Yabancılar Türkiye’de patent veya faydalı model başvurusu yapabilir mi? Patent tescili, faydalı model başvurusu, TÜRKPATENT süreci, PCT sistemi ve yabancı buluş sahiplerinin hakları hakkında 2026 güncel hukuki rehber.

Türkiye, teknoloji ve inovasyon yatırımlarının arttığı ülkelerden biri olarak yabancı mucitler ve uluslararası şirketler için önemli bir fikri mülkiyet koruması sunmaktadır. Yeni bir ürün, makine, yazılım destekli teknik çözüm veya sanayiye uygulanabilir buluş geliştiren yabancılar, belirli şartları yerine getirerek Türkiye’de patent veya faydalı model korumasından yararlanabilir.

2026 yılı itibarıyla patent ve faydalı model işlemleri 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından yürütülmektedir.

---

Yabancılar Türkiye’de Patent Başvurusu Yapabilir mi?

Evet.

Yabancı gerçek kişiler ve yabancı şirketler Türkiye’de patent başvurusu yapabilir.

Başvurular;

• Doğrudan TÜRKPATENT’e,
• Patent vekili aracılığıyla,
• Patent İşbirliği Antlaşması (PCT) kapsamında,
• Avrupa Patenti (EPC) sistemi üzerinden

gerçekleştirilebilir. Türkiye, uluslararası patent sistemlerine taraf olduğu için yabancı başvuru sahiplerine geniş koruma imkânı sağlamaktadır.

---

Patent ile Faydalı Model Arasındaki Fark Nedir?

Her iki koruma türü de buluşları korur. Ancak önemli farklılıklar vardır.

Patent;

• Yeni olmalıdır.
• Buluş basamağı içermelidir.
• Sanayiye uygulanabilir olmalıdır.
• Koruma süresi 20 yıldır.

Faydalı Model;

• Yeni olmalıdır.
• Sanayiye uygulanabilir olmalıdır.
• Buluş basamağı şartı aranmaz.
• Koruma süresi 10 yıldır.
• Bazı buluş türleri faydalı modelle korunamaz.

---

Hangi Buluşlar Patent Alabilir?

Patent verilebilmesi için buluşun;

• yeni olması,
• buluş basamağı içermesi,
• sanayiye uygulanabilir olması

gerekmektedir.

Kanuna göre keşifler, matematiksel yöntemler, salt bilgisayar programları, estetik eserler ve bazı tıbbi yöntemler patent koruması dışında bırakılmıştır.

---

Hangi Buluşlar Faydalı Modelle Korunabilir?

Faydalı model;

• mekanik sistemler,
• üretim ekipmanları,
• cihazlar,
• makine parçaları,
• teknik ürün geliştirmeleri

için tercih edilmektedir.

Buna karşılık;

• kimyasal maddeler,
• biyoteknolojik buluşlar,
• ilaçlar,
• üretim usulleri

faydalı model korumasından yararlanamaz.

---

Patent Başvurusu Nasıl Yapılır?

Patent başvurusu genel olarak şu aşamalardan oluşur:

• Başvuru dosyasının hazırlanması
• Tarifname hazırlanması
• İstemlerin yazılması
• Teknik resimlerin eklenmesi
• TÜRKPATENT başvurusu
• Şekli inceleme
• Araştırma raporu
• İnceleme raporu
• Patent verilmesi

Başvurular elektronik ortamda da yapılabilmektedir.

---

Faydalı Model Başvurusu Nasıl Yapılır?

Faydalı model başvurusu da TÜRKPATENT üzerinden gerçekleştirilir.

Patentten farklı olarak süreç daha kısa olabilmektedir.

Başvuru sırasında;

• buluş açıklaması,
• istemler,
• teknik çizimler,
• başvuru formu

sunulmalıdır.

---

Başvuru Öncesinde Patent Araştırması Neden Yapılmalıdır?

Başvurudan önce;

• Türkiye,
• Avrupa,
• WIPO,
• ABD,
• diğer ülkelerdeki patent veritabanlarında

araştırma yapılmalıdır.

Daha önce kamuya açıklanmış aynı buluş için patent alınamaz.

---

Patent Başvurusunda Tarifname Neden Önemlidir?

Tarifname buluşun teknik açıklamasıdır.

Eksik veya yetersiz hazırlanan tarifname;

• patentin reddine,
• koruma kapsamının daralmasına,
• ileride hükümsüzlük davasına

neden olabilir.

Bu nedenle teknik ve hukuki açıdan profesyonel hazırlanmalıdır.

---

Patent Koruması Ne Kadar Sürer?

İncelemeli patentlerde koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 20 yıldır.

Faydalı model koruması ise 10 yıl devam eder ve uzatılamaz.

---

Patent Devredilebilir mi?

Evet.

Patent ve faydalı model hakları;

• satılabilir,
• devredilebilir,
• lisans verilebilir,
• miras bırakılabilir,
• rehin edilebilir.

Bu işlemlerin TÜRKPATENT siciline kaydedilmesi gerekir.

---

Patent İhlali Halinde Hangi Haklar Kullanılabilir?

Patent hakkının izinsiz kullanılması halinde hak sahibi;

• tecavüzün durdurulmasını,
• üretimin durdurulmasını,
• ürünlere el konulmasını,
• maddi tazminat,
• manevi tazminat,
• ihtiyati tedbir

talep edebilir.

---

Yabancı Şirketler Türkiye’de Patent Sahibi Olabilir mi?

Evet.

Yabancı şirketler kendi adlarına Türkiye’de patent ve faydalı model başvurusu yapabilir.

Çok uluslu şirketler özellikle PCT sistemi veya Avrupa Patenti üzerinden Türkiye’de koruma sağlamaktadır.

---

2026 Patent ve Faydalı Model Ücretleri

Patent ve faydalı model başvurularında ödenecek ücretler her yıl TÜRKPATENT tarafından güncellenmektedir.

Örneğin 2026 yılı için faydalı model başvuru ücreti ve belge düzenleme ücretleri TÜRKPATENT tarifesinde yayımlanmıştır. Başvuru öncesinde güncel ücret tarifesinin kontrol edilmesi önemlidir.

---

Yabancı Başvuru Sahiplerinin En Sık Yaptığı Hatalar

En sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Başvuru öncesinde buluşun kamuya açıklanması
• Patent araştırması yapılmaması
• Tarifnamenin eksik hazırlanması
• Yanlış istem yazılması
• Sürelerin kaçırılması
• Lisans sözleşmesinin sicile kaydedilmemesi
• Uluslararası başvuru sürelerinin takip edilmemesi

Bu hatalar patent hakkının tamamen kaybedilmesine yol açabilir.

---

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa’da Patent Başvuruları

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde yabancı yatırımcılar, teknoloji şirketleri ve bireysel mucitler patent veya faydalı model başvurusu yapabilmektedir.

Patent başvurularında teknik dokümanların doğru hazırlanması, istemlerin kapsamlı yazılması ve uluslararası koruma stratejisinin belirlenmesi büyük önem taşımaktadır.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, yabancı gerçek kişiler ve uluslararası şirketler adına patent ve faydalı model başvuruları, lisans sözleşmeleri, patent devir işlemleri, hükümsüzlük davaları, patent ihlali davaları ve teknoloji transfer sözleşmeleri konusunda profesyonel hukuki danışmanlık sunmaktadır. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, yabancılar hukuku ile fikri ve sınai mülkiyet hukuku alanındaki deneyimiyle yerli ve yabancı müvekkillerine kapsamlı hukuki destek sağlamaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Yabancılar Türkiye’de patent başvurusu yapabilir mi?

Evet. Yabancı gerçek kişiler ve şirketler TÜRKPATENT nezdinde patent başvurusu yapabilir.

2. Faydalı model başvurusu da yabancılar tarafından yapılabilir mi?

Evet. Şartları sağlayan yabancı başvuru sahipleri faydalı model başvurusu yapabilir.

3. Patent ile faydalı model arasındaki temel fark nedir?

Patentte buluş basamağı aranırken faydalı modelde aranmaz. Patent 20 yıl, faydalı model ise 10 yıl koruma sağlar.

4. Patent başvurusu hangi kuruma yapılır?

Başvurular Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından alınmaktadır.

5. Patent devredilebilir mi?

Evet. Patent hakları devredilebilir ve lisans konusu yapılabilir.

6. Kimyasal buluşlar faydalı model alabilir mi?

Hayır. Kimyasal maddeler ve bazı teknik alanlar faydalı model koruması dışında bırakılmıştır.

7. Patent başvurusu reddedilebilir mi?

Evet. Patentlenebilirlik şartlarını taşımayan başvurular reddedilebilir.

8. Patent ihlal edilirse dava açılabilir mi?

Evet. Hak sahibi tecavüzün durdurulmasını ve tazminat talep edebilir.

9. Türkiye PCT sistemine taraf mıdır?

Evet. Yabancı başvuru sahipleri PCT sistemi kapsamında Türkiye’de koruma talep edebilir.

10. Patent başvurusu için teknik çizim zorunlu mudur?

Buluşun niteliğine göre teknik resimler ve açıklayıcı belgelerin sunulması gerekebilir.

Yabancıların Patent ve Faydalı Model Başvurularında Uzman Hukuki Destek

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren fikri ve sınai mülkiyet hukuku ile yabancılar hukuku alanında uzman avukat ile çalışarak buluşlarınızı güvence altına alabilirsiniz.

Yabancıların Türkiye’de patent ve faydalı model başvuruları, patent araştırmaları, TÜRKPATENT süreçleri, uluslararası patent başvuruları, lisans ve devir sözleşmeleri, patent ihlali davaları ve hükümsüzlük davalarında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22

WhatsApp: 0532 769 22 22

E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.