Ticaret siciline tescil edilmesi gereken işlemler nelerdir? Şirket kuruluşu, müdür değişikliği, sermaye artırımı, adres değişikliği, ticari temsilci ataması, şube açılışı ve 2026 güncel uygulamaları hakkında kapsamlı rehber.

Ticaret sicili, Türkiye’de ticari işletmeler ve şirketlerle ilgili hukuki işlemlerin kamuya açıklanmasını sağlayan resmi kayıt sistemidir. Tacirlerin ve ticaret şirketlerinin hukuki güvenliğinin sağlanması, üçüncü kişilerin korunması ve ticari hayatın şeffaf şekilde yürütülmesi amacıyla birçok işlem kanunen ticaret siciline tescil edilmek zorundadır. Tescil edilmesi gereken işlemlerin süresinde yerine getirilmemesi; idari yaptırımlara, hukuki uyuşmazlıklara ve üçüncü kişilere karşı sorumluluğa yol açabilir.

2026 yılı itibarıyla ticaret siciline ilişkin işlemler başta 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu, Ticaret Sicili Yönetmeliği, MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) uygulamaları ve ilgili ikincil mevzuat çerçevesinde yürütülmektedir. Dijitalleşmenin etkisiyle ticaret sicili işlemlerinin büyük bölümü elektronik ortamda gerçekleştirilebilmektedir.

Özellikle Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa gibi ticaret hacminin yüksek olduğu şehirlerde faaliyet gösteren şirketler açısından ticaret sicili kayıtlarının güncel tutulması, hukuki güvenlik bakımından kritik önem taşımaktadır.

Bu kapsamda FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, şirket kuruluşları, ticaret sicili işlemleri, şirket değişiklikleri, MERSİS süreçleri ve ticaret hukuku alanında kapsamlı hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

---

Ticaret Sicili Nedir?

Ticaret sicili; tacirlerin, ticaret şirketlerinin ve kanunda öngörülen diğer ticari işletmelerin tescile tabi işlemlerinin kayıt altına alındığı resmi sicildir.

Ticaret sicilinin temel amaçları şunlardır:

• Ticari hayatın güvenliğini sağlamak
• Üçüncü kişileri bilgilendirmek
• Şirketlerin hukuki durumunu açıklamak
• Ticari işlemlerde şeffaflığı sağlamak
• Resmî kayıt oluşturmak

Tescil edilen birçok işlem ayrıca Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi‘nde ilan edilerek kamuoyuna duyurulur.

---

Ticaret Siciline Tescilin Hukuki Önemi

Tescil işlemi;

• Hukuki güven sağlar.
• Üçüncü kişilerin korunmasına hizmet eder.
• Şirket bilgilerinin güncelliğini sağlar.
• Bazı işlemlerin hüküm doğurmasının ön şartıdır.
• Ticari uyuşmazlıklarda ispat kolaylığı sağlar.

Bazı işlemler yalnızca tescil ile birlikte hukuki sonuç doğururken, bazı işlemlerde tescil açıklayıcı nitelik taşır.

---

Ticaret Siciline Tescil Edilmesi Gereken Başlıca İşlemler

Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca aşağıdaki işlemler başta olmak üzere birçok değişiklik ticaret siciline tescil edilmelidir:

• Ticari işletmenin kuruluşu
• Şirket kuruluşu
• Ticaret unvanının tescili
• Şirket sözleşmesinin tescili
• Ana sözleşme değişiklikleri
• Müdür atanması
• Müdür değişikliği
• Yönetim kurulu üyelerinin atanması
• Yönetim kurulu değişikliği
• Temsil ve ilzam yetkilerinin belirlenmesi
• Ticari temsilci atanması
• Ticari temsil yetkisinin kaldırılması
• Ticari vekil atanması (gerekli hâllerde)
• Şube açılması
• Şube kapatılması
• Şube adres değişikliği
• Şirket merkez adresinin değişmesi
• Faaliyet konusu değişikliği
• Sermaye artırımı
• Sermaye azaltımı
• Ortak değişikliği (kanunun öngördüğü durumlarda)
• Şirket birleşmesi
• Şirket bölünmesi
• Tür değiştirme
• Tasfiye kararı
• Tasfiye memuru atanması
• Tasfiyenin sona ermesi
• Şirketin sona ermesi
• Ticaret unvanı değişikliği
• İmza yetkililerinin değişmesi
• Elektronik genel kurul sistemine ilişkin işlemler
• Konkordato kararları
• İflas kararları (ilgili hükümler kapsamında)
• Mahkeme kararlarıyla tescili gereken diğer işlemler

---

Şirket Kuruluşunun Tescili

Bir sermaye şirketinin tüzel kişilik kazanabilmesi için kuruluş işlemlerinin ticaret siciline tescili zorunludur.

Kuruluş sırasında genellikle;

• Şirket sözleşmesi
• Kurucular
• Sermaye bilgileri
• Müdür veya yönetim kurulu üyeleri
• Temsil yetkileri
• Faaliyet konusu
• Merkez adresi

tescil edilir.

---

Ticaret Unvanının Tescili

Her tacir ticaret unvanını kanuna uygun şekilde belirlemek ve ticaret siciline tescil ettirmek zorundadır.

Unvan;

• Yanıltıcı olmamalı,
• Kamu düzenine aykırı olmamalı,
• Daha önce tescilli unvanlarla iltibas oluşturacak nitelikte bulunmamalıdır.

---

Şirket Merkez Adresi Değişikliği

Şirket merkezinin başka bir adrese taşınması halinde adres değişikliği ticaret siciline tescil edilmelidir.

Adres değişikliğinin tescil edilmemesi;

• Tebligat sorunlarına,
• Vergisel problemlere,
• Hukuki uyuşmazlıklara

neden olabilir.

---

Müdür ve Yönetim Kurulu Değişiklikleri

Limited şirketlerde müdürlerin, anonim şirketlerde ise yönetim kurulu üyelerinin atanması, görevden alınması veya görev sürelerinin değişmesi tescile tabi işlemler arasındadır.

Aynı şekilde temsil ve ilzam yetkilerindeki değişiklikler de ticaret siciline bildirilmelidir.

---

Ticari Temsilci Atanması ve Yetkinin Kaldırılması

İşletme tarafından ticari temsilci atanması veya mevcut temsil yetkisinin sona erdirilmesi uygulamada önemli sonuçlar doğurduğundan ticaret siciline tescil edilmesi gereken işlemler arasında yer alır.

Yetkinin kaldırılmasına rağmen gerekli tescil işlemlerinin yapılmaması, üçüncü kişilere karşı şirket açısından sorumluluk doğurabilir.

---

Şube Açılışı ve Şube Kapanışı

Şirketlerin;

• Yeni şube açması,
• Şube kapatması,
• Şube adresini değiştirmesi,
• Şube temsilcisini değiştirmesi

durumlarında ilgili değişikliklerin ticaret siciline tescili gerekir.

---

Sermaye Artırımı ve Sermaye Azaltımı

Sermaye şirketlerinde;

• Nakdi sermaye artırımı,
• İç kaynaklardan sermaye artırımı,
• Şarta bağlı sermaye artırımı,
• Sermaye azaltımı

kararlarının tescili zorunludur.

Tescil tamamlanmadan birçok işlem hukuki sonuç doğurmaz.

---

Ana Sözleşme Değişiklikleri

Şirket sözleşmesinde yapılan değişiklikler de ticaret siciline tescil edilmelidir.

Örneğin;

• Şirket unvanı değişikliği
• Faaliyet konusu değişikliği
• Sermaye değişikliği
• Süre değişikliği
• Temsil şekli değişikliği

tescile tabidir.

---

Şirket Birleşmesi, Bölünmesi ve Tür Değişikliği

Yapısal değişiklikler şirketin hukuki statüsünü doğrudan etkilediğinden ticaret siciline tescil edilmesi zorunludur.

Bu kapsamda;

• Devralma yoluyla birleşme
• Yeni kuruluş şeklinde birleşme
• Tam bölünme
• Kısmi bölünme
• Limited şirketten anonim şirkete dönüşüm
• Anonim şirketten limited şirkete dönüşüm

gibi işlemler tescille hüküm ifade eder.

---

Tasfiye Süreci ve Şirketin Sona Ermesi

Tasfiye kararı alınması, tasfiye memurunun atanması, tasfiyenin tamamlanması ve şirketin sicilden silinmesi de ticaret siciline tescil edilmesi gereken işlemler arasındadır.

---

Ticaret Siciline Tescil Süresi

Kanunda farklı işlemler için farklı süreler öngörülmüş olmakla birlikte, kural olarak tescile tabi işlemlerin kanunda belirtilen süreler içinde ilgili ticaret sicili müdürlüğüne bildirilmesi gerekir. Süresinde yapılmayan başvurular idari yaptırımlara ve hukuki sorunlara yol açabilir.

---

Ticaret Siciline Tescil Edilmemesinin Sonuçları

Tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde;

• İdari para cezaları uygulanabilir.
• Üçüncü kişilere karşı hak kayıpları yaşanabilir.
• Şirket sorumluluğu doğabilir.
• Ticari işlemlerde geçerlilik sorunları ortaya çıkabilir.
• Bankacılık ve finans işlemlerinde güçlük yaşanabilir.
• Vergisel ve idari yaptırımlar gündeme gelebilir.

---

2026 Güncel Hukuki Değerlendirme

2026 yılı itibarıyla MERSİS altyapısının geliştirilmesi ve dijital ticaret sicili uygulamalarının yaygınlaşması sayesinde birçok tescil işlemi elektronik ortamda başlatılabilmektedir. Bununla birlikte, her işlem için gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması ve kanuni sürelerin kaçırılmaması büyük önem taşımaktadır. Özellikle temsil yetkisi değişiklikleri, sermaye işlemleri ve şirket yapısındaki değişikliklerin zamanında tescil edilmesi, üçüncü kişilere karşı hukuki güvenliğin sağlanması bakımından kritik rol oynamaktadır.

---

Sonuç

Ticaret siciline tescil edilmesi gereken işlemler, şirketlerin hukuki varlığını ve ticari faaliyetlerini doğrudan etkileyen önemli işlemlerdir. Kuruluş, temsil, sermaye, adres, yönetim, şube ve tasfiye gibi değişikliklerin süresinde tescil edilmesi; hem şirketin hem de üçüncü kişilerin hukuki güvenliği açısından zorunludur. Profesyonel şekilde yürütülen ticaret sicili süreçleri, ileride ortaya çıkabilecek uyuşmazlıkların ve idari yaptırımların önlenmesine önemli katkı sağlar.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Ticaret siciline hangi işlemler tescil edilmelidir?

Şirket kuruluşu, unvan değişikliği, adres değişikliği, müdür veya yönetim kurulu değişikliği, sermaye artırımı ve azaltımı, şube açılışı, temsil yetkisi değişiklikleri, birleşme, bölünme ve tasfiye gibi birçok işlem tescile tabidir.

Ticaret siciline tescil zorunlu mudur?

Kanunda tescili öngörülen işlemler bakımından evet. Bazı işlemler tescil edilmedikçe hukuki sonuç doğurmaz veya üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez.

Tescil işlemleri ne kadar sürede yapılmalıdır?

Her işlem için kanunda farklı süreler öngörülmektedir. Bu nedenle ilgili değişiklik gerçekleştikten sonra kanuni başvuru süresi geçirilmeden ticaret siciline başvurulmalıdır.

Ticaret siciline tescil yapılmazsa ne olur?

İdari para cezaları, hukuki sorumluluk, hak kaybı ve üçüncü kişilere karşı ileri sürülememe gibi sonuçlar ortaya çıkabilir.

Ticari temsilci atanması ticaret siciline tescil edilir mi?

Evet. Ticari temsilci atanması ve temsil yetkisinin sona ermesi uygulamada ticaret siciline tescil edilmesi gereken önemli işlemler arasındadır.

Ticaret sicili işlemlerinde avukat desteği alınmalı mıdır?

Evet. Özellikle şirket kuruluşu, sermaye işlemleri, birleşme, bölünme ve temsil yetkisi değişikliklerinde uzman hukuk desteği alınması olası hukuki riskleri önemli ölçüde azaltır.

---

Uzman Hukuki Destek

Ticaret sicili işlemlerinin eksiksiz ve süresinde tamamlanması, şirketlerin hukuki güvenliği açısından büyük önem taşımaktadır. Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren ticaret ve şirketler hukuku alanında uzman avukat ile çalışarak şirketinizin ticaret sicili süreçlerini güvenle yönetebilirsiniz.

Şirket kuruluşları, ticaret sicili tescil işlemleri, MERSİS başvuruları, sermaye artırımı ve azaltımı, müdür ve yönetim kurulu değişiklikleri, temsil yetkisi düzenlemeleri ve ticaret hukuku alanındaki tüm işlemlerde FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22

WhatsApp: 0532 769 22 22

E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

---

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.

---