Vatandaşlık Başvurusu Sırasında Evlilik Sona Ererse Çocukların Başvurusu Ne Olur? (2026 Güncel Rehber)

Türk vatandaşlığı başvurusu devam ederken boşanma olursa çocukların dosyası ne olur? Velayet, muvafakat, yabancı boşanma kararı ve 2026 güncel süreç.

Türk vatandaşlığı başvurusu devam ederken anne ve babanın boşanması, çocukların vatandaşlık dosyasının otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez. Ancak boşanma sonrasında çocukların hangi ebeveyn üzerinden başvuruya devam edeceği, velayetin kimde olduğu ve diğer ebeveynin muvafakat verip vermediği yeniden değerlendirilir.

Evlilik yalnızca boşanma davası açılmasıyla sona ermez. Boşanma kararının kesinleşmesi gerekir. Yabancı mahkemeden alınan boşanma kararının Türkiye’de sonuç doğurabilmesi için ise kural olarak tanıma veya tenfiz işlemlerinin tamamlanması gerekir.

Boşanma Çocukların Vatandaşlık Başvurusunu Otomatik Olarak Sona Erdirir mi?

Hayır. Boşanma, çocukların vatandaşlık başvurusunu her durumda otomatik olarak sona erdirmez.

Çocuklar:

• Anneye bağlı olarak,
• Babaya bağlı olarak,
• Her iki ebeveynle birlikte,
• Türk vatandaşı olan ebeveyn üzerinden,
• Yatırım veya genel vatandaşlık başvurusu kapsamındaki aile bireyi olarak

değerlendirilebilir.

Ancak boşanma sonrasında vatandaşlık dosyasının güncellenmesi gerekir. Kesinleşmiş boşanma kararı, velayet kararı ve gerekiyorsa diğer ebeveynin muvafakati dosyaya sunulmalıdır.

Boşanma Davası Açılması ile Boşanmanın Kesinleşmesi Arasındaki Fark

Boşanma davasının açılması, eşlerin hukuken boşandığı anlamına gelmez. Türk hukukunda evlilik, boşanma kararının kesinleşmesiyle sona erer.

Bu nedenle yalnızca boşanma davası açılmışsa:

• Evlilik hâlen devam ediyor kabul edilir,
• Vatandaşlık dosyasındaki medeni hâl bilgisi hemen boşanmış olarak değişmez,
• Çocukların mevcut başvuru statüsü devam edebilir,
• Kesinleşmiş karar sonrasında dosya güncellenir.

Yabancı mahkeme kararı bakımından ise kararın Türkiye’de tanınması veya tenfiz edilmesi gerekebilir. Tanıma veya tenfiz kararı kesinleşmeden yabancı boşanma kararının vatandaşlık dosyasına etkisi sınırlı olabilir.

Çocuğun Velayeti Hangi Ebeveyndeyse Başvuru Nasıl Devam Eder?

Çocuğun vatandaşlık başvurusunun anne veya babaya bağlı olarak devam etmesi için velayet durumu önem taşır.

Çocuk boşanmış eşlerden birine bağlı olarak vatandaşlık kazanacaksa genellikle şu belgeler istenir:

• Doğum belgesi,
• Doğum belgesine dayanılarak düzenlenen doğum tutanağı,
• Kesinleşmiş velayet kararı,
• Diğer ebeveynin muvafakat belgesi,
• Anne ve babanın kimlik belgeleri,
• Boşanma kararının onaylı örneği,
• Gerekli hâllerde apostilli ve tercüme edilmiş belgeler.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri mevzuatında, boşanma ile sona eren evlilikten doğan ve ana veya babaya bağlı olarak işlem görecek çocuklar için velayet kararı ve diğer ebeveynin muvafakat belgesinin sunulması öngörülmektedir.

Diğer Ebeveynin Muvafakati Gerekir mi?

Çocuğun bir ebeveyne bağlı olarak Türk vatandaşlığı kazanması isteniyorsa, diğer ebeveynin yazılı muvafakati genellikle önem taşır.

Muvafakat:

• Türkiye’de noterde,
• Yetkili memur huzurunda,
• Yurt dışında Türk dış temsilciliğinde,
• Yabancı ülkenin yetkili makamında

düzenlenebilir.

Yurt dışından alınan muvafakat belgesinin apostil veya konsolosluk tasdiki yapılmalı ve noter onaylı Türkçe tercümesi hazırlanmalıdır.

Muvafakat verilmemesi hâlinde işlem tamamen imkânsız hâle gelmez. Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun 20. maddesine göre, gerekli şartlar oluştuğunda çocuğun mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki yetkili hâkim kararına göre işlem yapılabilir.

Velayet Anneye Verilmişse Baba Muvafakat Vermezse Ne Olur?

Velayetin anneye verilmiş olması, babanın muvafakatinin her durumda aranmayacağı anlamına gelmez. Vatandaşlık başvurusu bakımından diğer ebeveynin muvafakati ayrıca talep edilebilir.

Baba muvafakat vermiyorsa anne:

• Muvafakat verilmediğini gösteren belgeleri,
• Kesinleşmiş velayet kararını,
• Çocuğun üstün yararını açıklayan belgeleri,
• Çocuğun Türkiye’deki yaşamını ve aile bağlarını gösteren kayıtları

sunarak yetkili mahkemeye başvurabilir.

2026 yılında yayımlanan bir UYAP kararında da, velayeti annede bulunan çocuğun Türk vatandaşlığı kazanması için babanın muvafakatinin aranıp aranmayacağına ilişkin davaların özel yetki gerektiren hukuki işlemler olduğu belirtilmiştir.

Ebeveynlerden Biri Türk Vatandaşıysa Çocuğun Durumu

Çocuğun doğduğu tarihte anne veya babadan biri Türk vatandaşıysa, çocuk soy bağına dayalı olarak Türk vatandaşlığını doğumla kazanabilir.

Bu durumda çocuk için ana veya babanın devam eden vatandaşlık başvurusuna bağlı bir dosya açılması gerekmeyebilir. Öncelikle çocuğun Türk vatandaşlığını doğumla kazanıp kazanmadığı tespit edilmelidir.

Türk vatandaşlığının soy bağıyla kazanılması hâlinde:

• Çocuğun doğum belgesi,
• Türk vatandaşı ebeveynin nüfus kayıtları,
• Soy bağını gösteren belgeler,
• Anne ve babanın medeni hâl belgeleri

incelenebilir.

Eğer Türk ebeveyn ile yabancı ebeveyn evlilik dışında çocuk sahibi olmuşsa, baba yönünden soy bağının tanıma veya mahkeme kararıyla kurulması gerekebilir.

Ebeveynlerden Biri Vatandaşlık Başvurusunda Bulunuyorsa

Anne veya babadan biri Türk vatandaşlığına başvurmuş, çocuk da bu dosyada yer almışsa boşanma sonrasında çocuğun dosyası güncellenmelidir.

Başvuru makamına şu belgeler sunulabilir:

• Boşanma kararının kesinleşme şerhi,
• Velayet kararı,
• Çocuğun doğum belgesi,
• Diğer ebeveynin muvafakati,
• Çocuğun pasaportu,
• Anne veya babanın vatandaşlık başvuru numarası,
• Varsa tanıma veya tenfiz kararı.

Boşanma sonrasında çocuk, velayeti kendisinde bulunan ebeveyn üzerinden başvuruya devam edebilir. Ancak vatandaşlık makamı, çocuğun hukuki durumunu ve başvurunun dayanağını ayrıca inceleyebilir.

Evlilik Yoluyla Vatandaşlık Başvurusunda Boşanma Olursa

Vatandaşlık başvurusu bir Türk vatandaşıyla evlilik temelinde yapılmışsa, boşanma ana başvuru sahibini doğrudan etkileyebilir.

Evlilik yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusunda genel olarak:

• Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olma,
• Evliliğin devam etmesi,
• Aile birliği içinde yaşama,
• Evlilik birliğiyle bağdaşmayan faaliyette bulunmama,
• Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel bulunmaması

şartları aranır.

Boşanma kararı vatandaşlık başvurusu sonuçlanmadan kesinleşirse, ana başvuru sahibinin evlilik yoluyla vatandaşlık şartlarını kaybettiği ileri sürülebilir.

Ancak çocukların durumu otomatik olarak aynı şekilde sonuçlanmaz. Çocuğun Türk vatandaşı ebeveyni olup olmadığı, velayet durumu ve çocuğun hangi hukuki sebebe dayanarak başvurduğu ayrıca değerlendirilmelidir.

Yatırım Yoluyla Vatandaşlık Başvurusunda Boşanma Olursa

Yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusunda boşanma, özellikle eşin ve çocukların dosyadaki statüsü bakımından incelenir.

Çocuklar:

• Yatırımcı ebeveynin velayetinde olabilir,
• Diğer ebeveynin muvafakatiyle başvurabilir,
• Mahkeme kararıyla muvafakat şartı çözülebilir,
• Kendi vatandaşlık statüsüne göre ayrıca değerlendirilebilir.

Yatırımcı ebeveynin vatandaşlık başvurusu, boşanma nedeniyle her durumda sona ermez. Ancak dosyadaki aile bilgilerinin güncellenmesi ve çocukların hangi ebeveyne bağlı olarak işlem göreceğinin açıklanması gerekir.

Yabancı Boşanma Kararı Türkiye’de Nasıl Kullanılır?

Boşanma kararı yabancı bir mahkeme tarafından verilmişse, kararın Türkiye’de vatandaşlık dosyasına sunulabilmesi için tanıma veya tenfiz prosedürünün tamamlanması gerekebilir.

Yabancı boşanma kararının yanında şu belgeler istenebilir:

• Kesinleşme belgesi,
• Apostil veya konsolosluk tasdiki,
• Noter onaylı Türkçe tercüme,
• Çocuğun velayetini gösteren karar,
• Velayet kararının kesinleşme belgesi,
• Diğer ebeveynin muvafakat belgesi.

Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tanınmaması hâlinde vatandaşlık makamı, medeni hâl ve velayet durumunu kesinleşmiş Türk mahkemesi kararı bulunmadan farklı değerlendirebilir.

Çocuk Başvuru Sırasında 18 Yaşını Doldurursa

Çocuk, ana veya babaya bağlı olarak vatandaşlık dosyasında işlem görürken 18 yaşını doldurursa hukuki statüsü değişebilir.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü, başvuru süreci tamamlanmadan reşit olan çocukların artık ergin kişi olarak değerlendirilmesi ve şartları taşıyorlarsa kendi adlarına başvuru yapmaları gerektiğini belirtmektedir.

Bu nedenle boşanma süreciyle birlikte vatandaşlık dosyasının uzun süre beklemesi hâlinde çocuğun yaşı da dikkate alınmalıdır.

Boşanma Vatandaşlık Dosyasına Bildirilmezse Ne Olur?

Boşanma kararının vatandaşlık makamına bildirilmemesi, dosyada güncel olmayan medeni hâl veya velayet bilgilerinin bulunmasına neden olabilir.

Bu durum:

• Ek belge talebine,
• Dosyanın bekletilmesine,
• Çocuğun başvuru dışında kalmasına,
• Muvafakat sorununun sonradan ortaya çıkmasına,
• Yanlış veya eksik aile bilgisi değerlendirmesine

yol açabilir.

Boşanma kararı kesinleştikten sonra başvuru makamına ek dilekçe verilmesi ve dosyanın güncellenmesi gerekir.

2026 Güncel Değerlendirme

2026 itibarıyla vatandaşlık başvurusu devam ederken evliliğin sona ermesi, çocukların başvurusunun kendiliğinden reddedileceği anlamına gelmez. Ancak çocuğun hangi ebeveyne bağlı olarak başvuruya devam edeceği yeniden belirlenmelidir.

Özellikle şu belgeler belirleyici olabilir:

• Kesinleşmiş boşanma kararı,
• Velayet kararı,
• Diğer ebeveynin muvafakati,
• Türk vatandaşı ebeveynin nüfus kaydı,
• Çocuğun doğum ve soy bağı belgeleri,
• Yabancı boşanma kararının tanıma veya tenfiz kararı.

Ana başvuru evlenme yoluyla yapılmışsa, boşanma ana başvuru sahibinin vatandaşlık şartlarını doğrudan etkileyebilir. Buna karşılık çocuğun başvurusu kendi hukuki dayanağına göre ayrıca incelenir.

Sonuç

Vatandaşlık başvurusu sırasında evlilik sona ererse çocukların başvurusu otomatik olarak sona ermez. Ancak boşanmanın kesinleştiği, velayetin kime verildiği ve diğer ebeveynin muvafakat verip vermediği dosyaya bildirilmelidir.

Çocuğun Türk vatandaşı bir ebeveyni varsa soy bağına dayalı vatandaşlık ihtimali ayrıca incelenmelidir. Anne veya babanın vatandaşlık başvurusu üzerinden işlem yapılacaksa çocuğun velayet durumu ve muvafakat belgeleri tamamlanmalıdır.

Yabancı boşanma kararlarının Türkiye’de kullanılabilmesi için tanıma veya tenfiz sürecinin tamamlanması gerekebilir. Bu nedenle boşanma sonrasında vatandaşlık dosyası gecikmeden güncellenmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Boşanma çocukların vatandaşlık başvurusunu sona erdirir mi?

Hayır. Çocukların başvurusu otomatik olarak sona ermez; ancak velayet ve muvafakat durumuna göre dosyanın güncellenmesi gerekir.

2. Boşanma davası açılması vatandaşlık dosyasını etkiler mi?

Davanın açılması tek başına evliliği sona erdirmez. Boşanma kararının kesinleşmesiyle medeni hâl değişir.

3. Çocuğun velayeti annedeyse vatandaşlık başvurusu devam eder mi?

Evet. Ancak diğer ebeveynin muvafakati veya gerekli hâllerde mahkeme kararı gerekebilir.

4. Baba muvafakat vermezse çocuk vatandaşlık başvurusu yapabilir mi?

Muvafakat verilmemesi hâlinde yetkili mahkemeden karar alınması gündeme gelebilir.

5. Yabancı boşanma kararı Türkiye’de geçerli midir?

Yabancı boşanma kararının Türkiye’de kullanılabilmesi için genellikle tanıma veya tenfiz kararının alınması gerekir.

6. Türk vatandaşıyla evlenme yoluyla yapılan vatandaşlık başvurusu boşanma nedeniyle reddedilebilir mi?

Boşanma vatandaşlık kararı verilmeden kesinleşirse, evliliğin devamı şartı ortadan kalkabileceğinden başvuru olumsuz etkilenebilir.

7. Çocuğun anne veya babasından biri Türk vatandaşıysa ne olur?

Çocuk, şartları varsa soy bağına dayalı olarak doğumla Türk vatandaşı olabilir. Bu durum ayrıca tespit edilmelidir.

8. Çocuğun vatandaşlık dosyasına hangi belgeler eklenmelidir?

Kesinleşmiş boşanma kararı, velayet kararı, doğum belgesi, muvafakat belgesi ve çocuğun kimlik belgeleri başlıca evraklardır.

9. Boşanma vatandaşlık makamına bildirilmezse ne olur?

Dosya güncel olmayan bilgilerle değerlendirilebilir, süreç uzayabilir veya ek belge talep edilebilir.

10. Çocuk başvuru sürerken 18 yaşına girerse ne olur?

Çocuk artık ergin kişi olarak değerlendirilebilir ve şartları varsa kendi adına vatandaşlık başvurusu yapması gerekebilir.

Vatandaşlık ve Çocukların Dosya Süreçlerinde Hukuki Destek

Vatandaşlık başvurusu devam ederken boşanma gerçekleşmişse, çocukların dosyası velayet ve muvafakat belgeleriyle birlikte yeniden incelenmelidir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK bünyesinde Av. Arb. Fırat Fesih Kaya; Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin, Bursa ve Türkiye genelinde vatandaşlık başvuruları, boşanma sonrası çocukların vatandaşlık durumu, velayet ve muvafakat işlemleri konusunda hukuki destek sunmaktadır.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Kule Plaza, Balgat, Çankaya / Ankara