Milyonluk Ticari Alacak Ödenmiyorsa İlk Olarak Ne Yapılmalı? (2026 Rehberi)

Milyonluk ticari alacak ödenmediğinde hangi adımlar atılmalı? İhtar, arabuluculuk, icra, ihtiyati haciz ve delil koruma sürecini açıklıyoruz.

Milyonluk ticari alacağın ödenmemesi halinde en büyük hata, yalnızca telefon görüşmeleriyle veya sözlü vaatlerle beklemeye devam etmektir. Alacağın kaynağı, vadesi, teminatları ve borçlunun malvarlığı hızlı şekilde incelenmeli; zamanaşımı ve tahsil riskine karşı hukuki süreç başlatılmalıdır.

İlk aşamada sözleşme, fatura, teslim belgeleri, cari hesap kayıtları ve banka hareketleri toplanmalı; borçlunun ödeme yapmaktan kaçındığı belgelenmelidir.

İlk Olarak Hangi Belgeler Hazırlanmalıdır?

Milyonluk ticari alacakta dava veya icra sürecinden önce şu belgeler bir araya getirilmelidir:

• Ana sözleşme,
• Faturalar,
• İrsaliye ve teslim tutanakları,
• Cari hesap ekstresi,
• Sipariş ve teklif belgeleri,
• Banka dekontları,
• E-posta ve WhatsApp yazışmaları,
• Borç ikrarı veya ödeme planı,
• Çek, senet ve teminatlar,
• Mutabakat mektupları,
• Kur farkı ve faiz hesapları,
• Ayıp veya itiraz bildirimleri.

Ankara’daki bir şirketin İstanbul’daki müşterisinden olan yüksek tutarlı alacağı için, yalnızca fatura sunulması yerine mal veya hizmetin teslim edildiğini ve bedelin muaccel olduğunu gösteren belgeler de hazırlanmalıdır.

Alacağın Vadesi Gelmiş mi?

Öncelikle alacağın muaccel olup olmadığı belirlenmelidir. Sözleşmede ödeme tarihi, teslim şartı, kabul prosedürü veya taksit planı varsa bunlar incelenir.

Şu sorular cevaplanmalıdır:

• Fatura ne zaman düzenlendi?
• Mal veya hizmet teslim edildi mi?
• Borçlu kabul veya itiraz bildirdi mi?
• Sözleşmede vade var mı?
• Temerrüt ne zaman oluştu?
• Faiz ve kur farkı talep edilebilir mi?
• Alacak zamanaşımına yaklaşıyor mu?

Vadesi gelmemiş bir alacak için başlatılacak takip, itiraz ve dava riskini artırabilir.

Yazılı İhtar Gönderilmeli mi?

Borçluya noter veya güvenli elektronik yöntemlerle yazılı ihtar gönderilmesi çoğu durumda önemlidir. İhtarda;

• Borcun kaynağı,
• Fatura ve sözleşme bilgileri,
• Ana para,
• Faiz ve kur farkı,
• Ödeme için verilen süre,
• Temerrüt sonuçları,
• İcra ve dava başvurusu yapılacağı

açıkça belirtilmelidir.

İhtar, borcun kabul edildiğini gösteren cevap alınmasını da sağlayabilir. Borçlu ödeme planı önerirse bu teklif yazılı olarak alınmalı ve yeni vade ile teminat şartları açıkça düzenlenmelidir.

Ticari Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk

Ticari nitelikteki para ve tazminat taleplerinde dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk kapsamı gündeme gelebilir. Başvuru yapılmadan doğrudan dava açılması, usulden ret riski doğurabilir.

Arabuluculuk görüşmelerinde;

• Ana para,
• Faiz,
• Kur farkı,
• Teminat,
• Taksit ve vade,
• İcra takibinden vazgeçme şartları

yazılı ve uygulanabilir bir anlaşmayla düzenlenmelidir.

İzmir, Bursa ve Mersin’deki ticari alacaklarda da dava şartı arabuluculuk kuralları ve başvuru süreci ayrıca kontrol edilmelidir.

İcra Takibi mi, Alacak Davası mı?

Alacağın belgelere dayanması ve borçlunun itiraz etmeyeceğinin düşünülmesi halinde ilamsız icra takibi hızlı bir seçenek olabilir. Borçlu itiraz ederse;

• İtirazın kaldırılması,
• İtirazın iptali,
• Alacak davası,
• Menfi tespit savunmasına karşı cevap

yolları değerlendirilir.

Alacağın sözleşmeye, cari hesaba veya teslim belgelerine dayandığı durumlarda hangi takip yolunun seçileceği dikkatle belirlenmelidir.

İhtiyati Haciz İstenmeli mi?

Milyonluk ticari alacaklarda borçlunun mal kaçırma ihtimali önemlidir. Borçlunun taşınmazlarını, araçlarını, banka hesaplarını veya şirket hisselerini devretmeye çalıştığına dair emareler varsa ihtiyati haciz talep edilebilir.

İhtiyati haciz için;

• Alacağın varlığı,
• Alacağın muaccel olması,
• Yaklaşık tutar,
• Borçlunun mal kaçırma veya ödeme güçlüğü riski

somutlaştırılmalıdır.

İhtiyati haciz, borçlunun malvarlığının dava veya takip sürecinde korunmasını sağlar. Ancak talebin haksız bulunması halinde alacaklı bakımından tazminat riski doğabileceği unutulmamalıdır.

Borçlunun Malvarlığı Araştırılmalı mı?

Evet. Takip başlatılmadan veya aynı anda borçlunun mali durumu araştırılmalıdır. Şu varlıklar kontrol edilebilir:

• Taşınmazlar,
• Araçlar,
• Banka hesapları,
• Şirket hisseleri,
• Marka ve patentler,
• Kira gelirleri,
• Müşterilerden olan alacaklar,
• POS ve sanal ödeme hesapları,
• Diğer şirketlerdeki ortaklıklar.

Borçlunun son dönemde yaptığı düşük bedelli satışlar veya yakınlarına devirler varsa tasarrufun iptali davası gündeme gelebilir.

Teminatlar Kontrol Edilmeli

Milyonluk alacaklarda çek, senet, ipotek, rehin, kefalet veya banka teminat mektubu bulunabilir. Bu teminatların;

• Geçerlilik süresi,
• Vade tarihi,
• İmza yetkisi,
• Ciro ve teslim şartları,
• Paraya çevirme prosedürü,
• Teminat limitleri

kontrol edilmelidir.

Teminat mektubunun süresinin geçirilmesi veya ipoteğin zamanında paraya çevrilmemesi ciddi hak kaybına neden olabilir.

Borçlu İflas veya Konkordato Talep Ederse

Borçlu şirketin konkordato veya iflas başvurusu yapması halinde alacaklı derhal dosyaya müdahil olmalıdır. Bu süreçte;

• Alacağın komiserliğe bildirilmesi,
• Belgelerin sunulması,
• Geçici ve kesin mühlet kararlarının incelenmesi,
• Rehinli veya imtiyazlı alacak durumunun belirlenmesi,
• Sıra cetveline itiraz,
• İhtiyati tedbir ve takip sınırlamalarının değerlendirilmesi

gerekir.

Vergi ve Muhasebe Kayıtları

Ticari alacağın şirket muhasebesinde doğru gösterilmesi önemlidir. Fatura, KDV, kur farkı, şüpheli alacak karşılığı ve tahsilat kayıtları mali müşavir tarafından kontrol edilmelidir.

Alacağın tahsil edilememesi halinde vergi mevzuatı bakımından şüpheli alacak veya değersiz alacak hükümlerinin uygulanıp uygulanamayacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

İlk 48 Saatte Yapılması Gerekenler

1. Sözleşme, fatura ve teslim belgeleri toplanmalıdır.
2. Cari hesap ve banka kayıtları karşılaştırılmalıdır.
3. Alacağın vadesi ve faiz hesabı belirlenmelidir.
4. Borçluya yazılı ihtar gönderilmelidir.
5. Zorunlu arabuluculuk şartı kontrol edilmelidir.
6. Borçlunun malvarlığı araştırılmalıdır.
7. Teminatların geçerlilik süreleri incelenmelidir.
8. İhtiyati haciz ihtiyacı değerlendirilmelidir.
9. İcra veya dava stratejisi oluşturulmalıdır.
10. Borçlunun mal kaçırma ihtimali varsa deliller korunmalıdır.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK; yüksek tutarlı ticari alacakların tahsili, ihtiyati haciz, arabuluculuk, icra ve alacak davalarında hukuki destek sunmaktadır.

Sonuç

Milyonluk ticari alacak ödenmiyorsa ilk olarak belgeler güvenceye alınmalı, alacağın vadesi ve tutarı netleştirilmeli, borçluya yazılı ihtar gönderilmeli ve tahsil riskine karşı malvarlığı araştırması yapılmalıdır.

Gerekli durumlarda arabuluculuk, icra takibi, alacak davası ve ihtiyati haciz yolları birlikte değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Milyonluk ticari alacakta ilk adım nedir?

Sözleşme, fatura, teslim belgeleri, cari hesap ve banka kayıtlarının toplanmasıdır.

Noter ihtarı göndermek zorunlu mudur?

Her olayda zorunlu değildir; ancak temerrüt, faiz ve borcun ispatı bakımından önemlidir.

Ticari alacak için arabuluculuk zorunlu mudur?

Dava türüne ve talebin niteliğine göre dava şartı arabuluculuk uygulanabilir. Başvuru öncesinde kontrol edilmelidir.

İhtiyati haciz ne zaman istenir?

Alacağın varlığı ve borçlunun mal kaçırma veya ödeme güçlüğü riski somutlaştırıldığında istenebilir.

Borçlu itiraz ederse ne yapılır?

İtirazın kaldırılması, itirazın iptali veya alacak davası seçenekleri değerlendirilir.

Borçlunun malvarlığı nasıl araştırılır?

Taşınmaz, araç, banka, şirket hissesi, alacak ve diğer malvarlığı kayıtları hukuki yollarla incelenebilir.

Borçlu konkordato ilan ederse alacak ne olur?

Alacak komiserliğe bildirilir ve belgeler sunulur. Sıra cetveli ve alacağın kabulü ayrıca takip edilir.

Milyonluk alacak için avukatla takip zorunlu mudur?

Her durumda zorunlu olmasa da yüksek tutar, teminat ve süre riskleri nedeniyle profesyonel takip önemlidir.

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.

Uzman Hukuki Destek

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK
Av. Arb. Fırat Fesih Kaya
Tel: +90 532 769 22 22
Ofis: +90 312 434 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower, Balgat, Çankaya / Ankara