
Alt İşveren ve Üst İşveren İlişkisinde Sorumluluklar?
10 Nisan 2025
Taşeronluk Sistemi ve İşçi Alacaklarının Takibi?
10 Nisan 20251. İşçilerin Devri Nedir ve Nasıl Gerçekleşir?
İşçilerin devri, bir işyerinin tamamının veya bir bölümünün başka bir işverene devredilmesiyle, çalışanların da yeni işverene geçmesi anlamına gelir. Bu devir, şirket birleşmeleri, satın almalar, hizmet alımları veya özelleştirmeler yoluyla meydana gelebilir. İşçilerin devri, hukuken iş sözleşmesinin yeni işverene geçmesi anlamını taşır. Bu durumda işçinin rızası aranmaz, ancak işçinin hakları ve sözleşme şartları aynen korunur. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 6. maddesi, bu konuyu açıkça düzenlemiş ve işçinin aleyhine bir değişiklik yapılamayacağını hüküm altına almıştır. İşçi, sadece işveren değiştiği için işten çıkarılamaz.
2. İşçinin Rızası Gerekir mi?
İşçilerin devri sürecinde iş sözleşmesinin devamlılığı esas alınır ve işçinin ayrıca onayı aranmaz. Bu durum, iş sözleşmesinin bireysel bir anlaşma olmasına rağmen, hukuki olarak “süreklilik” ilkesinin korunması adına düzenlenmiştir. Ancak uygulamada işverenler, bu geçiş sürecinde işçilerin rızasını alıyormuş gibi gösteren belgeler imzalatmakta veya fiilen baskı kurabilmektedir. Hukuken böyle bir belge geçersizdir; çünkü işçinin onayı, devrin geçerliliği için bir şart değildir. Asıl olan, işçinin çalışma koşullarının devralan işverende de değişmeden devam etmesidir.
3. Devralan İşverenin Sorumluluğu
İşyerini devralan işveren, işçilerin tüm geçmiş kıdemlerini ve sözleşmeden doğan haklarını devralmış sayılır. Yani işçinin önceki işverenle olan kıdem süresi, yıllık izin hakları, ücret seviyesi gibi tüm kazanımları, yeni işverene aynen geçer. Bu süreçte yeni işveren, işçiye “sen yeni başladın” diyerek kıdem süresini sıfırlayamaz veya ücrette tek taraflı indirime gidemez. Böyle bir durum, işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshetmesine neden olur. Ayrıca devralan işveren, işçilere karşı İş Kanunu kapsamındaki tüm yükümlülükleri üstlenmiş olur.
4. Devreden İşverenin Sorumluluğu Devam Eder mi?
Evet, İş Kanunu’na göre işçilerin devrinde, devreden işverenin sorumluluğu tamamen ortadan kalkmaz. İşyerinin devrinden itibaren 2 yıl süreyle, işçilerin haklarından doğabilecek alacaklara karşı devreden ve devralan işveren birlikte sorumlu olur. Bu durum “müşterek ve müteselsil sorumluluk” olarak adlandırılır. Örneğin, işçi devreden döneme ait fazla mesai alacağını veya yıllık izin ücretini talep ederse, bu alacaklar için hem eski işveren hem de yeni işveren birlikte sorumlu tutulabilir. Bu nedenle devralma süreci detaylı bir hesaplama ve bilgilendirme ile yürütülmelidir.
5. İşçinin Ücret ve Diğer Hakları Değiştirilebilir mi?
İşçinin işvereni değiştiğinde, iş sözleşmesindeki haklar birebir korunmak zorundadır. Bu haklar; ücret, prim, ikramiye, yemek, yol, sosyal yardımlar, izin süresi gibi unsurları içerir. Yeni işverenin bu hakları tek taraflı değiştirmesi, İş Kanunu hükümlerine aykırıdır ve işçiye haklı fesih imkânı sağlar. Aynı şekilde, işçinin sosyal haklarında geriye dönük bir kayıp yaşanması, kıdemin sıfırlanması ya da deneme süresi uygulanması da mümkün değildir. Her türlü değişiklik, işçinin yazılı onayı ile ve açık rızası alınarak yapılmalıdır. Aksi takdirde yapılan işlemler hukuken geçersiz sayılır.
6. Devir Sürecinde İşçinin İşten Çıkarılması Mümkün mü?
İşçilerin devri sırasında, işverenin yalnızca bu süreci gerekçe göstererek işçiyi işten çıkarması hukuken mümkün değildir. Eğer işveren bu süreçte işçinin iş akdini sona erdirirse, bu fesih geçersiz nedenlere dayalı sayılır ve işçi, işe iade davası açabilir. Yargıtay kararları, işyerinin devri nedeniyle işten çıkarılan işçilerin işe iadesine sıklıkla hükmetmiştir. Ancak devralan işveren, ekonomik gerekçeler, performans düşüklüğü gibi geçerli nedenlerle fesih yoluna gitmek isterse, bu durumu somut delillerle ispatlamak zorundadır. Aksi halde fesih, haksız ve tazminat doğurucu bir işlem sayılır.
7. Kıdem Tazminatı ve Devir
İşçinin devri, kıdem tazminatını haklı kılacak bir sebep değildir. Ancak işyerinin devri sırasında işçi kendi isteğiyle işten ayrılırsa, bu durumda kıdem tazminatına hak kazanamaz. Fakat devralan işveren kıdem süresini sıfırlarsa veya önceki hakları tanımazsa, işçi bu durumu haklı neden sayarak iş sözleşmesini feshedebilir ve kıdem tazminatına hak kazanır. Ayrıca işçinin önceki kıdem süresi, yıllık izin ve emeklilik gibi hesaplamalarda dikkate alınmaya devam eder. Bu yönüyle işveren değişikliği olsa dahi kıdemin hukuki sürekliliği esastır.
8. Toplu İş Sözleşmesi ve Sendikal Haklar
Devir gerçekleştiğinde işçilerin sendikal üyelikleri ve varsa bağlı oldukları toplu iş sözleşmeleri geçerliliğini korur. Devralan işveren, işyerindeki toplu sözleşmenin süresi dolana kadar bu sözleşmeye bağlı kalmak zorundadır. Aynı zamanda işçilerin sendika üyeliklerini sonlandırmak ya da yeni bir sendika dayatmak gibi uygulamalar, sendikal baskı anlamına gelir ve iş hukukunda ciddi yaptırımlara yol açar. İşverenin bu tür bir değişiklik yapmak istemesi durumunda, yasal prosedürlere uyması ve çalışanların rızasını alması gerekir.
9. Resmi Başvuru Kurumları ve Hukuki Koruma Mekanizmaları
İşçilerin devri sürecinde hak ihlalleri yaşanması halinde, başvurulabilecek resmi kurumlar mevcuttur. İşçi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na, SGK’ya ya da doğrudan iş mahkemesine başvurarak haklarını arayabilir. Arabuluculuk başvurusu da zorunlu ilk aşamalardan biridir. İşte başvurulabilecek resmi kurumların bağlantıları:
- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı: https://www.csgb.gov.tr
- ALO 170 – Çalışma Hayatı Danışma Hattı: https://www.alo170.gov.tr
- SGK – Sosyal Güvenlik Kurumu: https://www.sgk.gov.tr
- Adalet Bakanlığı Mevzuat Portalı: https://mevzuat.adalet.gov.tr
Daha detaylı bilgi almak ve hukuki destek almak için FFK Partner Hukuk olarak sizlere profesyonel destek sağlıyoruz!




