Konusu para ya da para ile ölçülebilen icra takiplerinin başarıyla sonuçlanması durumunda icra müdürlüğünce borçludan alınan harca tahsil harcı denir. Tahsil harcının oranı, 492  sayılı Harçlar Kanunu’na ekli (1) sayılı tarifenin B/l- 3. fıkrasında belirtilen ve takip safhalarına göre belirlenir.

Diğer yandan ödeme emri tebliğ edilmeden hatta ödeme emri dahi düzenlenmeden önce borçtan haberdar olunarak yapılacak ödemelerde tahsil harcının durumu merak konusudur. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi yerleşik uygulaması ödeme emri veya icra emrinin tebliğinden önce yapılan ödemelerden tahsil harcının alınmayacağı yönündedir.

T.C. Yargıtay Başkanlığı – 12. Hukuk Dairesi

Esas No.: 2013/16933

Karar No.: 2013/24552

Karar tarihi: 01.07.2013

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki borçlular tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

İcra takiplerinde takip çıkışı üzerinden 492 sayılı Harçlar Kanunu‘na ekli (1) sayılı tarifenin B/I- 3. fıkrasında belirtilen ve takip safhalarına göre tahsil harcı alınır ancak bu tahsil harcının doğabilmesi için takibin o safhasının yerine getirilmesi gerekir. Ödeme veya icra emrinin tebliği, haciz işleminin yapılması veya satış işleminin kesinleşmesi gibi ödeme emri veya icra emrinin tebliğe çıkarılması fakat tebliğ edilmesinden önce yapılan ödemelerden ve icra takibinden vazgeçme halinde tahsil harcı almak mümkün değildir. (HİGM 20.02.1989 T. 8385 sayılı genelgesi) 492 sayılı Harçlar Kanunu‘nda harç alacağının doğması için ödeme veya icra emrinin tebliği gereklidir.

Ödeme emri veya icra emrinin tebliğinden önce yapılan ödemelerden tahsil harcı alınmaz. 492 Sayılı harçlar kanununa ekli I sayılı tarifenin icra iflas harçları B bölümünün I-3 maddesindeki tahsil harcının ancak ödeme emri veya icra emri tebliğinden sonraki işlemler nedeniyle alınacağı öngörülmüştür. (12. HD 10.03.2003 T 1505 – 4760 Sayılı ilamı)

Somut olayda, 18.04.2013 tarihli tahsilat makbuzu ile 187.706 TL H.H ve T.D. tarafından itirazi kayıtla borç miktarı yatırıldığı, borçlu T.D. hakkında çıkartılan ödeme emri tebligatının 19/04/2013 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu H.H adına çıkartılan tebligatın da 19/04/2013 tarihinde iade edildiği anlaşıldığından; ilgili tarife gereğince ödeme emri tebliğ edilmeden tahsil harcı alınamayacağından şikayetçi borçlular yönünden tahsil harcı  alınmasının mümkün olmadığı; bazı  borçlulara ödeme emrinin tebliğ edilmesi  halinde tahsil harcının ancak bu borçlulardan alınması mümkün olduğundan şikayetin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine dair hüküm tesisi isabetsizdir.

Borçluların temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK’nun 366 ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01.07.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Stj.Av.Hasan Yalçın Ejder