Borçlu Şirket Mallarını Devrediyorsa Alacak Nasıl Güvence Altına Alınır? (2026 Rehberi)

Borçlu şirket taşınmazlarını, araçlarını veya parasını devrediyorsa alacaklı hangi önlemleri alabilir? İhtiyati haciz, tedbir ve tasarrufun iptali yollarını açıklıyoruz

Borçlu şirketin alacaklılardan kaçmak amacıyla taşınmazlarını, araçlarını, makinelerini, banka varlıklarını veya şirket hisselerini devretmesi, tahsil riskini ciddi şekilde artırır. Bu durum öğrenildiğinde alacaklı, dava veya icra sürecini beklemeden alacağını güvence altına alacak hukuki yolları değerlendirmelidir.

Borçlunun gerçek bir ticari faaliyet kapsamında yaptığı satış ile mal kaçırma amacı taşıyan devir birbirinden ayrılmalıdır. Devrin düşük bedelli, karşılıksız, ilişkili kişilere veya yeni kurulmuş şirketlere yapılması şüpheyi güçlendirir.

Mal Kaçırma Belirtileri Nelerdir?

Şu işlemler borçlunun malvarlığını kaçırdığı yönünde emare oluşturabilir:

• Taşınmazların piyasa değerinin çok altında satılması,
• Araç ve makinelerin ortağa veya yakınına devredilmesi,
• Şirket hesabındaki paraların başka firmalara aktarılması,
• Müşteri alacaklarının grup şirketine geçirilmesi,
• Şirketin tüm mallarını tek bir firmaya satması,
• Borçlu şirketin faaliyetini aniden durdurması,
• Adres ve ortaklık yapısının değiştirilmesi,
• Şirket yöneticilerinin aynı kalması,
• Devir bedelinin ödenmemesi,
• Malların eski şirket tarafından kullanılmaya devam edilmesi.

Ankara’daki borçlu şirketin taşınmazlarını İstanbul’daki ilişkili bir şirkete devretmesi ve satış bedelini banka hesabına almaması, mal kaçırma iddiasını güçlendirebilir.

İhtiyati Haciz En Etkili Güvence Yollarından Biri

İhtiyati haciz, para alacağının tahsilini güvence altına almak için kullanılan önemli bir hukuki yoldur. Alacaklı, borçlunun mallarını devretme veya kaçırma tehlikesi bulunduğunu göstererek ihtiyati haciz talep edebilir.

İhtiyati haciz başvurusunda;

• Alacağın varlığı,
• Alacağın yaklaşık miktarı,
• Vade ve muacceliyet,
• Borçlunun mal kaçırma davranışları,
• Taşınmaz, araç veya banka bilgileri

sunulmalıdır.

İhtiyati haciz kararıyla borçlunun taşınmazlarına, araçlarına, banka hesaplarına, şirket hisselerine veya üçüncü kişilerdeki alacaklarına haciz uygulanabilir.

İhtiyati Tedbir Ne Zaman Kullanılır?

İhtiyati tedbir, yalnızca para alacağını değil, belirli bir malın veya hakkın korunmasını amaçlar. Borçlu şirketin belirli bir taşınmazı, makineyi veya markayı devretmesi halinde;

• Devrin durdurulması,
• Tapuya tedbir konulması,
• Araç veya makinenin taşınmasının engellenmesi,
• Marka ve patent kullanımının sınırlandırılması,
• Şirket kayıtlarının korunması

istenebilir.

İzmir, Bursa ve Mersin’de bulunan taşınmaz veya makineler bakımından ilgili kayıt ve sicil bilgileri başvuruda açıkça belirtilmelidir.

Tasarrufun İptali Davası

Borçlu şirket, alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla mallarını devretmişse tasarrufun iptali davası gündeme gelebilir. Bu dava, borçlunun yaptığı işlemin alacaklı bakımından geçersiz sayılmasını ve haciz yoluyla malın takip konusu yapılabilmesini sağlar.

Tasarrufun iptali için genellikle;

• Gerçek ve geçerli bir alacak,
• Borçlunun aciz veya ödeme güçlüğü,
• İptali istenen tasarrufun belirli süre içinde yapılması,
• Devrin alacaklıya zarar vermesi,
• İşlemin kötü niyetli veya alacaklıdan mal kaçırma amacı taşıması

aranır.

Taşınmazın doğrudan alacaklı adına geçirilmesi değil, borçlu şirketin malı üzerinde takip yapılabilmesi amaçlanır.

Yakınlara veya İlişkili Şirketlere Devir

Borçlu şirketin mallarını ortağa, yöneticiye, yakınına veya grup şirketine devretmesi, alacaklı bakımından güçlü bir şüphe oluşturabilir.

Özellikle;

• Satış bedelinin piyasa değerinden düşük olması,
• Aynı kişilerin şirketleri yönetmesi,
• Devir sonrasında malın eski şirketçe kullanılmaya devam edilmesi,
• Bedelin hiç ödenmemesi,
• Devir tarihinin icra veya dava öncesine denk gelmesi

kötü niyet iddiasını güçlendirir.

Banka Hesapları ve Üçüncü Kişilerdeki Alacaklar

Borçlu şirket, banka hesabındaki paraları başka firmalara aktarabilir veya müşterilerinden olan alacaklarını devredebilir. Alacaklı;

• Banka hesaplarına ihtiyati haciz,
• Üçüncü kişilerdeki alacaklara haciz,
• Müşteri ve tedarikçi ödemelerinin tespiti,
• POS ve sanal ödeme hesaplarının incelenmesi,
• Şirket hisselerinin haczi

yollarını değerlendirebilir.

Özellikle borçlu şirketin müşterilerine ödeme için başka şirket hesabı vermesi, ciro kaçırma iddiasını doğurabilir.

Borçlu Konkordato veya İflas Başvurusu Yaparsa

Borçlu şirketin konkordato veya iflas başvurusu yapması halinde alacaklı, alacağını süresi içinde bildirmelidir. Ayrıca;

• Geçici ve kesin mühlet kararları,
• Komiser raporları,
• Alacak bildirimleri,
• Sıra cetveli,
• Rehin ve imtiyaz durumu,
• Hileli devirler

incelenmelidir.

İflas öncesi yapılan bedelsiz veya düşük bedelli devirler için iflas idaresi veya alacaklılar tarafından iptal ve iade talepleri gündeme gelebilir.

Hangi Deliller Toplanmalıdır?

• Sözleşme ve faturalar,
• Banka dekontları,
• Tapu kayıtları,
• Araç ve rehin kayıtları,
• Ticaret sicil kayıtları,
• Ekspertiz raporları,
• Devir sözleşmeleri,
• Şirket ortaklık bilgileri,
• E-posta ve WhatsApp yazışmaları,
• Müşteri ve tedarikçi beyanları,
• Şirketin eski ve yeni adres bilgileri,
• İcra dosyaları.

Devir işlemleri hakkında bilgi edinildiğinde delillerin kaybolmasını önlemek için noter tespiti ve bilirkişi incelemesi yapılabilir.

İlk Olarak Ne Yapılmalı?

1. Alacağın dayandığı sözleşme ve faturalar toplanmalıdır.
2. Borçlunun malvarlığı araştırılmalıdır.
3. Şüpheli devirler tarih ve bedel yönünden incelenmelidir.
4. İhtiyati haciz şartları değerlendirilmelidir.
5. Belirli mallar için ihtiyati tedbir istenmelidir.
6. İcra takibi veya dava başlatılmalıdır.
7. Tasarrufun iptali davası hazırlanmalıdır.
8. Borçlunun konkordato veya iflas durumu kontrol edilmelidir.
9. Mal kaçırma hilesi varsa savcılık başvurusu değerlendirilmelidir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK; borçlu şirketlerin mal kaçırma işlemlerine karşı ihtiyati haciz, tasarrufun iptali, alacak takibi ve şirketler hukuku davalarında hukuki destek sunmaktadır.

Ceza Sorumluluğu

Borçlu şirketin malvarlığını devretmesi her zaman suç değildir. Ancak devir alacaklılardan mal kaçırma, sahte belge, hile veya şirket malvarlığını gizleme amacı taşıyorsa ceza soruşturması gündeme gelebilir.

Somut olayda dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, belgede sahtecilik ve şirket malvarlığını kötüye kullanma iddiaları değerlendirilebilir.

Sonuç

Borçlu şirket mallarını devrediyorsa alacaklı beklememeli; malvarlığı araştırması, ihtiyati haciz, ihtiyati tedbir ve tasarrufun iptali yollarını değerlendirmelidir. Devirlerin gerçek ticari işlem mi yoksa alacaklılardan mal kaçırma amacı mı taşıdığı; bedel, taraflar, zamanlama ve kullanım durumu birlikte incelenerek belirlenir.

Sıkça Sorulan Sorular

Borçlu şirket taşınmazını satarsa alacaklı ne yapabilir?

İhtiyati haciz, tapuya tedbir ve şartları varsa tasarrufun iptali davası değerlendirilebilir.

İhtiyati haciz için kesinleşmiş icra takibi gerekir mi?

Her durumda kesinleşmiş takip şartı aranmaz. Alacağın varlığı ve kanuni koşullar somutlaştırılmalıdır.

Malın ortağa devredilmesi şüpheli midir?

Tek başına yeterli değildir; düşük bedel, ödeme yapılmaması ve tarafların ilişkisi birlikte değerlendirilir.

Tasarrufun iptali davası malı doğrudan geri getirir mi?

Davanın amacı, işlemi alacaklı bakımından etkisiz hale getirerek mal üzerinde haciz ve satış yapılabilmesini sağlamaktır.

Borçlu şirketin banka hesabı haczedilebilir mi?

İcra ve ihtiyati haciz şartları oluştuğunda banka hesaplarına haciz uygulanabilir.

Borçlu şirket konkordato ilan ederse ne yapılmalı?

Alacak komiserliğe bildirilerek belgeler sunulmalı ve sıra cetveli ile devir işlemleri takip edilmelidir.

Borçlu şirket malları başka firmada kullanmaya devam ederse ne olur?

Devrin muvazaalı veya mal kaçırma amaçlı olduğu iddiası güçlenebilir; tedbir ve iptal yolları değerlendirilebilir.

Borçlunun mal kaçırması suç mudur?

Her devir suç değildir. Hile, sahtecilik veya alacaklıları zarara uğratma amacı varsa ceza sorumluluğu gündeme gelebilir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.

Uzman Hukuki Destek

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Arb. Fırat Fesih Kaya
Tel: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara