Ticari Sözleşmede Karşı Taraf Ödemeyi Durdurursa Sözleşme Nasıl Feshedilir? (2026 Rehberi)

Ticari sözleşmede karşı taraf ödemeleri durdurursa sözleşme nasıl feshedilir? Temerrüt ihtarı, fesih bildirimi, tazminat ve alacak tahsili yollarını açıklıyoruz.

Ticari sözleşmede karşı tarafın ödemeleri durdurması, sözleşmenin hemen ve kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez. Öncelikle sözleşmedeki ödeme, temerrüt ve fesih hükümleri incelenmeli; borçlu tarafın temerrüde düşürülmesi ve gerekli sürelerin verilmesi değerlendirilmelidir.

Ödemenin yapılmaması devam ediyorsa alacaklı; sözleşmenin ifasını talep edebilir, sözleşmeyi feshedebilir veya şartlarına göre sözleşmeden dönebilir. Bunun yanında ödenmeyen bedel, faiz ve zararların tahsili için icra ve dava yollarına başvurabilir.

Sözleşmede Fesih Hükmü Var mı?

İlk olarak sözleşmede şu maddeler kontrol edilmelidir:

• Ödeme vadesi,
• Gecikme faizi,
• Temerrüt şartları,
• İhtar süresi,
• Fesih hakkı,
• Sözleşmeden dönme şartı,
• Cezai şart,
• Teminat,
• Mücbir sebep,
• Kısmi ödeme,
• Uyuşmazlık çözüm yöntemi.

Ankara’daki bir şirketin İstanbul’daki müşterisiyle yaptığı sözleşmede “iki taksit ödenmezse sözleşme feshedilebilir” hükmü varsa, fesih süreci bu maddeye göre yürütülmelidir.

Ödeme Yapmayan Taraf Temerrüde Nasıl Düşürülür?

Ödeme tarihi açıkça belirlenmişse borçlu, vade tarihinde temerrüde düşebilir. Vade açık değilse veya sözleşme ihtar şartı getiriyorsa, borçluya yazılı ihtar gönderilmesi gerekir.

İhtarda;

• Sözleşme tarihi,
• Ödenmeyen fatura ve taksitler,
• Ana para,
• Faiz ve kur farkı,
• Ödeme için verilen süre,
• Sözleşmenin feshedileceği uyarısı,
• Tazminat ve icra hakları

belirtilmelidir.

İhtar noter, KEP, iadeli taahhütlü posta veya sözleşmede kabul edilen güvenli iletişim yöntemiyle gönderilmelidir.

Süre Vermek Zorunlu mudur?

Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, borçlu temerrüde düştüğünde alacaklının çoğu durumda uygun bir süre vermesi gerekir. Bu süre içinde ödeme yapılmazsa alacaklı sözleşmenin devamı veya sona erdirilmesi konusunda seçimlik haklarını kullanabilir.

Ancak şu durumlarda ayrıca süre verilmesine gerek olmayabilir:

• Sözleşmede açık fesih veya dönme hükmü bulunması,
• Karşı tarafın kesin olarak ödeme yapmayacağını bildirmesi,
• Süre verilmesinin sonuçsuz kalacağının açık olması,
• Borcun ifasının artık imkânsız hale gelmesi,
• Sözleşmede kesin vade bulunması,
• Ödemenin zamanında yapılmasının sözleşmenin temel unsuru olması.

İzmir, Bursa ve Mersin’deki ticari sözleşmelerde de süre şartının sözleşme ve işlem türüne göre belirlenmesi gerekir.

Fesih mi, Dönme mi?

Sözleşmenin niteliğine göre farklı hukuki yollar uygulanır:

• Sürekli edimli sözleşmelerde fesih,
• Tek seferlik satış sözleşmelerinde dönme,
• Geleceğe yönelik hizmet sözleşmelerinde fesih,
• Ağır ihlal halinde haklı nedenle sona erdirme,
• Sözleşmede düzenlenen özel fesih prosedürü.

Fesih genellikle sözleşmeyi ileriye dönük sona erdirir. Dönme ise şartlarına göre tarafların verdiklerini geri almasını ve zararların talep edilmesini sağlayabilir.

Yanlış hukuki kavramın kullanılması her zaman işlemi geçersiz kılmaz; ancak bildirimin içeriği ve tarafın iradesi açık olmalıdır.

Fesih Bildirimi Nasıl Hazırlanmalıdır?

Fesih bildiriminde;

• Sözleşme ve taraf bilgileri,
• İhlal edilen ödeme yükümlülüğü,
• Ödenmeyen tutar ve vadeler,
• Daha önce gönderilen ihtarlar,
• Verilen ek sürenin sona erdiği,
• Fesih veya dönme iradesi,
• Alacak ve tazminat haklarının saklı tutulduğu

açıkça yazılmalıdır.

“Ödeme yapılmadığı için sözleşmeyi feshediyoruz” şeklindeki kısa bir bildirim, bazı olaylarda yeterli olabilir; ancak yüksek tutarlı ticari sözleşmelerde ihlalin ayrıntılı şekilde açıklanması daha güvenlidir.

Fesih Sonrasında Hangi Alacaklar Talep Edilebilir?

Ödeme yapmayan taraftan;

• Ödenmeyen ana para,
• Gecikme faizi,
• Temerrüt faizi,
• Kur farkı,
• Cezai şart,
• Yapılan masraflar,
• Kâr kaybı,
• Fesih nedeniyle doğan zarar,
• İade edilmesi gereken mal veya ekipman bedeli

talep edilebilir.

Kâr kaybı talebi için zararın gerçekçi ve hesaplanabilir olması gerekir. Sadece sözleşmenin devam etmesi halinde elde edilebilecek varsayımsal gelirler her zaman kabul edilmez.

Alacak Nasıl Güvence Altına Alınır?

Karşı tarafın mal kaçırma veya ödeme gücünü kaybetme ihtimali varsa;

• İhtiyati haciz,
• İhtiyati tedbir,
• Teminatın paraya çevrilmesi,
• Banka teminat mektubunun kullanılması,
• Çek veya senet takibi,
• Tasarrufun iptali

yolları değerlendirilebilir.

Özellikle borçlu şirketin banka hesaplarını boşalttığı, taşınmazlarını devrettiği veya faaliyetini başka şirkete aktardığı görülüyorsa gecikmeden hareket edilmelidir.

Sözleşmeyi Feshetmeden Önce Ödeme Durdurulabilir mi?

Karşı tarafın sözleşmeye aykırı davranması halinde, alacaklı kendi edimini geçici olarak durdurabilir. Ancak bunun için sözleşme şartları, karşılıklı borçların niteliği ve ölçülülük ilkesi dikkate alınmalıdır.

Örneğin ödeme yapılmadığı halde hizmet vermeye devam etmek şirketi daha fazla zarara uğratabilir. Buna karşılık haklı bir neden olmadan mal teslimini durdurmak, alacaklının kendisinin temerrüde düşmesine yol açabilir.

Arabuluculuk ve Dava Süreci

Ticari sözleşmeden doğan para ve tazminat taleplerinde dava şartı arabuluculuk uygulanabilir. Fesih bildirimi gönderildikten sonra;

• Alacak hesaplanmalı,
• Arabuluculuk başvurusu yapılmalı,
• Anlaşma sağlanamazsa icra veya dava açılmalı,
• İhtiyati haciz ihtiyacı ayrıca değerlendirilmelidir.

Taraflar arasındaki sözleşmede tahkim veya özel yetki şartı bulunuyorsa, uyuşmazlık çözüm yöntemi buna göre belirlenir.

Hangi Deliller Toplanmalıdır?

• Ticari sözleşme,
• Ek protokoller,
• Faturalar,
• Banka dekontları,
• Cari hesap,
• Ödeme planı,
• İhtar ve fesih bildirimi,
• E-posta ve WhatsApp yazışmaları,
• Teslim ve hizmet belgeleri,
• Teminatlar,
• Borçlunun malvarlığı kayıtları,
• Kâr ve zarar hesapları.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK; ticari sözleşmelerin feshi, temerrüt ihtarları, alacak tahsili, ihtiyati haciz ve tazminat davalarında hukuki destek sunmaktadır.

Sonuç

Ticari sözleşmede karşı tarafın ödeme yapmayı durdurması halinde öncelikle sözleşme hükümleri incelenmeli, temerrüt ihtarı gönderilmeli ve gerekiyorsa uygun süre verilmelidir. Ödeme yapılmazsa fesih veya dönme bildirimi gönderilerek alacak, faiz, cezai şart ve zarar talepleri ileri sürülebilir.

Borçlunun malvarlığını kaçırma riski varsa ihtiyati haciz ve tedbir başvuruları geciktirilmemelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Ödeme yapılmayınca sözleşme otomatik olarak sona erer mi?

Her zaman sona ermez. Sözleşme hükümleri ve temerrüt prosedürü incelenmelidir.

Fesih öncesinde ihtar göndermek zorunlu mudur?

Sözleşmeye ve borcun niteliğine göre değişir. Çoğu durumda yazılı ihtar gönderilmesi güvenlidir.

Kaç gün süre verilmelidir?

Süre, sözleşmeye ve işlemin niteliğine göre makul şekilde belirlenir. Bazı hallerde ayrıca süre verilmesi gerekmeyebilir.

Fesih sonrası ödenmeyen faturalar istenebilir mi?

Evet. Ana para, faiz ve şartları oluşmuşsa cezai şart ile zararlar talep edilebilir.

Sözleşme feshedilince tazminat istenebilir mi?

Haklı fesih veya temerrüt nedeniyle doğan zararlar, sözleşme ve kanun hükümlerine göre talep edilebilir.

Borçlu şirketin malvarlığına haciz konulabilir mi?

Alacak ve mal kaçırma riski somutlaştırılırsa ihtiyati haciz talep edilebilir.

Karşı taraf ödeme yapmıyorsa hizmet durdurulabilir mi?

Sözleşme, karşılıklı borçların niteliği ve ölçülülük ilkesi incelenerek karar verilmelidir.

Ticari sözleşme feshi için arabuluculuk zorunlu mudur?

Para ve tazminat talepli ticari davalarda dava şartı arabuluculuk uygulanabilir. Dava öncesi kontrol edilmelidir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.

Uzman Hukuki Destek

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Arb. Fırat Fesih Kaya
Tel: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara