile takibe nazaran daha teknik bir takip türüdür. Bu
takip yolunda itiraz ve şikayette farklı usuller bulunmaktadır. Aynı zamanda kambiyo
senetlerine özgü haciz yolu ile takip kıymetli evrak hukuku ve icra-iflas hukuku
alanlarının iç içe geçtiği bir hukuki çaredir. Bu sebeple elinde kambiyo senedi bulunan
bir alacaklı iseniz yahut tarafına kambiyo senedine özgü haciz yolu ile takip yapılan bir
borçlu iseniz mutlaka bu alanlarda yetkin bir icra avukatına danışmanız faydanıza
olacaktır.

Stj.Av.Hasan Yalçın Ejder