Şirketten İlişkili Kişilere Verilen Borçlar Geri Alınabilir mi? (2026 Rehberi)

Şirketin ortaklara, yöneticilere veya grup şirketlerine verdiği borçlar hangi şartlarda geri alınabilir? Alacak tahsili, yönetici sorumluluğu ve hukuki yolları açıklıyoruz.

Şirketin ortaklarına, yöneticilerine, yakınlarına veya grup şirketlerine borç vermesi tek başına yasak değildir. Ancak verilen borcun gerçek bir ticari temele dayanması, yazılı olarak düzenlenmesi, vadesinin belirlenmesi ve şirket menfaatine uygun olması gerekir.

Borç herhangi bir sözleşme olmadan verilmişse, uzun süre tahsil edilmemişse veya şirket kaynakları kişisel amaçlarla kullanılmışsa şirket bu tutarları geri talep edebilir. Geri alma süreci; borcun niteliğine, şirket türüne, taraflar arasındaki ilişkiye ve ödeme belgelerine göre değişir.

İlişkili Kişi Kimdir?

İlişkili kişi kavramı yalnızca şirket ortağını ifade etmez. Şu kişiler veya kuruluşlar ilişkili kişi olarak değerlendirilebilir:

• Şirket ortakları,
• Yönetim kurulu üyeleri,
• Şirket müdürleri,
• Ortakların yakınları,
• Hâkim veya bağlı şirketler,
• Aynı grup içindeki şirketler,
• Ortakların kontrol ettiği diğer işletmeler,
• Şirket yöneticileriyle bağlantılı gerçek ve tüzel kişiler.

Ankara’daki bir şirketin, ortağın İstanbul’daki başka şirketine verdiği para; aradaki ortaklık veya yönetim bağlantısı nedeniyle ilişkili taraf işlemi olarak incelenebilir.

Şirket Borç Verirken Hangi Belgeleri Düzenlemelidir?

Şirketin verdiği borcun sonradan tahsil edilebilmesi için işlemin başlangıçta düzgün belgelenmesi gerekir. Özellikle şu belgeler hazırlanmalıdır:

• Yazılı borç veya kredi sözleşmesi,
• Borç tutarı,
• Vade tarihi,
• Faiz oranı,
• Geri ödeme planı,
• Teminat bilgileri,
• Yönetim kurulu veya ortaklar kurulu kararı,
• Banka dekontları,
• Cari hesap kayıtları,
• Borç alan kişinin imzası.

Sadece banka açıklamasına “borç” yazılması, her zaman yeterli delil oluşturmaz. Borcun hangi amaçla verildiği ve ne zaman geri ödeneceği ayrıca ispatlanmalıdır.

Borç Geri Alınabilir mi?

Evet. Şirket, ilişkili kişiye verdiği borcu vadesi geldiğinde talep edebilir. Borç sözleşmesinde vade belirlenmişse vade sonunda temerrüt oluşabilir. Vade belirlenmemişse, uygun bir ödeme süresi verilerek yazılı ihtar gönderilmesi gerekir.

Şirket şu taleplerde bulunabilir:

• Ana paranın ödenmesi,
• Sözleşmesel faiz,
• Temerrüt faizi,
• Gecikme nedeniyle oluşan zarar,
• Teminatın paraya çevrilmesi,
• Yargılama giderleri ve vekâlet ücreti.

Borçlu ödeme yapmazsa ilamsız icra takibi başlatılabilir veya şartlara göre alacak davası açılabilir.

Borç Sözleşmesi Yoksa Ne Olur?

Yazılı sözleşme bulunmaması, şirketin alacağını tamamen ortadan kaldırmaz. Ancak ispat zorlaşır. Bu durumda;

• Banka dekontları,
• Cari hesap kayıtları,
• E-posta ve WhatsApp yazışmaları,
• Muhasebe fişleri,
• Yönetim kurulu kararları,
• Borçlunun yaptığı kısmi ödemeler,
• Vergi ve finans kayıtları,
• Tanık beyanları

kullanılabilir.

Borçlunun daha önce kısmi ödeme yapması veya borcu kabul eden bir mesaj göndermesi, alacağın varlığını destekleyebilir.

Yönetici ve Ortakların Sorumluluğu

Şirket yöneticisi, şirket parasını ilişkili kişiye aktarırken şirket menfaatini korumak zorundadır. Vadesiz, teminatsız ve faizsiz borç verilmesi; şirketin nakit ihtiyacı varken ortağa veya grup şirketine para aktarılması yöneticinin sorumluluğunu doğurabilir.

Yönetici;

• Borcun tahsil edilememesi nedeniyle oluşan zararı karşılamak,
• Şirketten haksız çıkan parayı iade etmek,
• Şirket alacağını takip etmemesi halinde sorumlu olmak,
• Görevden alınmak,
• Sorumluluk davasıyla karşılaşmak

zorunda kalabilir.

İzmir, Bursa ve Mersin’de faaliyet gösteren şirketlerde de aynı şekilde borcun ticari gerekçesi, emsal koşulları ve şirket kararları incelenir.

Örtülü Kâr Dağıtımı ve Vergi Riski

İlişkili kişiye piyasa koşullarına aykırı biçimde borç verilmesi, bazı durumlarda örtülü kâr dağıtımı veya örtülü kazanç aktarımı olarak değerlendirilebilir.

Özellikle;

• Faiz alınmaması,
• Vadenin sürekli uzatılması,
• Borcun hiç talep edilmemesi,
• Borcun silinmesi,
• Borçlunun şirket ortağı veya yöneticisi olması,
• Aynı kişilere sürekli para aktarılması

vergi incelemesi riskini artırır.

Vergi idaresi, işlemin gerçek bir borç olup olmadığını, emsal faiz uygulanıp uygulanmadığını ve şirketin bu işlemden ekonomik fayda sağlayıp sağlamadığını inceleyebilir. Gider ve faiz kayıtları düzeltilebilir; vergi ve ceza tarhiyatı yapılabilir.

Grup Şirketlerine Verilen Borçlar

Grup şirketleri arasında borç verme işlemleri mümkündür. Ancak borcun yazılı sözleşmeye dayanması, faiz ve vade içermesi, geri ödeme planının bulunması ve şirketin zarara uğratılmaması gerekir.

Bir bağlı şirketin tüm nakit kaynaklarının hâkim şirketin finansmanı için kullanılması ve borcun yıllarca geri ödenmemesi, bağlı şirket ortaklarının ve alacaklıların haklarını ihlal edebilir.

Bu durumda;

• Borcun iadesi,
• Faiz talebi,
• Yönetici sorumluluğu,
• Hâkim şirketin sorumluluğu,
• Tasarrufun iptali,
• İhtiyati haciz

gündeme gelebilir.

Şirket Borcu Nasıl Tahsil Edebilir?

Şirketin izlemesi gereken temel yol şu şekildedir:

1. Borç belgeleri ve banka hareketleri incelenir.
2. Borcun vadesi ve muacceliyeti belirlenir.
3. Borçluya yazılı ihtar gönderilir.
4. Ödeme yapılmazsa icra takibi başlatılır.
5. İtiraz edilirse itirazın kaldırılması veya alacak davası değerlendirilir.
6. Borçlunun malvarlığı araştırılır.
7. Gerekirse ihtiyati haciz talep edilir.
8. Yönetici veya sorumlu ortaklar hakkında tazminat davası açılır.

Borçlu şirketin mal kaçırdığı veya malvarlığını başka grup şirketlerine aktardığı düşünülüyorsa, işlemlerin iptali ve tedbir talepleri ayrıca değerlendirilmelidir.

Ceza Sorumluluğu Doğar mı?

Şirketten borç verilmesi tek başına suç değildir. Ancak paranın hileyle alınması, sahte belgeler kullanılması, geri ödeme niyeti olmadan şirket parasının aktarılması veya şirket yöneticisinin yetkisini kötüye kullanması halinde ceza soruşturması gündeme gelebilir.

Somut olayda güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, belgede sahtecilik veya vergi suçları değerlendirilebilir. Ceza başvurusu yapılmadan önce şirket kayıtları ve ödeme belgeleri uzman tarafından incelenmelidir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK; şirket alacaklarının tahsili, ilişkili taraf işlemlerinin incelenmesi, ihtiyati haciz ve yönetici sorumluluğu davalarında hukuki destek sunmaktadır.

Hangi Deliller Önemlidir?

• Borç sözleşmesi,
• Yönetim organı kararı,
• Banka dekontları,
• Cari hesap ekstresi,
• Kredi ve faiz hesaplamaları,
• E-posta ve mesaj kayıtları,
• Kısmi ödeme belgeleri,
• Teminat sözleşmeleri,
• Mali müşavir raporu,
• Şirket defterleri,
• İhtarname ve tebligat kayıtları.

Sonuç

Şirketin ilişkili kişilere verdiği borçlar, geçerli bir hukuki ve ticari temele dayanıyorsa geri ödeme planına göre tahsil edilebilir. Borcun belgesiz, vadesiz, teminatsız veya şirket zararına verilmesi halinde ise yöneticilerin sorumluluğu doğabilir.

Şirket, borcun tahsili için ihtar, icra takibi, alacak davası, ihtiyati haciz ve yönetici sorumluluğu davalarını birlikte değerlendirebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Şirket ortağına verilen borç geri istenebilir mi?

Evet. Borcun vadesi gelmişse veya usulüne uygun şekilde muaccel hale getirilmişse şirket geri ödeme talep edebilir.

Borç sözleşmesi yoksa icra takibi yapılabilir mi?

Evet, ancak banka kayıtları ve diğer belgelerle borcun ispat edilmesi gerekir.

Faizsiz borç verilmesi hukuka aykırı mıdır?

Her faizsiz borç yasak değildir. Ancak ilişkili kişiye sürekli ve karşılıksız finansman sağlanması şirket zararına yol açıyorsa sorumluluk doğabilir.

Borç yıllarca tahsil edilmezse ne olur?

Şirket yöneticileri, alacağı takip etmedikleri ve şirketin zararını artırdıkları gerekçesiyle sorumlu tutulabilir.

Borçlu şirket malvarlığını kaçırırsa ne yapılabilir?

İhtiyati haciz, ihtiyati tedbir ve şartları varsa tasarrufun iptali davası gündeme gelebilir.

Ortak şirketten aldığı borcu kâr payı olarak gösterebilir mi?

Kâr payı dağıtımı için gerekli şirket kararları alınmadan borcun kâr payı olarak kabul edilmesi mümkün değildir.

Borcun silinmesi mümkün müdür?

Şirket organlarının yetkili ve usulüne uygun kararı olmadan şirket alacağının silinmesi, yönetici sorumluluğuna neden olabilir.

İlişkili kişiye verilen borç suç oluşturur mu?

Borç verme işlemi tek başına suç değildir. Hile, sahte belge, kötüye kullanma veya geri ödeme kastının bulunmaması halinde ceza sorumluluğu gündeme gelebilir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.

Uzman Hukuki Destek

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Arb. Fırat Fesih Kaya
Tel: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara