Geçici Koruma Altındaki Yabancıların Çalışması (2026) | Çalışma İzni ve İş Hukuku Rehberi

Geçici koruma altındaki yabancılar Türkiye’de çalışabilir mi? Çalışma izni nasıl alınır? İşverenlerin yükümlülükleri nelerdir? Kota uygulaması, çalışma izni muafiyeti ve 2026 güncel mevzuatı hakkında kapsamlı rehber.

Türkiye’de geçici koruma kapsamında bulunan yabancıların çalışma hayatına katılımı, hem işverenler hem de yabancı çalışanlar açısından özel kurallara tabidir. Özellikle geçici koruma kimlik belgesine sahip yabancıların çalışma izni olmadan çalışabileceği yönündeki yanlış inanışlar, uygulamada ciddi idari para cezalarına ve hukuki uyuşmazlıklara neden olabilmektedir.

2026 yılı itibarıyla geçici koruma altındaki yabancıların çalıştırılması, 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu ile Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Çalışma İzinlerine Dair Yönetmelik kapsamında düzenlenmektedir. Kural olarak bu kişilerin Türkiye’de çalışabilmesi için çalışma izni alınması gerekir. Ancak mevsimlik tarım ve hayvancılık işleri gibi bazı alanlarda çalışma izni muafiyeti uygulanabilmektedir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin gibi yabancı nüfusunun yoğun olduğu şehirlerde faaliyet gösteren işverenlerin bu kurallara uygun hareket etmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreçte FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK ve Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, çalışma izni başvuruları, yabancı personel istihdamı ve İş Hukuku uyuşmazlıklarında profesyonel hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

---

Geçici Koruma Nedir?

Geçici koruma, kitlesel akın nedeniyle Türkiye’ye gelen ve bireysel uluslararası koruma başvurusu yerine geçici koruma statüsü tanınan yabancılara uygulanan hukuki statüdür.

Bu kapsamda bulunan kişiler, geçici koruma kimlik belgesi ile Türkiye’de belirli haklardan yararlanabilir. Ancak çalışma hakkı bakımından ayrıca çalışma iznine ilişkin özel kurallar uygulanmaktadır.

---

Hukuki Dayanak

Geçici koruma kapsamındaki yabancıların çalışma hayatına ilişkin temel düzenlemeler şunlardır:

• 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu
• 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu
• Geçici Koruma Sağlanan Yabancıların Çalışma İzinlerine Dair Yönetmelik
• 4857 sayılı İş Kanunu
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
• İlgili yönetmelikler ve uygulama rehberleri.

---

Geçici Koruma Altındaki Yabancılar Çalışabilir mi?

Evet.

Ancak çalışma izni alınmadan çalışmaları kural olarak mümkün değildir.

Geçici koruma kimlik belgesine sahip olmak tek başına çalışma hakkı sağlamaz. Çalışmaya başlamadan önce gerekli izin sürecinin tamamlanması gerekir.

---

Çalışma İzni Başvurusu Ne Zaman Yapılabilir?

Geçici koruma kapsamındaki yabancılar, geçici koruma kaydının yapıldığı tarihten itibaren altı ay geçtikten sonra çalışma izni başvurusuna konu olabilir.

Başvuru, yabancıyı çalıştıracak işveren tarafından elektronik sistem üzerinden yapılır.

---

Çalışma İzni Başvurusunu Kim Yapar?

İşverene bağlı çalışacak kişiler için başvuru;

• İşveren tarafından,
• Elektronik başvuru sistemi üzerinden

gerçekleştirilmektedir.

Bağımsız çalışma iznine başvurma hakkı bulunan kişiler ise kendi adlarına başvuru yapabilir.

---

İşyerindeki Kota Uygulaması

Geçici koruma kapsamındaki yabancıların çalıştırılmasında önemli sınırlamalardan biri yüzde 10 kota uygulamasıdır.

Kural olarak;

• İşyerinde çalışan geçici koruma kapsamındaki yabancı sayısı,
• Aynı işyerinde çalışan Türk vatandaşı çalışanların %10’unu geçemez.

Toplam çalışan sayısı ondan az olan işyerleri bakımından ise yönetmelikte özel değerlendirme esasları bulunmaktadır.

---

Mevsimlik Tarım ve Hayvancılık İşlerinde Çalışma

Geçici koruma kapsamındaki yabancılar bakımından önemli bir istisna bulunmaktadır.

Mevsimlik tarım ve hayvancılık işlerinde çalışacak kişiler için çalışma izni yerine çalışma izni muafiyeti uygulanabilir.

Bu durumda başvurular ilgili valiliğe yapılmakta ve Bakanlığa bildirilmektedir. Ayrıca Bakanlık il ve kota sınırlaması getirebilir.

---

İşverenin Yükümlülükleri

Geçici koruma kapsamındaki yabancıları çalıştıran işverenler;

• Çalışma izni alınmasını sağlamalı,
• SGK bildirimlerini zamanında yapmalı,
• Yazılı iş sözleşmesi düzenlemeli,
• Ücret ödemelerini mevzuata uygun gerçekleştirmeli,
• İş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini yerine getirmeli,
• Çalışma izni sürelerini takip etmelidir.

---

Geçici Koruma Altındaki Çalışanların İşçilik Hakları

Çalışma izniyle çalışan geçici koruma kapsamındaki yabancılar da İş Kanunu kapsamında birçok temel haktan yararlanır.

Bunlar arasında;

• Ücret hakkı,
• Fazla çalışma ücreti,
• Hafta tatili,
• Ulusal bayram ve genel tatil ücretleri,
• Yıllık ücretli izin,
• İş sağlığı ve güvenliği,
• Kıdem ve ihbar tazminatı (şartları oluştuğunda),
• SGK hakları

bulunmaktadır.

---

Çalışma İzni Olmadan Çalıştırmanın Sonuçları

Geçici koruma kapsamındaki yabancıların çalışma izni olmadan çalıştırılması hâlinde;

• İşveren hakkında idari para cezaları uygulanabilir.
• Yabancı hakkında idari işlemler başlatılabilir.
• Çalışma izni başvurularında olumsuz sonuçlar doğabilir.
• Göç mevzuatı kapsamında ek işlemler gündeme gelebilir.

---

Hukuki Riskler

İşverenlerin en sık yaptığı hatalar şunlardır:

• Geçici koruma kimlik belgesini çalışma izni yerine kabul etmek.
• Altı aylık bekleme süresini dikkate almamak.
• Kota uygulamasını ihlal etmek.
• Çalışma izni süresini takip etmemek.
• SGK bildirimlerini eksik yapmak.
• Yazılı iş sözleşmesi düzenlememek.
• Çalışma izni muafiyeti kapsamını yanlış değerlendirmek.

---

Delil Olarak Kullanılabilecek Belgeler

Uyuşmazlık hâlinde;

• Geçici koruma kimlik belgesi,
• Çalışma izni,
• Çalışma izni muafiyet belgesi,
• İş sözleşmesi,
• SGK kayıtları,
• Bordrolar,
• Banka ödeme kayıtları,
• Personel dosyası,
• İŞKUR ve Bakanlık kayıtları,
• Elektronik başvuru belgeleri

önemli delil niteliği taşımaktadır.

---

Şirketler İçin Öneriler

Geçici koruma kapsamındaki yabancıları çalıştıran işverenlerin;

• Çalışma izni onaylanmadan işe başlatmaması,
• Kota hesaplamalarını düzenli kontrol etmesi,
• Çalışma izni sürelerini takip etmesi,
• SGK bildirimlerini zamanında yapması,
• İnsan kaynakları ekiplerini yabancı istihdamı konusunda eğitmesi,
• Düzenli hukuki denetim yaptırması,
• İş sözleşmelerini uzman hukukçulara hazırlatması

önerilmektedir.

---

2026 Güncel Değerlendirme

2026 yılı itibarıyla geçici koruma kapsamındaki yabancıların çalışma hayatına katılımı sıkı şekilde denetlenmektedir. Kural olarak çalışma izni alınmadan çalışmaları mümkün değildir. Başvuruların geçici koruma kaydından itibaren altı ay sonra yapılabilmesi, işyeri bazında %10 kota uygulaması ve mevsimlik tarım ile hayvancılık işlerine ilişkin çalışma izni muafiyeti, uygulamanın en önemli özellikleri arasında yer almaktadır. İşverenlerin idari yaptırımlarla karşılaşmaması için çalışma izni süreçlerini dikkatle yönetmeleri gerekmektedir. Bu kapsamda FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK ve Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, yabancı personel istihdamı ve çalışma izni süreçlerinde kapsamlı hukuki destek sunmaktadır.

---

Resmî Kurumlara Dış Bağlantı Önerileri

• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
• Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü
• Göç İdaresi Başkanlığı
• Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
• Türkiye İş Kurumu (İŞKUR)
• Mevzuat Bilgi Sistemi
• UYAP
• Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK)

Geçici koruma altındaki yabancılar çalışma izni olmadan çalışabilir mi?

Hayır. Kural olarak çalışma izni alınmadan çalışmaları mümkün değildir.

Çalışma izni başvurusu ne zaman yapılabilir?

Geçici koruma kaydının yapıldığı tarihten itibaren altı ay geçtikten sonra başvuru yapılabilir.

Başvuruyu kim yapar?

İşverene bağlı çalışacak kişiler için başvuru işveren tarafından elektronik sistem üzerinden yapılır.

İşyerindeki yabancı çalışan kotası nedir?

Kural olarak geçici koruma kapsamındaki yabancı çalışan sayısı, Türk çalışan sayısının %10’unu geçemez.

Mevsimlik tarım işlerinde çalışma izni gerekir mi?

Bu alanda çalışma izni yerine çalışma izni muafiyeti uygulanabilmektedir.

Geçici koruma kapsamındaki çalışanlar kıdem tazminatı alabilir mi?

Çalışma izniyle yasal olarak çalışan kişiler, kanuni şartlar oluştuğunda kıdem tazminatı ve diğer işçilik haklarından yararlanabilir.

Çalışma izni olmadan çalıştırmanın cezası var mı?

Evet. İşveren ve yabancı açısından idari yaptırımlar uygulanabilir.

İşveren hukuki riskleri nasıl azaltabilir?

Çalışma izni süreçlerini zamanında tamamlamak, kota uygulamasına uymak, SGK yükümlülüklerini yerine getirmek ve profesyonel hukuki danışmanlık almak en etkili yöntemlerdir.

---

Uzman Hukuki Destek

Geçici koruma kapsamındaki yabancıların çalışma izinleri, yabancı personel istihdamı, kota uygulamaları, SGK işlemleri, iş sözleşmeleri ve tüm İş Hukuku süreçlerinde FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK ve Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, işverenlere, yabancı çalışanlara ve uluslararası şirketlere kapsamlı hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

Hemen Ara: 0312 434 22 22

WhatsApp: 0532 769 22 22

E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

---

Uyarı

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.

---