İşveren Yapay Zekâ ile Performans Ölçebilir mi? (2026 Güncel) | İş Hukuku ve KVKK

İşveren yapay zekâ ile çalışan performansını ölçebilir mi? Yapay zekâ destekli performans değerlendirmesi hukuka uygun mu? KVKK, İş Kanunu, ayrımcılık yasağı ve 2026 güncel uygulamaları hakkında kapsamlı rehber.

---

Yapay zekâ teknolojileri, insan kaynakları yönetiminde en hızlı gelişen alanlardan biridir. Günümüzde birçok şirket; çalışan performansını analiz etmek, verimliliği ölçmek, hedef takibi yapmak ve insan kaynakları süreçlerini optimize etmek amacıyla yapay zekâ destekli sistemlerden yararlanmaktadır.

Türk hukukunda işverenin yapay zekâ destekli performans değerlendirme sistemi kullanmasını yasaklayan özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Ancak bu uygulamalar; 4857 sayılı İş Kanunu, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK), 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu, eşit davranma ilkesi ve çalışanların temel hakları çerçevesinde değerlendirilmektedir. KVKK da işyerlerinde üretken yapay zekâ araçlarının kullanımına ilişkin yayımladığı güncel dokümanda, kurumsal politika oluşturulması, veri güvenliği ve insan denetiminin önemine dikkat çekmektedir.

2026 yılı itibarıyla Ankara, İstanbul, İzmir, Bursa ve Mersin gibi büyük şehirlerde faaliyet gösteren birçok şirket, performans yönetiminde yapay zekâ tabanlı çözümler kullanmaktadır. FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, bu sistemlerin İş Hukuku ve KVKK bakımından hukuka uygun şekilde uygulanması konusunda profesyonel Hukuki Danışmanlık hizmeti sunmaktadır.

---

İşveren Yapay Zekâ ile Performans Ölçebilir mi?

Evet.

İşveren;

• Performans analizleri,
• Hedef gerçekleşme oranları,
• İş tamamlama süreleri,
• Verimlilik raporları,
• Satış performansı,
• Vardiya verileri,
• İş süreçleri analizleri

gibi alanlarda yapay zekâ sistemlerinden yararlanabilir.

Ancak yapay zekâ, çalışan hakkında hukuki sonuç doğuran kararların tek belirleyicisi hâline getirilmemelidir. İnsan değerlendirmesi ve denetimi korunmalıdır. KVKK’nın 2026 tarihli rehberi de üretken yapay zekâ çıktılarının insan denetimi altında değerlendirilmesini önermektedir.

---

Hukuki Dayanak

Yapay zekâ destekli performans değerlendirmelerinde başlıca uygulanacak mevzuat şunlardır:

• 4857 sayılı İş Kanunu
• 6698 sayılı KVKK
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
• 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
• Anayasa
• Güncel Yargıtay kararları

---

Performans Ölçümünde Hangi Veriler Kullanılabilir?

Hukuka uygun olmak kaydıyla;

• İş tamamlama oranları
• Proje başarıları
• Satış verileri
• Devam durumu
• Vardiya kayıtları
• Kurumsal sistem kullanım verileri
• İş hedefleri
• Müşteri memnuniyeti verileri

performans değerlendirmesinde kullanılabilir.

Ancak özel hayatı ilgilendiren ve işle ilgisi bulunmayan verilerin işlenmesi hukuka aykırılık oluşturabilir.

---

KVKK Açısından Nelere Dikkat Edilmelidir?

Yapay zekâ sistemleri çoğu zaman kişisel veri işlemektedir.

Bu nedenle işveren;

• Çalışanları aydınlatmalıdır.
• Veri işleme amacını açıkça belirlemelidir.
• Gereğinden fazla veri toplamamalıdır.
• Teknik ve idari güvenlik tedbirlerini almalıdır.
• Veri minimizasyonu ilkesine uygun hareket etmelidir.
• Yapay zekâ kullanımına ilişkin kurumsal politika oluşturmalıdır.

---

Yapay Zekâ Tek Başına Performans Kararı Verebilir mi?

Hukuken bu yaklaşım ciddi riskler doğurabilir.

Performans değerlendirmesi;

• Objektif kriterlere dayanmalı,
• İnsan denetimi içermeli,
• Ayrımcılık oluşturmamalı,
• Şeffaf olmalıdır.

İşten çıkarma, terfi veya ücret artışı gibi önemli kararların yalnızca algoritmik değerlendirmeye dayandırılması, uyuşmazlık hâlinde hukuki tartışmalara yol açabilir.

---

Ayrımcılık Riski

Yapay zekâ sistemleri;

• Yaş,
• Cinsiyet,
• Engellilik,
• Dil,
• Irk,
• Din,
• Sendikal faaliyet

gibi nedenlerle doğrudan veya dolaylı ayrımcılığa yol açmamalıdır.

İşveren, kullandığı sistemlerin eşit davranma ilkesine uygun çalıştığını denetlemekle yükümlüdür.

---

Hukuki Riskler

En sık karşılaşılan riskler şunlardır:

• KVKK ihlalleri
• Algoritmik ayrımcılık
• Hatalı performans puanlamaları
• Şeffaf olmayan değerlendirme kriterleri
• İnsan denetiminin bulunmaması
• Veri güvenliği ihlalleri
• İşe iade ve tazminat davaları

---

Delil Olarak Kullanılabilecek Belgeler

Uyuşmazlıklarda;

• İş sözleşmesi
• Performans kriterleri
• Yapay zekâ kullanım politikaları
• KVKK aydınlatma metinleri
• Sistem log kayıtları
• Performans raporları
• İnsan kaynakları kayıtları
• Elektronik yazışmalar
• Tanık beyanları

önemli delil niteliğindedir.

---

Şirketler İçin Öneriler

Şirketlerin;

• Yapay zekâ kullanım politikası hazırlaması,
• Performans kriterlerini yazılı hâle getirmesi,
• İnsan denetimini sürdürmesi,
• KVKK uyumunu sağlaması,
• Çalışanları bilgilendirmesi,
• Algoritmik kararları düzenli olarak denetlemesi,
• Düzenli İş Hukuku ve Hukuki Danışmanlık hizmeti alması,

olası Hukuki Riskleri önemli ölçüde azaltacaktır.

---

2026 Güncel Değerlendirme

2026 yılı itibarıyla Türkiye’de işverenlerin yapay zekâ ile performans ölçmesini yasaklayan özel bir kanun bulunmamaktadır. Ancak KVKK’nın 2026 yılında yayımladığı “İş Yerlerinde Üretken Yapay Zekâ Araçlarının Kullanımı” dokümanı; kurumsal politika oluşturulması, çalışanların bilgilendirilmesi, veri güvenliğinin sağlanması ve yapay zekâ çıktılarının mutlaka insan denetiminden geçirilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu nedenle performans değerlendirme süreçlerinde yalnızca yapay zekâya dayalı otomatik karar mekanizmaları yerine, insan kontrolünü içeren hibrit sistemlerin tercih edilmesi hukuki riskleri azaltacaktır.

---

Resmî Kurumlara Dış Bağlantı Önerileri

• Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK)
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
• Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)
• Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK)
• Mevzuat Bilgi Sistemi
• Resmî Gazete
• UYAP

---

İşveren yapay zekâ ile performans ölçebilir mi?

Evet. Ancak uygulama İş Kanunu ve KVKK hükümlerine uygun olmalıdır.

Yapay zekâ tek başına işten çıkarma kararı verebilir mi?

Bu tür önemli kararların yalnızca otomatik sistemlere bırakılması ciddi hukuki riskler doğurabilir; insan değerlendirmesi korunmalıdır.

Performans değerlendirmesinde hangi veriler kullanılabilir?

İşle doğrudan bağlantılı, ölçülü ve hukuka uygun şekilde elde edilen performans verileri kullanılabilir.

KVKK neden önemlidir?

Çünkü performans sistemleri çalışanların kişisel verilerini işlemektedir.

Yapay zekâ ayrımcılık oluşturabilir mi?

Evet. Algoritmik önyargılar ayrımcılık riski doğurabilir. Bu nedenle sistemler düzenli olarak denetlenmelidir.

Çalışanlar yapay zekâ ile performans ölçüldüğü konusunda bilgilendirilmeli midir?

Evet. Veri işleme faaliyetleri hakkında aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmelidir.

Yapay zekâ destekli performans raporları delil olabilir mi?

Somut olayın özelliklerine göre diğer delillerle birlikte değerlendirilebilir.

Yapay zekâ ile performans sistemi kurulurken neden İş Avukatı desteği alınmalıdır?

Sistemin güncel mevzuata uygun kurulması, KVKK uyumunun sağlanması ve Hukuki Risklerin azaltılması için uzman bir İş Avukatı desteği alınması önemlidir.

---

Uzman Hukuki Destek

Yapay zekâ destekli performans değerlendirme sistemleri, insan kaynakları süreçleri, KVKK uyumu, İş Hukuku, İş Avukatı, Hukuki Danışmanlık, Kurumsal Yönetim, Şirket Yükümlülükleri ve Hukuki Risk yönetimi konularında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunmaktayız.

Hemen Ara:
0312 434 22 22

WhatsApp:
0532 769 22 22

E-posta:
ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

---

Uyarı

“Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.”

---