Çalışma izni başvurusunda 5 Türk çalışan şartı 2026 yılında zorunlu mu? Yabancı başına 5 Türk vatandaşı kuralını, 50 milyon TL net satış istisnasını, şirket ortaklarını ve güncel muafiyetleri öğrenin.

Türkiye’de yabancı personel istihdam etmek isteyen işverenlerin en çok araştırdığı konulardan biri çalışma izni başvurusunda 5 Türk çalışan şartıdır. 2026 yılı itibarıyla genel kural, bilanço esasına tabi işyerlerinde çalışma izni talep edilen her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesidir. Ancak bu şart bütün yabancılar ve bütün işyerleri için mutlak olarak uygulanmaz. Şirketin net satış tutarı, yabancının Türkiye’deki yasal kalış geçmişi, sektör, meslek, şirket ortaklığı ve yabancının kişisel statüsü nedeniyle önemli istisnalar bulunmaktadır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da 28 Temmuz 2026 tarihli güncel duyurusunda istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinden oluşan çalışma izni değerlendirme sisteminin yürürlükte olduğunu teyit etmiştir.

2026 Yılında 5 Türk Çalışan Şartı Nedir?

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının güncel değerlendirme kriterlerine göre bilanço esasına tabi işyerlerinde, adına çalışma izni başvurusu yapılan yabancının çalışacağı işyerinde her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi esastır.

Buna göre genel kurala tabi bir işyerinde 1 yabancı için 5, 2 yabancı için 10, 3 yabancı için 15 Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekir. Ancak bu hesaplama yapılmadan önce işyerinin veya yabancının güncel istisnalardan yararlanıp yararlanamayacağı mutlaka kontrol edilmelidir.

50 Milyon TL Net Satışı Olan Şirketlerde 5 Türk Çalışan Şartı

2026 yılında büyük ölçekli işletmeler bakımından önemli bir istisna bulunmaktadır. Son yıl net satış tutarı 50.000.000 TL veya daha fazla olan işyerlerinde ilk beş yabancıya kadar yapılan çalışma izni başvurularında istihdam kriteri uygulanmaz.

Dolayısıyla son yıl net satışları 50 milyon TL sınırını aşan bir şirket, ilk beş yabancı çalışan bakımından her yabancı için beş Türk vatandaşı istihdam etmek zorunda değildir. Burada şirketin sermayesi veya banka hesaplarına giren toplam para değil, resmi mali kayıtlardaki net satış tutarı önemlidir.

Türkiye’de Uzun Süredir Yasal Olarak Bulunan Yabancılar İçin İstisna

2026 güncel kriterlerinde önemli bir istisna daha bulunmaktadır. Başvuru tarihi itibarıyla son beş yıl içinde en az üç yıl süreyle, öğrenci ikameti hariç olmak üzere ikamet izni, çalışma izni veya uluslararası koruma kapsamında Türkiye’de yasal olarak kalmış yabancıların yurt içi çalışma izni başvurularında, bu kapsamdaki en fazla üç yabancı için istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmaması esastır.

Ancak bu istisnadan yararlanılan işyerinde çalışma izniyle çalışan yabancıların sayısı, aynı işyerindeki Türk vatandaşı çalışan sayısından fazla olmamalıdır. Şartları sağlayan üçten fazla yabancı çalıştırılacaksa dördüncü ve sonraki yabancılar için yeniden her yabancı başına beş Türk vatandaşı istihdamı ve mali yeterlilik kriteri uygulanır.

Bu nedenle Türkiye’de uzun süredir ikamet eden veya çalışan bir yabancı için doğrudan “5 Türk çalışan olmadığı için çalışma izni alınamaz” sonucuna ulaşılması doğru değildir.

Şirket Ortağı Yabancı İçin 5 Türk Çalışan Şartı Var mı?

Şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancılar bakımından özel bir sistem uygulanmaktadır. Genel olarak işyerinde en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekir. Ancak şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancıya verilecek ilk çalışma izninde ilk altı aylık dönemde bu zorunluluk aranmaz. İlk çalışma izni süresinin yedinci ayının başından itibaren her ay en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekir.

Çalışma izni uzatılan şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancının ise uzatılan izin dönemi boyunca her ay en az beş Türk vatandaşını işyerinde istihdam etmesi gerekir. Bakanlığın çalışma izni şerhlerinde bu yükümlülük açık şekilde belirtilmektedir.

100.000 ABD Doları Sermaye Payı Olan Yabancı Ortaklarda İstisna

Şirket ortağı yabancılar bakımından önemli bir yatırım istisnası bulunmaktadır. Yabancı ortağın sermaye payının 100.000 ABD doları veya üzerinde olması halinde, şirket ortağı yabancılar için belirlenen genel sermaye ve beş Türk vatandaşı istihdam kriterleri uygulanmaz.

Bu nedenle yabancı yatırımcının şirket içerisindeki sermaye payı çalışma izni başvurusunun nasıl değerlendirileceğini doğrudan değiştirebilir.

Bilişim Sektöründe 5 Türk Çalışan Şartı Var mı?

Bilişim sektöründe faaliyet gösteren işyerlerinde yazılım geliştirme, veri tabanı, mobil yazılım, sistem, ağ ve güvenlik ile kurumsal mimari gibi uzmanlık gerektiren görevler için yapılan çalışma izni başvurularında istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Bilişim sektörü dışında faaliyet gösteren şirketlerde de bu nitelikteki bilişim uzmanları bakımından en fazla iki yabancıyla sınırlı olmak üzere istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinin uygulanmaması esastır. Bu istisna özellikle yabancı yazılımcı ve bilişim uzmanı istihdam etmek isteyen şirketler açısından önemlidir.

Ar-Ge ve Teknoloji Şirketlerinde 5 Türk Çalışan Şartı

Ar-Ge veya tasarım merkezi belgesi bulunan şirketlerde Ar-Ge, yenilik ve tasarım personeli olarak çalışacak yabancılar ile teknoloji geliştirme bölgelerinde çalışacak yabancılar için de özel düzenleme bulunmaktadır. Gerekli olumlu görüşün alınması şartıyla bu başvurularda istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Ayrıca ülke ekonomisine yüksek katkı sağlayacak veya yüksek sayıda istihdam yaratacak nitelikli yatırımlar ile ileri teknoloji gerektiren işlerde Genel Müdürlüğün uygun bulması halinde genel değerlendirme kriterlerinin kısmen veya tamamen uygulanmaması mümkündür.

Eğitim ve Kamu Projelerinde İstihdam Kriteri

Yükseköğretim Kurulu tarafından ön izin verilen yabancı öğretim elemanlarının çalışma izni başvurularında değerlendirme kriterleri uygulanmaz. İlgili mevzuat kapsamında belirli eğitim kurumlarında ve milletlerarası okullarda çalışacak yabancılar için de istihdam ve mali yeterlilik kriterlerinden istisnalar bulunmaktadır.

Türkiye’nin taraf olduğu sözleşmeler kapsamında yürütülen projelerde veya kamu kurum ve kuruluşlarının sözleşme ve ihale yoluyla yürüttüğü belirli işlerde çalışacak yabancılar bakımından da istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz.

Turizm Sektöründe 5 Türk Çalışan Şartı Nasıl Uygulanır?

Turizm sektöründe işyerinin niteliğine ve yabancının yapacağı işe göre farklı kurallar bulunmaktadır. Örneğin turizm işletmesi belgesine sahip işletmeler bünyesinde sözleşmeyle faaliyet gösteren kuaför, kuyumcu, deri, halı veya tekstil satışı gibi belirli işletmelerde çalışacak en fazla iki yabancı için istihdam ve mali yeterlilik kriterleri uygulanmaz. Sağlık turizmi alanında faaliyet gösteren belirli yetkili aracı kuruluşların yurt içi başvurularında ise en fazla beş yabancı bakımından istisna bulunmaktadır.

Konaklama sektöründeki bazı ilave yabancı istihdam düzenlemeleri ise 11 Mart 2026 itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle otel, turizm işletmesi veya seyahat acentasında yabancı çalıştırılacaksa genel 5 Türk çalışan kuralının yanında sektörel kriterler de ayrıca incelenmelidir.

Kimler 5 Türk Çalışan Şartından Muaf Olabilir?

2026 güncel kriterlerine göre belirli yabancıların çalışma izni başvurularında istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin uygulanmaması esastır. Bunlar arasında anne, baba veya çocuğu Türk vatandaşı olan yabancılar, insani ikamet izni sahipleri, belirli insan ticareti mağdurları, vatansız kişi kimlik belgesi sahipleri, uzun dönem ikamet izni bulunanlar ve en az üç yıldır Türk vatandaşıyla evlilik birliği içerisinde yaşayan yabancılar bulunmaktadır.

Ayrıca belirlenen ikamet veya çalışma izinleriyle en az sekiz yıl Türkiye’de bulunmuş yabancılar, kriterlerde belirtilen Türk soylu yabancılar ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları da muafiyet kapsamındaki gruplar arasında yer almaktadır. Ancak muafiyet kapsamına girmek çalışma izninin otomatik olarak verileceği anlamına gelmez.

5 Türk Çalışan Şartı Sağlanmıyorsa Çalışma İzni Alınamaz mı?

Hayır. İşyerinde beş Türk çalışan bulunmaması tek başına her çalışma izni başvurusunun yapılamayacağı anlamına gelmez. Öncelikle yabancının ve işverenin 50 milyon TL net satış istisnası, yasal kalış geçmişi istisnası, şirket ortağı düzenlemeleri, bilişim ve teknoloji sektörleri, kamu projeleri veya kişisel muafiyetler kapsamında bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Bununla birlikte herhangi bir istisna bulunmuyor ve başvuru genel değerlendirme kriterlerine tabi ise her yabancı için beş Türk vatandaşı istihdam edilmesi gerekir.

5 Türk Çalışanın SGK’lı Olması Gerekir mi?

İstihdam kriterinin amacı gerçek ve kayıtlı istihdamın bulunmasıdır. Bu nedenle yalnızca çalışma izni kriterini karşılamak amacıyla fiilen çalışmayan kişilerin sigortalı gösterilmesi hukuki açıdan ciddi risk oluşturabilir. İşyerinin SGK kayıtları, çalışan sayısı ve fiili çalışma durumu birbiriyle uyumlu olmalıdır.

Özellikle şirket ortağı yabancıların izinlerinde Bakanlık, beş Türk vatandaşının her ay istihdam edilmesini açıkça aramaktadır. İlk izin bakımından yedinci aydan itibaren, uzatılmış çalışma izninde ise izin dönemi boyunca bu şartın yerine getirilmesi gerekir.

Çalışma İzni Başvurusunda İstihdam Kriteri Yanlış Hesaplanırsa Ne Olur?

İşyerinin genel kurala tabi olmasına rağmen gerekli Türk çalışan sayısının bulunmaması çalışma izni başvurusunun olumsuz değerlendirilmesine neden olabilir. Bunun tam tersi de mümkündür: İşveren aslında bir istisnadan yararlanabilecekken 5 Türk çalışan şartının zorunlu olduğunu düşünerek gereksiz personel istihdam edebilir.

Bu nedenle çalışma izni başvurusundan önce yalnızca çalışan sayısının değil; yabancının Türkiye’deki geçmişinin, şirketin mali durumunun, faaliyet sektörünün, yabancının şirketteki pozisyonunun ve varsa ortaklık yapısının birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

1. Yabancı çalışma izni için 5 Türk çalışan zorunlu mu?

Genel kural olarak bilanço esasına tabi işyerlerinde her bir yabancı için en az beş Türk vatandaşı istihdam edilmesi gerekir. Ancak önemli istisnalar bulunmaktadır.

2. İki yabancı çalışan için kaç Türk çalışan gerekir?

Herhangi bir istisna yoksa iki yabancı için genel olarak 10 Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekir.

3. 50 milyon TL net satışı olan şirketlerde 5 Türk çalışan şartı var mı?

Son yıl net satış tutarı en az 50 milyon TL olan işyerlerinde ilk beş yabancıya kadar istihdam kriteri uygulanmaz.

4. Yeni şirket kuran yabancı ortak hemen 5 Türk çalışan çalıştırmak zorunda mı?

İlk çalışma izninde ilk altı ay bu zorunluluk aranmaz. Yedinci ayın başından itibaren her ay en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekir.

5. 100.000 ABD doları sermaye payı olan yabancı ortak için 5 Türk şartı var mı?

Hayır. Yabancı ortağın sermaye payının 100.000 ABD doları veya üzerinde olması halinde şirket ortağı yabancılara ilişkin istihdam kriteri uygulanmaz.

6. Yabancı yazılımcı için 5 Türk çalışan şartı aranır mı?

Bilişim sektöründe belirlenen uzmanlık görevlerinde istihdam kriteri uygulanmaz. Bilişim dışındaki şirketlerde ise aynı nitelikteki pozisyonlarda en fazla iki yabancı için istisna uygulanabilir.

7. Uzun dönem ikamet izni sahibi yabancı için 5 Türk çalışan gerekir mi?

Güncel kriterlere göre uzun dönem ikamet izni sahibi yabancılar için istihdam, mali yeterlilik ve ücret kriterlerinin uygulanmaması esastır.

8. Türkiye’de uzun süredir yaşayan yabancılar 5 Türk çalışan şartından muaf olabilir mi?

Evet. Son beş yıl içerisinde öğrenci ikameti hariç en az üç yıl belirlenen yasal statüler kapsamında Türkiye’de kalmış yabancıların belirli yurt içi başvurularında, en fazla üç yabancıya kadar istihdam kriteri uygulanmayabilir.

9. 5 Türk çalışan şartı uzatma başvurusunda da aranır mı?

Başvuru istihdam kriterine tabi ise şart önemini korur. Özellikle şirket ortağı veya işyeri sahibi yabancının uzatılan çalışma izninde izin dönemi boyunca her ay en az beş Türk vatandaşının istihdam edilmesi gerekir.

10. 5 Türk çalışan yoksa çalışma izni başvurusu reddedilir mi?

Başvuru genel kurala tabi ve herhangi bir istisna bulunmuyorsa istihdam kriterinin karşılanmaması başvurunun olumsuz sonuçlanmasına neden olabilir. Ancak ret riski değerlendirilmeden önce yabancının veya işyerinin güncel muafiyet ve istisnalardan yararlanıp yararlanamayacağı kontrol edilmelidir.

Hukuki Destek ve Yabancı Çalışma İzni Danışmanlığı

Yabancı çalışma izni başvurularında 5 Türk çalışan şartının yanlış hesaplanması veya güncel istisnaların gözden kaçırılması, başvurunun reddedilmesine ya da şirket açısından gereksiz maliyetlerin ortaya çıkmasına neden olabilir. Özellikle 2026 yılı güncel kriterleri kapsamında şirketin net satış tutarı, yabancının Türkiye’deki yasal kalış geçmişi, sektör, ortaklık yapısı ve kişisel statüsü birlikte değerlendirilmelidir.

Av. Arb. Fırat Fesih Kaya ve FFK Partner Hukuk ve Danışmanlık; yabancı çalışma izni başvuruları, istihdam ve mali yeterlilik kriterleri, yabancı şirket ortaklarının çalışma izinleri, çalışma izni uzatma işlemleri ve ret kararlarına karşı yürütülecek hukuki süreçlerde profesyonel hukuki destek sunmaktadır. Hukuki durumunuza özel değerlendirme almak ve çalışma izni başvurunuzu güncel mevzuata uygun şekilde yürütmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Telefon: 0312 434 22 22 / 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr
Adres: Mevlana Bulvarı No:221, Yıldırım Tower No:148, 06520 Balgat, Çankaya, Ankara, Türkiye