
İşçinin İzin Hakkının İşveren Tarafından Engellenmesi?
10 Nisan 2025
Taşeron İşçilik Nedir, İşçinin Hakları Nelerdir?
10 Nisan 20251. Hastalık Nedeniyle İzin Hakkının Yasal Dayanağı
4857 sayılı İş Kanunu’na göre, işçinin geçici bir hastalık nedeniyle işe devam edememesi halinde, bu durum geçerli bir mazeret olarak kabul edilir. Özellikle işçinin sağlık durumu belgelenmişse ve bu belge bir sağlık kuruluşu tarafından düzenlenmiş resmi bir raporsa, işverenin işçiyi işten çıkarması veya cezai yaptırım uygulaması mümkün değildir. İşçi, rapor süresince işe gelmediği günler için maaş almamaya devam edebilir; ancak iş akdi askıya alınmış sayılır. Bu, hem işçinin hem de işverenin yükümlülüklerinin belli bir süreliğine durması anlamına gelir. Hastalık izni, sağlık ve yaşam hakkının bir uzantısı olarak anayasal bir zeminde korunmaktadır.
2. Sağlık Raporunun Hukuki Geçerliliği ve Şartları
İşçinin sağlık raporu alabilmesi için mutlaka yetkili sağlık kuruluşlarından rapor alması gerekir. Aile hekimi, devlet hastaneleri veya özel hastanelerden alınan ve SGK sistemine girilen raporlar, işveren açısından bağlayıcıdır. Ancak yalnızca işçinin kendi beyanı ya da özel bir poliklinikten alınan “istirahat önerilir” gibi raporlar çoğu zaman yeterli görülmez. Raporun üzerinde rapor süresi, doktorun imzası ve kurum kaşesi bulunmalıdır. İşverenin bu raporu keyfi olarak tanımaması hukuken geçerli değildir ve bu durum işçi açısından iş güvencesinin zedelenmesine yol açabilir.
3. Hastalık Raporu Süresince İşverenin Yükümlülükleri
İşçinin sağlık raporu ile işe gelmediği süre boyunca işverenin ilk yükümlülüğü, iş akdini feshetmemek ve bu süreyi işçinin tedavisi için tanımaktır. Eğer rapor süresi uzun ise, işveren bu süre boyunca işçiye SGK tarafından ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği dışında herhangi bir ücret ödemek zorunda değildir. Ancak işverenin, işçinin raporlu olduğu sürede iş sözleşmesini askıya aldığını belgeleyememesi durumunda, işçiye ücret ödemesi gündeme gelebilir. Bu nedenle sağlık raporu süresince işverenin, tüm süreci yazılı olarak takip etmesi ve bordro kayıtlarına bu durumu işlemesi yasal sorumluluk açısından kritik önemdedir.
4. SGK Tarafından Ödenen Geçici İş Göremezlik Ödeneği
İşçi, sağlık raporunu SGK sistemine işlettikten sonra, istirahat süresine göre belirli bir geçici iş göremezlik ödeneği alır. Bu ödenek, genellikle raporun 2. gününden itibaren başlar ve işçinin son 3 aylık prime esas kazancı esas alınarak hesaplanır. İşverenin rapor süresi boyunca maaş ödememesi durumunda, işçi mağdur edilmez çünkü SGK bu ödemeyi doğrudan işçiye yapar. Ancak bu ödeme süreci bazen gecikmeli olabilmektedir. İşçinin mağduriyet yaşamaması için raporunu e-Devlet üzerinden kontrol etmesi ve gerekiyorsa doğrudan SGK’ya başvurması gerekir. Ayrıca işverenin raporu e-bildirge sistemine zamanında girmesi de bu sürecin hızla işlemesi açısından önemlidir.
5. Uzun Süreli Hastalık Halinde İş Akdinin Feshi Mümkün mü?
İşçinin hastalığı uzun sürdüğünde ve işverene ciddi zorluk çıkardığında, 4857 sayılı Kanun’un 25. maddesi devreye girer. İşveren, işçinin sağlık durumu nedeniyle işe uzun süre devam edememesi ve bu sürenin ihbar süresini 6 hafta aşması halinde, iş sözleşmesini bildirimli şekilde feshedebilir. Ancak bu durumda da işverenin, işçiye kıdem tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar. Ayrıca bu süre boyunca işveren, işçinin durumu ile ilgili bilgi almak ve rapor süresini net şekilde takip etmek zorundadır. Keyfi fesihler, hem işe iade davası hem de kötü niyet tazminatı ile sonuçlanabilir.
6. Sağlık Raporunun Sahte Olduğunun Tespiti Halinde Sonuçlar
Ne yazık ki uygulamada bazı çalışanların sahte sağlık raporu düzenlettiği görülmektedir. Eğer işveren bu durumu delillerle ispatlarsa, bu durum İş Kanunu’nun 25/II-e bendi uyarınca “doğruluk ve bağlılığa uymayan davranış” kabul edilir ve tazminatsız fesih gerekçesi oluşturur. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, işverenin sahteciliği kesin şekilde ispatlamasıdır. Aksi durumda yapılan fesih haksız sayılır ve işçi işe iade ya da tazminat talebiyle dava açabilir. Bu gibi durumlarda, disiplin sürecinin çok dikkatli yürütülmesi ve raporun doğruluğunun resmi makamlarca teyit edilmesi gerekir.
7. Raporlu Sürelerin Kıdeme Etkisi
İşçinin aldığı sağlık raporu, istirahat süresince çalışılmamış gün olarak kabul edilir. Ancak bu süre, işçinin kıdem hesabına dahil edilir. Yani rapor nedeniyle işe ara verilmiş olması, işçinin kıdem süresini kesintiye uğratmaz. Ancak raporlu olunan günler için SGK primi işveren tarafından yatırılmaz, çünkü bu dönem işveren açısından çalışılmayan gün olarak değerlendirilir. Bu da emeklilik prim gün sayısını etkileyebilir. Uzun vadeli planlamalarda, işçinin bu süreyi dikkate alarak sigorta primleri açısından hesaplama yapması gerekir.
8. İşverenin Sağlık Raporu Nedeniyle Baskı Uygulaması
Bazı işverenlerin raporlu işçilere doğrudan ya da dolaylı yollarla baskı yaptığı, işe dönmeleri için tehditte bulundukları ya da rapor almalarını engellemeye çalıştıkları bilinmektedir. Bu durumlar mobbing kapsamında değerlendirilir. İşçi, bu baskılar nedeniyle ruhsal ya da fiziksel zarar görüyorsa, haklı nedenle iş akdini feshederek hem kıdem tazminatını alabilir hem de manevi tazminat davası açabilir. İşverenin, işçinin sağlık hakkını zedeleyecek bu tür uygulamalardan kesinlikle uzak durması ve yasal süreci desteklemesi gerekir. Aksi durumda ciddi hukuki ve mali yaptırımlarla karşılaşabilir.
9. İşçinin Raporlu Olmasına Rağmen İşe Çağrılması
İşverenin, raporlu bir işçiyi “acil ihtiyaç” ya da “nöbet” gibi gerekçelerle işe çağırması, ciddi bir hak ihlali oluşturur. İşçinin bu çağrıya uymaması yasal bir haktır; çünkü raporlu olduğu sürede iş görme borcu askıya alınmıştır. Ayrıca işe gelmesi halinde, bu durum hem işçinin sağlık durumunu tehlikeye atar hem de sigorta yükümlülükleri açısından işverenin sorumluluğunu artırır. Bu tür çağrılar işçinin iş kazasına uğramasına da sebep olabilir. Bu nedenle rapor süresinde işçiden herhangi bir iş talep edilmemeli, gerekirse yerine geçici bir personel görevlendirilmelidir.
10. Resmi Kurumlar ve Başvuru Linkleri
İşçi, sağlık raporuyla ilgili olarak hak ihlali yaşadığında hem SGK hem de Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı nezdinde şikâyette bulunabilir. Aynı zamanda noter kanalıyla ihtar göndererek ya da iş mahkemesi aracılığıyla dava açarak hakkını arayabilir. Başvurulabilecek resmi kurumların bağlantıları aşağıda yer almaktadır:
- Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK): https://www.sgk.gov.tr
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: https://www.csgb.gov.tr
- ALO 170 – Çalışma Hayatı Danışma Hattı: https://www.alo170.gov.tr
- Adalet Bakanlığı Mevzuat Sistemi: https://mevzuat.adalet.gov.tr
Daha detaylı bilgi almak ve hukuki destek almak için FFK Partner Hukuk olarak sizlere profesyonel destek sağlıyoruz!




