İcra hukukunda şikayet icra ve iflas dairesinin tesis ettiği ve ilgililerin menfaatlerine halel getiren işlemlerin olumsuz etkilerini icra mahkemesi vasıtasıyla ortadan kaldırmaya hizmet eden icra ve iflas hukukuna özgü bir hukuki çaredir. Şikayet İcra İflas Kanunu’nun 16. maddesinde düzenlenmiş olup çeşitli gerekçelerle şikayet yoluna başvurmak mümkündür.

Bu yazımızda icra hukukunda şikayet nedir, şikayet nereye yapılır, şikayet kime karşı yapılır, icra müdürlüğü işlemi yapmıyor ne yapabilirim, icra müdürlüğü hatalı işlem yaptı ne yapabilirim, icra müdürlüğü haczi kabil olmayan malı haczetti ne yapabilirim, şikayet süresi nedir, şikayet takibi durdurur mu, şikayetin sonuçları nelerdir gibi soruları yanıtlayacağız.

Şikayet nedir?

İcra ve iflas dairelerinin yapmış olduğu hukuka aykırı işlemlerin iptaline, düzeltilmesine ya da yapılmamış olan işlemlerin yaptırılmasına yönelik olarak icra mahkemesine yapılan başvuruya şikayet denir.

Şikayetin tarafları kimlerdir?

Şikayetçi: İcra dairesinin hukuka aykırı işlemlerinin iptali için şikayet yoluna başvurabilecek kişiler, işlemin iptalinde menfaati bulunan takibin tarafı veya ilgili üçüncü kişilerdir.

Şikayet Edilen: Her ne kadar hukuka aykırı işlem her ne kadar icra dairesi tarafından gerçekleştirilmiş olsa da şikayet edilen taraf icra dairesi değil, işlem lehine olan taraftır.

Bu durumu bir örnekle açıklamak gerekirse; (A), (B)’ye karşı icra takibi başlatmış ve takip kesinleşmiştir. (B)’nin borcunu ödememesi üzerine (A), (B)’nin emekli maaşı üzerine haciz uygulanmasını istemiş ve icra dairesi bu talebi kabul ederek haciz gerçekleştirmiştir. Bu durumda (B)’nin şikayet yoluna gitmesi gerekir. Ancak şikayetin karşı tarafı hatalı işlem yapan icra dairesi değil, takibin alacaklısı olan (A)’dır.

Şikayet sebepleri nelerdir?

Şikayet yoluna dört sebeple başvurulabilir. Bu sebepler şunlardır:

• Kanuna Aykırılık: Bu şikayet sebebi genel şikayet sebebidir. İcra müdürünün bir kanun hükmünü hiç uygulamaması ya da yanlış uygulaması anlamına gelir. Örneğin icra müdürü, işçinin maaşının en fazla dörtte birini haczedebileceği halde yarısının haczedilmesine karar verirse kanuna aykırılık nedeniyle şikayet yoluna başvurulabilir.

• Hadiseye Aykırılık: İcra müdürüne takdir yetkisi verildiği durumlarda ortaya çıkan bir şikayet sebebidir. İcra müdürünün takdir yetkisini hadiseye uygun şekilde kullanmadığı gerekçesiyle şikayet yoluna başvurulur. Örneğin borçlunun haline münasip evinin haczedilemeyeceği düzenlenmiştir. Borçlunun evinin haline münasip olup olmadığının takdiri ise icra müdürüne bırakılmıştır. Eğer borçlu haczedilen evinin haline münasip olduğunu düşünüyorsa hadiseye aykırılık nedeniyle şikayet yoluna başvurmalıdır.

• Hakkın Gereğinin Yerine Getirilmemesi: İcra müdürünün haklı bir neden olmaksızın görevi dahilinde olan bir işlemi yapmayı reddetmesi halinde bir hakkın yerine getirilmemesi olarak nitelendirilir.

• Hakkın Sürüncemede Bırakılması: İcra müdürünün görevi dahilinde olan bir işlemi yapmayı reddetmemekle birlikte, haklı neden olmaksızın o işlemi yapmaktan kaçınması bir hakkın yerine getirilmesinin sürüncemede bırakılması olarak nitelendirilir. Örneğin satış talebinde bulunulmuş olmasına rağmen icra müdürü satış işlemlerine başlamıyorsa şikayet yoluna başvurulabilir.

Şikayet süresi nedir?

Şikayet süresi kural olarak şikayete konu işlemin öğrenildiği tarihten itibaren 7 gündür. Ancak istisnai olarak bazı hallerde şikayet süresizdir. Bunlar; hakkın yerine getirilmemesi, hakkın sürüncemede bırakılması ve kamu düzenine aykırılıktır.

Şikayet süresi kaçırılırsa ciddi hak kayıpları meydana gelebildiğinden sürelere dikkat edilmelidir. Mümkünse icra avukatından yardım alınmalıdır.

Şikayet nereye yapılır?

Şikayet başvurusu icra mahkemesine yapılır. İcra mahkemesi yerine icra dairesine yapılan şikayet hüküm ve sonuç doğurmaz. Şikayete başvurulacak yetkili icra mahkemesi ise şikayete konu işlemi yapan icra dairesinin bağlı bulunduğu yer icra mahkemesidir.

Şikayet icra takibini durdurur mu?

İcra mahkemesine yapılan şikayet icrayı durdurmaz; ancak icra mahkemesi hal ve şartlara göre gerekli gördüğü takdirde takibin durdurulmasına karar verebilir.

Şikayetin sonuçları nelerdir?

Şikayet talebi reddedilebilir. Şikayet süresi içerisinde yapılmamışsa veya şikayet nedeni yerinde değilse şikayet talebi reddedilir.

Şikayet talebi kabul edilebilir. Bu halde icra mahkemesi işlemin iptali, işlemin düzeltilmesi veya yapılmayan işlemlerin yapılmasını emreder.

Stj.Av.Hasan Yalçın Ejder