Türkiye’de Yaşayan Yabancı Eşlerin Nafaka Davasında Hangi Hukuk Uygulanır? (2026 Güncel Rehber)

Türkiye’de yaşayan yabancı eşlerin nafaka davasında Türk hukukunun uygulanıp uygulanmayacağını; eşlerin vatandaşlığı, mutat meskeni ve nafaka türü belirleyebilir. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ile temel kuralları öğrenin.

Yabancı eşlerin nafaka davasında Türk hukuku uygulanır mı?

Yabancı eşlerin Türkiye’de yaşaması, nafaka uyuşmazlığında Türk hukukunun uygulanmasını tek başına garanti etmez. Uygulanacak hukuk; nafakanın boşanma davasıyla bağlantısına, eşlerin ortak vatandaşlığına ve mutat meskenlerine göre belirlenir.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un (MÖHUK) 14. maddesi uyarınca boşanma ve ayrılığa ilişkin bazı konularda önce eşlerin ortak millî hukuku, ortak millî hukuk yoksa ortak mutat mesken hukuku dikkate alınır. Bu bağlantılar da yoksa Türk hukuku uygulanabilir. Boşanmış eşler arasındaki nafaka talepleri ve geçici tedbirler bakımından da boşanma ve ayrılık için belirlenen hukuk önem taşır.

Boşanma dışında ileri sürülen nafaka taleplerinde ise MÖHUK’un nafaka borçlarına ilişkin kuralı ve nafaka alacaklısının mutat meskeni gündeme gelebilir. Bu nedenle her dosyada nafaka türü ayrıca değerlendirilmelidir.

Ortak vatandaşlık ve Türkiye’de yaşama nasıl etkili olur?

Eşler aynı ülkenin vatandaşıysa, boşanma veya boşanmaya bağlı nafaka talebinde ortak millî hukuk öncelikle incelenebilir. Eşlerin farklı vatandaşlıkları varsa ortak mutat meskenleri önem kazanabilir. Her iki eşin yaşam merkezi Türkiye’deyse Türk hukukunun uygulanması gündeme gelebilir; ancak dosyanın niteliği ve talebin dayanağı sonucu değiştirebilir.

“Mutat mesken”, kişinin yalnızca kayıtlı adresini değil, hayatını fiilen ve düzenli biçimde sürdürdüğü yeri ifade eder. Türkiye’de kısa süreli bulunmak ile Türkiye’de yerleşik bir yaşam kurmak aynı şekilde değerlendirilmez.

Nafaka türü neden önemlidir?

Tedbir nafakası, yoksulluk nafakası ve çocuk için iştirak nafakası aynı hukuki değerlendirmeye tabi olmayabilir. Talebin boşanma davasıyla bağlantısı, nafaka alacaklısının nerede yaşadığı ve çocukla ilgili uyuşmazlıklarda çocuğun mutat meskeni dikkate alınabilir.

Bu yüzden dilekçede yalnızca “Türk hukuku uygulanmalıdır” demek yeterli olmayabilir. Eşlerin vatandaşlıkları, Türkiye’deki yaşam süreleri, adres ve çalışma kayıtları ile nafakanın hangi hukuki ilişkiye dayandığı açıklanmalıdır. Yabancı hukukun uygulanması gerektiği sonucuna varılırsa, ilgili hukukun içeriğinin mahkemeye sunulması da önem taşıyabilir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, yabancılık unsuru taşıyan aile hukuku uyuşmazlıklarında öncelikle uygulanacak hukukun ve Türk mahkemelerinin yetkisinin ayrı ayrı incelenmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Türk mahkemesinde dava açılabilir mi?

Yabancı vatandaşlık, tek başına Türkiye’de nafaka davası açılmasına engel değildir. Ancak Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, tarafların Türkiye’deki yerleşimi ve uyuşmazlığın niteliği çerçevesinde ayrıca değerlendirilir. Yetkili mahkemenin belirlenmesi, hangi ülke hukukunun uygulanacağından farklı bir konudur.

Daha önce başka bir ülkede nafaka kararı verilmişse, bu kararın Türkiye’de sonuç doğurması için tanıma veya tenfiz süreci gerekebilir. Yabancı kararın varlığı, Türk mahkemesinde görülen her talebin kendiliğinden sona erdiği anlamına gelmez.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. İki yabancı eş Türkiye’de yaşıyorsa nafaka davasında mutlaka Türk hukuku mu uygulanır?
Hayır. Nafakanın türü, eşlerin ortak vatandaşlığı ve mutat meskeni birlikte değerlendirilir. Türkiye’de yaşamaları Türk hukukunu gündeme getirebilir ancak her durumda otomatik olarak uygulanacağı söylenemez.

2. Eşler aynı ülkenin vatandaşıysa hangi hukuk dikkate alınır?
Boşanma ve boşanmaya bağlı nafaka bakımından ortak millî hukuk öncelikle incelenebilir. Somut talebin niteliğine göre farklı kurallar da gündeme gelebilir.

3. Eşlerin farklı vatandaşlıkları varsa Türk hukuku uygulanabilir mi?
Evet, ortak millî hukuk bulunmadığında ortak mutat mesken önem kazanabilir. Eşlerin mutat meskeni Türkiye ise Türk hukukunun uygulanması mümkün olabilir.

4. Çocuk nafakası ile eş nafakasında aynı hukuk mu uygulanır?
Her zaman değil. Talebin boşanmayla bağlantısı ve nafaka alacaklısının mutat meskeni gibi unsurlar farklı sonuçlara yol açabilir.

5. Yabancı eş Türkiye’de nafaka davası açabilir mi?
Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi varsa açabilir. Tarafların yabancı olması tek başına dava açılmasını engellemez.

6. Türkiye’de yaşayan eşin adres kaydı mutat meskeni kanıtlar mı?
Adres kaydı önemli bir delil olabilir; ancak tek başına belirleyici olmayabilir. Fiilî yaşam, çalışma, aile ve sosyal bağlar da değerlendirilir.

7. Başka ülkede verilmiş nafaka kararı Türkiye’de geçerli olur mu?
Türkiye’de kararın icra edilebilmesi için olayın özelliklerine göre tanıma veya tenfiz gerekebilir. Yabancı karar ve ilgili belgeler ayrıca incelenmelidir.

8. Yabancı hukuk uygulanacaksa mahkeme bu hukuku nasıl belirler?
İlgili yabancı hukukun içeriği dosyada araştırılabilir ve ortaya konulabilir. Bu nedenle doğru ülke hukukunun tespiti ve belgelerin hazırlanması önem taşır.

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Türkiye genelinde ve yurtdışında aile hukuku ve milletlerarası özel hukuk uyuşmazlıklarında uzman avukat ile çalışarak haklarınızı güvence altına alabilirsiniz. Fırat Fesih Kaya Law Office olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: info@firatfesihkaya.av.tr