Süresiz Nafakaya Nasıl Son Verilebilir? 2026 Güncel Rehber

Süresiz nafaka hangi durumlarda kaldırılır veya azaltılır? Yeniden evlenme, birlikte yaşama, yoksulluğun sona ermesi ve dava süreci hakkında bilgi alın.

“Süresiz nafaka” olarak bilinen yoksulluk nafakası, her koşulda ve değişmeden ömür boyu ödeneceği anlamına gelmez. Türk Medeni Kanunu’na göre nafaka, kanunda belirtilen bazı hâllerde kendiliğinden sona erebilir; bazı hâllerde ise mahkemeden kaldırma veya azaltma kararı alınması gerekir.

Öncelikle “süresiz” ifadesinin, nafakanın baştan belirli bir süreyle sınırlandırılmadığını anlattığını belirtmek gerekir. Nafaka alan kişinin yaşam koşulları veya tarafların ekonomik durumu değişmişse bu değişiklikler, nafakanın devam edip etmeyeceği ya da miktarının ne olacağı bakımından önem taşıyabilir.

Süresiz nafaka hangi kanuna dayanır?

Yoksulluk nafakası, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde düzenlenir. Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru diğer taraftan daha ağır olmamak koşuluyla, diğer tarafın mali gücü oranında nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması şart değildir.

Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesi ise nafakanın ödeme biçimi ve hangi hâllerde sona ereceği hakkında hükümler içerir. Bu nedenle “süresiz nafaka nasıl sona erer?” sorusunun yanıtı, nafakanın toplu mu yoksa dönemsel mi belirlendiğine ve sonradan ortaya çıkan koşullara bağlıdır.

Nafaka hangi hâllerde kendiliğinden sona erer?

Dönemsel olarak ödenmesine karar verilen yoksulluk nafakası, kanundaki düzenleme uyarınca şu hâllerde kendiliğinden sona erer:

• Nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi
• Taraflardan birinin ölmesi

Bu hâllerde nafakanın sona ermesi için ayrıca kaldırma davası açılması, sona erme olgusunun mahkeme veya icra dosyasında tartışılması gerekebileceği için uygulamadaki işlemler yine önem taşıyabilir. Örneğin taraflar sona erme tarihi konusunda anlaşamıyorsa uyuşmazlık doğabilir.

Mahkeme kararıyla nafaka hangi durumlarda kaldırılır?

Türk Medeni Kanunu m. 176’ya göre dönemsel nafaka, aşağıdaki hâllerde mahkeme kararıyla kaldırılabilir:

Nafaka alan kişi evlenmeden fiilen evli gibi yaşıyorsa

Nafaka alan kişinin başka biriyle evlilik olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, nafakanın kaldırılması talebine dayanak olabilir. Ancak tek başına bir ilişki yaşandığının ileri sürülmesi yeterli olmayabilir. İlişkinin niteliği, sürekliliği ve ortak yaşam koşulları somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.

Nafaka alan kişinin yoksulluğu sona ermişse

Nafaka alan kişinin mali durumunda önemli ve kalıcı bir iyileşme meydana gelmesi, nafakanın kaldırılmasını gündeme getirebilir. Düzenli gelir elde edilmesi, malvarlığının artması veya ekonomik ihtiyaçların değişmesi mahkemece değerlendirilebilir.

Bununla birlikte kişinin işe girmesi ya da bir miktar gelir elde etmesi, nafakanın otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez. Gelirin miktarı ve devamlılığı, kişinin zorunlu giderleri, yaşam koşulları ve diğer tarafın mali gücü birlikte incelenir.

Nafaka alan kişi haysiyetsiz hayat sürüyorsa

Kanun, nafaka alan kişinin haysiyetsiz hayat sürmesi hâlinde mahkeme kararıyla nafakanın kaldırılabilmesini öngörür. Bu iddia somut olgularla desteklenmelidir; soyut suçlamalar veya taraflar arasındaki kişisel anlaşmazlıklar tek başına yeterli kabul edilmez.

Nafaka miktarı azaltılabilir mi?

Nafaka yükümlüsünün geliri düşmüş, işini kaybetmiş veya sağlık ve yaşam koşulları önemli ölçüde değişmiş olabilir. Nafaka alan kişinin ekonomik durumunun değişmesi de miktarın yeniden değerlendirilmesini gerektirebilir. Türk Medeni Kanunu m. 176 uyarınca tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde nafakanın artırılması ya da azaltılması için mahkemeye başvurulabilir.

Nafaka borçlusunun işsiz kalması, emekli olması veya gelirinin azalması nafakayı kendiliğinden sona erdirmez. Koşulların değiştiğini düşünen taraf, nafakanın kaldırılması ya da azaltılması talebiyle dava açmalıdır. Mahkeme, her iki tarafın ekonomik ve sosyal durumunu değerlendirir.

Nafakanın kaldırılması davası nasıl açılır?

Nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebi, görevli aile mahkemesinde ileri sürülür. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerlerde bu davalara aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi bakar. Boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında, kural olarak nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir.

Dilekçede nafakanın neden kaldırılması veya azaltılması gerektiği açıklanmalı, bu iddiaları destekleyen deliller sunulmalıdır. Dosyanın durumuna göre şu bilgi ve belgeler önem taşıyabilir:

• Tarafların gelir ve malvarlığına ilişkin belgeler
• SGK ve çalışma kayıtları
• Vergi ve ticaret kayıtları
• Zorunlu giderleri gösteren belgeler
• Tanık anlatımları ve hukuka uygun şekilde elde edilmiş diğer deliller

Dava açılması nafaka ödeme yükümlülüğünü tek başına durdurmaz. Mahkeme kararı alınmadan ödemeleri kesmek, birikmiş nafaka borcu ve icra takibi riski doğurabilir. Bu nedenle dava ve ödeme süreci birlikte değerlendirilmelidir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’da açılacak nafaka davalarında da temel ölçüt, tarafların durumunun somut delillerle ortaya konulmasıdır. FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK bünyesinde Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, nafakanın kaldırılması veya azaltılması taleplerinde dosyadaki kararları, ekonomik koşulları ve delilleri birlikte değerlendirir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Süresiz nafaka ömür boyu ödenmek zorunda mıdır?

Hayır. “Süresiz” nafaka, başlangıçta belirli bir süreyle sınırlandırılmamış olması anlamına gelir. Kanunda düzenlenen sona erme hâlleri veya koşullardaki değişiklikler nafakanın kaldırılmasına ya da azaltılmasına yol açabilir.

Nafaka alan kişi yeniden evlenirse nafaka kesilir mi?

Dönemsel olarak ödenen yoksulluk nafakası, nafaka alan kişinin yeniden evlenmesi hâlinde kanun gereği kendiliğinden sona erer. Sona erme tarihi veya ödenmemiş taksitler konusunda uyuşmazlık çıkarsa ayrıca hukuki değerlendirme gerekebilir.

Nafaka alan kişi işe girerse nafaka otomatik olarak biter mi?

Hayır. İşe girmek tek başına nafakayı otomatik olarak sona erdirmez. Gelirin düzenliliği ve miktarı ile kişinin genel ekonomik koşulları değerlendirilir. Nafakanın kaldırılması için mahkemeye başvurulması gerekebilir.

Eski eşim başka biriyle yaşıyor; nafakayı hemen kesebilir miyim?

Ödemeyi kendiliğinizden kesmeniz risk doğurabilir. Birlikteliğin fiilen evli gibi ortak yaşam oluşturup oluşturmadığı somut delillerle değerlendirilir. Nafakanın kaldırılması için mahkemeden karar alınması gerekir.

İşsiz kalınca nafaka borcu sona erer mi?

Hayır. İşsizlik veya gelir azalması nafakayı kendiliğinden sona erdirmez. Ekonomik koşulların değiştiği gerekçesiyle nafakanın azaltılması ya da kaldırılması talep edilebilir.

Nafakanın kaldırılması davası hangi mahkemede açılır?

Dava aile mahkemesinde açılır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Boşanma sonrasında açılan nafaka davalarında yetkili mahkeme kural olarak nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesidir.

Dava sürerken nafaka ödemeye devam etmeli miyim?

Dava açılması tek başına ödeme yükümlülüğünü durdurmaz. Mahkeme kararını beklemeden ödemeleri kesmek borç ve icra takibi riski doğurabilir.

Nafaka alan kişi miras veya malvarlığı edinirse nafaka kaldırılır mı?

Miras ya da malvarlığı edinilmesi tek başına otomatik sona erme nedeni değildir. Bu edinimin kişinin yoksulluğunu ortadan kaldırıp kaldırmadığı ve ekonomik koşullara etkisi mahkemece incelenebilir.

Uzman Hukuki Destek

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren nafaka hukuku alanında uzman avukat ile çalışarak haklarınızı güvence altına alabilirsiniz. Nafakanın kaldırılması ve azaltılması uyuşmazlıklarında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Yıldırım Kule Plaza, Balgat, Çankaya / Ankara

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.