Şantaj suçu nedir?

Şantaj suçu, tehdit suçunun çıkar sağlamak amacıyla işlenen özel bir türü görünümündedir.
Bir kişiyi, bir şeyi yapmaya veya yapmamaya zorlamanın özel şeklini oluşturan şantaj suçu
5237 sayılı TCK’nın Hürriyete Karşı Suçlar bölümünde ve 107. maddesinde
“(1) Hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle,
bir kimseyi kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya yapmamaya ya da
haksız çıkar sağlamaya zorlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar
adlî para cezası ile cezalandırılır.
(2) Kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla bir kişinin şeref veya saygınlığına
zarar verecek nitelikteki hususların açıklanacağı veya isnat edileceği tehdidinde bulunulması
halinde de birinci fıkraya göre cezaya hükmolunur” denilmek suretiyle iki şekilde
düzenlenmiştir.

Şantaj suçu ile korunan hukuki değer nedir?

Şantaj suçu ile korunan hukuki değer diğer bir deyişle, suç ile ihlal edilen hukuki menfaat,
kişi özgürlüğüdür. Kanun koyucu, kişi özgürlüğünü koruma altına alarak buna yapılan
müdahaleleri cezai yaptırıma tabi tutmuş, böylelikle toplumda kişi özgürlüğünün varlığını
güvence altına almaya çalışmıştır.

Kimler şantaj suçunun faili olabilir?

TCK’nın 107. maddesinin iki fıkrası bakımından da şantaj suçunun faili herkes olabilir, bu
suç faili bakımından herhangi bir özellik göstermez. Şantaj suçunun failinin kamu görevlisi
olması ve kamu görevlisinin, görevinden kaynaklanan herhangi bir hak veya yükümlülüğünü
zorlama vasıtası olarak kullanıp menfaat temin etmesi veya bir menfaat-çıkar teminini
vadetmesi halinde artık şantaj değil, irtikap suçu oluşacaktır.

Kimler şantaj suçunun mağduru olabilir?

Şantaj suçu herkese karşı işlenebilecek bir suç olduğundan bu suçun mağduru herkes olabilir.
Ancak maddede şantaj suçunun mağdurunun, yalnızca gerçek kişiler mi olacağı, tüzel
kişilerin de, suçun mağduru olup olmayacağı hususunda açık bir düzenleme
bulunmamaktadır. Bu husus tartışmalı olmakla birlikte şantaj suçunun mağduru denilince
‘failin şantaj fiili nedeniyle irade özgürlüğü sakatlanan ve iç huzuru bozulan kişiyi’ anlamak
mümkündür.

Şantaj suçu hangi fiillerle işlenebilir?

 TCK m. 107/1 bakımından hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya
yapmayacağından bahisle mağdurun üzerinde zorlama oluşturmak veya mağduru haksız
çıkar sağlamaya zorlamak fiilleriyle şantaj suçu işlenebilir.
 TCK m. 107/2 bakımından bu suçun oluşabilmesi için failin mağdurun şeref ve
saygınlığına zarar verecek bir hususun açıklanacağı veya mağdurun şeref veya
saygınlığına zarar verecek bir hususun isnat edileceği tehdidinde bulunmuş olması
gerekmektedir.

Şantaj suçunun manevi unsuru nedir?

Şantaj suçu, kasten işlenen suçlardandır. Suçun taksirle işlenebilmesi mümkün değildir. TCK
m. 107/1 bakımından fail, mağduru, hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından bahisle kanuna aykırı veya yükümlü olmadığı bir şeyi yapmaya veya
yapmamaya ya da haksız çıkar sağlamaya bilerek ve isteyerek zorlamalıdır. TCK m. 107/2.
bakımından eylemin genel kast yanında kendisine veya başkasına yarar sağlamak maksadıyla
işlenmesi gerekmektedir. Fıkrada geçen “yarar sağlamak maksadıyla” ibaresi, bu fıkra
açısından suçun özel kast ile işlenebileceğini göstermektedir.

Şantaj suçuna teşebbüs mümkün müdür?

Şantaj suçuna teşebbüs mümkündür. Örneğin, zorlamaya yönelik ifadeler veya tehdit içeren
mektubun mağdura ulaşmadan ele geçirilmiş olması gibi. Yine, açıklama tehdidini içeren bir
mektubu, muhatabın gözleri görmediği için okuyamaması veya sözle gerçekleştirilen
tehdidin, sağır olan mağdur tarafından duyulmaması durumunda da teşebbüs hükümlerine
göre faili cezalandırmak gerekebilir.

Şantaj suçu şikayete tabi suçlardan mıdır?

Şikayete bağlı olmayan, adli makamlarca resen takip edilen suçlardandır.

Şantaj suçu uzlaşma kapsamındaki suçlardan mıdır?

CMK’nın 253. maddesine göre, soruşturması ve kovuşturması şikâyete bağlı suçlar ile
şikayete bağlı olmaksızın maddede sayılan katalog suçların varlığı halinde şüpheli ile mağdur
veya suçtan zarar gören gerçek veya özel hukuk tüzel kişisinin uzlaştırma girişiminde
bulunulur. Ancak şantaj suçu soruşturması ve kovuşturması şikâyete bağlı olan bir suç
olmadığı gibi CMK’nın 253. maddesinde sayılan katalog suçlardan biri de değildir. Bu
nedenle uzlaştırma kapsamındaki suçlardan değildir.

Şantaj suçunda görevli mahkeme hangisidir?

Şantaj suçunun cezasının üst sınırı üç yıldır. Suçun cezasının üst sınırı sebebiyle Şantaj
suçunu yargılamakla görevli mahkemeler; asliye ceza mahkemeleridir.

Şantaj suçunda zamanaşımı süresi nedir?

Zamanaşımı süresi 8 yıldır. Suçun işlenmesinin ardından 8 yıl
içerisinde öğrenilmesi halinde re’sen soruşturulması yapılacaktır.
Özetle, şantaj suçunda fail hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyle mağduru bir şeyi
yapmaya ya da yapmamaya zorlamakta ya da mağduru şeref ve saygınlığına zarar
verici hususları açıklamakla tehdit etmektedir. Şantaj suçu tehdit suçunun özel bir
görünümü olduğundan bu iki suç sıklıkla birbirine karıştırılmaktadır.

Eğer tarafınıza şantaj yapılıyorsa veya haksız yere tarafınıza şantaj suçu isnat edilmişse maddi gerçeğin
ortaya çıkması için vakit kaybetmeden alanında uzman bir ceza avukatından yardım
almanız faydanıza olacaktır.

Stj.Av.Hasan Yalçın Ejder