Ortak velayet kararları son yıllarda Türk aile hukukunda daha sık uygulanmaya başlamıştır. Ancak ortak velayet sonrasında en çok uyuşmazlık yaşanan konulardan biri, çocuğun pasaport çıkarılması, vize başvurusu yapılması ve yurt dışına eğitim, tatil veya aile ziyareti amacıyla seyahat etmesidir.

Özellikle “Ortak velayette pasaport için iki ebeveyn de imza vermek zorunda mı?”, “Diğer ebeveyn izin vermezse ne olur?”, “Mahkemeden izin alınabilir mi?” soruları uygulamada sıkça gündeme gelmektedir.

2026 yılı itibarıyla ortak velayet uygulamalarında aile mahkemeleri, çocuğun üstün yararı ilkesini esas almakta; pasaport ve yurt dışı işlemlerinde velayet kararının içeriğini, ebeveynlerin haklarını ve çocuğun menfaatini birlikte değerlendirmektedir. Pasaport başvurularında ve bazı durumlarda muvafakat işlemlerinde mahkeme kararının içeriği belirleyici olabilmektedir.

Bu rehberde, Türk Medeni Kanunu, güncel uygulamalar ve 2026 yılı mevzuatı doğrultusunda ortak velayette pasaport ve vize işlemlerinin nasıl yürütüldüğünü ayrıntılı olarak açıklıyoruz.

---

Ortak Velayet Nedir?

Ortak velayet, anne ve babanın boşanmadan sonra da çocukla ilgili önemli kararları birlikte almasını ifade eder.

Bu kapsamda;

• Eğitim
• Sağlık
• Yerleşim yeri
• Yurt dışına çıkış
• Pasaport işlemleri
• Önemli idari işlemler

gibi konular ortak velayet kapsamına girebilir.

---

Ortak Velayette Pasaport Başvurusu Nasıl Yapılır?

Pasaport işlemlerinde uygulanacak usul, mahkeme kararının içeriğine göre değişebilir.

Ortak velayet kararı, ebeveynlerin birlikte karar almasını öngörüyorsa uygulamada her iki ebeveynin iradesi önem taşımaktadır. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü de velayet durumuna göre muvafakat ve mahkeme kararının dikkate alınacağını belirtmektedir.

---

Her İki Ebeveynin Onayı Gerekli midir?

Ortak velayetin temelinde birlikte karar alma ilkesi bulunduğundan, pasaport ve yurt dışı eğitim gibi önemli konularda ebeveynlerin ortak iradesi önem taşır.

Ancak her dosyada uygulanacak yöntem;

• mahkeme kararının kapsamına,
• ortak velayet düzenlemesine,
• somut olayın özelliklerine

göre değişebilir.

---

Ebeveynlerden Biri İzin Vermezse Ne Olur?

En sık karşılaşılan uyuşmazlıklardan biridir.

Tarafların anlaşamaması halinde aile mahkemesine başvurularak uyuşmazlığın çözülmesi istenebilir.

Mahkeme;

• çocuğun üstün yararını,
• eğitim durumunu,
• seyahatin amacını,
• diğer ebeveynle kişisel ilişkiyi

birlikte değerlendirerek karar verebilir.

---

Ortak Velayette Vize Başvurusu Nasıl Yapılır?

Vize işlemleri, gidilecek ülkenin mevzuatına göre farklılık gösterebilir.

Birçok ülke;

• velayet kararını,
• muvafakat belgelerini,
• ebeveyn kimlik bilgilerini,
• doğum belgelerini

başvuru sırasında talep edebilmektedir.

Bu nedenle başvuru yapılacak ülkenin konsolosluğunun güncel belge listesi mutlaka kontrol edilmelidir.

---

Pasaport Alınması Yurt Dışına Çıkış İçin Tek Başına Yeterli midir?

Hayır.

Pasaport yalnızca seyahat belgesidir.

Bunun yanında;

• gidilecek ülkenin vize şartları,
• giriş kuralları,
• muvafakat gereklilikleri,
• varsa mahkeme kararları

da önem taşır.

---

Çocuğun Yurt Dışında Eğitim Görmesi İçin Ek İzin Gerekebilir mi?

Evet.

Kısa süreli turistik seyahat ile çocuğun uzun süre yurt dışında eğitim görmesi aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir.

Uzun süreli eğitim;

• kişisel ilişki düzenini,
• yerleşim yerini,
• velayet uygulamasını

etkileyebileceğinden mahkeme incelemesi gerekebilir.

---

Mahkeme Hangi Kriterleri Değerlendirir?

Mahkeme;

• çocuğun yaşı,
• eğitim planı,
• eğitim alınacak okul,
• güvenlik koşulları,
• ebeveynlerin ekonomik durumu,
• çocuğun görüşü (uygun yaşta ise),
• diğer ebeveynle kişisel ilişki hakkı

gibi birçok kriteri birlikte değerlendirir.

---

Diğer Ebeveynin Kişisel İlişki Hakkı Nasıl Korunur?

Çocuğun yurt dışında bulunması, diğer ebeveynle kişisel ilişkinin tamamen sona ereceği anlamına gelmez.

Mahkeme gerektiğinde;

• yaz tatilleri,
• sömestr tatilleri,
• bayram görüşmeleri,
• çevrim içi iletişim,
• görüntülü görüşmeler

gibi yeni düzenlemeler yapabilir.

---

Hangi Belgeler Gerekebilir?

Uyuşmazlığın niteliğine göre;

• ortak velayet kararı,
• kesinleşmiş mahkeme kararı,
• okul kabul belgesi,
• pasaport başvuru evrakları,
• muvafakat belgeleri,
• doğum kayıt belgeleri,
• kimlik belgeleri

gibi evraklar önem taşıyabilir.

---

2026 Yılında Mahkemeler Ortak Velayet Uyuşmazlıklarına Nasıl Yaklaşıyor?

2026 yılı uygulamalarında aile mahkemeleri, ortak velayet kapsamındaki pasaport ve yurt dışı eğitim uyuşmazlıklarında yalnızca ebeveynlerin taleplerini değil; çocuğun psikolojik, sosyal ve eğitimsel gelişimini de dikkate almaktadır.

Temel ölçüt her zaman çocuğun üstün yararı olmaktadır.

---

Ortak Velayet Sürecinde Avukat Desteğinin Önemi

Pasaport başvuruları, yurt dışı eğitim izinleri, vize süreçleri ve ortak velayet kapsamındaki uyuşmazlıklar hem aile hukuku hem de uluslararası çocuk hukuku bakımından teknik bilgi gerektirir.

Ankara, İstanbul, İzmir, Mersin ve Bursa başta olmak üzere Türkiye genelinde görülen ortak velayet uyuşmazlıklarında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK bünyesinde görev yapan Av. Arb. Fırat Fesih Kaya, pasaport işlemleri, yurt dışı eğitim izinleri, velayet davaları ve uluslararası aile hukuku alanında müvekkillerine profesyonel hukuki destek sunmaktadır.

---

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Ortak velayette çocuk için pasaport başvurusu nasıl yapılır?
Mahkeme kararının içeriğine ve velayet düzenlemesine göre işlem yapılır. Uygulamada ortak velayet kapsamında her iki ebeveynin iradesi önem taşır.

2. Diğer ebeveyn pasaport başvurusuna onay vermezse ne olur?
Uyuşmazlık halinde aile mahkemesine başvurularak karar verilmesi talep edilebilir.

3. Ortak velayette vize başvurusu için her iki ebeveynin izni gerekir mi?
Bu durum gidilecek ülkenin uygulamasına ve somut olaya göre değişebilir. Konsoloslukların istediği belgeler farklılık gösterebilir.

4. Çocuğun yurt dışında eğitim görmesi için ayrıca mahkeme kararı gerekir mi?
Taraflar arasında anlaşmazlık bulunması halinde mahkeme kararı gerekebilir.

5. Mahkeme çocuğun görüşünü dikkate alır mı?
Ayırt etme gücüne sahip çocuğun görüşü, üstün yarar ilkesi kapsamında değerlendirilebilir.

6. Pasaport çıkarılması tek başına yurt dışına yerleşme hakkı verir mi?
Hayır. Pasaport düzenlenmesi ile uzun süreli yurt dışı yerleşimi veya eğitim kararı aynı hukuki değerlendirmeye tabi değildir.

7. Diğer ebeveynin kişisel ilişki hakkı nasıl korunur?
Mahkeme yeni görüşme takvimi belirleyebilir ve iletişim yöntemlerini yeniden düzenleyebilir.

8. Ortak velayet kararı bulunan yabancı mahkeme kararları Türkiye’de geçerli midir?
Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de hüküm doğurabilmesi için somut olaya göre tanıma veya tenfiz süreci gerekebilir.

9. Pasaport başvurusunda hangi belgeler istenir?
Başvuru türüne göre kimlik, biyometrik fotoğraf, mahkeme kararı ve gerekli diğer belgeler istenebilir. Güncel belge listesi Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanmaktadır.

10. Bu süreçte avukat desteği neden önemlidir?
Ortak velayet ve uluslararası çocuk hukuku uyuşmazlıklarında usul hatalarının önlenmesi ve çocuğun üstün yararının korunması açısından uzman hukuki destek önemlidir.

---

Ortak Velayet Sürecinde Çocuğunuzun Seyahat ve Eğitim Haklarını Güvence Altına Alın

Hak kaybı yaşamamak için uzman desteği şarttır. Ankara, İstanbul ve İzmir başta olmak üzere Türkiye genelinde hizmet veren ortak velayet, boşanma ve aile hukuku alanında uzman avukat ile çalışarak haklarınızı güvence altına alabilirsiniz. Ortak velayette pasaport ve vize işlemleri, çocuğun yurt dışında eğitim görmesi, kişisel ilişki düzenlemeleri ve uluslararası aile hukuku uyuşmazlıklarında FFK PARTNER HUKUK VE DANIŞMANLIK olarak profesyonel hukuki destek sunuyoruz.

Hemen Ara: 0312 434 22 22
WhatsApp: 0532 769 22 22
E-posta: ffk@ffkpartnerhukuk.com.tr

Bu makale genel bilgilendirme amaçlı olup, herhangi bir hak kaybına uğramamak adına kendi özel durumunuz için avukatınıza danışmanızı tavsiye ederiz.