Mal Paylaşımı Davasında Artık Değer Hesaplaması Nasıl Yapılır? (2026 Güncel Rehber)

Artık değer, eşin edinilmiş mallarından ilgili borçlar çıkarıldıktan sonra kalan tutardır. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, hesaplamanın temel aşamalarını açıklıyor.

Artık değer, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde kullanılan temel hesaplama kalemidir. Türk Medeni Kanunu’nun 231. maddesi uyarınca, her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarılır; kanundaki ekleme ve denkleştirme kalemleri de hesaba katılır. Kural olarak eşlerden her biri, diğer eşin artık değerinin yarısı üzerinden katılma alacağı talep edebilir.

Artık değer nasıl hesaplanır?

Hesaplama genel olarak şu aşamalardan oluşur:

1. Uygulanacak mal rejimi ve sona erme tarihi belirlenir.
2. Her eşin malvarlığı unsurları edinilmiş mal veya kişisel mal olarak sınıflandırılır.
3. Edinilmiş malların değerleri ve bunlara ilişkin borçlar tespit edilir.
4. Kanunda öngörülen eklenecek değerler ve eşler arasındaki denkleştirme kalemleri değerlendirilir.
5. Her eşin artık değeri hesaplanır ve karşılıklı katılma alacakları mahsup edilir.

Evlilik öncesi mallar, miras ve bağış gibi kişisel mallar kural olarak edinilmiş mal hesabına doğrudan katılmaz. Ancak bu mallar için diğer eşin katkısı veya kişisel ve edinilmiş mallar arasında ödeme varsa ayrıca alacak ve denkleştirme hesabı gündeme gelebilir.

Basitleştirilmiş hesaplama örneği

Bir eşin edinilmiş mallarının net artık değeri 4 milyon TL, diğer eşin net artık değeri 2 milyon TL olsun. İlk eşin artık değerinin yarısı 2 milyon TL, ikinci eşinkinin yarısı 1 milyon TL’dir. Karşılıklı alacaklar mahsup edildiğinde, diğer eş lehine 1 milyon TL net katılma alacağı kalabilir.

Bu örnek basitleştirilmiştir. Gerçek hesapta taşınmaz ve şirket değerleri, kredi borçları, kişisel mal iddiaları, malvarlığı devirleri ve değerleme tarihleri sonucu değiştirebilir. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, bilirkişi raporunda her kalemin hangi belge ve yöntemle hesaba katıldığının kontrol edilmesinin önemini vurguluyor.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Artık değer ne demektir?
Eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan ve gerekli ekleme-denkleştirme işlemleri yapıldıktan sonra kalan miktardır.

2. Artık değerin yarısı doğrudan diğer eşe mi verilir?
Kural olarak diğer eş, artık değerin yarısı üzerinden katılma alacağı isteyebilir. Bu, taşınmazın veya aracın tapusunun otomatik olarak yarı yarıya devri anlamına gelmez.

3. Miras kalan mal artık değer hesabına girer mi?
Miras yoluyla edinilen mal kural olarak kişisel maldır. Ancak bu mal için yapılan katkılar veya malvarlığı kalemleri arasındaki ödemeler ayrıca incelenebilir.

4. Eşin borçları artık değeri azaltır mı?
Edinilmiş mallara ilişkin borçlar hesaplamada dikkate alınabilir. Borcun hangi mala ve döneme ait olduğu belgelerle belirlenmelidir.

5. Mal rejiminin sona erme tarihi neden önemlidir?
Hangi malvarlığı unsurlarının tasfiyeye dâhil edileceğini etkiler. Boşanma nedeniyle tasfiyede bu tarih kural olarak boşanma davasının açıldığı tarihtir.

6. Eklenecek değerler ve denkleştirme ne anlama gelir?
Kanunda belirtilen bazı devir veya karşılıksız kazandırmalar hesaba eklenebilir; kişisel ve edinilmiş mallar arasındaki ödemeler de denkleştirme gerektirebilir.

7. Bilirkişi raporundaki artık değer hesabına itiraz edilebilir mi?
Evet. Eksik malvarlığı, yanlış sınıflandırma, borçların hatalı değerlendirilmesi veya değerleme hataları somutlaştırılarak süresinde itiraz edilebilir.

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Türkiye genelinde ve yurtdışında aile hukuku ve mal rejimi uyuşmazlıklarında destek almak, artık değer ve katılma alacağı hesabının somut dosyaya göre incelenmesine yardımcı olabilir. FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık olarak Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr