Koruma Kurulu İzni Nasıl Alınır? | Gerekli Belgeler ve Başvuru 2026

Koruma kurulu izni nasıl alınır? Sit alanında veya tescilli yapıda inşaat, tadilat ve restorasyon için gerekli belgeler, başvuru aşamaları, proje onayı, ret kararına itiraz ve dava yolları hakkında 2026 güncel rehber.

Sit alanında bulunan bir taşınmazda yeni yapı yapmak, tescilli bir binayı onarmak, tadilat gerçekleştirmek veya restorasyon uygulamasına başlamak için çoğu durumda Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu izni alınması gerekir. Koruma kurulu izni, taşınmazın tarihî ve kültürel değerlerinin korunması amacıyla proje ve uygulamanın ilgili kurul tarafından uygun bulunmasını ifade eder.

Bu izin, klasik yapı ruhsatından farklıdır. Koruma kurulunun projeyi uygun bulması, her durumda doğrudan inşaata başlanabileceği anlamına gelmez. Kurul kararından sonra belediye veya diğer yetkili idareden yapı ruhsatı ve gerekli teknik izinlerin de alınması gerekebilir.

Aynı şekilde belediye tarafından verilen yapı ruhsatı da sit alanında veya tescilli taşınmazda gerekli koruma kurulu izninin yerine geçmez. Projeye başlamadan önce taşınmazın sit statüsü, tescil durumu, koruma grubu, koruma amaçlı imar planı ve önceki kurul kararları birlikte incelenmelidir.

Koruma Kurulu İzni Nedir?

Koruma kurulu izni; sit alanları, korunması gerekli taşınmaz kültür varlıkları ve bunların korunma alanlarında yapılacak fiziki ve inşai müdahalelerin ilgili Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından değerlendirilerek uygun bulunmasıdır.

Koruma kurulunun incelemesine konu olabilecek başlıca işlemler şunlardır:

• Tescilli yapıda restorasyon,
• Rölöve ve restitüsyon projeleri,
• Esaslı onarım ve tadilat,
• Tescilli yapının yeniden inşası,
• Sit alanında yeni yapılaşma,
• Tescilli yapıya komşu parselde inşaat,
• Kat ilavesi veya cephe değişikliği,
• Çatı, pencere ve kapı değişiklikleri,
• İşlev değişikliği,
• Yıkım veya rekonstrüksiyon,
• Altyapı ve çevre düzenleme çalışmaları.

Her müdahale için aynı proje ve belgeler aranmaz. Başvurunun kapsamı, taşınmazın niteliğine ve yapılmak istenen işleme göre değişir.

Koruma Kurulu İzni Hangi Taşınmazlar İçin Gerekir?

Koruma kurulu izni özellikle şu taşınmazlarda gündeme gelir:

• Tescilli taşınmaz kültür varlıkları,
• Arkeolojik sit alanları,
• Kentsel sit alanları,
• Tarihî sit alanları,
• Kentsel arkeolojik sit alanları,
• Tescilli yapının korunma alanında bulunan taşınmazlar,
• Koruma amaçlı imar planına tabi parseller,
• Kurul kararıyla özel yapılaşma koşulları belirlenmiş alanlar.

Doğal sit alanlarında ise başvuru mercii ve izin süreci taşınmazın statüsüne göre farklılaşabilir. Bu alanlarda Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yetkisi gündeme gelebilir.

Başvuru Hangi Koruma Kuruluna Yapılır?

Başvuru, taşınmazın bulunduğu yer bakımından yetkili Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne yapılır.

Türkiye’de farklı iller ve ilçeler için ayrı kurul müdürlükleri bulunmaktadır. İstanbul ve İzmir gibi bazı şehirlerde birden fazla numaralı kurul müdürlüğü görev yapmaktadır. Hangi kurulun yetkili olduğu, taşınmazın il ve ilçe konumuna göre Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün görev alanı listesinden belirlenebilir.

Başvuru bazı durumlarda doğrudan kurul müdürlüğüne yapılırken bazı projeler belediye, valilik, KUDEB veya ilgili yerel idare aracılığıyla kurula gönderilebilir.

Koruma Kurulu İzni İçin Kim Başvurabilir?

Başvuruyu kural olarak;

• Taşınmaz maliki,
• Maliklerin yetkilendirdiği kişi,
• Noter vekâleti bulunan avukat veya temsilci,
• İlgili kamu kurumu,
• Belediye veya valilik,
• Proje müellifi aracılığıyla malik

yapabilir.

Taşınmaz hisseliyse yapılacak işlemin niteliğine göre diğer maliklerin muvafakati gerekebilir. Özellikle ortak mülkiyette esaslı tadilat, yeniden yapım veya kullanım değişikliği gibi işlemlerde mülkiyet ve temsil belgeleri dikkatle hazırlanmalıdır.

Koruma Kurulu İzni İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Belgeler başvuru türüne göre değişmekle birlikte yeni yapılaşma, tadilat ve restorasyon başvurularında genellikle aşağıdaki evraklar istenir:

• Kimlik ve iletişim bilgilerini içeren başvuru dilekçesi,
• Güncel tapu veya mülkiyet durum belgesi,
• Vekille başvuruluyorsa vekâletname,
• Tescil kararı ve önceki kurul kararları,
• İmar durumu belgesi,
• Kadastro paftası,
• Aplikasyon krokisi,
• Çap belgesi,
• Hâlihazır harita,
• Kotlu veya röperli kroki,
• Fotoğraf albümü,
• Mimari proje,
• Teknik açıklama raporu,
• Belediye veya ilgili idarenin ön görüşü,
• Proje ve eklerinin dijital kopyası.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün hizmet standartlarında rölöve, restitüsyon, restorasyon, rekonstrüksiyon ve tadilat projeleri için güncel mülkiyet belgesi, projeler, proje raporları, fotoğraf albümü, aplikasyon krokisi, kadastro paftası, imar planı ve imar durumu gibi belgeler sayılmaktadır. Yeni yapılaşma ve tadilat projelerinde belediye veya ilgili idare onayı ve görüşü de aranmaktadır.

Rölöve, Restitüsyon ve Restorasyon Projesi Nedir?

Tescilli yapılarda kurul izni alınabilmesi için çoğu zaman üç temel proje hazırlanır.

Rölöve Projesi

Rölöve, yapının mevcut durumunun ölçülerek çizim ve fotoğraflarla belgelenmesidir. Yapının planları, kesitleri, cepheleri, malzemeleri, bozulmaları ve mimari detayları gösterilir.

Restitüsyon Projesi

Restitüsyon, yapının geçmişteki özgün hâlinin tarihî belgeler, eski fotoğraflar, arşiv kayıtları ve yapısal izler kullanılarak bilimsel biçimde ortaya konulmasıdır.

Restorasyon Projesi

Restorasyon projesi, yapının korunması, onarılması ve gerektiğinde yeni işleve uyarlanması için yapılacak uygulamaları gösterir. Hangi özgün unsurların korunacağı, hangi müdahalelerin gerçekleştirileceği ve kullanılacak malzemeler bu projede açıklanır.

Bu projelerin koruma alanında deneyimli mimar ve mühendislerce hazırlanması, başvurunun sağlıklı ilerlemesi bakımından önemlidir.

Koruma Kurulu Başvurusu Nasıl Yapılır?

Koruma kurulu izni genel olarak şu aşamalarla alınır:

1. Taşınmazın Koruma Statüsü Araştırılır

İlk olarak taşınmazın;

• Sit alanında olup olmadığı,
• Sit türü ve derecesi,
• Tescilli yapı niteliği,
• Koruma grubu,
• Korunma alanı sınırları,
• Önceki kurul kararları,
• Koruma amaçlı imar planı

incelenmelidir.

Tapuda herhangi bir şerh bulunmaması, taşınmazın koruma statüsünün olmadığı anlamına gelmeyebilir. Güncel kurul ve belediye kayıtlarının ayrıca araştırılması gerekir.

2. Yapılacak Müdahalenin Türü Belirlenir

Başvuru öncesinde yapılacak işlemin;

• Basit onarım,
• Esaslı onarım,
• Tadilat,
• Restorasyon,
• Rekonstrüksiyon,
• Yeni yapılaşma,
• İşlev değişikliği

olup olmadığı belirlenir.

Yanlış başvuru türü seçilmesi, dosyanın eksik işlemden geri gönderilmesine neden olabilir.

3. Proje ve Belgeler Hazırlanır

Mimar, mühendis, şehir plancısı veya restorasyon uzmanları tarafından gerekli çizimler, raporlar ve fotoğraf albümleri hazırlanır. Projelerin koruma amaçlı imar planına, kurul ilke kararlarına ve taşınmaz hakkında daha önce alınan özel kararlara uygun olması gerekir.

4. Belediye veya KUDEB Görüşü Alınır

Bazı başvurularda proje önce belediye veya ilgili idareye sunulur. Belediyenin projenin imar mevzuatına uygunluğunu belirten görüşüyle dosya kurul müdürlüğüne gönderilir.

KUDEB bulunan belediyelerde basit bakım ve onarım işlemleri doğrudan KUDEB tarafından değerlendirilebilir. KUDEB ayrıca kurulca onaylanan restorasyon projelerinin uygulamasını denetleyebilir.

5. Dosya Koruma Kurulu Müdürlüğüne Sunulur

Başvuru dilekçesi ve ekleri yetkili kurul müdürlüğüne teslim edilir. Eksik belge bulunması hâlinde tamamlanması istenir.

Kurul müdürlüğü uzmanları taşınmazda inceleme yapabilir, fotoğraf çekebilir ve teknik uzman raporu hazırlayabilir.

6. Başvuru Kurul Gündemine Alınır

Dosya teknik ve idari bakımdan tamamlandıktan sonra koruma bölge kurulunun toplantı gündemine alınır.

Kurul;

• Projeyi aynen uygun bulabilir,
• Düzeltme isteyebilir,
• Ek belge veya proje talep edebilir,
• Yerinde inceleme yapılmasına karar verebilir,
• Başvuruyu reddedebilir.

7. Kurul Kararı Tebliğ Edilir

Kurulun kararı başvuru sahibine, belediyeye ve ilgili kurumlara gönderilir. Projenin uygun bulunması hâlinde kurul onaylı proje paftaları hazırlanır.

Uygulamaya yalnızca kurul kararında belirtilen kapsam ve koşullar çerçevesinde başlanmalıdır.

Koruma Kurulu İzni Kaç Günde Çıkar?

Başvurunun sonuçlanma süresi dosyanın türüne, eksiklik bulunup bulunmamasına, kurul gündeminin yoğunluğuna ve yerinde inceleme gerekip gerekmediğine göre değişir.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün hizmet standartlarında;

• Basit onarım başvuruları için 30 gün,
• Rölöve, restitüsyon, restorasyon, rekonstrüksiyon ve tadilat projelerinin değerlendirilmesi için 60 gün,
• Yapı kullanma izni görüş talepleri için 30 gün

gibi hizmet süreleri gösterilmektedir. Ancak bu süreler dosyanın eksiksiz olması ve ek çalışma gerekmemesi hâlinde esas alınan idari hizmet süreleridir.

Ek proje, kurum görüşü, kazı, sondaj veya revizyon gerektiğinde süreç uzayabilir.

Basit Onarım İçin Kurul İzni Gerekir mi?

Tescilli yapılarda sıva, boya, çatı aktarımı, doğrama bakımı ve benzeri işlemler basit onarım kapsamında değerlendirilebilir. Ancak hangi uygulamanın basit onarım olduğu taşınmazın niteliğine göre belirlenir.

KUDEB bulunan yerlerde basit onarım başvuruları genellikle KUDEB’e yapılır. Başvuruda mülkiyet belgesi, yapının yasal durumuna ilişkin belge ve yapılmak istenen onarımların maddeler hâlinde listesi istenebilir.

Taşıyıcı sisteme müdahale, plan değişikliği, cephe karakterinin değiştirilmesi veya yeni alan oluşturulması basit onarım sayılmayabilir.

Kurul İzni Alındıktan Sonra İnşaata Başlanabilir mi?

Her zaman doğrudan başlanamaz.

Kurul kararından sonra;

• Yapı ruhsatı,
• Tadilat ruhsatı,
• Fenni mesuliyet belgeleri,
• Statik ve tesisat onayları,
• Müze müdürlüğü denetimi,
• Kazı veya sondaj izni,
• Diğer kurum görüşleri

gerekebilir.

Koruma kurulu izni, belediyenin ruhsat yetkisini ortadan kaldırmaz. Uygulama hem kurul onaylı projeye hem de yapı ruhsatına uygun gerçekleştirilmelidir.

Projeye Aykırı Uygulama Yapılırsa Ne Olur?

Kurul tarafından onaylanan projeden farklı uygulama yapılması hâlinde;

• İnşaat durdurulabilir,
• Aykırı imalat mühürlenebilir,
• Projenin yeniden kurula sunulması istenebilir,
• Yapı ruhsatı iptal edilebilir,
• Eski hâle getirme veya yıkım kararı alınabilir,
• İdari para cezası uygulanabilir,
• Ceza soruşturması başlatılabilir.

KUDEB, kurulca onaylanan rölöve ve restorasyon projelerine aykırı uygulamaları tespit ettiğinde bunları rapor ve fotoğraflarla kurul müdürlüğüne bildirir ve kurul kararı gelinceye kadar uygulamayı durdurabilir.

Koruma Kurulu Başvurusu Reddedilirse Ne Yapılabilir?

Ret kararının gerekçesi öncelikle ayrıntılı biçimde incelenmelidir. Ret kararı;

• Eksik belgeye,
• Projenin tarihî dokuya aykırı olmasına,
• Koruma amaçlı imar planına aykırılığa,
• Yapılaşma yasağına,
• Yanlış proje tekniğine,
• Kültür varlığına zarar verme riskine

dayanabilir.

Eksiklikler giderilerek veya proje revize edilerek yeniden başvuru yapılabilir.

Ayrıca 2863 sayılı Kanun kapsamında koruma bölge kurulu kararlarına karşı idari itiraz mekanizmaları ve koşulları oluştuğunda idare mahkemesinde iptal davası gündeme gelebilir.

Koruma Kurulu Kararına Karşı Dava Açılabilir mi?

Evet. Kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikteki koruma kurulu kararları idari işlem olduğundan, hukuka aykırı oldukları iddiasıyla idare mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir.

Davada kararın;

• Yetki,
• Şekil,
• Sebep,
• Konu,
• Amaç

unsurları yönünden hukuka uygunluğu incelenir.

Özellikle kararın bilimsel ve teknik gerekçeye dayanmaması, benzer parsellere farklı uygulama yapılması, mülkiyet hakkına ölçüsüz müdahale edilmesi veya yürürlükteki koruma amaçlı imar planının yanlış yorumlanması iptal gerekçesi olarak ileri sürülebilir.

Dava açılması tek başına kurul kararının yürütmesini durdurmaz. Gerekli koşullar varsa yürütmenin durdurulması ayrıca talep edilmelidir.

İzinsiz Müdahalenin Cezası Nedir?

Sit alanında veya tescilli taşınmazda kurul izni alınmadan fiziki müdahale yapılması;

• Yapı tatil tutanağı,
• Mühürleme,
• Eski hâle getirme,
• Yıkım,
• İmar para cezası,
• 2863 sayılı Kanun kapsamında ceza soruşturması,
• Şartları varsa imar kirliliğine neden olma suçu

sonuçlarını doğurabilir.

İşleme başlamadan önce yalnızca belediyeden sözlü bilgi alınması yeterli değildir. İzin ve proje onaylarının yazılı biçimde tamamlanması gerekir.

2026 Güncel Değerlendirme

2026 yılı itibarıyla koruma kurulu başvurularında en sık karşılaşılan sorunlar; eksik proje sunulması, yanlış kurul müdürlüğüne başvuru yapılması, belediye görüşünün alınmaması, eski tapu ve imar belgelerinin kullanılması ve onaylı projeden farklı uygulama gerçekleştirilmesidir.

Başvuru öncesinde taşınmaz hakkında kapsamlı bir hukuki ve teknik inceleme yapılması, proje masrafları gerçekleştirildikten sonra ret kararıyla karşılaşma riskini azaltır.

Özellikle Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa gibi sit alanlarının, tarihî yapıların ve korunma alanlarının yoğun olduğu şehirlerde kurul kararları taşınmazın kullanımını ve ekonomik değerini doğrudan etkileyebilir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, koruma kurulu başvuruları, proje onay süreçleri, kurul kararlarına itiraz, sit alanında yapılaşma, ruhsat uyuşmazlıkları ve idari yargı davalarında hukuki destek sunmaktadır. Başvurular ve uyuşmazlıklar Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından taşınmazın güncel sit, tescil, imar ve kurul kayıtları birlikte incelenerek değerlendirilmektedir.

Resmî Kurumlara Dış Bağlantı Önerileri

• Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
• Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlükleri
• Kültür ve Turizm Bakanlığı
• Mevzuat Bilgi Sistemi
• Resmî Gazete
• İlgili belediyenin KUDEB birimi
• Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü

Koruma kurulu izni nereden alınır?

Taşınmazın bulunduğu bölgeden sorumlu Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulundan alınır. Yetkili kurul, taşınmazın il ve ilçesine göre belirlenir.

Başvuru doğrudan koruma kuruluna yapılabilir mi?

Başvurunun türüne göre doğrudan kurul müdürlüğüne veya belediye, valilik ya da KUDEB aracılığıyla başvuru yapılabilir.

Koruma kurulu izni için tapu gerekir mi?

Başvurularda güncel mülkiyet durum belgesi temel belgelerden biridir. Malik dışında biri başvuruyorsa vekâletname veya yetki belgesi de gerekebilir.

Koruma kurulu izni kaç günde çıkar?

Basit onarım talepleri için 30 gün, kapsamlı proje değerlendirmeleri için 60 gün gibi hizmet süreleri belirtilse de eksik belge, proje revizyonu ve kurul yoğunluğu nedeniyle süreç uzayabilir.

Kurul onayı yapı ruhsatı yerine geçer mi?

Hayır. Kurul onayından sonra belediye veya yetkili idareden ayrıca yapı ya da tadilat ruhsatı alınması gerekebilir.

Tescilli yapıda boya yapmak için izin gerekir mi?

Yapılacak iş basit onarım kapsamında olsa bile KUDEB veya ilgili kurul biriminden ön izin alınması gerekebilir. Renk, malzeme ve cephe özellikleri izinsiz değiştirilemez.

Koruma kurulu projeyi reddederse yeniden başvuru yapılabilir mi?

Evet. Ret gerekçesine göre proje revize edilerek veya eksik belgeler tamamlanarak yeniden başvuru yapılabilir.

Koruma kurulu kararına dava açılabilir mi?

Hukuka aykırı olduğu düşünülen kesin ve icrai kurul kararlarına karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir.

Onaylı projeden farklı inşaat yapılabilir mi?

Hayır. Proje değişikliği gerekiyorsa revizyon projesi hazırlanarak yeniden kurul onayı alınmalıdır.

İzinsiz tadilat yapılırsa ne olur?

Uygulama durdurulabilir, eski hâle getirme veya yıkım kararı verilebilir ve idari ya da cezai yaptırım uygulanabilir.

Koruma Kurulu Başvurularında Hukuki Destek

Koruma kurulu izni, yalnızca bir dilekçe verilmesinden ibaret değildir. Taşınmazın sit ve tescil statüsünün araştırılması, doğru proje türünün belirlenmesi, belediye ve kurul süreçlerinin birlikte yürütülmesi gerekir.

FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK, Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde koruma kurulu izni, tescilli yapı restorasyonu, sit alanında yeni yapılaşma, kurul kararına itiraz ve idari yargı davalarında profesyonel hukuki destek sunmaktadır. Av. Arb. Fırat Fesih Kaya tarafından taşınmazın tapu, imar, sit, tescil ve kurul kayıtları incelenerek başvuruya uygun hukuki yol haritası hazırlanmaktadır.

Hemen Ara: 0312 434 22 22

WhatsApp: 0532 769 22 22

E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.