Uzun Süreli Tedarik Sözleşmesinin Ani Feshi Halinde Tazminat Talep Edilebilir mi? (2026 Rehberi)

Uzun süreli tedarik sözleşmesi aniden feshedilirse tazminat istenebilir mi? Kâr kaybı, yatırım giderleri, stok zararı ve fesih şartlarını açıklıyoruz.

Uzun süreli tedarik sözleşmesinin karşı tarafça aniden ve sözleşmede öngörülen prosedüre uyulmadan sona erdirilmesi, tazminat sorumluluğu doğurabilir. Ancak fesih haklı bir nedene dayanıyor, sözleşmede açıkça izin veriliyor veya karşı tarafın ağır ihlali bulunuyorsa tazminat talebi sınırlanabilir.

Tazminat değerlendirmesinde sözleşmenin süresi, bildirim şartları, tedarikçinin yaptığı yatırımlar, stok durumu, teslim performansı ve fesih gerekçesi birlikte incelenir.

Uzun Süreli Tedarik Sözleşmesi Nedir?

Uzun süreli tedarik sözleşmesi, mal veya hizmetin belirli bir dönem boyunca düzenli şekilde sağlanmasını öngören ticari sözleşmedir.

Bu sözleşmelerde;

• Asgari alım miktarı,
• Teslim programı,
• Fiyat ve fiyat güncelleme yöntemi,
• Hammadde ve üretim planı,
• Münhasırlık,
• Teminat,
• Stok yükümlülüğü,
• Fesih ve bildirim süresi,
• Cezai şart,
• Mücbir sebep

düzenlenebilir.

Ankara’daki üreticinin Bursa’daki alıcıyla yaptığı üç yıllık hammadde tedarik sözleşmesinin ilk yıl içinde hiçbir haklı neden olmadan sona erdirilmesi, tedarikçinin yatırım ve kâr kaybı bakımından değerlendirilebilir.

Ani Fesih Ne Zaman Haksızdır?

Ani fesih şu durumlarda haksız kabul edilebilir:

• Sözleşmede bildirim süresine uyulmaması,
• Haklı neden bulunmaması,
• Karşı tarafa düzeltme veya ödeme için süre verilmemesi,
• Tedarikçinin sözleşmeye uygun hareket etmesine rağmen fesih yapılması,
• Sözleşmede olmayan bir gerekçenin ileri sürülmesi,
• Fesih hakkının dürüstlük kuralına aykırı kullanılması,
• Alıcının alternatif tedarikçi bulduğu halde yatırımları karşılamaması,
• Fesih bildiriminin şekil şartlarına aykırı olması.

İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin’deki tedarik sözleşmelerinde de fesih prosedürü ve bildirim süreleri dikkatle incelenmelidir.

Haklı Fesih Sebepleri

Alıcı, tedarikçinin ağır ihlali halinde sözleşmeyi derhal feshedebilir. Örneğin;

• Sürekli ve ciddi teslim gecikmesi,
• Ayıplı veya standart dışı ürün,
• Sözleşme miktarlarının karşılanmaması,
• Gizli tedarikçi değişikliği,
• Ruhsat veya kalite belgelerinin kaybı,
• İflas veya konkordato,
• Gizlilik veya rekabet yasağının ihlali,
• Mücbir sebep nedeniyle ifanın imkânsızlaşması

haklı fesih iddiasına konu olabilir.

Haklı nedenin gerçekten mevcut olup olmadığı, tedarikçinin ihlalinin esaslı nitelikte bulunup bulunmadığı ve düzeltme imkânı olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Tedarikçinin Talep Edebileceği Zararlar

Ani ve haksız fesih halinde tedarikçi şu zararları talep edebilir:

• Kalan süreye ilişkin yoksun kalınan kâr,
• Özel üretim için yapılan yatırımlar,
• Kullanılamayan stoklar,
• Hammadde ve depolama giderleri,
• Personel ve üretim maliyetleri,
• İkame müşteri bulma giderleri,
• Makine ve ekipman kullanım kaybı,
• Finansman ve kredi giderleri,
• Üçüncü kişilere ödenen cezalar,
• Sözleşmede öngörülen fesih tazminatı.

Zararın hesaplanmasında tedarikçinin başka müşterilere satış yapıp yapamadığı da dikkate alınır.

Kâr Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Kalan sözleşme süresi boyunca elde edilmesi beklenen toplam satıştan;

• Üretim maliyetleri,
• Hammadde,
• Enerji,
• İşçilik,
• Nakliye,
• Vergi,
• Komisyon,
• Depolama

düşülür ve net kâr belirlenir.

Kesinleşmiş siparişler, asgari alım taahhütleri ve geçmiş satışlar kâr kaybının ispatını güçlendirir. Sadece tahmini ve belgesiz satışlar üzerinden hesaplama yapılması zordur.

Yatırım ve Stok Zararı

Tedarikçi, sözleşmeye güvenerek özel makine, kalıp, üretim hattı, depo veya personel yatırımı yapmış olabilir. Ani fesih nedeniyle bu yatırımlar kullanılamıyorsa;

• Yatırımın sözleşme süresinde amorti edilip edilmediği,
• Başka işlerde kullanılıp kullanılamadığı,
• Fesih nedeniyle ne kadar değer kaybettiği,
• Yatırımın alıcının talebiyle yapılıp yapılmadığı

incelenir.

Özel üretim için hazırlanan ve başka müşteriye satılamayan stokların bedeli de tazminat hesabına dahil edilebilir.

Cezai Şart ve Fesih Bedeli

Sözleşmede ani fesih için cezai şart, asgari alım bedeli veya fesih tazminatı öngörülmüşse öncelikle bu hüküm uygulanır.

Cezai şart;

• Sabit tutar,
• Kalan sözleşme bedelinin yüzdesi,
• Aylık sabit bedel,
• Asgari alım miktarının karşılığı

şeklinde düzenlenebilir.

Cezai şartın kâr kaybı ve diğer zararlarla birlikte talep edilip edilemeyeceği sözleşme metnine göre belirlenir. Aşırı cezai şartın indirilmesi gündeme gelebilir.

Alıcının Savunmaları

Alıcı, feshi şu gerekçelerle savunabilir:

• Tedarikçinin sürekli gecikmesi,
• Ayıplı veya eksik ürün,
• Fiyat güncelleme hükümlerine aykırılık,
• Kalite ve teknik şartların ihlali,
• Teslim programına uyulmaması,
• Mücbir sebep,
• Sözleşmede açık fesih hakkı,
• Tedarikçinin ödeme veya teslim yükümlülüğünü ihlal etmesi.

Bu savunmaların e-posta, teslim kayıtları, kalite raporları ve ihtarlarla belgelenmesi gerekir.

Fesih Bildirimi ve Delil Koruma

Tedarikçi fesih bildirimi aldıktan sonra;

• Bildirimi saklamalı,
• Fesih gerekçesine yazılı itiraz etmeli,
• Stok ve yatırım durumunu belgelemeli,
• Sözleşme kayıtlarını yedeklemeli,
• Müşteri siparişlerini ve kâr tablolarını korumalı,
• Alternatif müşteri arama çabalarını belgelemelidir.

Fesih bildirimi noter, KEP veya sözleşmede belirtilen yöntemle gönderilmelidir.

Dava ve Arabuluculuk

Ticari tedarik sözleşmesinin ani feshinden doğan para ve tazminat taleplerinde dava şartı arabuluculuk uygulanabilir. Anlaşma sağlanamazsa;

• Tazminat davası,
• Kâr kaybı talebi,
• Cezai şart,
• Stok ve yatırım bedeli,
• Sözleşmenin haksız feshi tespiti,
• Delil tespiti,
• İhtiyati tedbir

yolları değerlendirilir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK; uzun süreli tedarik sözleşmeleri, ani fesih, kâr kaybı, yatırım zararı ve ticari tazminat davalarında hukuki destek sunmaktadır.

Sonuç

Uzun süreli tedarik sözleşmesinin ani ve haksız şekilde feshedilmesi halinde tedarikçi; kalan süreye ilişkin net kâr kaybını, kullanılamayan stokları, sözleşmeye güvenerek yaptığı yatırımları ve diğer doğrudan zararlarını talep edebilir.

Tazminatın kabulü için fesih nedeninin haksız olduğu, sözleşme prosedürüne uyulmadığı ve zarar ile fesih arasında doğrudan bağlantı bulunduğu ispatlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Uzun süreli tedarik sözleşmesi aniden feshedilebilir mi?

Haklı neden veya sözleşmede açık fesih hakkı yoksa ani fesih tazminat sorumluluğu doğurabilir.

Tedarikçi kalan süre için kâr kaybı isteyebilir mi?

Fesih haksızsa ve net kâr makul şekilde hesaplanabiliyorsa talep edilebilir.

Özel üretim yatırımları geri alınabilir mi?

Yatırım sözleşmeye güvenilerek yapılmış ve fesih nedeniyle kullanılamaz hale gelmişse tazminat hesabına dahil edilebilir.

Kullanılamayan stokların bedeli istenebilir mi?

Stokların başka müşteriye satılamadığı veya değer kaybettiği ispatlanırsa talep edilebilir.

Alıcı haklı nedenle fesih yaptığını söylerse ne olur?

Teslim, kalite, gecikme ve ihtar kayıtları incelenerek fesih nedeninin gerçek ve esaslı olup olmadığı belirlenir.

Fesih bildirimi sözlü yapılabilir mi?

Sözlü bildirim ispat sorununa yol açabilir. Yazılı ve tebliğ edilebilir bildirim tercih edilmelidir.

Cezai şart ve kâr kaybı birlikte istenir mi?

Sözleşme hükmüne ve aynı zararın iki kez talep edilmemesine göre değerlendirilir.

Tedarik sözleşmesi feshi için arabuluculuk zorunlu mudur?

Ticari para ve tazminat taleplerinde dava şartı arabuluculuk uygulanabilir. Dava öncesinde kontrol edilmelidir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.

Uzman Hukuki Destek

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Arb. Fırat Fesih Kaya
Tel: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara