Meslek Hastalığı Davası Nasıl Açılır? Güncel Rehber 2026 | Şartları, Tazminat, SGK ve Dava Süreci

Meslek Hastalığı Davası Nasıl Açılır? (2026 Güncel Rehber)

Meslek hastalığı davası nasıl açılır? Meslek hastalığı nasıl tespit edilir? İşçi hangi tazminatları talep edebilir? SGK süreci, işverenin sorumluluğu, maddi ve manevi tazminat, zamanaşımı ve 2026 güncel uygulamaları bu kapsamlı rehberde.

Meslek hastalıkları, işçinin yaptığı işin niteliği veya çalışma ortamındaki fiziksel, kimyasal, biyolojik ya da ergonomik riskler nedeniyle zaman içerisinde ortaya çıkan sağlık sorunlarıdır. İş kazalarından farklı olarak çoğu meslek hastalığı ani bir olay sonucu değil, uzun süreli maruziyet nedeniyle gelişmektedir. Bu nedenle birçok çalışan hastalığının yaptığı işle bağlantılı olduğunu geç fark etmekte ve hukuki haklarını kullanmakta gecikebilmektedir.

Türkiye’de madencilik, inşaat, metal sanayi, tekstil, sağlık, kimya, taşımacılık, gıda, tarım ve ağır sanayi sektörlerinde çalışanlar başta olmak üzere birçok meslek grubunda meslek hastalığı riski bulunmaktadır. İşverenler, çalışanların sağlığını korumak için gerekli tüm iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün ihlali hâlinde hem sosyal güvenlik hukuku hem de iş hukuku bakımından önemli sonuçlar doğabilir.

2026 yılı itibarıyla dijital sağlık kayıtları, periyodik muayene raporları, işyeri ortam ölçümleri, iş güvenliği kayıtları ve uzman bilirkişi raporları meslek hastalığı davalarında büyük önem taşımaktadır.

Bu rehberde meslek hastalığı davasının nasıl açılacağı, dava şartları, SGK süreci, tazminat hakları, ispat yöntemleri ve güncel uygulamalar ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Meslek Hastalığı Nedir?

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre meslek hastalığı; sigortalının yürüttüğü işin niteliğinden veya işin yürütüm şartlarından kaynaklanan ve zaman içinde gelişen hastalıktır.

Her sağlık sorunu meslek hastalığı olarak kabul edilmez. Hastalık ile yapılan iş arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.

Meslek Hastalığına Örnek Olan Durumlar

Meslek hastalığına örnek olarak;

• Silikozis,
• Asbeste bağlı hastalıklar,
• İşitme kaybı,
• Kimyasallara bağlı zehirlenmeler,
• Kas ve iskelet sistemi rahatsızlıkları,
• Tekrarlayan hareketlerden kaynaklanan rahatsızlıklar,
• Solunum sistemi hastalıkları,
• Bulaşıcı hastalıklar (bazı meslek gruplarında)

gösterilebilir.

Her olay tıbbi ve hukuki açıdan ayrı değerlendirilmelidir.

Meslek Hastalığı Nasıl Tespit Edilir?

Meslek hastalığının tespitinde;

• Sağlık kurulu raporları,
• SGK incelemeleri,
• İş yeri çalışma koşulları,
• Maruziyet süresi,
• İş sağlığı ve güvenliği kayıtları,
• Uzman hekim değerlendirmeleri

birlikte dikkate alınmaktadır.

Bazı durumlarda SGK Sağlık Kurulu ve yargılama sürecindeki bilirkişi raporları belirleyici rol oynayabilir.

Meslek Hastalığı Davası Hangi Durumlarda Açılır?

Aşağıdaki durumlarda dava gündeme gelebilir:

• Meslek hastalığının tespit edilmesi,
• SGK kararına itiraz edilmesi,
• Maddi tazminat talebi,
• Manevi tazminat talebi,
• Sürekli iş göremezlik nedeniyle zararların karşılanması,
• İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ihlal etmesi.

Meslek Hastalığı Davası Nasıl Açılır?

Genel süreç şu şekilde ilerler:

1. Hastalığın meslekle bağlantısının değerlendirilmesi.
2. Sağlık raporlarının temin edilmesi.
3. Gerekli SGK başvurularının yapılması.
4. Delillerin toplanması.
5. Talebin niteliğine göre arabuluculuk gerekip gerekmediğinin değerlendirilmesi.
6. Görevli mahkemede davanın açılması.
7. Bilirkişi ve uzman raporlarının alınması.
8. Mahkeme kararı.
9. Şartları varsa istinaf ve temyiz süreci.

Meslek Hastalığında İşverenin Sorumluluğu

İşveren;

• Risk değerlendirmesi yapmak,
• Koruyucu ekipman sağlamak,
• İş sağlığı ve güvenliği eğitimleri vermek,
• Periyodik sağlık kontrollerini yaptırmak,
• Çalışma ortamını güvenli hâle getirmek

zorundadır.

Bu yükümlülüklerin ihlali hâlinde kusur oranına göre tazminat sorumluluğu doğabilir.

Hangi Tazminatlar Talep Edilebilir?

Şartların oluşması hâlinde;

• Maddi tazminat,
• Manevi tazminat,
• Çalışma gücü kaybından doğan zararlar,
• Tedavi giderleri,
• Bakım giderleri,
• Ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı

talep edilebilir.

Her dosyada talep edilebilecek kalemler olayın özelliklerine göre değişmektedir.

SGK’nın Sağladığı Haklar

Meslek hastalığı kabul edilen durumlarda SGK tarafından;

• Geçici iş göremezlik ödeneği,
• Sürekli iş göremezlik geliri,
• Sağlık giderlerinin karşılanması,
• Hak sahiplerine ölüm geliri (şartları varsa)

gibi sosyal güvenlik hakları sağlanabilir.

Bu haklar ile işverene karşı açılabilecek tazminat davaları birbirinden farklı hukuki nitelik taşır.

Meslek Hastalığı Nasıl İspatlanır?

Mahkeme tüm delilleri birlikte değerlendirir.

Başlıca deliller şunlardır:

• Sağlık kurulu raporları,
• Hastane kayıtları,
• SGK dosyası,
• İş yeri ortam ölçüm raporları,
• Risk değerlendirme raporları,
• İş güvenliği uzmanı kayıtları,
• Periyodik sağlık muayeneleri,
• Tanık beyanları,
• Çalışma belgeleri,
• Bilirkişi raporları.

2026 yılı uygulamalarında dijital sağlık kayıtları ve elektronik iş güvenliği belgeleri önemli ispat araçlarıdır.

Bilirkişi İncelemesi

Meslek hastalığı davalarında bilirkişi incelemesi çoğu zaman belirleyici niteliktedir.

Bilirkişiler;

• Hastalık ile iş arasındaki bağlantıyı,
• Kusur oranlarını,
• İşverenin yükümlülüklerini,
• İş gücü kaybını,
• Maddi zarar hesaplarını

değerlendirerek mahkemeye rapor sunar.

Arabuluculuk ve Dava Süreci

Meslek hastalığından doğan taleplerde izlenecek hukuki yol, talebin niteliğine göre değişebilir.

Dava sürecinde;

• Sağlık raporları,
• SGK kayıtları,
• Bilirkişi raporları,
• Tanık anlatımları,
• İş güvenliği belgeleri

ayrıntılı şekilde incelenmektedir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Meslek hastalığından doğan uyuşmazlıklarda görevli ve yetkili mahkeme, ileri sürülen talebin niteliğine göre belirlenmektedir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa gibi büyükşehirlerde görülen davalarda dosyanın teknik niteliği ve bilirkişi incelemeleri nedeniyle yargılama süresi değişebilmektedir.

Zamanaşımı Süreleri

Meslek hastalığından kaynaklanan tazminat taleplerinde uygulanacak zamanaşımı, talebin hukuki niteliğine göre değişiklik gösterebilir.

Hak kaybı yaşamamak adına hastalığın öğrenilmesinden sonra sürecin gecikmeden değerlendirilmesi önemlidir.

2026 Güncel Değerlendirme

2026 yılı itibarıyla meslek hastalığı davalarında iş sağlığı ve güvenliği kayıtları, elektronik ortam ölçümleri, sağlık raporları ve uzman bilirkişi incelemeleri çok daha büyük önem kazanmıştır. Özellikle uzun yıllar boyunca zararlı maddelere maruz kalan çalışanların hak kaybı yaşamamaları için hem SGK sürecini hem de tazminat taleplerini dikkatle takip etmeleri gerekmektedir.

Meslek hastalığının doğru şekilde tespit edilmesi, kusur oranlarının belirlenmesi ve maddi zarar hesabının uzmanlık gerektirmesi nedeniyle hukuki sürecin profesyonel şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak meslek hastalığı davaları, iş kazası tazminat davaları, SGK uyuşmazlıkları, hizmet tespit davaları ve tüm iş hukuku süreçlerinde müvekkillerimize profesyonel hukuki danışmanlık sunuyoruz. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, her dosyayı güncel mevzuat, bilimsel raporlar ve yargı uygulamaları doğrultusunda titizlikle değerlendirerek en etkili hukuki çözüm yolunu belirlemektedir.

Resmî Kurumlara Dış Bağlantı Önerileri

• T.C. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
• T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
• Mevzuat Bilgi Sistemi (5510 sayılı Kanun ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu)
• UYAP Vatandaş Portalı
• Yargıtay Karar Arama Sistemi

Sıkça Sorulan Sorular

1. Meslek hastalığı davasını kim açabilir?

Meslek hastalığı nedeniyle zarara uğrayan işçi, şartların oluşması hâlinde dava açabilir. Ölüm hâlinde hak sahipleri de belirli taleplerde bulunabilir.

2. Meslek hastalığı ile iş kazası aynı şey midir?

Hayır. İş kazası ani bir olay sonucu meydana gelirken, meslek hastalığı çoğunlukla uzun süreli çalışma koşullarının etkisiyle ortaya çıkar.

3. SGK meslek hastalığını kabul etmezse dava açılabilir mi?

Evet. Somut olayın özelliklerine göre SGK işlemlerine karşı yargı yolu açık olabilir.

4. Maddi ve manevi tazminat birlikte istenebilir mi?

Şartların oluşması hâlinde hem maddi hem de manevi tazminat talepleri birlikte ileri sürülebilir.

5. Bilirkişi incelemesi zorunlu mudur?

Her dosyada zorunlu olmamakla birlikte, meslek hastalığı davalarında bilirkişi incelemesine sıklıkla başvurulmaktadır.

6. Meslek hastalığı nedeniyle işçi kıdem tazminatı alabilir mi?

İş sözleşmesinin sona erme şekli ve somut olayın özelliklerine göre kıdem tazminatı hakkı doğabilir.

7. Sigortasız çalışan işçi meslek hastalığı nedeniyle hak talep edebilir mi?

Sigortasız çalışma, tek başına hukuki hakları ortadan kaldırmaz. Her olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

8. Meslek hastalığı davasında avukatla çalışmak gerekli midir?

Kanunen zorunlu değildir. Ancak teknik sağlık raporları, kusur incelemeleri ve tazminat hesaplamaları nedeniyle uzman hukuki destek alınması önemli avantaj sağlar.

Uzman Hukuki Destek

Meslek hastalığı nedeniyle çalışma gücünüzde azalma meydana geldiyse veya işverenin gerekli iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini almadığını düşünüyorsanız, hak kaybı yaşamamak için süreci uzman desteğiyle yürütmeniz önemlidir. Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin, Bursa ve Türkiye genelinde meslek hastalığı ve iş hukuku uyuşmazlıklarında profesyonel danışmanlık hizmeti sunuyoruz.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak meslek hastalığı davaları, iş kazası tazminat davaları, SGK uyuşmazlıkları ve tüm iş hukuku süreçlerinde yanınızdayız.

📞 Telefon: 0312 434 22 22

💬 WhatsApp: 0532 769 22 22

📧 E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Hukuki Uyarı: Bu makale yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her somut olay farklı özellikler taşıdığından, hak kaybı yaşamamak için uzman bir avukattan hukuki danışmanlık almanız tavsiye edilir.