
Deneme Süresinde İşçinin Hakları Nelerdir? 2026 Güncel Rehber
17 Şubat 2026
İşçi Tazminat Davası Açma Süresi Kaç Yıl? 2026 Güncel Rehber
17 Şubat 2026Günlük, haftalık ve aylık çalışma süresi nasıl hesaplanır, fazla mesai nasıl belirlenir? Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin için iş hukuku uzman avukat rehberi.
Çalışma Süresi Nedir?
Çalışma süresi, işçinin işverenin emri altında geçirdiği ve iş görmeye hazır bulunduğu toplam zamanı ifade eder. İş hukuku bakımından yalnızca fiilen çalışılan süreler değil, işçinin işyerinde hazır beklediği süreler de çalışma süresine dahil edilebilir. Bu nedenle çalışma süresinin doğru hesaplanması işçi alacaklarının belirlenmesinde kritik öneme sahiptir.
Uygulamada işverenler çoğu zaman yalnızca aktif çalışma saatlerini esas alırken, mahkemeler işçinin işverenin talimatına bağlı olduğu tüm süreyi dikkate alır. Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin iş mahkemelerinde fazla mesai davalarının büyük kısmı hatalı süre hesaplamasından kaynaklanmaktadır.
Günlük Çalışma Süresi
İş Kanunu’na göre günlük çalışma süresi en fazla 11 saattir. Bu sınır kesin olup tarafların anlaşmasıyla artırılamaz. Günlük sınır aşıldığında fazla çalışma oluşur.
Ara dinlenmeleri bu sürenin dışında tutulur ancak işçinin işyerini terk edemediği bazı durumlarda dinlenme de çalışma süresinden sayılabilir.
Haftalık Çalışma Süresi
Haftalık çalışma süresi en fazla 45 saattir. Bu süre haftanın günlerine eşit veya farklı şekilde dağıtılabilir. Haftalık 45 saatin üzerindeki her süre fazla mesai kabul edilir.
İş hukuku alanında uzman avukat desteği ile yapılan hesaplamalarda, işçilerin çoğu zaman farkında olmadığı ciddi fazla mesai alacakları ortaya çıkmaktadır.
Aylık Çalışma Süresi Nasıl Hesaplanır?
Aylık çalışma süresi genellikle haftalık sürenin 4,5 hafta ile çarpılmasıyla belirlenir. Buna göre ortalama aylık normal çalışma süresi yaklaşık 225 saattir. Bu sınırın üzerindeki çalışmalar fazla mesai olarak değerlendirilir.
Fazla Mesai Nasıl Hesaplanır?
Fazla mesai, haftalık 45 saati aşan çalışmalar üzerinden hesaplanır ve %50 zamlı ödenir. İşçinin gerçek ücreti üzerinden hesaplama yapılır. Bordroda düşük ücret gösterilmesi halinde mahkeme gerçek ücreti araştırır.
Ara Dinlenme Süreleri Dahil mi?
Kanuna göre:
- 4 saate kadar çalışmada: 15 dakika
- 4–7,5 saat arası: 30 dakika
- 7,5 saat üzeri: 1 saat
ara dinlenme verilir ve bu süreler çalışma süresinden sayılmaz. Ancak işçi dinlenemiyorsa mahkeme çalışma süresine dahil edebilir.
Gece Çalışması Hesaplama
Gece çalışması günlük en fazla 7,5 saattir. Bu sınırı aşan her süre doğrudan fazla çalışma sayılır. Gece vardiyalarında denkleştirme uygulanamaz.
Denkleştirme Sistemi
Bazı işyerlerinde haftanın bazı günleri fazla, bazı günleri az çalıştırma uygulanır. 2 ay içinde ortalama 45 saat aşılmıyorsa fazla mesai oluşmaz. Ancak günlük 11 saat sınırı yine geçerlidir.
Çalışma Süresi Nasıl İspatlanır?
Mahkemeler çalışma süresini her türlü delille belirleyebilir:
- Tanık anlatımları
- Kart basma kayıtları
- Kamera kayıtları
- Mesajlaşmalar
- İşin niteliği
FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK tarafından takip edilen iş hukuku dosyalarında çalışma süresi çoğu zaman işveren kayıtlarından değil tanık ve fiili durumdan tespit edilmektedir.
Yanlış Hesaplama Sonuçları
Hatalı hesaplama işçi açısından ciddi hak kaybına yol açar. Özellikle fazla mesai, hafta tatili ve resmi tatil ücretleri doğrudan etkilenir.
Zamanaşımı Süresi
Çalışma süresine bağlı alacaklar için genel zamanaşımı 5 yıldır. Bu süre içinde talep edilebilir.
Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Günde 12 saat çalışmak yasal mı?
Hayır.
45 saat aşılırsa ne olur?
Fazla mesai oluşur.
Maaşa fazla mesai dahil olabilir mi?
Sınırlı şekilde mümkündür.
Ara dinlenme sayılır mı?
Genelde hayır.
Gece vardiyası kaç saat?
7,5 saat.
Tanıkla ispat olur mu?
Evet.
Denkleştirme nedir?
Ortalama süre uygulamasıdır.
Geriye dönük alabilir miyim?
5 yıl.
Profesyonel Hukuki Destek Alın
Çalışma süresinin doğru hesaplanması işçi alacaklarının doğru belirlenmesi açısından hayati önem taşır. Yanlış hesaplama ciddi hak kaybına yol açabilir.
FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, iş hukuku alanında uzman avukat kadrosu ile Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin başta olmak üzere Türkiye genelinde işçi alacakları ve çalışma sürelerine ilişkin uyuşmazlıklarda kapsamlı danışmanlık sunmaktadır.
📞 0312 434 22 22
📱 WhatsApp: 0532 769 22 22




