Geri Gönderme Merkezlerinde bulunan yabancıların hukuki hakları nelerdir? Avukatla görüşme, tercüman, sağlık hizmeti, konsoloslukla iletişim, idari gözetim kararına itiraz, sınır dışı süreci ve 2026 güncel rehber.

Türkiye’de hakkında idari gözetim veya sınır dışı (deport) süreci yürütülen birçok yabancı, Geri Gönderme Merkezlerinde (GGM) tutulmaktadır. Bu süreçte en sık sorulan sorular şunlardır:

• Geri Gönderme Merkezinde hangi haklara sahibim?
• Avukatımla görüşebilir miyim?
• Ailemi arayabilir miyim?
• Konsolosluğumla iletişim kurabilir miyim?
• Sağlık hizmeti alabilir miyim?
• İdari gözetim kararına nasıl itiraz edebilirim?

Bu soruların cevapları yalnızca Türk hukukunda değil, aynı zamanda uluslararası insan hakları standartlarında da güvence altına alınmıştır.

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) ile Geri Gönderme Merkezleri Yönetmeliği, geri gönderme merkezlerinde bulunan yabancıların temel haklarını ve idarenin yükümlülüklerini ayrıntılı şekilde düzenlemektedir. (goc.gov.tr)

Bu rehberde, Geri Gönderme Merkezlerinde bulunan yabancıların sahip olduğu temel hukuki hakları ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

---

Geri Gönderme Merkezi Nedir?

Geri Gönderme Merkezleri;

haklarında;

• idari gözetim,
• sınır dışı işlemleri,
• kimlik tespiti,
• geri gönderme prosedürü

devam eden yabancıların tutulduğu idari kurumlardır.

Burada bulunmak, ceza infaz kurumunda bulunmak anlamına gelmez.

---

Geri Gönderme Merkezinde Bulunmak Ceza mıdır?

Hayır.

İdari gözetim;

ceza değil,

idari bir tedbirdir.

Bu nedenle yabancılar temel haklarından tamamen mahrum bırakılmaz.

---

1. Avukatla Görüşme Hakkı

En önemli haklardan biridir.

Yabancı;

• istediği avukatı seçebilir,
• avukatıyla görüşebilir,
• hukuki danışmanlık alabilir,
• dava açabilir.

Bu hak, etkili başvuru ve savunma hakkının temel unsurlarındandır. (goc.gov.tr)

---

2. Avukat Görüşmelerinin Gizliliği

Kural olarak;

avukat ile müvekkil arasındaki görüşmeler gizlidir.

Savunma hakkının etkin şekilde kullanılabilmesi için bu gizlilik esastır.

---

3. Konsoloslukla Görüşme Hakkı

Yabancılar;

• büyükelçilik,
• konsolosluk

yetkilileriyle iletişim kurabilir.

Konsolosluk desteği özellikle pasaport, kimlik doğrulama ve seyahat belgeleri bakımından önem taşır. (goc.gov.tr)

---

4. Aile ile İletişim Kurma Hakkı

Yabancılar;

• eşleri,
• çocukları,
• yakın akrabaları

ile mevzuatta öngörülen usuller çerçevesinde iletişim kurabilir.

---

5. Tercüman Talep Etme Hakkı

Türkçe bilmeyen yabancılar;

haklarını anlayabilmek ve kullanabilmek amacıyla gerekli durumlarda tercüman desteği talep edebilir.

---

6. Sağlık Hizmetlerinden Yararlanma Hakkı

Geri Gönderme Merkezlerinde bulunan yabancıların;

• acil sağlık hizmetlerine,
• gerekli muayenelere,
• tedaviye erişim hakları bulunmaktadır.

Özel sağlık ihtiyaçları bulunan kişiler bakımından ek değerlendirmeler yapılabilir.

---

7. İdari Gözetim Kararını Öğrenme Hakkı

Yabancı;

• neden idari gözetim altına alındığını,
• hangi hukuki gerekçenin uygulandığını,
• kararın sonuçlarını

öğrenme hakkına sahiptir.

---

8. İdari Gözetim Kararına İtiraz Hakkı

6458 sayılı Kanun uyarınca;

idari gözetim kararına karşı Sulh Ceza Hâkimliğine başvurulabilir.

Hâkimlik, gözetim kararının hukuka uygun olup olmadığını denetler. (goc.gov.tr)

---

9. Sınır Dışı Kararına Karşı Dava Açma Hakkı

Hakkında sınır dışı kararı bulunan yabancı;

kanuni süre içerisinde idare mahkemesinde iptal davası açabilir.

Bu dava, idari gözetim başvurusundan farklı bir hukuki süreçtir.

---

10. İnsan Onuruna Uygun Muamele Görme Hakkı

Tüm yabancılar;

• insan onuruna uygun muamele,
• kötü muamele yasağı,
• ayrımcılık yasağı

gibi temel insan haklarından yararlanır.

Bu güvenceler Anayasa, AİHS ve uluslararası insan hakları sözleşmeleri kapsamında korunmaktadır.

---

11. Kişisel Eşyalar ve Haberleşme

Merkezlerin güvenlik kuralları çerçevesinde;

• kişisel eşyaların kullanımı,
• telefonla görüşme,
• yazışma

konularında belirli haklar tanınmaktadır.

---

12. Uluslararası Koruma Başvurusu Yapma Hakkı

Şartları taşıyan yabancılar;

uluslararası koruma veya ilgili diğer hukuki statüler için başvuru yapma hakkına sahiptir.

Bu başvurular kendi usullerine göre değerlendirilir.

---

Hassas Gruplar İçin Ek Güvenceler

Aşağıdaki kişiler bakımından özel değerlendirmeler yapılabilir:

• Çocuklar
• Hamile kadınlar
• Engelliler
• Yaşlılar
• Ağır sağlık sorunu bulunan kişiler
• İşkence veya kötü muamele mağdurları

---

En Sık Yapılan Hatalar

Yabancılar çoğunlukla;

• Avukat istemiyor.
• Kararları okumuyor.
• İtiraz sürelerini kaçırıyor.
• Konsoloslukla iletişim kurmuyor.
• Ailesine haber vermiyor.
• Sağlık sorunlarını bildirmiyor.
• Delilleri toplamıyor.
• Tercüman talep etmiyor.
• Haklarını bilmediği için başvuru yapmıyor.
• Profesyonel hukuki destek almıyor.

---

30 Maddelik Hukuki Kontrol Listesi

1. İdari gözetim kararı alındı.
2. Kararın gerekçesi öğrenildi.
3. Tebligat incelendi.
4. Avukat görevlendirildi.
5. İlk avukat görüşmesi yapıldı.
6. Vekâletname planlandı.
7. Sulh Ceza Hâkimliği başvurusu değerlendirildi.
8. Sınır dışı kararı incelendi.
9. İptal davası değerlendirildi.
10. Tahdit kodu araştırıldı.
11. Giriş yasağı kontrol edildi.
12. Pasaport bilgileri doğrulandı.
13. Kimlik belgeleri hazırlandı.
14. Aile bilgilendirildi.
15. Konsoloslukla iletişim kuruldu.
16. Tercüman talep edildi.
17. Sağlık kontrolü yapıldı.
18. Tedavi belgeleri toplandı.
19. İkamet belgeleri incelendi.
20. Çalışma izinleri kontrol edildi.
21. İş belgeleri hazırlandı.
22. Deliller dosyaya eklendi.
23. Hukuki risk analizi yapıldı.
24. Gerekli başvurular yapıldı.
25. Mahkeme süreçleri takip edildi.
26. İnsan hakları boyutu değerlendirildi.
27. Uluslararası koruma ihtimali incelendi.
28. Belgeler tercüme edildi.
29. Dosya güncellendi.
30. Süreç uzman avukat gözetiminde yürütüldü.

---

Sık Sorulan Sorular

1. Geri Gönderme Merkezinde avukatla görüşebilir miyim?

Evet. Geri Gönderme Merkezinde bulunan yabancıların avukata erişim ve hukuki yardım alma hakkı bulunmaktadır. (goc.gov.tr)

2. Ailemi arayabilir miyim?

Evet. İlgili mevzuat ve merkezin uygulama kuralları çerçevesinde aile bireyleriyle iletişim kurulabilir.

3. Konsolosluğumla görüşebilir miyim?

Evet. Yabancıların konsolosluk temsilcilikleriyle iletişim kurma hakkı bulunmaktadır. (goc.gov.tr)

4. İdari gözetim kararına nasıl itiraz edilir?

İdari gözetim kararına karşı Sulh Ceza Hâkimliğine başvurulabilir. (goc.gov.tr)

5. Sınır dışı kararına dava açabilir miyim?

Evet. Kanunda öngörülen süre içinde idare mahkemesinde iptal davası açılması mümkündür.

6. Sağlık hizmeti alabilir miyim?

Evet. Geri Gönderme Merkezinde bulunan yabancıların gerekli sağlık hizmetlerine erişim hakkı bulunmaktadır.

7. Tercüman talep edebilir miyim?

Evet. Türkçe bilmeyen yabancılar, haklarını etkin şekilde kullanabilmek için gerekli durumlarda tercüman desteği talep edebilir.

8. Neden geri gönderme merkezi sürecinde avukatla çalışmalıyım?

Geri Gönderme Merkezinde geçen süre; idari gözetim, sınır dışı, tahdit kodları, giriş yasağı ve uluslararası koruma gibi birden fazla hukuki süreci aynı anda etkileyebilir. Bu süreçte avukat desteği alınması; itiraz sürelerinin kaçırılmaması, gerekli davaların zamanında açılması ve temel hakların etkin şekilde korunması açısından büyük önem taşır.

---

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık ile Geri Gönderme Merkezi Sürecinde Haklarınızı Koruyun

Geri Gönderme Merkezlerinde bulunan yabancıların sahip olduğu hakların bilinmesi ve etkin şekilde kullanılması, özgürlüğü sınırlayan idari işlemlere karşı hukuki korumanın temelini oluşturur. Özellikle ilk günlerde yapılacak doğru hukuki başvurular, idari gözetim ve sınır dışı süreçlerinin sonucunu önemli ölçüde etkileyebilir.

FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık olarak Av. Arb. Fırat Fesih Kaya liderliğinde; Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelinde yabancılar hukuku, geri gönderme merkezi süreçleri, idari gözetim kararlarına itiraz, sınır dışı (deport) davaları, tahdit kodlarının kaldırılması, giriş yasağı işlemleri, uluslararası koruma başvuruları, ikamet ve çalışma izinleri ile Türk vatandaşlığı süreçlerinde kapsamlı hukuki danışmanlık ve dava hizmeti sunmaktayız.

7/24 Acil Telefon: +90 532 769 22 22

Ofis Telefonu: +90 312 434 22 22

E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Kat:14, No:148, 06520 Balgat, Çankaya / Ankara